KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Osmanlı Dağılma Dönemi — Test 1

KPSS Tarih dersinin Osmanlı Dağılma Dönemi konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 173 soru kitap sırasına göre 12 teste bölünmüştür; bu sayfa 1. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

Bu testteki sorular şu kavramları ölçüyor: Kanun-i Esasi ve I. Meşrutiyet (23 Aralık 1876), 93 Harbi ve Ayastefanos Antlaşması (1877-1878), Tanzimat Fermanı (3 Kasım 1839), II. Abdülhamid dönemi: İstibdat ve İslamcılık, İttihat ve Terakki, II. Meşrutiyet (1908) ve 31 Mart Olayı (1909), Sened-i İttifak (1808), Kırım Savaşı (1853-1856) ve ilk dış borç (1854), Islahat Fermanı (1856). Bu kavramların kartları konu anlatımında; her kartın altında bu ve benzeri sorular, karıştırılan noktalar ve sınav ipuçları var.

3 kolay9 orta3 zor

▶ Bu testi interaktif çöz📘 Konu anlatımıTüm testler

  1. Soru 1

    Kolay

    Osmanlı Devleti'nde padişahın yetkilerinin ilk kez sınırlandırıldığı, ayanların varlığını resmen tanıyan ve anayasal düzene geçişin ilk adımı kabul edilen 1808 tarihli belge aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Tanzimat Fermanı
    • B)Islahat Fermanı
    • C)Kanun-ı Esasi
    • D)Sened-i İttifak
    • E)Veraset Beyannamesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Sened-i İttifak

    Sened-i İttifak (1808), Sadrazam Alemdar Mustafa Paşa'nın öncülüğünde, II. Mahmud döneminde merkezî hükûmet ile taşrada güçlenmiş olan ayanlar arasında imzalanmıştır. Bu belgeyle padişahın yetkileri ilk kez sınırlandırılmış ve ayanların varlığı hukuken tanınmıştır; padişahın yetkilerini kendi isteğiyle sınırlandırdığı ilk belge ise 1839 Tanzimat Fermanı'dır. Bu yönüyle Magna Carta'ya benzetilir.

  2. Soru 2

    Orta

    Osmanlı Devleti'nde 1826 yılında II. Mahmud tarafından Yeniçeri Ocağı'nın kaldırılması olayı, devletin askeri ve idari yapısında dönüm noktası olmuştur. Tarihe 'Vaka-i Hayriye' (Hayırlı Olay) olarak geçen bu gelişme sonucunda Yeniçeri Ocağı'nın yerine kurulan yeni ordu aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Nizam-ı Cedit
    • B)Eşkinci Ocağı
    • C)Sekban-ı Cedit
    • D)Asakir-i Mansure-i Muhammediye
    • E)Hamidiye Alayları
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Asakir-i Mansure-i Muhammediye

    Yeniçeri Ocağı'nın kaldırılmasıyla yerine 'Asakir-i Mansure-i Muhammediye' (Muhammed'in Yardım Edilmiş Müzaffer Askerleri) adıyla yeni bir batı tarzı ordu kurulmuştur. Nizam-ı Cedit ise III. Selim döneminde kurulan ordudur.

  3. Soru 3

    Orta

    1839 yılında ilan edilen Tanzimat Fermanı'nın getirdiği en büyük yenilik aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Halkın ilk kez yönetime katılması
    • B)Kanun üstünlüğü ilkesinin kabul edilmesi
    • C)Yeni bir veraset sisteminin getirilmesi
    • D)İlk anayasal monarşiye geçilmesi
    • E)Hilafet makamının yetkilerinin artırılması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Kanun üstünlüğü ilkesinin kabul edilmesi

    Tanzimat Fermanı ile padişah (Sultan Abdülmecid), ferman hükümlerine kendisinin de uyacağını belirterek hukukun/kanunun mutlak üstünlüğünü (hukuk devleti ilkesini) ilk kez kabul etmiştir. Yönetime katılım ise I. Meşrutiyet ile olmuştur.

  4. Soru 4

    Kolay

    Osmanlı Devleti, Rusya ile yaptığı hangi savaş sırasında İngiltere'den ilk kez dış borç (1854) almak zorunda kalmıştır?

    • A)Kırım Savaşı
    • B)93 Harbi
    • C)Dömeke Meydan Savaşı
    • D)Trablusgarp Savaşı
    • E)I. Balkan Savaşı
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Kırım Savaşı

    Osmanlı Devleti, 1853-1856 Kırım Savaşı sırasında yaşadığı büyük mali kriz sebebiyle 1854 yılında İngiltere'den ilk dış borcu almıştır. Bu borçlanma süreci ileride devletin iflasına ve Duyun-u Umumiye'nin kurulmasına yol açacaktır.

