KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Mondros Ateşkes Antlaşması ve Cemiyetler — Test 2

KPSS Tarih dersinin Mondros Ateşkes Antlaşması ve Cemiyetler konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 124 soru kitap sırasına göre 9 teste bölünmüştür; bu sayfa 2. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

Bu testteki sorular şu kavramları ölçüyor: Mondros Ateşkes Antlaşması (30 Ekim 1918), Ordunun terhisi ve silahlara el konulması, Boğazların açılması ve İtilaf donanması İstanbul'da (13 Kasım 1918), 7. madde: güvenlik gerekçesiyle işgal hakkı, 24. madde: Vilayat-ı Sitte, Ulaşım ve haberleşmenin denetim altına alınması, Mondros'un niteliği ve sonuçları, Paris Barış Konferansı (18 Ocak 1919). Bu kavramların kartları konu anlatımında; her kartın altında bu ve benzeri sorular, karıştırılan noktalar ve sınav ipuçları var.

3 kolay8 orta4 zor

  1. Soru 1

    Zor

    Mondros Ateşkes Antlaşması'nın hükümleri ve uygulanma biçimi birlikte değerlendirildiğinde aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

    • A)Osmanlı Devleti'nin savunmasız bırakıldığı
    • B)İşgaller için hukuki gerekçe oluşturulduğu
    • C)Osmanlı topraklarının bütünlüğünün güvence altına alındığı
    • D)Ulaşım ve haberleşmenin denetim altına alındığı
    • E)Boğazlar üzerindeki Osmanlı denetiminin sona erdiği
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Osmanlı topraklarının bütünlüğünün güvence altına alındığı

    Mondros, 7. ve 24. maddeleriyle ülkeyi işgale açtığından toprak bütünlüğünün güvence altına alındığı söylenemez. Ordunun terhisi devleti savunmasız bıraktığından A, telgraf ve demiryollarının denetime bırakılması nedeniyle D söylenebilir.

  2. Soru 2

    Zor

    Mondros Ateşkes Antlaşması'nın hükümleriyle ilgili olarak aşağıdaki yargılar ileri sürülmüştür: I. Osmanlı ordusu terhis edilecektir. II. Boğazlar İtilaf Devletleri'ne açılacaktır. III. Kapitülasyonlar kaldırılacaktır. Bu yargılardan hangileri doğrudur?

    • A)Yalnız I
    • B)Yalnız II
    • C)I ve III
    • D)II ve III
    • E)I ve II
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — I ve II

    Mondros ordunun terhisini ve Boğazlar'ın İtilaf Devletleri'ne açılmasını öngördüğünden I ve II doğrudur. Kapitülasyonların kaldırılmasına ilişkin bir hüküm bulunmadığından, bu ayrıcalıklar ancak Lozan'da kaldırılabildiğinden III yanlıştır ve III'ü içeren C ile D elenir.

  3. Soru 3

    Orta

    Bristol ve Harbord raporları Türk tezlerini destekleyen sonuçlar içermesine karşın İtilaf Devletleri'nin uygulamalarında bir değişiklik olmamış, işgaller sürmüştür. Bu durum aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?

    • A)Raporların bilimsel dayanaktan yoksun olduğunun
    • B)İtilaf Devletleri arasında görüş birliği bulunduğunun
    • C)Osmanlı Hükûmeti'nin raporları reddettiğinin
    • D)Azınlıkların bölgede çoğunlukta olduğunun
    • E)İtilaf Devletleri'nin kararlarını çıkarlarına göre verdiğinin
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — İtilaf Devletleri'nin kararlarını çıkarlarına göre verdiğinin

    Tarafsız heyetlerin bulgularına rağmen işgallerin sürmesi, kararların hakkaniyete değil galip devletlerin çıkarlarına dayandığını göstermektedir. Raporlar yerinde incelemelere dayandığından A, bölgede Türkler çoğunlukta olduğu için D doğru değildir.

