Çözümlü sorular · okuma modu
KPSS Tarih dersinin Küreselleşen Dünya konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 135 soru kitap sırasına göre 9 teste bölünmüştür; bu sayfa 5. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.
Bu testteki sorular şu kavramları ölçüyor: Birleşmiş Milletler: ana organlar ve uzmanlık kuruluşları (1945), Doğu Bloku'nun çözülmesi ve Varşova Paktı'nın dağılması (1989-1991), Bosna Savaşı, Srebrenitsa ve Dayton Anlaşması (1992-1995), Bölgesel iş birliği girişimleri: KEİ (1992), ECO, D-8 (1997), GDAÜ, ŞİÖ (2001), Bretton Woods kuruluşları (IMF, Dünya Bankası) ve GATT'tan Dünya Ticaret Örgütü'ne (1947-1995), Maastricht Antlaşması (1992), euro ve AB kurumları, AB'nin genişlemesi ve derinleşmesi: Kopenhag Kriterleri, Schengen, Lizbon, Brexit, Küreselleşmenin kültürel ve teknolojik boyutu; küresel sorunlar. Bu kavramların kartları konu anlatımında; her kartın altında bu ve benzeri sorular, karıştırılan noktalar ve sınav ipuçları var.
3 kolay9 orta3 zor
Türkiye'nin de aralarında bulunduğu sekiz ülke tarafından 1997'de İstanbul'da kurulan ekonomik iş birliği oluşumu aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: C — D-8
Gelişen sekiz ülkeyi bir araya getiren D-8, 1997'de İstanbul'da kurulmuştur. G20 ekonomik ağırlığı yüksek ülkelerin farklı bir platformudur; OECD ise 1961'de kurulmuş olup bu oluşumla ilgisi yoktur.
Günümüzde bir ülkedeki gelişmenin kısa sürede dünyanın başka bölgelerinde de duyulması ve etkili olması sıradan hâle gelmiştir. Bu durumun temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: B — İletişim teknolojilerinin hızla yaygınlaşması
İnternet ve kitle iletişim araçlarının yaygınlaşması, bilginin sınır tanımadan hızla yayılmasını sağlamıştır. İlişkilerin kesilmesi ya da ulaşım olanaklarının daralması bu sonucu doğuramaz; söz konusu dönemde her iki alanda da genişleme yaşanmıştır.
Avrupa Birliği ülkelerinin büyük bölümünde iç sınırlarda kişi denetimlerinin kaldırılmasını sağlayan düzenleme aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: D — Schengen düzenlemesi
Schengen düzenlemesiyle katılımcı ülkeler arasındaki iç sınır denetimleri kaldırılmış, serbest dolaşım kolaylaşmıştır. Bretton Woods 1944'te uluslararası para sistemine ilişkindir; Kyoto ise sera gazlarıyla ilgili olduğundan serbest dolaşımla ilgisi yoktur.
1995'te varılan Dayton Anlaşması'nın Bosna-Hersek açısından sonucu aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: B — Toprak bütünlüğü korunarak savaşın sona ermesi
Dayton Anlaşması savaşı sona erdirmiş ve Bosna-Hersek'in toprak bütünlüğü korunarak iki idari birimden oluşan bir yapı kurulmuştur. Ülke Sırbistan'a bağlanmamış, Birleşmiş Milletler üyeliği de sürmüştür.
1944'teki Bretton Woods düzenlemeleriyle kurulan kuruluşlar aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?
Doğru cevap: E — Uluslararası Para Fonu - Dünya Bankası
Uluslararası Para Fonu ile Dünya Bankası 1944'teki Bretton Woods düzenlemeleriyle kurulmuştur. Dünya Ticaret Örgütü 1995'te, OECD ise 1961'de kurulduğundan bu düzenlemelerin ürünü sayılamaz; NATO ve Varşova Paktı ise askerî örgütlerdir.
Türk dili konuşan ülkeler arasında kültür ve sanat alanında iş birliğini geliştirmek amacıyla 1993'te kurulan kuruluş aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: D — TÜRKSOY
TÜRKSOY, 1993'te Türk dili konuşan ülkeler arasında kültür ve sanat iş birliğini geliştirmek üzere kurulmuştur. TİKA 1992'de Türkiye'nin kalkınma iş birliği kuruluşu olarak kurulmuştur; KEİ ise Karadeniz çevresinde ekonomik iş birliğini hedeflediğinden kültür alanına özgü değildir.
