KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Kurtuluş Savaşı Muharebeler Dönemi — Test 5

KPSS Tarih dersinin Kurtuluş Savaşı Muharebeler Dönemi konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 152 soru kitap sırasına göre 11 teste bölünmüştür; bu sayfa 5. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

Bu testteki sorular şu kavramları ölçüyor: Lozan'da Boğazlar ve sonraya kalan sorunlar, Mudanya Ateşkes Antlaşması (11 Ekim 1922), Lozan Konferansı süreci (20 Kasım 1922 – 24 Temmuz 1923), Ankara Antlaşması (20 Ekim 1921), Büyük Taarruz ve Başkomutanlık Meydan Muharebesi (26–30 Ağustos 1922), Saltanatın kaldırılması ve Lozan'a giden yol (1 Kasım 1922), Lozan'ın maddeleri: sınırlar, adalar ve Kıbrıs, Lozan'ın maddeleri: kapitülasyonlar, borçlar, azınlıklar ve mübadele. Bu kavramların kartları konu anlatımında; her kartın altında bu ve benzeri sorular, karıştırılan noktalar ve sınav ipuçları var.

4 kolay9 orta2 zor

  1. Soru 1

    Kolay

    Büyük Taarruz'un başlamasından birkaç gün sonra Yunan ordusunun büyük bölümü kuşatılarak etkisiz hâle getirilmiştir. 30 Ağustos 1922'de Dumlupınar dolaylarında yapılan ve Başkomutan'ın bizzat yönettiği bu muharebe aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)I. İnönü Muharebesi
    • B)Başkomutanlık Meydan Muharebesi
    • C)II. İnönü Muharebesi
    • D)Sakarya Meydan Muharebesi
    • E)Aslıhanlar Muharebesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Başkomutanlık Meydan Muharebesi

    30 Ağustos 1922'de Dumlupınar'da yapılan muharebe, Mustafa Kemal'in doğrudan yönetmesi nedeniyle Başkomutanlık Meydan Muharebesi adını almıştır. İnönü muharebeleri 1921'in ilk yarısında, Sakarya ise 1921 yazında yapıldığından bu seçenekler tarih bakımından uygun değildir.

  2. Soru 2

    Orta

    Başkomutanlık Meydan Muharebesi'nin kazanılmasının ardından Mustafa Kemal, orduya ilk hedefin Akdeniz olduğunu bildiren emrini vermiştir. Bu emrin temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Doğu Trakya'ya asker geçirmek
    • B)Boğazlar bölgesini denetim altına almak
    • C)İstanbul'a girerek işgale son vermek
    • D)Düşmanı takip ederek Batı Anadolu'yu kurtarmak
    • E)Ege adaları üzerinde denetim kurmak
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Düşmanı takip ederek Batı Anadolu'yu kurtarmak

    Emir, dağılan Yunan kuvvetlerinin peşine düşülerek Batı Anadolu'nun hızla kurtarılmasını hedefler. Doğu Trakya ve İstanbul, Mudanya Ateşkes Antlaşması ile savaşılmadan geri alındığından bu seçenekler taarruzun amacını yansıtmaz.

  3. Soru 3

    Kolay

    Büyük Taarruz'un ardından ilerleyişini sürdüren Türk ordusu 9 Eylül 1922'de bir kente girmiştir. Söz konusu kent aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Bursa
    • B)Eskişehir
    • C)İzmir
    • D)Edirne
    • E)Adana
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — İzmir

    Türk ordusu 9 Eylül 1922'de İzmir'e girmiştir. Edirne Mudanya Ateşkes Antlaşması sonrasında teslim alınmış, Adana ise Ankara Antlaşması'yla boşaltıldığından bu seçenekler doğru değildir.

