KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Kurtuluş Savaşı Hazırlık Dönemi — Test 6

KPSS Tarih dersinin Kurtuluş Savaşı Hazırlık Dönemi konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 171 soru kitap sırasına göre 12 teste bölünmüştür; bu sayfa 6. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

Bu testteki sorular şu kavramları ölçüyor: TBMM'nin açılışı (23 Nisan 1920), Sevr Antlaşması (10 Ağustos 1920), Sevr'in hukuki durumu ve Millî Mücadele'ye etkisi, Misak-ı Millî (28 Ocak 1920), TBMM'ye karşı ayaklanmaların nedenleri ve sonuçları, Kuva-yı Milliye, TBMM'nin 24 Nisan kararları ve nitelikleri, Hıyanet-i Vataniye Kanunu (29 Nisan 1920) ve İstiklal Mahkemeleri. Bu kavramların kartları konu anlatımında; her kartın altında bu ve benzeri sorular, karıştırılan noktalar ve sınav ipuçları var.

5 kolay6 orta4 zor

▶ Bu testi interaktif çöz📘 Konu anlatımıTüm testler

  1. Soru 1

    Orta

    Büyük Millet Meclisi'nin ilk kararları arasında "Büyük Millet Meclisi'nin üzerinde hiçbir güç yoktur." ilkesi yer almıştır. Bu karar aşağıdakilerden hangisinin benimsendiğini gösterir?

    • A)Meşrutiyet yönetiminin sürdürüleceğinin
    • B)Manda yönetiminin kabul edildiğinin
    • C)Kuvvetler ayrılığına geçildiğinin
    • D)Ulusal egemenliğin esas alındığının
    • E)Saltanatın yetkilerinin genişletildiğinin
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Ulusal egemenliğin esas alındığının

    Meclisin üzerinde bir güç tanınmaması, egemenliğin kaynağının ulus olduğunu ve padişahın üstün konumunun kabul edilmediğini gösterir. Meclis güçler birliğine dayandığı ve manda düşüncesi reddedildiği için B ve C seçenekleri yanlıştır.

  2. Soru 2

    Zor

    Büyük Millet Meclisi, ilk kararlarında padişah ve halifenin baskı altında bulunduğunu belirtmiş; bu makamların durumunun, baskı ortadan kalktığında meclisin belirleyeceği esaslara göre çözüleceğini ifade etmiştir. Bu tutum aşağıdakilerden hangisiyle açıklanabilir?

    • A)Halifelik makamının kaldırılmasına karar verilmesiyle
    • B)Meclisin padişahın otoritesini kabul etmesiyle
    • C)Saltanata karşı açık bir tavır alınmasından kaçınılmasıyla
    • D)İtilaf Devletleri'nin bu yönde baskı yapmasıyla
    • E)Anayasal düzenin tümüyle yürürlükten kaldırılmasıyla
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Saltanata karşı açık bir tavır alınmasından kaçınılmasıyla

    Halkın büyük bölümünün padişaha ve halifeye bağlı olduğu bir ortamda açık bir karşıtlık ulusal birliği zedeleyebileceğinden, meclis konuyu ileri bir tarihe bırakan bir dil kullanmıştır. Aynı kararlar meclisin üzerinde güç tanımadığı için B seçeneği yanlıştır.

  3. Soru 3

    Zor

    Büyük Millet Meclisi, açıldığı günden itibaren yeni bir anayasa hazırlamış, hükûmet kurmuş, antlaşmalar imzalamış ve savaş yönetmiştir. Bu durum meclisin hangi niteliğini ortaya koyar?

    • A)Danışma meclisi niteliği taşıdığını
    • B)Yetkilerini padişahtan aldığını
    • C)Yargı yetkisinden vazgeçtiğini
    • D)İki kanatlı bir yapı oluşturduğunu
    • E)Kurucu meclis niteliği taşıdığını
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Kurucu meclis niteliği taşıdığını

    Yeni bir devletin anayasasını yapan, hükûmetini kuran ve dış ilişkilerini yürüten bir meclis kurucu meclis niteliği taşır. Meclis yetkisini ulustan aldığı ve yargı yetkisini de kullandığı için B ve C seçenekleri yanlıştır.

