KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Kurtuluş Savaşı Hazırlık Dönemi — Test 3

KPSS Tarih dersinin Kurtuluş Savaşı Hazırlık Dönemi konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 171 soru kitap sırasına göre 12 teste bölünmüştür; bu sayfa 3. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

Bu testteki sorular şu kavramları ölçüyor: Erzurum Kongresi (23 Temmuz – 7 Ağustos 1919), Kuva-yı Milliye, Sivas Kongresi (4–11 Eylül 1919), Amasya Genelgesi (22 Haziran 1919), Manda ve himayenin reddi, Temsil Heyeti (Heyet-i Temsiliye), Misak-ı Millî (28 Ocak 1920), Havza Genelgesi (28 Mayıs 1919). Bu kavramların kartları konu anlatımında; her kartın altında bu ve benzeri sorular, karıştırılan noktalar ve sınav ipuçları var.

5 kolay7 orta3 zor

▶ Bu testi interaktif çöz📘 Konu anlatımıTüm testler

  1. Soru 1

    Orta

    Havza Genelgesi'nde, düzenlenecek mitinglerde Hristiyan halka karşı herhangi bir saldırı ve düşmanlıkta bulunulmaması özellikle vurgulanmıştır. Bu uyarının amacı aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Azınlıklara siyasi ayrıcalık tanımak
    • B)Mondros Ateşkes Antlaşması'nın 24. maddesini uygulamaya koymak
    • C)İstanbul Hükûmeti'nin resmî desteğini sağlamak
    • D)İşgallerin genişletilmesine gerekçe oluşmasını önlemek
    • E)Paris Barış Konferansı'na delege gönderilmesini kolaylaştırmak
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — İşgallerin genişletilmesine gerekçe oluşmasını önlemek

    Azınlıklara yönelik olaylar, Mondros Ateşkes Antlaşması'nın işgale imkân tanıyan hükümleri gereğince yeni işgallere bahane yapılabilirdi; bu nedenle mitinglerin düzeni bozmadan yapılması istenmiştir. Genelge azınlıklara ayrıcalık tanımayı amaçlamadığı için A seçeneği yanlıştır.

  2. Soru 2

    Orta

    Havza Genelgesi'nin ardından yurdun birçok yerinde protesto mitingleri düzenlenmiş, bunun üzerine İstanbul Hükûmeti Mustafa Kemal Paşa'yı geri çağırmıştır. Mustafa Kemal Paşa bu çağrıya uymayarak çalışmalarını sürdürmüştür. Bu gelişme aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?

    • A)Mustafa Kemal Paşa ile merkezî yönetim arasındaki ayrılığın belirginleştiğinin
    • B)İtilaf Devletleri'nin Anadolu'dan çekilmeye başladığının
    • C)Temsil Heyeti'nin ülke yönetimine ilişkin yürütme yetkisi kazandığının
    • D)Mebusan Meclisi'nin çalışmalarına ara verdiğinin
    • E)Kuva-yı Milliye birliklerinin dağıtıldığının
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Mustafa Kemal Paşa ile merkezî yönetim arasındaki ayrılığın belirginleştiğinin

    Geri çağrılma emrine uyulmaması, Millî Mücadele'nin İstanbul Hükûmeti'nden bağımsız bir çizgide yürütüleceğini göstermiştir. Temsil Heyeti henüz kurulmadığı ve işgaller sürdüğü için B ve C seçenekleri bu tarihte söz konusu değildir.

  3. Soru 3

    Kolay

    Amasya Genelgesi, Millî Mücadele'nin yol haritasını çizen temel belgelerden biridir. Aşağıdakilerden hangisi Amasya Genelgesi'nde yer alan hükümlerden biri değildir?

    • A)Vatanın bütünlüğü ve milletin bağımsızlığı tehlikededir.
    • B)Milletin bağımsızlığını yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır.
    • C)Sivas'ta millî bir kongrenin acele toplanması kararlaştırılmıştır.
    • D)İstanbul Hükûmeti üzerine aldığı sorumluluğu yerine getirememektedir.
    • E)Manda ve himaye kesin olarak reddedilmiştir.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Manda ve himaye kesin olarak reddedilmiştir.

