Çözümlü sorular · okuma modu
KPSS Tarih dersinin Soğuk Savaş Dönemi konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 131 soru kitap sırasına göre 9 teste bölünmüştür; bu sayfa 3. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.
Bu testteki sorular şu kavramları ölçüyor: NATO (4 Nisan 1949), Varşova Paktı (14 Mayıs 1955), Berlin Ablukası (1948-1949) ve iki Almanya'nın kuruluşu, Vietnam'ın bölünmesi, SEATO (1954) ve dekolonizasyon, Türkiye'nin Kore'ye asker göndermesi ve NATO üyeliği (1950-1952), Yalta ve Potsdam Konferansları (1945), Sovyet istekleri ve Missouri'nin gelişi (1945-1946), Kominform (1947) ve Comecon (1949). Bu kavramların kartları konu anlatımında; her kartın altında bu ve benzeri sorular, karıştırılan noktalar ve sınav ipuçları var.
8 kolay6 orta1 zor
Aşağıdakilerden hangisi Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü'nün 1949'daki kurucu üyeleri arasında yer almaz?
Doğru cevap: B — Türkiye
Türkiye NATO'ya kuruluşta değil, 1952'de Yunanistan ile birlikte katılmıştır. ABD, Fransa, İngiltere ve Kanada ise 1949'da Washington'da imzalanan antlaşmanın kurucu üyeleri arasındadır.
Almanya'nın teslim olmasından sonra 1945 yazında toplanarak savaş sonrası düzenlemeleri görüşen konferans aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: A — Potsdam Konferansı
Potsdam Konferansı 1945 yazında ABD, İngiltere ve Sovyetler Birliği liderlerinin katılımıyla toplanmış ve Almanya'nın işgali ile savaş tazminatları görüşülmüştür. Bandung Konferansı 1955'te Asya-Afrika ülkelerini bir araya getirmiştir; Helsinki süreci ise 1970'lerdeki Yumuşama Dönemi'nin ürünüdür. Yalta Konferansı ise Şubat 1945'te, Almanya henüz teslim olmadan toplanmıştır.
1948-1949'daki Berlin Ablukası sırasında Batılı devletlerin kentin kendi kontrollerindeki kesimine ihtiyaç maddelerini ulaştırmak için başvurduğu yöntem aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: C — Hava köprüsü kurmak
Sovyetler Birliği'nin Batı Berlin'e giden kara ve demir yollarını kapatması üzerine ABD ve İngiltere hava köprüsü kurarak kenti yaklaşık on bir ay boyunca havadan beslemiştir. Kentin boşaltılması ablukanın amacına hizmet edeceğinden tercih edilmemiş; doğrudan bir işgal girişimi ise sıcak savaş riski taşıdığı için gündeme alınmamıştır.
Uluslararası barış ve güvenliği korumak amacıyla San Francisco'da hazırlanan antlaşmayla kurulan Birleşmiş Milletler'in kuruluş yılı aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: D — 1945
Birleşmiş Milletler, II. Dünya Savaşı'nın sona erdiği 1945 yılında kurulmuştur ve Türkiye kurucu üyeleri arasındadır. 1919, Milletler Cemiyeti'nin kurulmasının kararlaştırıldığı Paris Barış Konferansı'nın yılıdır (cemiyet 1920'de kurulmuştur); 1949 ise NATO ile COMECON'un kurulduğu yıl olup Birleşmiş Milletler'in kuruluşuyla ilgili değildir.
1956'da Mısır'ın Süveyş Kanalı'nı millileştirmesi üzerine İngiltere, Fransa ve İsrail Mısır'a askerî müdahalede bulunmuş; ancak müdahale uluslararası baskı sonucu sonuçsuz kalmıştır. Bu gelişmenin sonucu aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: E — İngiltere ve Fransa'nın bölgedeki etkisinin zayıflaması
Süveyş Krizi, İngiltere ve Fransa'nın Orta Doğu'daki geleneksel üstünlüğünün sona erdiğini, ABD ile Sovyetler Birliği'nin belirleyici güçler hâline geldiğini göstermiştir. Mısır kanal üzerindeki denetimini korumuştur; Varşova Paktı ise yalnızca Doğu Avrupa ülkelerini kapsadığından Mısır'ın üyeliği söz konusu değildir.
II. Dünya Savaşı'nın ardından Türkiye'nin Batı Bloku'na yönelmesinde etkili olan gelişmeler arasında aşağıdakilerden hangisi gösterilemez?
Doğru cevap: D — Türkiye'nin Varşova Paktı'na üye olması
Varşova Paktı Doğu Bloku'nun askerî örgütüdür ve Türkiye hiçbir zaman üyesi olmamıştır; bu nedenle Batı'ya yönelişin nedeni sayılamaz. Boğazlara ilişkin Sovyet istekleri, Truman Doktrini ve Marshall Planı yardımları ile Kore'ye asker gönderilmesi ise bu yönelişin somut aşamalarıdır.
