Küreselleşen Dünya — Test 7

Doğru cevap: D — I ve II

Teşkilatın temeli 2009'daki Nahçıvan Anlaşması ile atılmış ve örgüt önce Türk Keneşi adıyla faaliyet göstermiştir; bu nedenle I ve II doğrudur. III yanlıştır, çünkü bugünkü ad 2021'deki İstanbul Zirvesi'nde benimsenmiştir.

Doğru cevap: B — İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi

İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 1992'de Rio Zirvesi'nde imzaya açılmış; Kyoto Protokolü ve Paris Anlaşması bu sözleşme temelinde geliştirilmiştir. Montreal Protokolü ise 1987'de ozon tabakasının korunmasına yönelik olarak kabul edilmiştir.

Doğru cevap: C — Srebrenitsa

1995'te Srebrenitsa'da yaşanan olaylar uluslararası mahkemelerce soykırım olarak nitelendirilmiştir. Zagreb Hırvatistan'ın, Ljubljana ise Slovenya'nın başkenti olduğundan bu olayın gerçekleştiği yer olarak gösterilemez.

Doğru cevap: B — Türk Konseyi'nin (Türk Devletleri Teşkilatı) Nahçıvan Anlaşması ile kurulması - 1992

Türk Konseyi (bugünkü adıyla Türk Devletleri Teşkilatı) 3 Ekim 2009 tarihli Nahçıvan Anlaşması ile kurulmuştur; 1992, Ankara'daki ilk Türk Dili Konuşan Ülkeler Devlet Başkanları Zirvesi'nin yılıdır, örgütün kuruluşu değildir. Maastricht Antlaşması 1992'de imzalanmış, Dünya Ticaret Örgütü 1995'te faaliyete geçmiş, TİKA 1992'de, TÜRKSOY 1993'te kurulmuştur; bu nedenle yanlış eşleştirme B'dir.

Doğru cevap: D — Terör örgütlerinin sınır ötesi biçimde örgütlenmesi

Terör örgütlerinin birden çok ülkede örgütlenmesi ve sınır tanımaması, mücadelenin uluslararası iş birliğiyle yürütülmesini zorunlu kılmıştır. Terörün tek bir ülkeyi ilgilendirdiği savı bu gerçeğe aykırıdır; ülkeler ayrıca güvenlik birimlerini kapatmamış, tersine güçlendirmiştir.

Doğru cevap: A — Uzaktan çalışma olanaklarının genişlemesi

Bilişim teknolojileri, işin belirli bir mekâna bağlı yürütülmesi zorunluluğunu azaltarak uzaktan çalışmayı yaygınlaştırmıştır. Bu gelişme eğitim gereksinimini ortadan kaldırmamış, tersine nitelikli iş gücü ihtiyacını artırmıştır.

Doğru cevap: B — Sömürge imparatorluklarının genişlemesi

Sömürge imparatorlukları 20. yüzyılın ikinci yarısında tasfiye edildiğinden genişlemeleri günümüzün sorunları arasında sayılamaz. İklim değişikliği, zorunlu göç, gelir eşitsizliği ve su kıtlığı ise güncel küresel sorunlardandır.

Doğru cevap: B — Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü

Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü 1949'da kurulmuş bir savunma ittifakıdır; Orta Asya'ya yönelik bir iş birliği kuruluşu değildir. Türk Devletleri Teşkilatı, TÜRKSOY, TİKA ve Yunus Emre Vakfı ise bu alandaki siyasi, kültürel ve kalkınma iş birliğini yürüten yapılardır.

Doğru cevap: C — Göç sorununun uluslararası iş birliği gerektirdiği

Nüfus hareketlerinin sınırları aşarak birden çok ülkeyi etkilemesi, sorunun tek bir devlet tarafından çözülemeyeceğini ve uluslararası iş birliği gerektirdiğini gösterir. Metin, göçün yalnızca ekonomik nedenlere dayandığı ya da etkilerinin tek ülkeyle sınırlı kaldığı savını desteklememektedir.

Doğru cevap: D — Varşova Paktı'nın kurulması

Varşova Paktı 1955'te kurulmuş ve 1991'de dağılmıştır; bu nedenle 2001 sonrasına ait bir gelişme olamaz. Afganistan operasyonu, terörle mücadelenin öne çıkması, güvenlik önlemlerinin artması ve ortak savunma maddesinin işletilmesi ise bu dönemin gelişmeleridir.

Doğru cevap: D — I ve II

Birleşmiş Milletler 1945'te kurulmuş ve Türkiye kurucu üyeleri arasında yer almıştır; bu nedenle I ve II doğrudur. III yanlıştır, çünkü veto hakkı yalnızca beş daimî üyeye tanınmıştır.

Doğru cevap: A — I ve II

Küreselleşme sermaye ile bilgi akışını hızlandırmış ve kültürler arası etkileşimi artırmıştır; bu nedenle I ve II doğrudur. III yanlıştır, çünkü gelir dağılımındaki eşitsizlikler ortadan kalkmamış, birçok bölgede tartışma konusu olmayı sürdürmüştür.

Doğru cevap: A — 2003

Irak Savaşı 2003'te başlamıştır. 1991 Irak'ın Kuveyt'ten çıkarıldığı Körfez Savaşı'nın, 2001 ise 11 Eylül saldırılarının ve Afganistan operasyonunun yılıdır; bu nedenle karıştırılmamalıdır.

Doğru cevap: C — Sağlık alanında iş birliğinin gerekliliği

Hastalıkların hızla yayılabilmesi, korunma ve tedavi çalışmalarının ülkeler arasında eş güdümle yürütülmesini zorunlu kılar. Bu durum hastalıkların yerel bir sorun olduğu savını çürütür; bilimsel araştırma da bu süreçte daha da önem kazanmıştır.

Doğru cevap: E — Avrupa Konseyi'nin insan hakları alanına odaklanması

Avrupa Konseyi 1949'da insan hakları, demokrasi ve hukuk devleti alanında kurulmuş ayrı bir örgüttür; Avrupa Birliği ise ekonomik ve siyasi bütünleşmeyi hedefler. Ortak para birimi Avrupa Birliği'nin uygulamasıdır; Birlik ayrıca yalnızca askerî bir örgüt değildir.