  4. Soru 4

    Orta

    Büyük Millet Meclisi'nin açılmasından sonra Anadolu'nun çeşitli bölgelerinde meclise karşı ayaklanmalar çıkmıştır. Aşağıdakilerden hangisi bu ayaklanmaların nedenleri arasında gösterilemez?

    • A)İstanbul Hükûmeti'nin kışkırtıcı yayın ve bildirileri
    • B)Sevr Antlaşması'nın Büyük Millet Meclisi'nce onaylanması
    • C)İşgalci devletlerin azınlıkları desteklemesi
    • D)Bazı çevrelerin çıkarlarının zedelenmesi
    • E)Din duygularının siyasi amaçla kullanılması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Sevr Antlaşması'nın Büyük Millet Meclisi'nce onaylanması

    Büyük Millet Meclisi, Sevr Antlaşması'nı hiçbir zaman onaylamamış, tam tersine imzalayanları vatan haini ilan etmiştir; bu nedenle böyle bir onay ayaklanma nedeni olamaz. Diğer seçeneklerde verilen etkenler ise ayaklanmaların bilinen nedenleri arasındadır.

  5. Soru 5

    Kolay

    Büyük Millet Meclisi, kendisine karşı çıkarılan ayaklanmalarla mücadele edebilmek için hukuki bir düzenleme yapmıştır. 29 Nisan 1920'de kabul edilen bu kanun aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Teşkilat-ı Esasiye Kanunu
    • B)Takrir-i Sükûn Kanunu
    • C)Hıyanet-i Vataniye Kanunu
    • D)Tekâlif-i Milliye Emirleri
    • E)Başkomutanlık Kanunu
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Hıyanet-i Vataniye Kanunu

    29 Nisan 1920'de kabul edilen Hıyanet-i Vataniye Kanunu, meclise karşı ayaklananların yargılanmasına hukuki dayanak oluşturmuştur. Teşkilat-ı Esasiye Kanunu 1921 tarihli anayasa, Takrir-i Sükûn Kanunu ise 1925 tarihli bir düzenleme olduğu için A ve B yanlıştır.

  6. Soru 6

    Kolay

    Hıyanet-i Vataniye Kanunu'nun uygulanmasını hızlandırmak amacıyla 1920 yılında özel yetkili mahkemeler kurulmuştur. Sözü edilen mahkemeler aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Divan-ı Hümayun
    • B)Nizamiye Mahkemeleri
    • C)Divan-ı Harp
    • D)Ticaret Mahkemeleri
    • E)İstiklal Mahkemeleri
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — İstiklal Mahkemeleri

    1920 yılında kurulan İstiklal Mahkemeleri, ayaklanmaların bastırılmasında ve asker kaçaklarının yargılanmasında etkili olmuştur. Divan-ı Hümayun ve Nizamiye Mahkemeleri Osmanlı döneminin kurumları olduğundan A ve B doğru değildir.

  7. Soru 7

    Orta

    İstanbul'da şeyhülislam tarafından Millî Mücadele'ye katılanlar aleyhine bir fetva yayımlanmış; buna karşılık Ankara Müftüsü Rifat Börekçi öncülüğünde karşı bir fetva hazırlanmıştır. Ankara'da hazırlanan bu fetvanın amacı aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Halifeliğin kaldırılmasını sağlamak
    • B)Düzenli orduya geçişi hızlandırmak
    • C)Kapitülasyonların kaldırılmasını istemek
    • D)Halkın Millî Mücadele'ye olan güvenini korumak
    • E)Meclise yeni üyeler seçilmesini sağlamak
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Halkın Millî Mücadele'ye olan güvenini korumak

    Karşı fetva, İstanbul'dan gelen fetvanın halk üzerindeki olumsuz etkisini gidermeyi ve Millî Mücadele'ye desteği sürdürmeyi amaçlamıştır. Halifelik 1924'te kaldırıldığı için A seçeneği bu dönemle bağdaşmaz.