  4. Soru 4

    Orta

    Büyük Taarruz öncesinde birlik hareketleri geceleri yapılmış, cephe gerisindeki hazırlıklar gizli tutulmuş ve düşmanı yanıltmaya yönelik tedbirler alınmıştır. Bu tedbirlerin temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Taarruzun yeri ve zamanı bakımından baskın sağlamak
    • B)Ordunun asker sayısını azaltmak
    • C)İtilaf Devletleri'nden askerî yardım istemek
    • D)Cephe hattını daha geriye çekmek
    • E)Ateşkes görüşmelerini hızlandırmak
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Taarruzun yeri ve zamanı bakımından baskın sağlamak

    Gizlilik tedbirleri, Yunan ordusunun taarruzun yerini ve zamanını öngörememesini sağlamış; böylece baskın etkisi yaratılmıştır. Bu dönemde ordu küçültülmemiş, aksine güçlendirilmiştir; İtilaf Devletleri'nden yardım da istenmemiştir.

  5. Soru 5

    Orta

    11 Ekim 1922'de imzalanan Mudanya Ateşkes Antlaşması'nın görüşmelerine Yunanistan katılmamış, ancak antlaşma hükümlerini kabul etmiştir. Buna göre antlaşmayı TBMM ile birlikte imzalayan devletler aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)İngiltere, Fransa ve İtalya
    • B)Sovyet Rusya, Ukrayna ve Afganistan
    • C)Ermenistan, Gürcistan ve Azerbaycan
    • D)Almanya, Avusturya ve Bulgaristan
    • E)İngiltere, Amerika Birleşik Devletleri ve Japonya
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — İngiltere, Fransa ve İtalya

    Mudanya Ateşkes Antlaşması TBMM ile İngiltere, Fransa ve İtalya arasında imzalanmıştır. Kafkas cumhuriyetleri Kars Antlaşması'nın, Sovyet Rusya ise Moskova Antlaşması'nın taraflarıdır.

  6. Soru 6

    Kolay

    Mudanya Ateşkes Antlaşması ile Doğu Trakya'nın Meriç Nehri'ne kadar olan bölümü Yunan kuvvetlerince boşaltılarak TBMM yönetimine bırakılmıştır. Bu hüküm aşağıdakilerden hangisini göstermektedir?

    • A)Batı Trakya'nın Türkiye'ye bırakıldığını
    • B)Boğazlar'ın yönetiminin Yunanistan'a verildiğini
    • C)Doğu Trakya'nın savaş yapılmadan geri alındığını
    • D)İstanbul'un yeniden işgal altına alındığını
    • E)Ege adalarının tümünün Türkiye'ye bırakıldığını
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Doğu Trakya'nın savaş yapılmadan geri alındığını

    Doğu Trakya, askerî bir harekât yapılmadan diplomatik yolla geri alınmıştır. Batı Trakya bu antlaşmayla Türkiye'ye bırakılmamış, İstanbul ise yeniden işgal edilmek yerine TBMM yönetimine devredilmiştir.

  7. Soru 7

    Zor

    Mudanya Ateşkes Antlaşması ile İstanbul ve Boğazlar'ın yönetimi TBMM'ye bırakılmıştır. Bu hükmün doğrudan sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Saltanatın hukuken kaldırılması
    • B)Halifelik makamının kaldırılması
    • C)Cumhuriyet yönetiminin ilan edilmesi
    • D)Ankara'nın başkent olarak belirlenmesi
    • E)Osmanlı Devleti'nin fiilen sona ermesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Osmanlı Devleti'nin fiilen sona ermesi

    Başkenti ve Boğazları yönetme yetkisini yitiren Osmanlı Devleti fiilen sona ermiştir. Saltanatın hukuken kaldırılması 1 Kasım 1922'de, cumhuriyetin ilanı 29 Ekim 1923'te, halifeliğin kaldırılması ise 1924'te gerçekleştiğinden bu seçenekler Mudanya'nın doğrudan sonucu değildir.

