KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Kurtuluş Savaşı Hazırlık Dönemi — Test 1

KPSS Tarih dersinin Kurtuluş Savaşı Hazırlık Dönemi konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 171 soru kitap sırasına göre 12 teste bölünmüştür; bu sayfa 1. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

Bu testteki sorular şu kavramları ölçüyor: Manda ve himayenin reddi, Misak-ı Millî (28 Ocak 1920), Sivas Kongresi (4–11 Eylül 1919), Kuva-yı Milliye, Samsun'a çıkış ve 9. Ordu Müfettişliği (19 Mayıs 1919), Havza Genelgesi (28 Mayıs 1919), Amasya Görüşmeleri (20–22 Ekim 1919), TBMM'nin açılışı (23 Nisan 1920). Bu kavramların kartları konu anlatımında; her kartın altında bu ve benzeri sorular, karıştırılan noktalar ve sınav ipuçları var.

5 kolay8 orta2 zor

  1. Soru 1

    Kolay

    I. Dünya Savaşı'nın sonunda Osmanlı Devleti, İtilaf Devletleri ile bir ateşkes imzalamak zorunda kalmıştır. Mondros Ateşkes Antlaşması ile ilgili olarak aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğrudur?

    • A)Antlaşma Paris'te toplanan barış konferansı sırasında imzalanmıştır.
    • B)Osmanlı Devleti'ni temsilen Sadrazam Damat Ferit Paşa imza atmıştır.
    • C)30 Ekim 1918'de Limni Adası'nın Mondros Limanı'nda imzalanmıştır.
    • D)Antlaşma ile Osmanlı ordusunun asker sayısının artırılması kararlaştırılmıştır.
    • E)Boğazlar üzerindeki Osmanlı denetiminin sürmesi güvence altına alınmıştır.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — 30 Ekim 1918'de Limni Adası'nın Mondros Limanı'nda imzalanmıştır.

    Mondros Ateşkes Antlaşması 30 Ekim 1918'de Limni Adası'nın Mondros Limanı'nda, Agamemnon zırhlısında imzalanmıştır. Osmanlı Devleti'ni Bahriye Nazırı Rauf Bey temsil ettiği için B yanlıştır. Antlaşma orduların terhisini ve Boğazlar'ın İtilaf Devletleri'ne açılmasını öngördüğünden D ve E de doğru değildir.

  2. Soru 2

    Kolay

    Mondros Ateşkes Antlaşması'nın 7. maddesinde, İtilaf Devletleri'nin güvenliklerini tehdit edecek bir durum ortaya çıkması hâlinde herhangi bir stratejik noktayı işgal edebilecekleri belirtilmiştir. Bu maddenin konulmasındaki asıl amaç aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Yapılacak işgallere hukuki bir gerekçe hazırlamak
    • B)Osmanlı Devleti'nin iç güvenlik güçlerini güçlendirmek
    • C)Anadolu'da yeni bir yönetim biçimi oluşturmak
    • D)Boğazlar'ın yönetimini Osmanlı Devleti'ne bırakmak
    • E)Azınlıkların Osmanlı ordusuna alınmasını sağlamak
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Yapılacak işgallere hukuki bir gerekçe hazırlamak

    7. madde, işgal için son derece esnek ve öznel bir ölçüt getirdiğinden İtilaf Devletleri'ne istedikleri yeri işgal etme imkânı tanımış, işgallerin sözde hukuki dayanağı hâline gelmiştir. Antlaşma Osmanlı ordusunu terhis ettiği için B, Boğazlar'ı İtilaf denetimine açtığı için D doğru değildir.

  3. Soru 3

    Orta

    Mondros Ateşkes Antlaşması'nın 24. maddesinde, Vilayat-ı Sitte olarak adlandırılan altı doğu ilinde karışıklık çıkması hâlinde buraların işgal edilebileceği hükme bağlanmıştır. Bu maddeye dayanılarak aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

    • A)Boğazlar'ın uluslararası bir statüye kavuşturulmak istendiğine
    • B)Osmanlı Devleti'nin toprak bütünlüğünün güvence altına alındığına
    • C)Anadolu'da Türk nüfusunun çoğunlukta olduğunun kabul edildiğine
    • D)İtilaf Devletleri'nin Rum azınlığa öncelik tanıdığına
    • E)Doğu Anadolu'da bir Ermeni devleti kurulmasına zemin hazırlandığına
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Doğu Anadolu'da bir Ermeni devleti kurulmasına zemin hazırlandığına

    Vilayat-ı Sitte olarak anılan iller, Ermeni iddialarının yoğunlaştığı bölgelerdir; 24. madde bu bölgenin işgaline ve burada bir Ermeni devleti kurulmasına ortam hazırlamıştır. Aynı antlaşma işgallere kapı açtığı için toprak bütünlüğünü koruduğu söylenemez; bu nedenle B seçeneği yanlıştır.