II. Dünya Savaşı'nın ardından Berlin kenti dört işgal bölgesine ayrılmış, kentin batı kesimi Demokratik Almanya toprakları içinde kalmıştır. Bu durumun sonucu aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: A — Batı Berlin'in Doğu Bloku içinde ada durumuna gelmesi
Batı Berlin, Demokratik Almanya toprakları içinde Batı Bloku'na ait bir ada konumunda kalmış; bu durum abluka ve duvar gibi krizlerin kaynağı olmuştur. Almanya 1949'da birleşmemiş, tam tersine ikiye ayrılmıştır; kentin tamamının Fransa'ya bırakılması ise hiçbir zaman söz konusu olmamıştır.
Sovyetler Birliği'nin 1945'te Türkiye'ye yönelttiği isteklerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Doğru cevap: C — Türkiye'nin bu istekleri kabul ettiği
Türkiye söz konusu istekleri reddetmiş ve güvenlik arayışıyla Batı Bloku'na yönelmiştir. Sovyetler Boğazlarda ortak savunma ile doğu illerinden toprak talebinde bulunmuş, 1925 tarihli dostluk antlaşması da yenilenmemiştir; bunlar dönemin bilinen gelişmeleridir.
1955'te kurulan Bağdat Paktı'nın, Irak'ın ayrılmasının ardından 1959'da aldığı ad aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: C — Merkezî Antlaşma Örgütü (CENTO)
Irak'ın 1959'da ayrılmasıyla Bağdat Paktı, Merkezî Antlaşma Örgütü (CENTO) adını almıştır. Güneydoğu Asya Antlaşması Örgütü 1954'te ayrı bir bölge için kurulmuştur; Karşılıklı Ekonomik Yardımlaşma Konseyi ise Doğu Bloku'nun ekonomik örgütü olduğundan Bağdat Paktı'yla ilgisi yoktur.
1954 Cenevre Konferansı'nda Vietnam'ın kuzey ve güney olmak üzere ikiye ayrıldığı sınır hattı aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: E — 17. paralel
Vietnam 1954'te 17. paralel esas alınarak ikiye ayrılmış, bu bölünme daha sonra Vietnam Savaşı'na zemin hazırlamıştır. 38. paralel Kore'nin bölünme hattıdır; 49. paralel ise ABD ile Kanada arasındaki sınırın büyük bölümünü oluşturur ve Vietnam'la ilgisi yoktur.
Doğu Almanya yönetiminin Batı'ya yönelen göçü durdurmak amacıyla Berlin'i ikiye bölen duvarı ördüğü yıl aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: C — 1961
Berlin Duvarı 1961'de örülmüş ve Soğuk Savaş'ın en bilinen simgesi hâline gelmiştir; duvar 1989'da yıkılmıştır. 1948 Berlin Ablukası'nın başladığı yıldır; 1989 ise duvarın örülmesinin değil yıkılmasının tarihidir.
Berlin Ablukası ile ilgili olarak, I. Sovyetler Birliği'nin Batı Berlin'e kara ulaşımını kesmesiyle başlamıştır. II. Batılı devletler kente hava yoluyla ikmal yapmıştır. III. Abluka sonucunda Berlin tümüyle Sovyet yönetimine bırakılmıştır. yargılarından hangileri doğrudur?
Doğru cevap: A — I ve II
Abluka Sovyetlerin kara ve demir yolu bağlantılarını kesmesiyle başlamış, Batılı devletler hava köprüsüyle kenti beslemiştir; dolayısıyla I ve II doğrudur. III yanlıştır, çünkü abluka 1949'da kaldırılmış ve Batı Berlin Batılı devletlerin denetiminde kalmıştır.
Türkiye'nin, insan hakları ve demokrasi alanında iş birliğini amaçlayan Avrupa Konseyi'ne katıldığı yıl aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: A — 1949
Türkiye, Avrupa Konseyi'ne kuruluş yılı olan 1949'da katılmıştır. 1932 Milletler Cemiyeti'ne, 1952 NATO'ya, 1963 ise Avrupa Ekonomik Topluluğu ile ortaklık anlaşmasına ilişkin tarihlerdir; hiçbiri Avrupa Konseyi üyeliğini ifade etmez.
Asya ve Afrika ülkelerinin bloklar dışında ortak bir tutum geliştirmek üzere 1955'te bir araya geldiği Bandung Konferansı'nın toplandığı ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: A — Endonezya
Bandung Konferansı 1955'te Endonezya'nın Bandung kentinde toplanmıştır. Hindistan ve Mısır konferansın öncü ülkeleri arasındadır ancak toplantıya ev sahipliği yapmamıştır; Yugoslavya ise Bağlantısızlar Hareketi'nin 1961'deki ilk zirvesine Belgrad'da ev sahipliği yapmıştır.
Sovyetler Birliği'nin Berlin'e uyguladığı abluka 1949'da kaldırılmış, aynı yıl Almanya toprakları üzerinde iki ayrı devlet ortaya çıkmıştır. Buna göre Berlin Ablukası'nın sonucu aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: B — Almanya'nın bölünmüşlüğünün kalıcı hâle gelmesi
Abluka Almanya'daki bölünmeyi derinleştirmiş ve 1949'da Federal Almanya ile Demokratik Almanya ayrı devletler olarak kurulmuştur. Almanya'nın birleşmesi 1990'a kadar gerçekleşmemiştir; NATO da tam bu ortamda 1949'da kurulduğundan dağılma sürecine girmesi söz konusu değildir.