  4. Soru 4

    Orta

    Mondros Ateşkes Antlaşması ordunun terhis edilmesini öngörmesine karşın bazı komutanlar birliklerini dağıtmamak için çaba göstermiştir. Doğu Anadolu'da bulunan 15. Kolordu'yu dağıtmayarak Millî Mücadele'ye önemli bir askerî güç kazandıran komutan aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Ali Fuat Paşa
    • B)Refet Bey
    • C)Kâzım Karabekir
    • D)Rauf Bey
    • E)Fevzi Paşa
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Kâzım Karabekir

    Erzurum'daki 15. Kolordu'nun komutanı Kâzım Karabekir, birliklerini dağıtmayarak Millî Mücadele'nin doğudaki en önemli askerî dayanağını korumuştur. Ali Fuat Paşa Ankara'daki 20. Kolordu'nun komutanı olduğundan A, Rauf Bey ise asker olmakla birlikte bu dönemde siyasi görevler üstlendiğinden D doğru değildir.

  5. Soru 5

    Zor

    İzmir'in işgalinin sonuçlarıyla ilgili olarak aşağıdaki yargılar ileri sürülmüştür: I. Kuva-yı Milliye birliklerinin ortaya çıkışı hızlanmıştır. II. İşgallere karşı tepki ulusal bir nitelik kazanmıştır. III. İstanbul Hükûmeti işgalcilere karşı silahlı direniş başlatmıştır. Bu yargılardan hangileri doğrudur?

    • A)Yalnız I
    • B)Yalnız III
    • C)II ve III
    • D)I ve II
    • E)I, II ve III
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — I ve II

    İzmir'in işgali silahlı direniş gruplarının doğuşunu hızlandırmış ve tepkiyi ulusal bir dalgaya dönüştürmüştür; bu nedenle I ve II doğrudur. İstanbul Hükûmeti yalnızca yazılı protestolarla yetindiğinden III yanlıştır ve III'ü içeren B, C ile E elenir.

  6. Soru 6

    Orta

    Mondros Ateşkes Antlaşması'na göre Osmanlı ordusu, sınırların korunması ve iç güvenliğin sağlanması için gerekli sayı dışında terhis edilecek; silah ve cephanesi İtilaf Devletleri'nin denetimine bırakılacaktı. Bu hükmün amacı aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Osmanlı Devleti'nin işgallere karşı direnme gücünü ortadan kaldırmak
    • B)Osmanlı ordusunun modern silahlarla donatılmasını sağlamak
    • C)Osmanlı Devleti'nin iç güvenliğini güçlendirmek
    • D)Osmanlı Devleti'ne yeni topraklar kazandırmak
    • E)Boğazlar'ın Osmanlı denetiminde kalmasını sağlamak
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Osmanlı Devleti'nin işgallere karşı direnme gücünü ortadan kaldırmak

    Ordunun terhis edilmesi ve silahlara el konulması, planlanan işgallere karşı silahlı direniş olasılığını ortadan kaldırmayı amaçlamıştır. Antlaşma Osmanlı ordusunu güçlendirmediğinden B ve C, Boğazlar İtilaf denetimine bırakıldığından E doğru değildir.

  7. Soru 7

    Orta

    Mondros Ateşkes Antlaşması'ndan sonra Güney Anadolu'da Adana ve çevresi işgal edilmiştir. Bu bölgeyi işgal eden devlet aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)İngiltere
    • B)İtalya
    • C)Fransa
    • D)Yunanistan
    • E)Rusya
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Fransa

    Adana ve çevresi Fransa tarafından işgal edilmiş, bölgede Kilikyalılar Cemiyeti öncülüğünde direniş örgütlenmiştir. İtalya güneybatıda Antalya ve çevresini, Yunanistan ise İzmir'i işgal ettiğinden B ve D doğru değildir.