  4. Soru 4

    Kolay

    Mondros Ateşkes Antlaşması'nın imzalanmasından hemen sonra İngiltere, petrol yatakları bakımından zengin olan bir bölgeyi işgal ederek ateşkes sonrası ilk işgali gerçekleştirmiştir. Söz konusu yer aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Antalya
    • B)Musul
    • C)İzmir
    • D)Adana
    • E)Kars
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Musul

    İngiltere, 3 Kasım 1918'de Musul'u işgal ederek Mondros sonrası ilk işgali gerçekleştirmiştir. Antalya İtalyanlar, Adana Fransızlar, İzmir ise Yunanlar tarafından işgal edildiği için diğer seçenekler doğru değildir.

  5. Soru 5

    Orta

    Mondros Ateşkes Antlaşması'ndan sonra Anadolu'nun farklı bölgeleri İtilaf Devletleri tarafından paylaşılarak işgal edilmiştir. Aşağıdaki yerlerden hangisi bu dönemde İtalyanlar tarafından işgal edilmemiştir?

    • A)Antalya
    • B)Konya
    • C)Muğla
    • D)Adana
    • E)Kuşadası
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Adana

    İtalyanlar Antalya, Konya, Muğla, Fethiye, Bodrum ve Kuşadası gibi yerleri işgal etmiştir. Adana ve çevresi ise Fransızlar tarafından işgal edildiğinden yanıt D'dir.

  6. Soru 6

    Orta

    15 Mayıs 1919'da İzmir'in Yunan kuvvetlerince işgal edilmesi üzerine kentte ve çevresinde Redd-i İlhak Cemiyeti öncülüğünde protesto mitingleri düzenlenmiş, işgale karşı silahlı direniş grupları oluşmuştur. Bu gelişmeler aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?

    • A)İşgallere karşı toplumsal tepkinin örgütlü bir nitelik kazandığının
    • B)Anadolu'da düzenli bir ordunun kurulmuş olduğunun
    • C)İstanbul Hükûmeti'nin silahlı direniş kararı aldığının
    • D)Büyük Millet Meclisi'nin işgal bölgesine birlik gönderdiğinin
    • E)İtilaf Devletleri'nin işgal kararından vazgeçtiğinin
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — İşgallere karşı toplumsal tepkinin örgütlü bir nitelik kazandığının

    İzmir'in işgali, dağınık hâldeki tepkilerin cemiyetler ve direniş grupları aracılığıyla örgütlü bir biçime dönüşmesini hızlandırmıştır. Düzenli ordu 1920 sonunda kurulduğu ve TBMM 23 Nisan 1920'de açıldığı için B ve D bu tarihte söz konusu olamaz.

  7. Soru 7

    Zor

    Paris Barış Konferansı'nda İzmir ve çevresi önce İtalya'ya vaat edilmiş, ancak daha sonra İngiltere'nin girişimiyle bu bölgenin işgali Yunanistan'a bırakılmıştır. Bu durum aşağıdakilerden hangisinin kanıtı sayılabilir?

    • A)İtalya'nın savaştan çekilmiş olduğunun
    • B)Yunanistan'ın Wilson İlkeleri'ne uygun davrandığının kabul edildiğinin
    • C)Osmanlı Devleti'nin konferansta söz sahibi olduğunun
    • D)İtilaf Devletleri arasında paylaşım konusunda çıkar çatışması bulunduğunun
    • E)İngiltere'nin manda yönetiminden vazgeçtiğinin
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — İtilaf Devletleri arasında paylaşım konusunda çıkar çatışması bulunduğunun

    Aynı bölgenin önce bir devlete vaat edilip sonra başka bir devlete bırakılması, İtilaf bloku içinde paylaşım rekabeti bulunduğunu gösterir. İtalya savaşı İtilaf yanında bitirmiş, Osmanlı Devleti ise konferansta kararlara etki edememiştir; bu nedenle A ve C yanlıştır.

