KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Mondros Ateşkes Antlaşması ve Cemiyetler — Test 5

KPSS Tarih dersinin Mondros Ateşkes Antlaşması ve Cemiyetler konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 124 soru kitap sırasına göre 9 teste bölünmüştür; bu sayfa 5. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

Bu testteki sorular şu kavramları ölçüyor: Mondros Ateşkes Antlaşması (30 Ekim 1918), Paris Barış Konferansı (18 Ocak 1919), İngiliz Muhipleri Cemiyeti, İzmir'in işgali (15 Mayıs 1919), İstanbul mitingleri ve Sultanahmet, Cemiyetlerin sınıflandırılması, Rum cemiyetleri: Mavri Mira, Etnik-i Eterya, Pontus, Ermeni ve Musevi cemiyetleri: Hınçak, Taşnak, Alyans İsrailit. Bu kavramların kartları konu anlatımında; her kartın altında bu ve benzeri sorular, karıştırılan noktalar ve sınav ipuçları var.

4 kolay8 orta3 zor

  1. Soru 1

    Orta

    Rumların Trakya ve Batı Anadolu'da yürüttüğü örgütlenme çalışmaları, İstanbul'daki bir dinî kurumun desteğiyle sürdürülmüştür. Bu faaliyetlere destek veren kurum aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Ermeni Patrikhanesi
    • B)Süryani Kilisesi
    • C)Fener Rum Patrikhanesi
    • D)Vatikan temsilciliği
    • E)Musevi Hahambaşılığı
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Fener Rum Patrikhanesi

    Fener Rum Patrikhanesi, okullar ve kiliseler aracılığıyla Rum cemiyetlerinin örgütlenmesine destek vermiştir. Ermeni Patrikhanesi Ermeni cemiyetleriyle ilgili olduğundan A, Musevi Hahambaşılığı ise Rum faaliyetleriyle ilişkili olmadığından E doğru değildir.

  2. Soru 2

    Orta

    Azınlık cemiyetleri çalışmalarını çoğunlukla okullar, kiliseler, hastaneler ve hayır kurumları aracılığıyla yürütmüştür. Bu tercihin nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Siyasi amaçlarını yasal görünüm altında sürdürmek
    • B)Eğitim ve sağlık hizmetlerini yaygınlaştırmak
    • C)Osmanlı Devleti'ne mali kaynak sağlamak
    • D)Yabancı devletlerin desteğinden vazgeçmek
    • E)Kendi topluluklarının nüfusunu azaltmak
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Siyasi amaçlarını yasal görünüm altında sürdürmek

    Bu kurumlar hem yasal bir görünüm sağlamış hem de örgütlenme, silah saklama ve propaganda için elverişli bir ortam sunmuştur. Cemiyetlerin asıl hedefi siyasi olduğundan B, yabancı devletlerden destek almayı sürdürdüklerinden D doğru değildir.

  3. Soru 3

    Kolay

    Mondros'tan sonra bazı aydınlar, kurtuluşun ancak güçlü bir devletin koruyuculuğunu kabul etmekle mümkün olacağını savunmuştur. Amerikan mandasını savunan cemiyet aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)İngiliz Muhipleri Cemiyeti
    • B)Teali-i İslam Cemiyeti
    • C)Wilson Prensipleri Cemiyeti
    • D)Kürt Teali Cemiyeti
    • E)Sulh ve Selamet-i Osmaniye Fırkası
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Wilson Prensipleri Cemiyeti

    Wilson Prensipleri Cemiyeti, ülkenin Amerikan mandasına girmesini savunmuştur. İngiliz Muhipleri Cemiyeti İngiliz mandasını savunduğundan A, Teali-i İslam Cemiyeti ise kurtuluşu hilafet ve saltanata bağlılıkta gördüğünden B doğru değildir.

