Soğuk Savaş Dönemi — Test 5

Doğru cevap: C — İsrail

İsrail Devleti 1948'de kurulmuş ve bu durum Arap-İsrail savaşlarının başlangıcı olmuştur. Lübnan (D) 1943'te, Suriye (B) ise 1946'da Fransız mandasından ayrılarak bağımsız olmuştur; Ürdün (A) de 1946'da İngiliz mandasından bağımsızlığını kazanmıştır. Irak (E) ise 1932'de bağımsızlığını kazandığından 1948 tarihiyle ilişkilendirilemez. Doğru cevap C'dir.

Doğru cevap: C — ABD'nin Türkiye'ye siyasi destek verme eğiliminin

Missouri zırhlısının ziyareti, Sovyet istekleriyle karşı karşıya kalan Türkiye'ye ABD'nin siyasi destek verdiğinin işareti olarak yorumlanmıştır. Boğazlar hiçbir zaman ABD yönetimine bırakılmamış, Montrö Sözleşmesi de yürürlükte kalmaya devam etmiştir.

Doğru cevap: C — Teknolojik ve askerî üstünlüğü kanıtlama isteği

Uzay yarışı, iki süper gücün roket ve füze teknolojisindeki üstünlüğünü ve sistemlerinin başarısını göstermek istemesinden doğmuştur. Ortak bir uzay örgütü kurma amacı rekabetin mantığına aykırıdır; yeni ticaret yolu arayışı ise Coğrafi Keşifler dönemine ait bir gerekçedir.

Doğru cevap: A — Sovyet etkisinin daha geniş alanlara yayılmasını önlemek

Çevreleme siyaseti, Sovyet etkisini bulunduğu alanla sınırlı tutmayı ve yayılmasını önlemeyi hedeflemiştir; Truman Doktrini ile Marshall Planı bu siyasetin araçlarıdır. Doğu Avrupa'yı Sovyet denetiminden çıkarmak gibi bir geri püskürtme hedefi uygulamaya konulmamış, doğrudan askerî yok etme seçeneği ise nükleer risk nedeniyle benimsenmemiştir.

Doğru cevap: B — Fidel Castro

Küba'da 1959'da yönetimi ele geçiren Fidel Castro, ülkeyi Sovyetler Birliği'ne yaklaştırmış ve bu durum 1962'deki füze krizine zemin hazırlamıştır. Nasır Mısır'ın, Tito ise Yugoslavya'nın lideridir ve her ikisi de Bağlantısızlar Hareketi'nin öncüleri arasında yer almıştır.

Doğru cevap: E — Sovyetler Birliği'nin bu ülkeler üzerindeki denetimi

Doğu Avrupa ülkeleri Sovyet denetimi altında olduklarından Marshall yardımına katılmamış, buna karşılık 1949'da COMECON içinde toplanmıştır. Bu ülkeler savaştan ağır biçimde zarar görmüştür; NATO üyeliği ise Doğu Bloku ülkeleri için Soğuk Savaş boyunca söz konusu olmamıştır.

Doğru cevap: E — Nükleer alandaki ABD tekelinin sona ermesi

1949'daki deneme, nükleer silaha yalnızca ABD'nin sahip olduğu dönemi kapatmış ve iki kutuplu silahlanma yarışını başlatmıştır. Bu gelişme silahların yasaklanmasına yol açmamış; NATO da aynı yıl kurulduğundan kuruluşundan vazgeçilmesi söz konusu değildir.

Doğru cevap: E — Belgrad

Bağlantısızlar Hareketi'nin ilk zirvesi 1961'de Yugoslavya'nın başkenti Belgrad'da toplanmıştır. Kahire ve Havana sonraki zirvelere ev sahipliği yapmıştır; Bandung ise 1955'teki hazırlık niteliğindeki konferansın yapıldığı Endonezya kentidir, ilk zirvenin yeri değildir.

Doğru cevap: C — Tarımda makine kullanımının yaygınlaşması

Marshall yardımlarıyla gelen traktör ve tarım araçları Türkiye'de makineli tarımı yaygınlaştırmış, ekilen alanları genişletmiş ve köyden kente göçü hızlandırmıştır. Ekim alanlarının daraltılması ya da göçün durdurulması söz konusu olmamış, tersi yönde gelişmeler yaşanmıştır.

Doğru cevap: D — SEATO

Güneydoğu Asya Antlaşması Örgütü (SEATO) 1954'te Batı Bloku'nun bölgedeki güvenlik düzenlemesi olarak kurulmuştur. COMECON ve Kominform Doğu Bloku kuruluşlarıdır; Bağlantısızlar Hareketi ise iki bloğa da mesafeli duran ülkelerin oluşumu olduğundan Batı Bloku örgütü sayılamaz.

Doğru cevap: B — Nükleer silahların karşılıklı yok oluş riski taşıması

Her iki tarafın nükleer silahlara sahip olması, doğrudan çatışmanın karşılıklı yok oluşa yol açacağı kaygısını doğurmuş ve mücadele vekâlet savaşlarına kaymıştır. Birleşmiş Milletler'in varlığı savaşları önlemeye yetmemiştir; bloklar arasında karşılıklı ekonomik bağımlılık da bu dönemde oldukça sınırlıdır.

Doğru cevap: A — Hindistan

Hindistan 1947'de bağımsızlığını kazanmış, aynı yıl Pakistan ayrı bir devlet olarak kurulmuştur. Cezayir bağımsızlığını 1962'de Fransa'ya karşı verdiği mücadeleyle elde etmiştir; Vietnam ise 1954'te ikiye ayrıldığından bu tarihle ilişkilendirilemez.

Doğru cevap: A — II - III - I

Truman Doktrini 1947'de açıklanmış, NATO 1949'da kurulmuş, Varşova Paktı ise Batı Almanya'nın NATO'ya alınmasına tepki olarak 1955'te oluşturulmuştur. Bu nedenle Varşova Paktı'nın başa alındığı sıralamalar yanlıştır; NATO da Truman Doktrini'nden önce kurulmamıştır.

Doğru cevap: B — Yugoslavya

Yugoslavya, 1948'de Sovyetler Birliği ile yollarını ayırdığından Varşova Paktı'na katılmamış ve bağlantısız bir çizgi izlemiştir. Polonya, Macaristan, Bulgaristan ve Romanya ise paktın kurucu üyeleri arasında yer almıştır.

Doğru cevap: C — Panmunjom - 38. paralel

Kore Savaşı 1953'te Panmunjom'da imzalanan ateşkesle durmuş, sınır büyük ölçüde savaş öncesindeki 38. paralel çevresinde kalmıştır. 17. paralel Vietnam'ın bölünme hattıdır; Yalta ve Potsdam ise 1945'teki savaş sonu konferanslarının toplandığı yerlerdir.