  8. Soru 8

    Orta

    Trakya Paşaeli Müdafaa-i Hukuk, İzmir Müdafaa-i Hukuk-ı Osmaniye, Trabzon Muhafaza-i Hukuk-ı Milliye ve Şark Vilayetleri Müdafaa-i Hukuk-ı Milliye cemiyetleri Mondros sonrasında kurulmuştur. Bu cemiyetlerin adlarına bakılarak, kuruldukları dönem için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

    • A)Tamamının İstanbul Hükûmeti tarafından kurulduğu
    • B)Ortak bir programda birleşmiş oldukları
    • C)Azınlıkların Osmanlı yönetimindeki haklarını savunmak için kuruldukları
    • D)Düzenli bir ordu kurmayı hedefledikleri
    • E)Yalnızca bulundukları bölgenin haklarını savunmayı amaçladıkları
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Yalnızca bulundukları bölgenin haklarını savunmayı amaçladıkları

    Cemiyetlerin adlarında yer alan bölge isimleri, bu örgütlerin ulusal değil yerel amaçlarla kurulduğunu göstermektedir. Bu cemiyetler halkın girişimiyle doğduğu ve Sivas Kongresi'ne kadar ortak bir çatı altında toplanmadığı için A ve B seçenekleri yanlıştır.

  9. Soru 9

    Orta

    İstanbul'da Esat Işık Paşa'nın öncülüğünde kurulan bir cemiyet, Türk milletinin haklı davasını basın ve yayın yoluyla dünya kamuoyuna duyurmayı amaçlamış, Kuva-yı Milliye terimini ilk kez kullanan örgüt olmuştur. Sözü edilen cemiyet aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Kilikyalılar Cemiyeti
    • B)Trakya Paşaeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti
    • C)Millî Kongre Cemiyeti
    • D)İzmir Redd-i İlhak Cemiyeti
    • E)Anadolu Kadınları Müdafaa-i Vatan Cemiyeti
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Millî Kongre Cemiyeti

    Millî Kongre Cemiyeti, silahlı mücadele yerine basın-yayın yoluyla kamuoyu oluşturmayı seçmiş ve Kuva-yı Milliye kavramını ilk kez kullanmıştır. Kilikyalılar Cemiyeti Çukurova bölgesinde, Redd-i İlhak ise İzmir çevresinde faaliyet gösterdiği için A ve D yanıt olamaz.

  10. Soru 10

    Orta

    Mondros Ateşkes Antlaşması'ndan sonra Anadolu'da ve İstanbul'da, kurtuluşu millî mücadele dışındaki yollarda arayan bazı cemiyetler ortaya çıkmıştır. Aşağıdaki cemiyetlerden hangisi millî varlığa düşman cemiyetler arasında yer almaz?

    • A)İngiliz Muhipleri Cemiyeti
    • B)Kilikyalılar Cemiyeti
    • C)Teali İslam Cemiyeti
    • D)Sulh ve Selameti Osmaniye Fırkası
    • E)Kürt Teali Cemiyeti
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Kilikyalılar Cemiyeti

    Kilikyalılar Cemiyeti, Adana ve çevresinin işgaline karşı kurulmuş millî varlığı koruyan bir cemiyettir. Diğer seçeneklerde yer alan örgütler ise manda yönetimini, halifeye mutlak bağlılığı ya da ayrılıkçı amaçları savunduklarından millî varlığa düşman cemiyetler arasında sayılır.

  11. Soru 11

    Orta

    Fener Rum Patrikhanesi'ne bağlı olarak çalışan bir cemiyet, Bizans İmparatorluğu'nu yeniden canlandırmak amacıyla Trakya ve Batı Anadolu'da örgütlenmiş, okullar ve kiliseler aracılığıyla faaliyet yürütmüştür. Sözü edilen cemiyet aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Hınçak Cemiyeti
    • B)Taşnak Cemiyeti
    • C)Alyans İsrailit Cemiyeti
    • D)Kürt Teali Cemiyeti
    • E)Mavri Mira Cemiyeti
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Mavri Mira Cemiyeti

    Mavri Mira, Fener Rum Patrikhanesi'ne bağlı olarak Bizans'ı yeniden kurma amacı taşıyan Rum cemiyetidir. Hınçak ve Taşnak Ermeni cemiyetleri olduğundan A ve B seçenekleri doğru değildir.