  8. Soru 8

    Kolay

    Mondros Ateşkes Antlaşması, adı ateşkes olmakla birlikte içeriği bakımından farklı bir nitelik taşımaktadır. Bu antlaşmanın niteliğiyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

    • A)Osmanlı Devleti'ne savaş öncesi sınırlarını geri kazandırdığı
    • B)Fiilen bir teslim belgesi niteliği taşıdığı
    • C)Osmanlı Devleti'nin bağımsızlığını güvence altına aldığı
    • D)Yalnızca askerî konuları düzenleyen sınırlı bir metin olduğu
    • E)İtilaf Devletleri'nin isteklerini sınırlandırdığı
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Fiilen bir teslim belgesi niteliği taşıdığı

    Ordunun terhisi, stratejik noktaların işgaline izin verilmesi ve ulaşım-haberleşmenin denetime bırakılması nedeniyle Mondros fiilen bir teslim belgesi niteliğindedir. Antlaşma bağımsızlığı güvenceye almadığından C, İtilaf Devletleri'nin isteklerini sınırlandırmadığından E doğru değildir.

  9. Soru 9

    Zor

    Mondros Ateşkes Antlaşması'nın adı ateşkes olmasına karşın uygulamada bir teslim belgesi gibi işlev gördüğü değerlendirilmektedir. Bu değerlendirme en çok aşağıdakilerden hangisine dayandırılabilir?

    • A)Antlaşmanın bir ada limanında imzalanmış olmasına
    • B)Antlaşmayı Osmanlı adına bir bahriye nazırının imzalamış olmasına
    • C)Antlaşmanın savaş tazminatına yer vermemesine
    • D)Antlaşmanın azınlıklara ilişkin hüküm içermemesine
    • E)Ordunun terhisini ve stratejik noktaların işgalini öngörmesine
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Ordunun terhisini ve stratejik noktaların işgalini öngörmesine

    Ordunun terhisi ve herhangi bir stratejik noktanın işgal edilebilmesi, devleti savunmasız bırakarak antlaşmayı fiilen teslim belgesine dönüştürmüştür. Antlaşmanın imzalandığı yer ya da imzalayan kişinin görevi bu nitelikle ilgili olmadığından A ve B bu değerlendirmenin dayanağı olamaz.

  10. Soru 10

    Orta

    Amiral Bristol ve General Harbord raporları, Millî Mücadele'nin haklılığı bakımından benzer sonuçlar içermektedir. Bu iki raporun ortak yönü aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)İncelenen bölgelerde Türklerin çoğunlukta olduğunu ortaya koymaları
    • B)Osmanlı Devleti'nin savaş tazminatı ödemesini önermeleri
    • C)Anadolu'nun İngiliz mandasına verilmesini savunmaları
    • D)Boğazlar'ın Rusya'ya bırakılmasını istemeleri
    • E)Osmanlı ordusunun yeniden kurulmasını önermeleri
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — İncelenen bölgelerde Türklerin çoğunlukta olduğunu ortaya koymaları

    Her iki rapor da incelenen bölgelerde Türk nüfusunun çoğunlukta olduğunu ve azınlık iddialarının gerçeği yansıtmadığını ortaya koymuştur. Raporlarda Boğazlar'ın Rusya'ya bırakılması ya da ordunun yeniden kurulması gibi öneriler yer almadığından D ve E doğru değildir.

  11. Soru 11

    Orta

    Mondros Ateşkes Antlaşması'ndan sonra başlayan işgaller karşısında Anadolu'nun çeşitli bölgelerinde halk kendi olanaklarıyla harekete geçmiştir. Bu tepkinin ilk biçimleri aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Mitingler düzenlenmesi ve bölgesel cemiyetler kurulması
    • B)Düzenli ordu birliklerinin cephelere gönderilmesi
    • C)Yeni bir anayasanın hazırlanması
    • D)Osmanlı Mebusan Meclisi'nin toplanması
    • E)İtilaf Devletleri'ne savaş ilan edilmesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Mitingler düzenlenmesi ve bölgesel cemiyetler kurulması

    İşgaller karşısında ilk tepkiler mitingler ve bölgesel müdafaa-i hukuk cemiyetlerinin kurulması biçiminde ortaya çıkmıştır. Düzenli orduya ancak 1920 sonunda geçildiğinden B, yeni anayasa 1921'de kabul edildiğinden C bu ilk tepkiler arasında sayılamaz.