    Manda ve himayenin kesin biçimde reddi, uzun tartışmaların ardından Sivas Kongresi'nde karara bağlanmıştır. Diğer seçeneklerde verilen ifadeler ise 22 Haziran 1919 tarihli Amasya Genelgesi'nin maddeleri arasında yer alır.

  4. Soru 4

    Orta

    Amasya Genelgesi'nde yer alan "Milletin bağımsızlığını yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır." ifadesi Millî Mücadele'nin temel şiarlarından biri olmuştur. Bu ifadeyle aşağıdakilerden hangisinin ilk kez ortaya konulduğu savunulabilir?

    • A)Saltanatın kaldırılacağının
    • B)Düzenli orduya geçileceğinin
    • C)Kurtuluşun ulusun kendi iradesine dayanacağının
    • D)Manda yönetiminin benimseneceğinin
    • E)Azınlıklara tanınan hakların genişletileceğinin
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Kurtuluşun ulusun kendi iradesine dayanacağının

    Bu cümle, kurtuluşun padişahtan ya da yabancı bir devletten değil doğrudan ulusun kendi kararından doğacağını belirterek ulusal iradeyi öne çıkarır. Manda düşüncesi Millî Mücadele'nin bu belgesinde savunulmadığı için D seçeneği yanlıştır.

  5. Soru 5

    Orta

    Amasya Genelgesi'nde "İstanbul Hükûmeti üzerine aldığı sorumluluğun gereğini yerine getirememektedir." ifadesine yer verilmiştir. Bu ifadeyle amaçlanan aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Padişahın yetkilerinin artırılması
    • B)Merkezî hükûmetin yetersizliğinin kamuoyuna duyurulması
    • C)İşgallerin hukuki bakımdan meşrulaştırılması
    • D)Azınlıklara yeni ayrıcalıklar tanınması
    • E)Ateşkes antlaşmasının hükümlerinin yeniden görüşülmesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Merkezî hükûmetin yetersizliğinin kamuoyuna duyurulması

    Genelge, İstanbul Hükûmeti'nin ulusu koruyamadığını açıkça belirterek merkezî yönetimin ulus adına söz söyleme yetkisini tartışmaya açmıştır. Belgede padişahın yetkilerinin artırılması ya da azınlıklara ayrıcalık tanınması gibi bir hüküm bulunmadığından A ve D doğru değildir.

  6. Soru 6

    Zor

    Amasya Genelgesi'nde, milletin durumunu ve haklarını dünyaya duyurabilmek için her türlü etkiden ve denetimden uzak millî bir heyetin varlığının zorunlu olduğu belirtilmiştir. Bu ifade aşağıdakilerden hangisinin habercisi sayılabilir?

    • A)Padişahın yetkilerinin genişletileceğinin
    • B)İtilaf Devletleri ile ittifak kurulacağının
    • C)Ordunun tümüyle terhis edileceğinin
    • D)Azınlıklara siyasi ve hukuki ayrıcalıklar tanınacağının
    • E)Bağımsız karar alabilen ulusal bir kurulun oluşturulacağının
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Bağımsız karar alabilen ulusal bir kurulun oluşturulacağının

    Bu madde, kısa süre sonra Erzurum Kongresi'nde oluşturulacak olan Temsil Heyeti'nin habercisidir; çünkü hiçbir dış etkiye açık olmayan bir karar organı öngörmektedir. Belgede padişahın yetkilerine ya da azınlık ayrıcalıklarına ilişkin bir hüküm yer almadığından A ve D yanlıştır.

  7. Soru 7

    Kolay

    Amasya Genelgesi'nde, ülkenin geleceğini belirleyecek delegelerin toplanacağı yer açıkça gösterilmiştir. Genelgede millî bir kongrenin toplanması kararlaştırılan şehir aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Sivas
    • B)Erzurum
    • C)Balıkesir
    • D)Ankara
    • E)Amasya
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Sivas

    Amasya Genelgesi, Anadolu'nun en güvenli yeri olarak görülen Sivas'ta millî bir kongre toplanmasını kararlaştırmıştır. Erzurum'da toplanacak kongre ise doğu illerini kapsayan bölgesel bir toplantı olarak ayrıca belirtildiği için B doğru değildir.

