Çözümlü sorular · okuma modu
KPSS Tarih dersinin Yumuşama Dönemi konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 129 soru kitap sırasına göre 9 teste bölünmüştür; bu sayfa 1. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.
Bu testteki sorular şu kavramları ölçüyor: Kıbrıs Barış Harekâtı (20 Temmuz – 16 Ağustos 1974), Kıbrıs Cumhuriyeti'nin kuruluşu (Zürih–Londra 1959, 16 Ağustos 1960), KTFD (1975), KKTC (15 Kasım 1983) ve Ege sorunları, Türkiye–AET: Ankara Anlaşması (1963) ve Katma Protokol (1970), 27 Mayıs 1960 ve 1961 Anayasası, Planlı kalkınma: DPT, beş yıllık planlar, dış göç ve TRT, 12 Eylül 1980 ve 1982 Anayasası, Helsinki Nihai Senedi (1 Ağustos 1975). Bu kavramların kartları konu anlatımında; her kartın altında bu ve benzeri sorular, karıştırılan noktalar ve sınav ipuçları var.
5 kolay8 orta2 zor
Zürih ve Londra görüşmelerinin ardından Kıbrıs'ta bağımsız bir cumhuriyetin kurulduğu yıl aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: B — 1960
Kıbrıs Cumhuriyeti 1960'ta kurulmuştur. 1974 Kıbrıs Barış Harekâtı'nın, 1983 ise Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin ilan edildiği yıl olduğundan bu seçenekler doğru değildir.
Türkiye'nin garantörlük hakkına dayanarak Kıbrıs'a yönelik Barış Harekâtı'nı gerçekleştirdiği yıl aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: D — 1974
Kıbrıs Barış Harekâtı 1974'te gerçekleştirilmiştir. 1960 Kıbrıs Cumhuriyeti'nin kuruluş, 1983 ise KKTC'nin ilan yılı olduğu için doğru yanıt olamaz.
1960'ta kurulan Kıbrıs Cumhuriyeti'nin bağımsızlığı ve anayasal düzeni, Türkiye, Yunanistan ve İngiltere'nin garantörlüğü altına alınmıştır. Bu düzenlemenin Türkiye açısından sonucu aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: A — Antlaşmadan doğan garantörlük hakkını elde etmesi
Garantörlük, antlaşmayla kurulan düzenin bozulması hâlinde garantör devletlere hak tanıdığı için Türkiye'ye hukuki bir dayanak sağlamıştır. Garantörlük adayı doğrudan yönetmek anlamına gelmediğinden ilgili seçenek yanlıştır.
Türkiye ile Avrupa Ekonomik Topluluğu arasında 1963'te imzalanan ve ortaklık ilişkisinin temelini oluşturan anlaşma aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: E — Ankara Anlaşması
Türkiye ile Topluluk arasındaki ortaklık ilişkisi 1963 tarihli Ankara Anlaşması ile kurulmuştur. Roma Antlaşması Topluluğun kurucu belgesi, Maastricht ise 1992'de imzalanan antlaşma olduğundan doğru yanıt değildir.
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin ilan edildiği tarih aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: C — 15 Kasım 1983
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti 15 Kasım 1983'te ilan edilmiştir. 1974 Barış Harekâtı'nın, 1963 ise Ankara Anlaşması'nın tarihi olduğundan bu seçenekler uygun değildir.
Türkiye ile Avrupa Birliği arasında sanayi ürünlerinde Gümrük Birliği'nin yürürlüğe girdiği yıl aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: A — 1996
Gümrük Birliği 1996'da yürürlüğe girmiştir. 1963 Ankara Anlaşması'nın imza yılı, 1999 ise adaylık statüsünün tanındığı yıl olduğundan doğru yanıt olamaz.
Avrupa Birliği'nin 1999'da Helsinki'de toplanan zirvesinde Türkiye ile ilgili alınan karar aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: C — Türkiye'ye adaylık statüsünün tanınması
1999 Helsinki Zirvesi'nde Türkiye resmen aday ülke olarak kabul edilmiştir. Gümrük Birliği 1996'da yürürlüğe girdiği, Ankara Anlaşması ise 1963'te imzalandığı için bu seçenekler tarih bakımından uyuşmaz.