  12. Soru 12

    Kolay

    Mondros Ateşkes Antlaşması, Osmanlı Devleti'nin savunma gücünü ortadan kaldıran ağır hükümler taşımaktadır. Aşağıdakilerden hangisi bu antlaşmanın hükümlerinden biridir?

    • A)Osmanlı Devleti'ne savaş tazminatı ödenecektir.
    • B)Kapitülasyonlar tümüyle kaldırılacaktır.
    • C)Boğazlar açılacak ve denetimi İtilaf Devletleri'ne bırakılacaktır.
    • D)Osmanlı ordusunun asker sayısı artırılacaktır.
    • E)İtilaf Devletleri Anadolu'daki birliklerini geri çekecektir.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Boğazlar açılacak ve denetimi İtilaf Devletleri'ne bırakılacaktır.

    Mondros ile Boğazlar İtilaf Devletleri'ne açılmış ve denetimleri onlara bırakılmıştır. Antlaşma orduyu terhis ettiğinden D, kapitülasyonlar konusunda Osmanlı lehine bir hüküm içermediğinden B doğru değildir.

  13. Soru 13

    Orta

    Mondros Ateşkes Antlaşması'nın imzalandığı sırada Osmanlı Devleti'nin başında bulunan hükûmet, savaşı yöneten kadronun çekilmesinden sonra kurulmuştu. Ateşkesin imzalandığı dönemde sadrazamlık görevinde bulunan kişi aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Ahmet İzzet Paşa
    • B)Damat Ferit Paşa
    • C)Talat Paşa
    • D)Ali Rıza Paşa
    • E)Tevfik Paşa
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Ahmet İzzet Paşa

    Mondros, Talat Paşa Hükûmeti'nin istifasından sonra kurulan Ahmet İzzet Paşa Hükûmeti döneminde imzalanmıştır. Damat Ferit Paşa daha sonra sadrazam olduğundan B, Ali Rıza Paşa ise Amasya Görüşmeleri sırasında görevde bulunduğundan D doğru değildir.

  14. Soru 14

    Orta

    Mondros Ateşkes Antlaşması'nın 7. ve 24. maddeleri, antlaşmanın en çok tartışılan hükümleri arasında yer almaktadır. Bu iki maddenin ortak yönü aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)İkisinin de Boğazlar'ın statüsünü düzenlemesi
    • B)İkisinin de işgallere gerekçe oluşturacak nitelikte olması
    • C)İkisinin de Osmanlı ordusunun terhisini öngörmesi
    • D)İkisinin de azınlıklara siyasi hak tanıması
    • E)İkisinin de kapitülasyonların kapsamını genişletmesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — İkisinin de işgallere gerekçe oluşturacak nitelikte olması

    Her iki madde de esnek ve öznel ölçütler getirerek İtilaf Devletleri'ne işgal için hukuki kılıf sağlamıştır. Boğazlar farklı bir maddede düzenlendiğinden A, ordunun terhisi ise başka bir hükümde yer aldığından C doğru değildir.

  15. Soru 15

    Kolay

    Mondros Ateşkes Antlaşması'nın 24. maddesinde Vilayat-ı Sitte olarak adlandırılan altı ilde karışıklık çıkması hâlinde buraların işgal edilebileceği belirtilmiştir. Vilayat-ı Sitte aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

    • A)Adana, Mersin, Antep, Maraş, Urfa, Antakya
    • B)Bursa, Balıkesir, Manisa, Aydın, İzmir, Denizli
    • C)Trabzon, Samsun, Ordu, Giresun, Rize, Sinop
    • D)Erzurum, Van, Bitlis, Diyarbakır, Elazığ, Sivas
    • E)Konya, Antalya, Isparta, Burdur, Muğla, Afyon
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Erzurum, Van, Bitlis, Diyarbakır, Elazığ, Sivas

    Vilayat-ı Sitte; Erzurum, Van, Bitlis, Diyarbakır, Elazığ ve Sivas illerinden oluşmaktadır. A seçeneğindeki iller Fransız işgal bölgesini, E seçeneğindekiler ise İtalyan nüfuz alanını andırdığından bu illerle ilgisi bulunmamaktadır.

Sponsorlu