  8. Soru 8

    Kolay

    Erzurum Kongresi, 23 Temmuz 1919'da toplanmış ve Millî Mücadele'nin temel ilkelerinin belirlenmesinde önemli rol oynamıştır. Aşağıdakilerden hangisi Erzurum Kongresi'nde alınan kararlar arasında yer alır?

    • A)Bütün millî cemiyetler tek bir çatı altında birleştirilecektir.
    • B)Ankara, Temsil Heyeti'nin merkezi olarak kabul edilecektir.
    • C)Millî sınırlar içinde vatan bölünmez bir bütündür.
    • D)Düzenli ordu kurularak Kuva-yı Milliye kaldırılacaktır.
    • E)Saltanat ve halifelik makamları kaldırılacaktır.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Millî sınırlar içinde vatan bölünmez bir bütündür.

    Vatanın millî sınırlar içinde bölünmez bir bütün olduğu ilkesi Erzurum Kongresi'nde kabul edilmiş ve daha sonra Misak-ı Millî'ye temel oluşturmuştur. Cemiyetlerin birleştirilmesi Sivas Kongresi'nde gerçekleştiği için A seçeneği yanlıştır.

  9. Soru 9

    Orta

    Erzurum Kongresi, toplanış biçimi ve katılan delegeler bakımından bölgesel; aldığı kararlar bakımından ise ulusal nitelik taşımaktadır. Kongrenin ulusal sayılmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Kongreye yurdun bütün illerinden seçilmiş delegelerin katılması
    • B)Kongrenin İstanbul Hükûmeti tarafından toplantıya çağrılması
    • C)Kongrede düzenli orduya geçilmesi konusunda kesin karar alınması
    • D)Yalnızca doğu illerini değil bütün vatanı ilgilendiren kararlar alınması
    • E)Kongre çalışmalarına padişahın başkanlık etmesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Yalnızca doğu illerini değil bütün vatanı ilgilendiren kararlar alınması

    Kongreye yalnızca Doğu Anadolu ve Trabzon çevresinden delegeler katılmış, ancak alınan kararlar vatanın bütününü kapsayan ilkeler ortaya koymuştur. Delegeler bütün illerden gelmediği ve kongre halkın girişimiyle toplandığı için A ve B seçenekleri yanlıştır.

  10. Soru 10

    Orta

    Erzurum Kongresi'nde "İstanbul Hükûmeti görevini yerine getiremezse geçici bir hükûmet kurulacaktır." kararı alınmıştır. Bu karar aşağıdakilerden hangisinin habercisidir?

    • A)Padişahlık makamının güçlendirileceğinin
    • B)Ulusal iradeye dayanan yeni bir yönetimin kurulacağının
    • C)Yabancı bir devletin manda yönetiminin kabul edileceğinin
    • D)İşgallerin kısa sürede sona ereceğinin
    • E)Düzenli ordunun hemen kurulacağının
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Ulusal iradeye dayanan yeni bir yönetimin kurulacağının

    Yeni bir hükûmet kurulabileceğinden söz edilmesi, İstanbul'dan bağımsız ve ulusal iradeye dayanan bir yönetimin habercisidir; bu düşünce TBMM'nin açılmasıyla gerçekleşmiştir. Karar merkezî yönetimin yetersizliğine dayandığı için padişahlık makamını güçlendirmeye yönelik değildir.

  11. Soru 11

    Zor

    Erzurum Kongresi'nde alınan kararlardan biri "Kuva-yı Milliye'yi etkin, millî iradeyi hâkim kılmak esastır." biçimindedir. Bu karar aşağıdakilerden hangisinin benimsendiğini gösterir?