  8. Soru 8

    Zor

    Büyük Millet Meclisi'ne karşı çıkarılan ayaklanmalar sırasında Kuva-yı Milliye birliklerinin bir bölümü cephelerden ayrılarak iç bölgelere kaydırılmıştır. Bu durumun aşağıdakilerden hangisine yol açtığı söylenebilir?

    • A)Batı Cephesi'ndeki direnişin zayıflamasına
    • B)Doğu sınırının kesin olarak çizilmesine
    • C)İstanbul Hükûmeti'nin istifa etmesine
    • D)Sevr Antlaşması'nın yürürlüğe girmesine
    • E)İtilaf Devletleri'nin işgale son vermesine
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Batı Cephesi'ndeki direnişin zayıflamasına

    İç ayaklanmalar hem insan gücünün hem de zamanın cephe dışında harcanmasına neden olduğu için işgale karşı direniş zayıflamış, düzenli orduya geçiş de gecikmiştir. Doğu sınırı Gümrü ve Kars antlaşmalarıyla çizildiği için B seçeneği bu durumla ilgili değildir.

  9. Soru 9

    Kolay

    Millî Mücadele döneminde haberleşmenin ve kamuoyunu doğru bilgilendirmenin önemi göz önünde bulundurularak 1920 yılında Ankara'da bir haber ajansı kurulmuştur. Sözü edilen kurum aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Matbuat Umum Müdürlüğü
    • B)Anadolu Ajansı
    • C)Telgraf Nezareti
    • D)Basın Yayın Kurumu
    • E)İrade-i Milliye İdaresi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Anadolu Ajansı

    1920 yılında kurulan Anadolu Ajansı, Millî Mücadele'nin haberlerini yurt içinde ve dışında duyurmuştur. İrade-i Milliye Sivas'ta çıkarılan bir gazetenin adı olduğu için E seçeneği doğru değildir.

  10. Soru 10

    Kolay

    Osmanlı Devleti'nin I. Dünya Savaşı sonrası paylaşımını belgeleyen antlaşma, Paris yakınlarındaki bir kentte imzalanmıştır. Sevr Antlaşması'nın imzalandığı tarih aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)30 Ekim 1918
    • B)16 Mart 1920
    • C)23 Nisan 1920
    • D)10 Ağustos 1920
    • E)16 Mart 1921
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — 10 Ağustos 1920

    Sevr Antlaşması 10 Ağustos 1920'de imzalanmıştır. 30 Ekim 1918 Mondros Ateşkes Antlaşması'nın, 16 Mart 1921 ise Moskova Antlaşması'nın tarihi olduğundan A ve E doğru değildir.

  11. Soru 11

    Orta

    Sevr Antlaşması, Osmanlı Devleti'ni siyasi, askerî ve ekonomik bakımdan bağımlı duruma getiren ağır hükümler içermekteydi. Aşağıdakilerden hangisi Sevr Antlaşması'nın hükümleri arasında yer almaz?

    • A)Kapitülasyonların bütünüyle kaldırılması
    • B)Boğazlar'ın uluslararası bir komisyona bırakılması
    • C)Doğu Anadolu'da bağımsız bir Ermeni devleti kurulması
    • D)Osmanlı ordusunun sayı ve silah bakımından sınırlandırılması
    • E)İzmir ve çevresinin yönetiminin Yunanistan'a bırakılması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Kapitülasyonların bütünüyle kaldırılması

    Sevr, kapitülasyonları kaldırmak bir yana bunları bütün İtilaf Devletleri'ni kapsayacak biçimde genişletmiştir. Diğer seçeneklerde verilen hükümler ise antlaşmada yer aldığı için yanıt A'dır.

  12. Soru 12

    Orta

    Sevr Antlaşması, Osmanlı Devleti adına Saltanat Şurası kararıyla gönderilen bir heyet tarafından imzalanmış; ancak Mebusan Meclisi tarafından onaylanmamıştır. Bu durum antlaşma ile ilgili aşağıdakilerden hangisini göstermektedir?

