Çözümlü sorular · okuma modu
KPSS Tarih dersinin Yumuşama Dönemi konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 129 soru kitap sırasına göre 9 teste bölünmüştür; bu sayfa 5. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.
Bu testteki sorular şu kavramları ölçüyor: Yumuşama (Détente) ve nedenleri (1962–1979), Kıbrıs Barış Harekâtı (20 Temmuz – 16 Ağustos 1974), Kanlı Noel, BM Barış Gücü ve Johnson Mektubu (1963–1964), KTFD (1975), KKTC (15 Kasım 1983) ve Ege sorunları, Türkiye–AET: Ankara Anlaşması (1963) ve Katma Protokol (1970), Küba Füze Krizi (Ekim 1962), Nükleer denetim antlaşmaları: Moskova (1963) ve NPT (1968), 1968: Prag Baharı, Brejnev Doktrini ve gençlik hareketleri. Bu kavramların kartları konu anlatımında; her kartın altında bu ve benzeri sorular, karıştırılan noktalar ve sınav ipuçları var.
9 kolay5 orta1 zor
Çekoslovakya'da 1989'da kansız biçimde yönetim değişikliğiyle sonuçlanan hareket aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: B — Kadife Devrim
Kadife Devrim 1989'da Çekoslovakya'da kansız biçimde gerçekleşmiş ve tek parti yönetimi sona ermiştir. Prag Baharı 1968'de aynı ülkede başlamış ancak askerî müdahaleyle bastırılmıştır; Kültür Devrimi ise Çin'de yaşandığından karıştırılmamalıdır.
Yunanistan'ın Avrupa Topluluğu'na tam üye olduğu yıl aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: D — 1981
Yunanistan Avrupa Topluluğu'na 1981'de tam üye olmuştur. 1963 Türkiye ile Topluluk arasındaki Ankara Anlaşması'nın, 1970 Katma Protokol'ün imzalandığı; 1987 Türkiye'nin Topluluğa tam üyelik başvurusunda bulunduğu; 1996 ise Türkiye ile gümrük birliğinin yürürlüğe girdiği yıldır. Cevap D.
Yumuşama Dönemi'nde iki blok arasında görüşmelerin artmasına karşın silahlanmanın tümüyle son bulmaması hangisiyle açıklanabilir?
Doğru cevap: D — Taraflar arasındaki güvensizliğin sürmesi
Yumuşama, güvensizliği tümüyle ortadan kaldırmamış; bu nedenle görüşmeler sürerken silahlanma da devam etmiştir. NATO ile Varşova Paktı bu dönemde varlığını korumuş, bloklar arasında birleşme yönünde bir karar da alınmamıştır.
Gorbaçov'un Sovyetler Birliği'nde uyguladığı ve Türkçede "yeniden yapılanma" anlamına gelen politika aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: B — Perestroyka
Perestroyka, ekonomik ve idari yapının yeniden düzenlenmesini ifade eder; glasnost ise açıklık anlamına gelip düşünce ve basın alanındaki gevşemeyi anlatır. Détente iki blok arasındaki yumuşamayı, Kominform ise 1947'de kurulan bir örgütü ifade ettiğinden bu politikanın adı olamaz.
1986'da Sovyetler Birliği'nde meydana gelen ve geniş bir alanı etkileyen nükleer santral kazası aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: C — Çernobil kazası
Çernobil kazası 1986'da yaşanmış ve radyasyon geniş bir coğrafyayı etkileyerek nükleer güvenlik tartışmalarını uluslararası gündeme taşımıştır. Fukuşima kazası 2011'de Japonya'da meydana gelmiştir; Bhopal faciası ise 1984'te Hindistan'da bir kimya tesisinde yaşandığından nükleer nitelik taşımaz.
Gorbaçov'un uyguladığı glasnost politikasının içeriği aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: B — Düşünce ve basın alanında açıklığın artırılması
Glasnost, düşünce ve basın alanında açıklığı artırarak yönetime yönelik eleştirilerin dile getirilebilmesini sağlamıştır. Merkezî planlamanın güçlendirilmesi perestroykanın hedefiyle çelişir; ülkenin dışa kapatılması ise bu politikaların tam tersi bir yönelimdir.
Nükleer silahlara sahip olmayan devletlerin bu silahları edinmesini önlemeyi amaçlayan ve 1968'de imzaya açılan antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: C — Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması
Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması 1968'de imzaya açılmış ve nükleer silahların yayılmasını sınırlamayı amaçlamıştır. Kuzey Atlantik Antlaşması 1949'da NATO'yu kurmuştur; Varşova Dostluk ve İş Birliği Antlaşması ise 1955'te Doğu Bloku'nun askerî örgütünü doğurduğundan nükleer silahların yayılmasıyla ilgili değildir.