  8. Soru 8

    Orta

    Mudanya Ateşkes Antlaşması'nda, barış antlaşması imzalanıncaya kadar Türk ordusunun Boğazlar bölgesine ve Doğu Trakya'ya girmemesi, buralarda sınırlı sayıda Türk jandarma gücünün bulunması kararlaştırılmıştır. Bu düzenleme aşağıdakilerden hangisini amaçlamaktadır?

    • A)Yunanistan'a yeni topraklar kazandırmak
    • B)Barış görüşmelerine kadar bölgede çatışma çıkmasını önlemek
    • C)İstanbul'daki işgalin süresiz olarak sürmesini sağlamak
    • D)TBMM'nin uluslararası alanda tanınmasını engellemek
    • E)Boğazlar'ın yönetimini Yunanistan'a bırakmak
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Barış görüşmelerine kadar bölgede çatışma çıkmasını önlemek

    Düzenleme, barış antlaşmasına kadar geçecek sürede taraflar arasında yeni bir çatışma çıkmasını önlemeye yöneliktir. Yönetim TBMM'ye bırakıldığından Boğazlar'ın Yunanistan'a verilmesi veya işgalin sürdürülmesi gibi yorumlar antlaşmanın içeriğiyle bağdaşmaz.

  9. Soru 9

    Orta

    İtilaf Devletleri, Lozan'da toplanacak barış konferansına hem TBMM'yi hem de İstanbul Hükûmeti'ni davet etmiştir. Bu davetin TBMM'de 1 Kasım 1922'de alınan hangi kararı hızlandırdığı söylenebilir?

    • A)Halifeliğin kaldırılması
    • B)Cumhuriyetin ilan edilmesi
    • C)Ankara'nın başkent yapılması
    • D)Saltanatın kaldırılması
    • E)Öğretim birliğinin sağlanması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Saltanatın kaldırılması

    Çifte davet, Türk tarafında ikilik yaratma girişimi olarak görülmüş ve TBMM 1 Kasım 1922'de saltanatı kaldırmıştır. Halifelik 1924'te kaldırılmış, cumhuriyet ise 1923'te ilan edildiğinden bu seçenekler tarih bakımından uygun değildir.

  10. Soru 10

    Zor

    1 Kasım 1922'de alınan kararla saltanat ile halifelik birbirinden ayrılmış; saltanat kaldırılmış, halifelik makamı ise korunmuştur. Bu tercihin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Halife makamına geniş siyasi yetkiler tanımak
    • B)Osmanlı hanedanını yeniden yönetime getirmek
    • C)Meclisin yasama yetkisini sınırlandırmak
    • D)Toplumsal tepkileri azaltarak aşamalı bir dönüşüm sağlamak
    • E)İtilaf Devletleri'nin isteğini yerine getirmek
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Toplumsal tepkileri azaltarak aşamalı bir dönüşüm sağlamak

    Halifeliğin bir süre daha korunması, köklü değişimlerin toplumda yaratacağı tepkiyi azaltmaya yönelik aşamalı bir yaklaşımın sonucudur. Halifeye siyasi yetki tanınmamış, makam sembolik hâle getirilmiştir; hanedanın yönetime dönüşü de amaçlanmamıştır.

  11. Soru 11

    Kolay

    Lozan Barış Antlaşması 24 Temmuz 1923'te imzalanmıştır. Görüşmelerde Türk heyetine başkanlık eden devlet adamı aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)İsmet Paşa
    • B)Kâzım Karabekir Paşa
    • C)Rauf Bey
    • D)Bekir Sami Bey
    • E)Fevzi Paşa
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — İsmet Paşa

    Lozan'da Türk heyetinin başkanlığını dönemin Dışişleri Bakanı İsmet Paşa yapmıştır. Bekir Sami Bey Londra Konferansı'nda, Kâzım Karabekir Paşa ise Doğu Cephesi ve Gümrü görüşmelerinde görev almıştır.