    • A)Antlaşmanın Büyük Millet Meclisi'nce kabul edildiğini
    • B)Antlaşmanın hukuken geçerlilik kazanmadığını
    • C)Antlaşmanın işgalleri sona erdirdiğini
    • D)Antlaşmanın kapitülasyonları kaldırdığını
    • E)Antlaşmanın azınlık haklarını sınırlandırdığını
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Antlaşmanın hukuken geçerlilik kazanmadığını

    Bir antlaşmanın yürürlüğe girmesi için yasama organınca onaylanması gerekir; Mebusan Meclisi dağıtılmış olduğundan Sevr hiçbir zaman hukuken geçerli hâle gelmemiştir. Büyük Millet Meclisi antlaşmayı reddettiği ve imzalayanları vatan haini ilan ettiği için A seçeneği yanlıştır.

  13. Soru 13

    Orta

    Sevr Antlaşması'na göre Osmanlı ordusunun mevcudu çok düşük bir sayıyla sınırlandırılmış, ağır silah bulundurması ve donanma sahibi olması yasaklanmıştır. Bu hükümlerle amaçlanan aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Ordunun modern bir yapıya kavuşturulması
    • B)Askerlik süresinin kısaltılarak üretimin artırılması
    • C)Ülkenin işgallere karşı direnemeyecek duruma getirilmesi
    • D)Savunma harcamalarının azaltılarak borçların ödenmesi
    • E)Boğazlar'ın Osmanlı Devleti'nce korunmasının sağlanması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Ülkenin işgallere karşı direnemeyecek duruma getirilmesi

    Askerî sınırlamalar, Osmanlı Devleti'ni kendisine dayatılan paylaşıma karşı koyamayacak duruma getirmeyi amaçlamıştır. Antlaşma Boğazlar'ı uluslararası bir komisyona bıraktığı için E seçeneği hükümlerle çelişmektedir.

  14. Soru 14

    Zor

    Sevr Antlaşması'nın koşullarının duyulmasından sonra Anadolu'da Büyük Millet Meclisi'ne ve Millî Mücadele'ye katılım artmış, direniş daha geniş bir toplumsal desteğe kavuşmuştur. Bu durum aşağıdakilerden hangisiyle açıklanabilir?

    • A)Antlaşmanın kapitülasyonları kaldırmasıyla
    • B)İstanbul Hükûmeti'nin cepheye düzenli asker göndermesiyle
    • C)İtilaf Devletleri'nin işgalden vazgeçmesiyle
    • D)Antlaşmanın Büyük Millet Meclisi'nce onaylanmasıyla
    • E)Antlaşmanın bağımsızlığın yitirileceğini açıkça göstermesiyle
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Antlaşmanın bağımsızlığın yitirileceğini açıkça göstermesiyle

    Sevr'in ağır koşulları, teslimiyetin bir çözüm olmadığını ve mücadeleden başka yol kalmadığını halka açıkça göstermiştir. Antlaşma kapitülasyonları genişlettiği ve Büyük Millet Meclisi'nce reddedildiği için A ve D seçenekleri yanlıştır.

  15. Soru 15

    Kolay

    Millî Mücadele'nin ilk döneminde, düzenli bir ordu bulunmadığı için halk kendi imkânlarıyla silahlanarak direniş birlikleri oluşturmuştur. Kuva-yı Milliye birliklerinin yaygınlaşmasında doğrudan etkili olan gelişme aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Gümrü Antlaşması'nın imzalanması
    • B)Teşkilat-ı Esasiye Kanunu'nun kabul edilmesi
    • C)Moskova Antlaşması'nın imzalanması
    • D)Büyük Millet Meclisi'nin açılması
    • E)İzmir ve çevresinin işgal edilmesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — İzmir ve çevresinin işgal edilmesi

    Kuva-yı Milliye birlikleri özellikle 15 Mayıs 1919'da başlayan Yunan işgalinden sonra Batı Anadolu'da hızla yaygınlaşmıştır. Gümrü ve Moskova antlaşmaları ile Teşkilat-ı Esasiye Kanunu 1920-1921 yıllarına ait gelişmeler olduğundan A, B ve C seçenekleri doğru değildir.

Sponsorlu