İki Savaş Arasında Dünya — Test 2

Doğru cevap: B — Manda ve himaye

Kendi kendini yönetemeyeceği ileri sürülen bölgelerin Milletler Cemiyeti adına gelişmiş devletlerce yönetilmesine manda ve himaye denir; uygulamada bu yöntem sömürgeciliğin yeni bir biçimi olmuştur. Kapitülasyon yabancılara tanınan ekonomik ayrıcalıkları, açık kapı politikası ise Çin'de ticaretin bütün devletlere açılmasını ifade ettiğinden bu tanımla ilgisizdir.

Doğru cevap: A — Trianon Antlaşması - Yunanistan

4 Haziran 1920'de imzalanan Trianon Antlaşması Macaristan ile yapılmıştır; Yunanistan savaşın galipleri arasında yer aldığı için kendisiyle bir barış antlaşması imzalanmamıştır. Neuilly Antlaşması 1919'da Bulgaristan ile, Saint Germain Antlaşması yine 1919'da Avusturya ile imzalandığından bu eşleştirmeler doğrudur.

Doğru cevap: D — Sanayileşmeyi devlet eliyle hızla gerçekleştirmek

Beş yıllık planlar ve kolektifleştirme, SSCB'nin sanayileşmesini devletin planlaması ve denetimi altında hızlandırmayı amaçlamıştır. Kolektifleştirme toprakların ortaklaştırılması anlamına geldiği için özel mülkiyetin yaygınlaştırılmasıyla bağdaşmaz; planlı ekonomi dış ticaretin serbestleşmesini değil devlet tekelini öngördüğünden ticaretin serbestleştirilmesi seçeneği de yanlıştır.

Doğru cevap: B — Sevr Antlaşması

Osmanlı Devleti ile 10 Ağustos 1920'de Sevr Antlaşması imzalanmıştır. Lozan Antlaşması ise 1923'te Türkiye Büyük Millet Meclisi hükûmeti ile imzalanmış ayrı bir antlaşmadır ve Paris Barış Konferansı sürecinin bir ürünü değildir; Trianon, Neuilly ve Saint Germain ise sırasıyla Macaristan, Bulgaristan ve Avusturya ile yapılmıştır.

Doğru cevap: E — Almanya

28 Haziran 1919'da imzalanan Versay Antlaşması Almanya ile yapılmıştır. Avusturya ile Saint Germain, Bulgaristan ile Neuilly, Macaristan ile Trianon, Osmanlı Devleti ile ise Sevr Antlaşması imzalandığı için diğer seçenekler yanlıştır.

Doğru cevap: A — Ülke dışında kalan Macarların azınlık durumuna düşmesi

1920'de imzalanan Trianon Antlaşması Macaristan'ın topraklarını büyük ölçüde daraltmış, ülke sınırları dışında kalan yoğun Macar nüfusu komşu devletlerde azınlık durumuna düşmüştür. Macaristan yenilen taraf olduğu için galipler arasında sayılamaz ve kendisine toprak ya da sömürge verilmesi söz konusu değildir.

Doğru cevap: A — İhtilalin başka ülkelere yayılmasını önlemek istemeleri

İtilaf Devletleri, Bolşevik yönetiminin temsil ettiği rejimin kendi ülkelerine ve Avrupa'ya yayılmasından çekindikleri için iç savaşta karşı güçleri desteklemiştir. Bolşevikler Çarlık borçlarını tanımadıklarını ilan ettiğinden borçların silinmesini istedikleri seçeneği yanlıştır; İtilaf Devletleri Almanya ile de ittifak kurmamıştır.

Doğru cevap: C — I, II ve III

Buhran döneminde devletler yerli üretimi korumak için gümrük duvarlarını yükseltmiş, fabrikaların kapanmasıyla işsizlik olağanüstü boyutlara ulaşmış ve piyasanın kendiliğinden düzelmediği görülünce devletin ekonomiye müdahalesi genişlemiştir. Üç öncül de doğru olduğundan tek öncüle ya da iki öncüle indirgeyen seçenekler eksiktir.

Doğru cevap: E — Mançurya

Japonya 1931'de Çin'e ait Mançurya'yı işgal ederek Uzak Doğu'daki yayılmacı politikasını başlatmış, Milletler Cemiyeti'nin kınama kararı üzerine de 1933'te örgütten ayrılmıştır. Kore daha önce Japon yönetimine girmiş, Endonezya, Hindiçini ve Filipinler ise ancak II. Dünya Savaşı yıllarında işgal edilmiştir.

Doğru cevap: E — Lenin

1917 Bolşevik İhtilali'nin önderi Lenin'dir. Kerenski ihtilalle devrilen geçici hükûmetin başındaki kişidir; Çar II. Nikolay ise aynı yılın başında Şubat Devrimi ile tahttan indirilmiştir. Stalin Lenin'in 1924'teki ölümünden sonra yönetimin başına geçmiş, Mussolini ise İtalya'da iktidara gelmiştir.

Doğru cevap: D — Sovyet Rusya

Sovyet Rusya, 1918'de Brest-Litovsk Antlaşması ile savaştan çekildiği ve yeni rejimi galip devletlerce benimsenmediği için Paris Barış Konferansı'na çağrılmamıştır. İngiltere, Fransa, İtalya ve ABD ise konferansın kararlarında belirleyici olan devletler arasında yer almıştır.

Doğru cevap: B — İspanya

İspanya yüzyıllardır var olan bir devlettir ve I. Dünya Savaşı'na katılmamıştır; savaş sonrasında kurulan yeni devletler arasında yer almaz. Polonya ve Litvanya Rus İmparatorluğu'nun, Çekoslovakya ve Yugoslavya ise Avusturya-Macaristan İmparatorluğu'nun dağılmasının ardından ortaya çıkmıştır.

Doğru cevap: B — New York borsasının aniden çökmesiyle

Buhran, Ekim 1929'da New York borsasında hisse senedi fiyatlarının aniden çökmesiyle başlamış ve kısa sürede bütün dünyaya yayılmıştır. Fransa'nın Ruhr'u işgali 1923'te gerçekleşmiş, Sovyetler Birliği'nin planlı ekonomiye geçişi ise buhranın nedeni değil kendi iç tercihinin sonucudur.

Doğru cevap: A — Sovyetler Birliği

Münih Konferansı'na Almanya, İtalya, İngiltere ve Fransa katılmış; Sovyetler Birliği ile toprakları görüşmeye konu olan Çekoslovakya konferansa çağrılmamıştır. Bu dışlanma Sovyetler Birliği'nin Batılı devletlere duyduğu güvensizliği artırmış ve sonraki yıl imzalanacak Alman-Sovyet yakınlaşmasının zeminini hazırlamıştır.

Doğru cevap: C — Brest-Litovsk Antlaşması

Sovyet Rusya, 3 Mart 1918'de imzaladığı Brest-Litovsk Antlaşması ile İttifak Devletleri'yle savaşı sona erdirmiş ve I. Dünya Savaşı'ndan çekilmiştir. Versay ve Sevr antlaşmaları 1919-1920'de galip devletlerle yenilen devletler arasında imzalandığı, Neuilly ve Trianon da Bulgaristan ve Macaristan ile yapıldığı için Rusya'nın savaştan çekilmesiyle ilgisizdir.