Aşağıdaki olayların kronolojik sıralaması hangi seçenekte doğru verilmiştir? I. Dayton Anlaşması'nın imzalanması II. 11 Eylül saldırılarının gerçekleşmesi III. Irak'ın Kuveyt'i işgal etmesi
Doğru cevap: A — III - I - II
Irak'ın Kuveyt'i işgali 1990'da, Dayton Anlaşması 1995'te, 11 Eylül saldırıları ise 2001'de gerçekleşmiştir. Bu nedenle Dayton'un başa alındığı sıralamalar yanlıştır; 11 Eylül de Dayton'dan önce gerçekleşmemiştir.
Aşağıdakilerden hangisi Avrupa bütünleşmesinin aşamaları arasında gösterilemez?
Doğru cevap: E — Varşova Paktı'nın kurulması
Varşova Paktı 1955'te Doğu Bloku'nun askerî örgütü olarak kurulmuştur; Avrupa bütünleşmesiyle ilgisi yoktur. Kömür ve Çelik Topluluğu, Roma Antlaşması, Maastricht Antlaşması ve ortak para birimi ise bütünleşmenin ardışık aşamalarıdır.
Zorunlu nedenlerle ülkesini terk etmek durumunda kalan kişilere yönelik çalışmalar yürüten Birleşmiş Milletler kuruluşu aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: E — Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği
Mültecilerin korunması ve temel ihtiyaçlarının karşılanması Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği'nin görevidir. Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı nükleer denetimle, Dünya Meteoroloji Örgütü ise hava ve iklim gözlemleriyle ilgilenir.
Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin veto yetkisine sahip daimî üye sayısı aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: E — 5
Güvenlik Konseyi'nin veto yetkisine sahip beş daimî üyesi bulunmaktadır; konseyin toplam üye sayısı ise geçici üyelerle birlikte on beştir. Bu nedenle 15 sayısı toplam üye sayısını gösterdiğinden daimî üye sayısı olarak verilemez.
Dünya Bankası'nın temel işlevi aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: A — Kalkınma projelerine kaynak ve teknik destek sağlamak
Dünya Bankası, gelişmekte olan ülkelerin altyapı ve kalkınma projelerine kaynak ve teknik destek sağlar. Ticari uyuşmazlıkların çözümü Dünya Ticaret Örgütü'nün, sağlık hizmetleri ise Dünya Sağlık Örgütü'nün alanına girdiğinden bankanın işlevi değildir.
1990'ların başında Yugoslavya'nın dağılma sürecinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: C — Cumhuriyetlerin bağımsızlık istemesi
Soğuk Savaş'ın sona ermesiyle federasyonu oluşturan cumhuriyetler bağımsızlık ilan etmiş ve süreç savaşlarla sonuçlanmıştır. Yugoslavya Avrupa Birliği üyesi olmamış, Varşova Paktı'na da katılmamış, bağlantısız bir çizgi izlemiştir.
Kültürel ve doğal varlıkların dünya mirası olarak listelenmesinin amacı aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: B — Korunmalarında ortak sorumluluk oluşturmak
Dünya mirası listesi, söz konusu varlıkların insanlığın ortak mirası sayılarak korunmasında uluslararası sorumluluk bilinci oluşturmayı amaçlar. Listeleme mülkiyeti devretmez; ziyaretçi girişinin bütünüyle yasaklanması da amaçlar arasında değildir.
Soykırım ve savaş suçu gibi ağır suçların faillerini yargılamak üzere kurulan ve merkezi Lahey'de bulunan mahkeme aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: E — Uluslararası Ceza Mahkemesi
Uluslararası Ceza Mahkemesi, soykırım ve savaş suçu gibi ağır suçların bireysel faillerini yargılamak üzere kurulmuştur ve Lahey'de bulunur. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Strazburg'da Avrupa Konseyi bünyesinde çalışır; Anayasa Mahkemesi ise ulusal bir yüksek mahkemedir.
Balkan ülkeleri arasında bölgesel iş birliği süreçlerinin geliştirilmesinin amacı aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: E — Bölgede istikrar ve iş birliğini güçlendirmek
Bölgesel iş birliği süreçleri, çatışmaların ardından istikrarı sağlamak ve ekonomik ilişkileri geliştirmek amacıyla oluşturulmuştur. Bu süreçler sınır değişikliğini ya da ülkelerin tek devlet hâline gelmesini öngörmez; bölgeyi dünya ticaretine kapatmak da hedefleri arasında değildir.