Küba Füze Krizi'nin ardından 1963'te Moskova ile Washington arasında kurulan ve kriz anlarında liderlerin doğrudan görüşmesini sağlayan düzenek aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: D — Doğrudan iletişim hattı
1962 krizinden çıkarılan dersle Moskova ile Washington arasında doğrudan iletişim hattı kurulmuş, böylece yanlış anlaşılmaların savaşa dönüşmesi önlenmek istenmiştir. İki ülke ortak bir askerî karargâh ya da ortak istihbarat merkezi kurmamış; bu tür bir iş birliği Soğuk Savaş mantığına da aykırıdır.
ABD'nin 1975'te Türkiye'ye silah ambargosu uygulamasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: D — Kıbrıs'a düzenlenen Barış Harekâtı
Ambargo, 1974'teki Kıbrıs Barış Harekâtı'nın ardından uygulanmış ve 1978'de kaldırılmıştır. Türkiye bu süreçte NATO üyeliğinden ayrılmamıştır; Kore'ye asker gönderilmesi ise 1950'ye ait olup ambargoyla ilgisi yoktur.
Polonya'da 1980'de işçilerin öncülüğünde kurulan ve ülkedeki değişimde etkili olan sendika aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: A — Dayanışma
Polonya'da 1980'de kurulan Dayanışma sendikası, Doğu Bloku'nda yönetim dışı ilk büyük örgütlü hareket olmuş ve 1989'daki değişimde belirleyici rol oynamıştır. Kominform ve Komintern ise komünist partiler arasında eş güdüm sağlayan örgütler olup bağımsız bir işçi hareketi değildir.
Sovyetler Birliği'nin dağılma sürecinde bağımsızlıklarını yeniden kazanan Baltık ülkeleri aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?
Doğru cevap: A — Estonya - Letonya - Litvanya
Baltık kıyısındaki Estonya, Letonya ve Litvanya 1991'de bağımsızlıklarını yeniden kazanmıştır. Gürcistan, Ermenistan ve Azerbaycan Kafkasya'da yer alır; Polonya, Macaristan ve Romanya ise Sovyetler Birliği'nin değil Varşova Paktı'nın üyesi olan ayrı devletlerdir.
ABD ile Sovyetler Birliği'ne ait uzay araçlarının 1975'te ortak bir görevde buluşmasının anlamı aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: B — Rekabetin yanında iş birliğinin de mümkün olduğu
Ortak görev, yumuşama havasında rekabetin yanı sıra iş birliğinin de mümkün olduğunu simgelemiştir. Uzay yarışı bu görevle sona ermemiş, iki ülke arasında askerî ittifak da kurulmamıştır; nükleer silahlar ise imha edilmemiş, yalnızca sınırlandırılmaya çalışılmıştır.
Aşağıdaki gelişmelerin kronolojik sıralaması hangi seçenekte doğru verilmiştir? I. Kıbrıs Barış Harekâtı'nın yapılması II. Zürih ve Londra uzlaşmalarına varılması III. Johnson Mektubu'nun gönderilmesi
Doğru cevap: E — II - III - I
Zürih ve Londra uzlaşmalarına 1959'da varılmış, Johnson Mektubu 1964'te gönderilmiş, Kıbrıs Barış Harekâtı ise 1974'te yapılmıştır. Bu nedenle harekâtın başa alındığı sıralamalar yanlıştır; Johnson Mektubu da 1959 uzlaşmalarından önce gönderilmemiştir.
Kıbrıs'taki toplumlar arası olaylar üzerine Birleşmiş Milletler Barış Gücü'nün adaya gönderildiği yıl aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: A — 1964
1963 sonundaki olayların ardından Birleşmiş Milletler Barış Gücü 1964'te Kıbrıs'a gönderilmiştir. 1960 Kıbrıs Cumhuriyeti'nin kurulduğu, 1974 Barış Harekâtı'nın yapıldığı, 1983 ise Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin ilan edildiği yıldır.
Türkiye ile Yunanistan arasında 1970'lerden itibaren gündeme gelen kıta sahanlığı sorununun yaşandığı deniz aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: C — Ege Denizi
Kıta sahanlığına ilişkin görüş ayrılıkları Ege Denizi'nde ortaya çıkmış ve iki ülke arasında görüşmelere konu olmuştur. Karadeniz ile Marmara farklı hukuki düzenlemelere tabidir; Baltık Denizi ise Kuzey Avrupa'da bulunduğundan bu sorunla ilgisi yoktur.