  12. Soru 12

    Orta

    Lozan Konferansı 4 Şubat 1923'te kesintiye uğramış, görüşmeler 23 Nisan 1923'te yeniden başlamıştır. Görüşmelerin kesilmesine yol açan başlıca anlaşmazlık konuları aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Halifelik, saltanat ve başkent sorunu
    • B)Ege adaları, Kıbrıs ve Girit'in durumu
    • C)Batı Trakya, Bulgaristan sınırı ve Dobruca
    • D)Hatay, Suriye sınırı ve Caber Kalesi
    • E)Kapitülasyonlar, Musul ve Osmanlı borçları
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Kapitülasyonlar, Musul ve Osmanlı borçları

    Görüşmeler özellikle kapitülasyonlar, Musul ve Osmanlı borçları konusundaki anlaşmazlıklar yüzünden kesilmiştir. Suriye sınırı ve Caber Kalesi 1921 Ankara Antlaşması'nda düzenlendiğinden konferansı kilitleyen konular arasında yer almaz.

  13. Soru 13

    Orta

    Lozan Antlaşması ile kapitülasyonlar tümüyle kaldırılmıştır. Bu hükmün Türkiye açısından en önemli sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Dış borçların tümüyle silinmesi
    • B)Yabancı okulların tamamının kapatılması
    • C)Ekonomik bağımsızlığın önündeki engelin kalkması
    • D)Boğazlar üzerinde tam egemenliğin sağlanması
    • E)Musul'un Türkiye sınırları içinde kalması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Ekonomik bağımsızlığın önündeki engelin kalkması

    Kapitülasyonların kaldırılması, yabancılara tanınan ayrıcalıklara son vererek ekonomik bağımsızlığın yolunu açmıştır. Osmanlı borçları silinmemiş, Türkiye'ye düşen bölüm taksitle ödenmek üzere kabul edilmiştir.

  14. Soru 14

    Orta

    Lozan Konferansı'nda Musul konusunda anlaşma sağlanamamış, sorunun daha sonra İngiltere ile yapılacak ikili görüşmelerle çözülmesi kararlaştırılmıştır. Bu durum aşağıdakilerden hangisini göstermektedir?

    • A)Suriye sınırının hiç belirlenmediğini
    • B)Irak sınırının Lozan'da kesinleşmediğini
    • C)Batı sınırının tartışmalı bırakıldığını
    • D)Kapitülasyonların sürdürülmesine karar verildiğini
    • E)Boğazlar'ın Yunanistan'a bırakıldığını
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Irak sınırının Lozan'da kesinleşmediğini

    Musul konusundaki uyuşmazlık nedeniyle Türkiye-Irak sınırı Lozan'da kesinleşmemiştir. Suriye sınırı Ankara Antlaşması esas alınarak, batı sınırı ise Meriç Nehri temel alınarak belirlendiğinden bu seçenekler yanlıştır.

  15. Soru 15

    Orta

    Lozan Antlaşması'na göre Boğazlar'ın yönetimi, başkanı Türk olan uluslararası bir komisyona bırakılmıştır. Bu düzenlemeye dayanarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

    • A)Boğazlar'ın tümüyle Türk yönetimine geçtiği
    • B)Boğazlar üzerinde tam egemenliğin sağlanamadığı
    • C)Boğazlar'ın yönetiminin Yunanistan'a bırakıldığı
    • D)Boğazlar'ın deniz ticaretine kapatıldığı
    • E)Boğazlar konusunun konferansta hiç görüşülmediği
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Boğazlar üzerinde tam egemenliğin sağlanamadığı

    Komisyon başkanının Türk olması olumlu bir kazanım olsa da yönetimin uluslararası bir kurula bırakılması egemenliği sınırlamıştır. Bu eksiklik 1936 Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile giderilmiştir; dolayısıyla tam egemenliğin sağlandığını söyleyen seçenek yanlıştır.

Sponsorlu