  4. Soru 4

    Kolay

    Karadeniz kıyılarında Rum faaliyetlerinin yoğunlaştığı bölgede, bir Rum devleti kurulmasını önlemek amacıyla millî bir cemiyet kurulmuştur. Sözü edilen cemiyet aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Kilikyalılar Cemiyeti
    • B)Millî Kongre Cemiyeti
    • C)İzmir Müdafaa-i Hukuk-ı Osmaniye Cemiyeti
    • D)Trabzon Muhafaza-i Hukuk-ı Milliye Cemiyeti
    • E)Trakya Paşaeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Trabzon Muhafaza-i Hukuk-ı Milliye Cemiyeti

    Trabzon Muhafaza-i Hukuk-ı Milliye Cemiyeti, Doğu Karadeniz'de Pontus Rum Devleti kurulmasını önlemek amacıyla kurulmuştur. Trakya Paşaeli Cemiyeti Edirne merkezli olduğundan E, Kilikyalılar Cemiyeti ise Çukurova'da faaliyet gösterdiğinden A doğru değildir.

  5. Soru 5

    Orta

    Ermeni cemiyetleri Doğu Anadolu'da çeşitli olaylar çıkararak bölgede karışıklık yaratmaya çalışmıştır. Bu faaliyetlerin Mondros Ateşkes Antlaşması'nın hangi hükmüyle ilişkilendirilmesi mümkündür?

    • A)Boğazlar'ın açılmasını öngören hüküm
    • B)Ordunun terhisini öngören hüküm
    • C)Haberleşmenin denetimini öngören hüküm
    • D)Altı ilde karışıklık çıkarsa işgale izin veren 24. madde
    • E)Silah ve cephaneye el konulmasını öngören hüküm
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Altı ilde karışıklık çıkarsa işgale izin veren 24. madde

    24. madde, altı doğu ilinde karışıklık çıkması hâlinde buraların işgal edilebileceğini öngördüğünden Ermeni cemiyetleri olay çıkararak bu maddenin uygulanmasına zemin hazırlamak istemiştir. Boğazlar ve ordunun terhisiyle ilgili hükümler bu faaliyetlerle doğrudan bağlantılı olmadığından A ve B doğru değildir.

  6. Soru 6

    Kolay

    Mondros Ateşkes Antlaşması'ndan sonra Osmanlı ülkesinde kurulan zararlı cemiyetler, azınlıkların kurdukları ve millî varlığa düşman olanlar biçiminde iki grupta incelenmektedir. Aşağıdakilerden hangisi azınlıklar tarafından kurulan cemiyetlerden biridir?

    • A)Teali-i İslam Cemiyeti
    • B)Sulh ve Selamet-i Osmaniye Fırkası
    • C)Kürt Teali Cemiyeti
    • D)Etnik-i Eterya Cemiyeti
    • E)İngiliz Muhipleri Cemiyeti
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Etnik-i Eterya Cemiyeti

    Etnik-i Eterya, Rumlar tarafından kurulan ve Yunanistan'ın yayılmacı emellerine hizmet eden bir cemiyettir. Teali-i İslam ve İngiliz Muhipleri cemiyetleri Türkler tarafından kurulmuş millî varlığa düşman cemiyetler olduğundan A ve E doğru değildir.

  7. Soru 7

    Orta

    İstanbul Hükûmeti, millî varlığa düşman cemiyetlerin faaliyetlerine karşı ciddi bir önlem almamış, hatta bazı üyelerini yönetimde görevlendirmiştir. Bu tutum aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?

    • A)Hükûmetin Anadolu'daki direnişi desteklediğinin
    • B)Hükûmetin İtilaf Devletleri ile iyi geçinmeyi seçtiğinin
    • C)Hükûmetin Mondros'u geçersiz saydığının
    • D)Hükûmetin Kuva-yı Milliye'yi güçlendirmek istediğinin
    • E)Hükûmetin Misakımillî'yi benimsediğinin
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Hükûmetin İtilaf Devletleri ile iyi geçinmeyi seçtiğinin

    İstanbul Hükûmeti, varlığını sürdürebilmek için İtilaf Devletleri ile iyi geçinmeyi tercih etmiş, bu nedenle Millî Mücadele karşıtı cemiyetlere göz yummuştur. Hükûmet Anadolu'daki direnişe karşı çıktığından A ve D, Mondros'u uyguladığından C doğru değildir.