  12. Soru 12

    Kolay

    Mondros sonrasında Karadeniz kıyılarında, Trabzon ve Samsun çevresini kapsayan bağımsız bir Rum devleti kurmayı amaçlayan bir cemiyet faaliyet göstermiştir. Bu cemiyet aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Pontus Rum Cemiyeti
    • B)Taşnak Cemiyeti
    • C)Makabi Cemiyeti
    • D)Wilson Prensipleri Cemiyeti
    • E)Millî Kongre Cemiyeti
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Pontus Rum Cemiyeti

    Pontus Rum Cemiyeti, Karadeniz Bölgesi'nde Trabzon merkezli bir Rum devleti kurma amacı taşımıştır. Wilson Prensipleri Cemiyeti Amerikan mandasını savunan bir örgüt, Millî Kongre Cemiyeti ise millî varlığı koruyan bir cemiyet olduğu için D ve E yanıt olamaz.

  13. Soru 13

    Zor

    İngiliz Muhipleri Cemiyeti İngiliz mandasını, Wilson Prensipleri Cemiyeti ise Amerikan mandasını savunmuştur. Bu iki cemiyetin ortak yönü olarak aşağıdakilerden hangisi gösterilebilir?

    • A)Saltanatın kaldırılmasını istemeleri
    • B)Anadolu'da silahlı direniş örgütlemeleri
    • C)Ulusal egemenlik ilkesini savunmaları
    • D)Kurtuluşu güçlü bir devletin himayesinde aramaları
    • E)Azınlık haklarının genişletilmesine karşı çıkmaları
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Kurtuluşu güçlü bir devletin himayesinde aramaları

    Her iki cemiyet de bağımsız bir devlet yerine büyük bir devletin himayesi altında yaşamayı çözüm olarak görmüştür; bu nedenle ortak yönleri manda düşüncesini benimsemeleridir. Manda anlayışı ulusal egemenlikle bağdaşmadığı için C seçeneği yanlıştır.

  14. Soru 14

    Kolay

    Mondros Ateşkes Antlaşması'ndan sonra bölgesinin işgal edilmesini ve Osmanlı Devleti'nden koparılmasını önlemek amacıyla kurulan ilk millî cemiyet Edirne merkezli olmuştur. Sözü edilen cemiyet aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)İzmir Redd-i İlhak Cemiyeti
    • B)Kilikyalılar Cemiyeti
    • C)Millî Kongre Cemiyeti
    • D)Trakya Paşaeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti
    • E)Trabzon Muhafaza-i Hukuk-ı Milliye Cemiyeti
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Trakya Paşaeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti

    Trakya Paşaeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti, Aralık 1918'de Edirne'de kurulan ilk millî varlığı koruyan cemiyettir. Redd-i İlhak Cemiyeti İzmir'in işgali arifesinde, 14 Mayıs 1919'da İzmir'de kurulduğu için A, Kilikyalılar Cemiyeti ise Çukurova'da faaliyet gösterdiği için B doğru değildir.

  15. Soru 15

    Orta

    Millî varlığı koruyan cemiyetler, kuruldukları bölgelerde Türk nüfusunun çoğunlukta olduğunu istatistiklerle, haritalarla ve yayınlarla kanıtlamaya çalışmıştır. Bu çabanın, aşağıdakilerden hangisinden yararlanma isteğini yansıttığı savunulabilir?

    • A)Mondros Ateşkes Antlaşması'nın 7. maddesinden
    • B)Paris Barış Konferansı'nın manda kararlarından
    • C)Sevr Antlaşması'nın azınlıklara ilişkin hükümlerinden
    • D)Misak-ı Millî'nin ekonomik hükümlerinden
    • E)Wilson İlkeleri'nde yer alan milliyet esasından
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Wilson İlkeleri'nde yer alan milliyet esasından

    Wilson İlkeleri, her milletin çoğunlukta olduğu topraklarda kendi geleceğini belirleyebileceğini öngördüğü için cemiyetler nüfus üstünlüğünü kanıtlamaya çalışmıştır. Mondros'un 7. maddesi işgale imkân tanıdığından cemiyetlerin dayanağı olamaz; bu nedenle A yanlıştır.

Sponsorlu