    • A)Düzenli ordunun kurulmasının
    • B)Saltanatın hemen kaldırılmasının
    • C)Kapitülasyonların sürdürülmesinin
    • D)İstanbul Hükûmeti'ne mutlak bağlılığın
    • E)Ulusal egemenlik anlayışının
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Ulusal egemenlik anlayışının

    Millî iradenin egemen kılınması ilkesi, yönetme yetkisinin kaynağını ulusa bağlayan ulusal egemenlik anlayışını yansıtır. Saltanat 1922'de kaldırıldığı ve kararda merkezî yönetime mutlak bağlılık öngörülmediği için B ve D seçenekleri doğru değildir.

  12. Soru 12

    Kolay

    Millî Mücadele döneminde toplanan bir kongrede, o güne kadar ayrı ayrı çalışan bütün millî cemiyetler Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti adı altında birleştirilmiştir. Sözü edilen kongre aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Sivas Kongresi
    • B)Erzurum Kongresi
    • C)Balıkesir Kongresi
    • D)Alaşehir Kongresi
    • E)Nazilli Kongresi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Sivas Kongresi

    Cemiyetlerin tek çatı altında toplanması 4 Eylül 1919'da başlayan Sivas Kongresi'nde gerçekleşmiştir. Erzurum Kongresi doğu illerini kapsayan bölgesel bir toplantı, Balıkesir ve Alaşehir kongreleri ise Batı Anadolu'daki direnişi düzenlemeye yönelik toplantılar olduğu için diğer seçenekler yanlıştır.

  13. Soru 13

    Orta

    Sivas Kongresi'nde uzun tartışmalardan sonra manda ve himaye düşüncesi kesin biçimde reddedilmiştir. Bu karar aşağıdakilerden hangisinin benimsendiğini gösterir?

    • A)Meşrutiyet yönetimine geri dönüleceğinin
    • B)Kapitülasyonların sürdürüleceğinin
    • C)Kayıtsız şartsız bağımsızlık ilkesinin
    • D)Azınlıklara tanınan hakların genişletileceğinin
    • E)Ateşkes hükümlerinin aynen kabul edileceğinin
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Kayıtsız şartsız bağımsızlık ilkesinin

    Manda ve himayenin reddi, hiçbir devletin denetimini kabul etmeyen tam bağımsızlık anlayışının benimsendiğini gösterir. Manda tartışmasının konusu yönetim biçimi ya da azınlık hakları olmadığı için A ve D seçenekleri bu kararla ilgili değildir.

  14. Soru 14

    Zor

    Sivas Kongresi'nin ardından Temsil Heyeti, Ali Fuat Paşa'yı Batı Anadolu Kuva-yı Milliye Komutanlığı'na atamıştır. Bu atama aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?

    • A)Düzenli orduya geçilmiş olduğunun
    • B)İstanbul Hükûmeti'nin onayının alındığının
    • C)Kuva-yı Milliye birliklerinin kaldırıldığının
    • D)Temsil Heyeti'nin yürütme yetkisi kullandığının
    • E)Son Osmanlı Mebusan Meclisi'nin yeniden açıldığının
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Temsil Heyeti'nin yürütme yetkisi kullandığının

    Komutan atamak bir yürütme işlemi olduğundan, bu karar Temsil Heyeti'nin ilk kez hükûmet gibi davrandığını göstermektedir. Düzenli orduya geçiş 1920 sonunda gerçekleştiği ve atama İstanbul'un onayı alınmadan yapıldığı için A ve B yanlıştır.

  15. Soru 15

    Kolay

    Sivas Kongresi'nden sonra Millî Mücadele'nin sesini duyurmak amacıyla bir gazete yayımlanmaya başlamıştır. Sivas'ta çıkarılan bu gazete aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Minber
    • B)Tanin
    • C)Peyam-ı Sabah
    • D)Hâkimiyet-i Milliye
    • E)İrade-i Milliye
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — İrade-i Milliye

    Sivas Kongresi'nden sonra İrade-i Milliye gazetesi yayımlanmaya başlamıştır. Minber, Mustafa Kemal Paşa'nın İstanbul'da çıkardığı gazete; Hâkimiyet-i Milliye ise Ankara'da yayımlanan gazete olduğu için A ve D doğru değildir.

Sponsorlu