  8. Soru 8

    Zor

    Millî cemiyetler kuruldukları ilk dönemde silahlı direniş yerine miting düzenleme, bildiri yayımlama ve belgelerle hak arama yolunu seçmiştir. Bu tercihin nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Halkın işgallere tepki göstermemesi
    • B)Ateşkes gereği ordunun terhis edilmiş olması
    • C)İtilaf Devletleri'nin bu yolu önermesi
    • D)Cemiyetlerin bölgesel nitelik taşımaması
    • E)Padişahın silahlı direnişi desteklemesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Ateşkes gereği ordunun terhis edilmiş olması

    Ordunun terhis edilmiş, silah ve cephaneye el konulmuş olması, ilk aşamada silahlı direniş yerine hukuki ve siyasi yolların seçilmesine yol açmıştır. Halk işgallere büyük tepki gösterdiğinden A, padişah silahlı direnişi desteklemediğinden E doğru değildir.

  9. Soru 9

    Orta

    Millî varlığa düşman cemiyetler sayıca az olmamalarına ve İstanbul Hükûmeti'nin hoşgörüsünden yararlanmalarına karşın hedeflerine ulaşamamıştır. Bu durumun temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Bu cemiyetlerin yayın organlarının bulunmaması
    • B)Halkın büyük çoğunluğunun bu cemiyetleri desteklememesi
    • C)İtilaf Devletleri'nin bu cemiyetlere karşı çıkması
    • D)Bu cemiyetlerin yalnızca Anadolu'da örgütlenmesi
    • E)Osmanlı ordusunun bu cemiyetleri dağıtması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Halkın büyük çoğunluğunun bu cemiyetleri desteklememesi

    İşgalleri yaşayan halkın büyük çoğunluğu bu cemiyetlerin savunduğu manda ve teslimiyet düşüncesini benimsememiştir. Bu cemiyetlerin yayın organları bulunduğundan A, çoğunlukla İstanbul'da örgütlendiklerinden D doğru değildir.

  10. Soru 10

    Orta

    Mondros'tan sonra bazı çevreler, ülkenin tek başına ayakta kalamayacağını ileri sürerek güçlü bir devletin yönetsel ve mali denetimi altına girilmesini savunmuştur. Bu görüşü ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Kuva-yı Milliye
    • B)Misakımillî
    • C)Müdafaa-i Hukuk
    • D)Meşrutiyet
    • E)Manda ve himaye
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Manda ve himaye

    Bir devletin, kendi kendini yönetemeyeceği ileri sürülen bir ülkeyi denetimi altına almasına manda ve himaye denir. Kuva-yı Milliye işgallere karşı kurulan silahlı direniş birlikleri olduğundan A, Müdafaa-i Hukuk ise hakların savunulmasını amaçlayan millî cemiyetlerin adı olduğundan C doğru değildir.

  11. Soru 11

    Orta

    Yunan işgaline karşı Batı Anadolu'da ilk silahlı direnişlerden biri Ayvalık'ta örgütlenmiştir. Bu direnişi örgütleyen komutan aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Kâzım Karabekir
    • B)Ali Fuat Paşa
    • C)Refet Bey
    • D)Ali Çetinkaya
    • E)Fevzi Paşa
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Ali Çetinkaya

    Ayvalık'ta Yunan birliklerine karşı ilk silahlı direnişi 172. Alay Komutanı Ali Çetinkaya örgütlemiştir. Kâzım Karabekir Erzurum'da 15. Kolordu'nun başında bulunduğundan A, Ali Fuat Paşa ise Ankara'daki 20. Kolordu'nun komutanı olduğundan B doğru değildir.

  12. Soru 12

    Zor

    Aşağıda Mondros sonrasında kurulan bazı cemiyetler ile amaçları eşleştirilmiştir. Bu eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?