1961 Anayasası ile kurulan ve kanunların Anayasa'ya uygunluğunu denetlemekle görevlendirilen kurum aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: B — Anayasa Mahkemesi
Kanunların Anayasa'ya uygunluğunu denetlemek üzere 1961 Anayasası ile Anayasa Mahkemesi kurulmuştur. Sayıştay kamu harcamalarını, Danıştay ise idari uyuşmazlıkları denetlediğinden doğru yanıt olamaz.
1960'ta kurulan ve ülkenin kalkınma planlarını hazırlamakla görevlendirilen kuruluş aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: E — Devlet Planlama Teşkilatı
Kalkınma planlarını hazırlamak üzere 1960'ta Devlet Planlama Teşkilatı kurulmuştur. Yükseköğretim Kurulu 1981'de, Türkiye Radyo Televizyon Kurumu ise 1964'te kurulduğundan bu seçenekler doğru değildir.
Türkiye'de 1963'ten itibaren beşer yıllık kalkınma planları hazırlanarak uygulamaya konulmuştur. Bu uygulamanın amacı aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: D — Ekonomik gelişmeyi belirli hedeflere göre yönlendirmek
Planlı dönemde amaç, kaynakların belirlenen hedeflere göre kullanılması ve kalkınmanın düzenli biçimde yürütülmesidir. Planlar üretimi durdurmayı değil artırmayı hedeflediğinden diğer seçenekler dönemin uygulamalarıyla bağdaşmaz.
Türkiye, 1974'te Kıbrıs'a yönelik harekâtta 1960 tarihli Garanti Antlaşması'ndan doğan hakkına dayandığını açıklamıştır. Bu durum hangisini göstermektedir?
Doğru cevap: C — Harekâtın hukuki bir dayanağının bulunduğunu
Harekâtın Garanti Antlaşması'na dayandırılması, girişimin uluslararası hukuki bir temele oturtulduğunu gösterir. Harekât sonrasında ada Türkiye'ye bağlanmamış, Kıbrıs'ta ayrı bir Türk yönetimi oluşmuştur.
Kıbrıs'ta 1974 Barış Harekâtı'ndan sonra 1975'te kurulan ve 1983'e kadar varlığını sürdüren yönetim aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: A — Kıbrıs Türk Federe Devleti
1975'te Kıbrıs Türk Federe Devleti kurulmuş, bu yapı 1983'te Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin ilanına kadar sürmüştür. KKTC 1983'te ilan edildiğinden 1975-1983 arasındaki yönetimin adı olarak gösterilemez.
Kıbrıs'ta 1950'li yıllardan itibaren adanın Yunanistan'a bağlanmasını amaçlayan girişimler ortaya çıkmıştır. Bu girişimlerin Türkiye açısından doğurduğu kaygı aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: B — Ada Türklerinin güvenliğinin tehlikeye girmesi
Adanın tek taraflı biçimde bir başka devlete bağlanması, ada Türklerinin güvenliğini ve Doğu Akdeniz'deki dengeyi doğrudan ilgilendirdiğinden Türkiye açısından temel kaygı kaynağı olmuştur. Bu girişimlerin Türkiye'nin Avrupa Konseyi üyeliğiyle bir ilgisi bulunmamaktadır.
1961 Anayasası ile oluşturulan ve 1980'e kadar Millet Meclisi ile birlikte yasama görevini yürüten organ aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: E — Cumhuriyet Senatosu
1961 Anayasası yasama organını Millet Meclisi ve Cumhuriyet Senatosu olmak üzere iki meclisli biçimde düzenlemiştir. Danıştay ve Sayıştay yargı ve denetim kurumları olduğundan yasama görevi yürütmezler.
Türkiye'de hâlen yürürlükte bulunan anayasanın kabul edildiği yıl aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: D — 1982
Yürürlükteki anayasa 1982'de kabul edilmiştir. 1961 Anayasası 1982'ye kadar uygulanmış, 1924 Anayasası ise daha önceki dönemin metnidir.