    • A)Mavri Mira Cemiyeti - Trakya ve Batı Anadolu'yu Yunanistan'a katmak
    • B)Hınçak Cemiyeti - Karadeniz kıyılarında bir Rum devleti kurmak
    • C)İngiliz Muhipleri Cemiyeti - Ülkeyi İngiliz mandasına sokmak
    • D)Wilson Prensipleri Cemiyeti - Amerikan mandasını sağlamak
    • E)Kürt Teali Cemiyeti - Doğu Anadolu'da ayrı bir devlet kurmak
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Hınçak Cemiyeti - Karadeniz kıyılarında bir Rum devleti kurmak

    Hınçak bir Ermeni cemiyetidir ve Karadeniz'de Rum devleti kurmayı amaçlayan örgüt Pontus Rum Cemiyeti'dir; bu nedenle eşleştirme yanlıştır. Mavri Mira'nın ve İngiliz Muhipleri Cemiyeti'nin amaçları doğru verildiğinden A ve C eşleştirmelerinde hata yoktur.

  13. Soru 13

    Kolay

    Mondros'tan sonra kurulan millî cemiyetlerin çoğu belirli bir bölgeyi savunmak amacı taşırken, İstanbul'da kurulan bir cemiyet bundan ayrılmaktadır. Millî Kongre Cemiyeti'ni diğer millî cemiyetlerden ayıran özellik aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Silahlı direnişi örgütlemesi
    • B)Manda ve himayeyi savunması
    • C)Padişaha bağlılığı reddetmesi
    • D)Ülkenin tamamını temsil etmesi
    • E)İtilaf Devletleri'nden mali destek alması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Ülkenin tamamını temsil etmesi

    Millî Kongre Cemiyeti, bölgesel değil ulusal ölçekte kurulmuş ve Türk davasını basın-yayın yoluyla dünyaya duyurmayı amaçlamıştır. Cemiyet manda ve himayeyi savunmadığından B, silahlı direnişi değil basın faaliyetini esas aldığından A doğru değildir.

  14. Soru 14

    Orta

    Çukurova bölgesinde Fransız işgaline ve Ermeni faaliyetlerine karşı bölge halkının haklarını savunmak üzere bir cemiyet kurulmuştur. Sözü edilen cemiyet aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Trakya Paşaeli Cemiyeti
    • B)Redd-i İlhak Cemiyeti
    • C)Trabzon Muhafaza-i Hukuk Cemiyeti
    • D)İzmir Müdafaa-i Hukuk-ı Osmaniye Cemiyeti
    • E)Kilikyalılar Cemiyeti
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Kilikyalılar Cemiyeti

    Kilikyalılar Cemiyeti, Adana ve çevresinde Fransız işgaline karşı direnişi örgütlemek amacıyla kurulmuştur. Redd-i İlhak Cemiyeti Batı Anadolu'da, Trabzon Muhafaza-i Hukuk Cemiyeti ise Doğu Karadeniz'de faaliyet gösterdiğinden B ve C doğru değildir.

  15. Soru 15

    Zor

    Azınlıkların kurduğu cemiyetler ile millî varlığa düşman cemiyetlerle ilgili olarak aşağıdaki yargılar ileri sürülmüştür: I. Her ikisi de Millî Mücadele'nin karşısında yer almıştır. II. Her ikisi de İtilaf Devletleri'nin desteğinden yararlanmıştır. III. Her ikisi de bağımsız bir azınlık devleti kurmayı amaçlamıştır. Bu yargılardan hangileri doğrudur?

    • A)Yalnız I
    • B)Yalnız III
    • C)I ve III
    • D)I, II ve III
    • E)I ve II
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — I ve II

    Her iki grup da Millî Mücadele'ye karşı çıkmış ve işgal güçlerinin sağladığı ortamdan yararlanmıştır; bu nedenle I ve II doğrudur. Millî varlığa düşman Türk cemiyetleri azınlık devleti kurmayı değil manda ya da saltanata bağlılığı savunduğundan III yanlıştır ve III'ü içeren B, C ile D elenir.

Sponsorlu