  5. Soru 5

    Zor

    Osmanlı Devleti'nin 1856 Paris Antlaşması'ndaki 'Avrupa Devleti sayılma ve toprak bütünlüğünün Avrupa devletlerinin garantisinde olması' hükmünü alabilmek, ayrıca Avrupalı devletlerin iç işlerimize karışmasını engellemek amacıyla antlaşmadan hemen önce ilan ettiği belge aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Tanzimat Fermanı
    • B)Sened-i İttifak
    • C)Islahat Fermanı
    • D)Kanun-ı Esasi
    • E)Halepa Fermanı
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Islahat Fermanı

    Islahat Fermanı, 1856 Paris Kongresi toplanmadan hemen önce (18 Şubat 1856) Avrupalı devletlerin Hristiyan tebaanın haklarını bahane ederek iç işlerimize karışmasını önlemek ve antlaşmada avantaj elde etmek amacıyla Sultan Abdülmecid tarafından ilan edilmiş, ardından kongreye sunulmuştur. Paris Antlaşması'nda ferman olumlu karşılanmış; Osmanlı Devleti'nin Avrupa devletler hukukundan yararlanacağı ve toprak bütünlüğünün Avrupa devletlerinin garantisinde olduğu kabul edilmiştir. Tanzimat Fermanı (1839) ve Sened-i İttifak (1808) antlaşmadan çok önce, Kanun-ı Esasi (1876) ve Halepa Fermanı (1878) ise antlaşmadan sonra ilan edildiğinden A, B, D ve E doğru değildir. Doğru cevap C'dir.

  6. Soru 6

    Orta

    Türk tarihinin ilk anayasası olan 'Kanun-ı Esasi' hangi padişah döneminde, hangi komisyon başkanının liderliğinde hazırlanarak 1876 yılında ilan edilmiştir?

    • A)Abdülaziz - Ali Paşa
    • B)II. Abdülhamid - Mithat Paşa
    • C)Sultan Abdülmecid - Mustafa Reşit Paşa
    • D)V. Mehmed Reşad - Talat Paşa
    • E)II. Mahmud - Mustafa Efendi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — II. Abdülhamid - Mithat Paşa

    İlk anayasa olan Kanun-ı Esasi, Genç Osmanlılar (Yeni Osmanlılar) cemiyetinin baskısıyla II. Abdülhamid tarafından ilan edilmiş ve Mithat Paşa başkanlığındaki bir komisyon tarafından hazırlanmıştır. Böylece I. Meşrutiyet Dönemi başlamıştır. Jön Türkler (İttihat ve Terakki) ise 1908'de II. Meşrutiyet'in ilanını sağlayan farklı bir harekettir; bu iki grup birbiriyle karıştırılmamalıdır.

  7. Soru 7

    Orta

    1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı (93 Harbi) esnasında Plevne Savunması'ndaki üstün askeri dehasıyla tarihe geçen ve padişah II. Abdülhamid tarafından kendisine 'Gazi' unvanı verilen kahraman komutan aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Süleyman Hüsnü Paşa
    • B)Nuri Paşa
    • C)Gazi Osman Paşa
    • D)Cemal Paşa
    • E)Enver Paşa
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Gazi Osman Paşa

    93 Harbi'nde Plevne Kalesi'ni Rus ordusuna karşı aylarca kahramanca savunan ve askeri dehasıyla tüm dünyanın takdirini kazanan komutan Gazi Osman Paşa'dır. Süleyman Hüsnü Paşa ise aynı savaşta Şıpka Geçidi kahramanıdır.

  8. Soru 8

    Orta

    1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nda Erzurum'daki Aziziye Tabyaları'nda halkı örgütleyerek Rus işgaline karşı kahramanca direnen, Türk tarihinin simge kadın kahramanı aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Kara Fatma
    • B)Nene Hatun
    • C)Halide Edip
    • D)Şerife Bacı
    • E)Gördesli Makbule
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Nene Hatun

    93 Harbi'nde kundaktaki bebeğini evde bırakarak Aziziye Tabyaları'nı savunmaya koşan kadın kahramanımız Nene Hatun'dur. Kara Fatma, Şerife Bacı ve Gördesli Makbule ise Kurtuluş Savaşı dönemi kahramanlarımızdır.

  9. Soru 9

    Zor

    Osmanlı Devleti'nin dış borçlarını ödeyememesi üzerine 1881 yılında yayınlanan Muharrem Kararnamesi ile kurulan, devletin tuz, tütün, pul, ipek ve gümrük gibi önemli gelir kaynaklarına doğrudan el koyan yabancı denetimli kurum aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Duyun-u Umumiye
    • B)Banka-ı Şahane-i Osmani
    • C)Memleket Sandıkları
    • D)Reji İdaresi
    • E)İttihat ve Terakki Cemiyeti
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Duyun-u Umumiye

    Duyun-u Umumiye (Genel Borçlar İdaresi), Osmanlı'nın borçlarını tahsil etmek üzere Avrupalı alacaklı devletler tarafından kurulan, Osmanlı'nın ekonomik bağımsızlığına darbe vuran, adeta devlet içinde devlet niteliğindeki kurumdur.

  10. Soru 10

    Orta

    Mustafa Kemal'in henüz Manastır Askeri İdadisi'nde öğrenciyken okuldan kaçarak katılmak istediği, 'Gençliğimin en büyük heyecanıydı, bu savaşa katılmayı çok istemiştim' dediği 1897 Osmanlı-Yunan Savaşı aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Dömeke Meydan Muharebesi
    • B)Kırım Savaşı
    • C)I. Balkan Savaşı
    • D)Trablusgarp Savaşı
    • E)Plevne Müdafaası
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Dömeke Meydan Muharebesi

    1897 Osmanlı-Yunan Savaşı (Dömeke Meydan Muharebesi), Osmanlı'nın sahada kazandığı son büyük meydan savaşıdır. Mustafa Kemal lise yıllarında bu savaşa gönüllü katılmak istemiştir.

  11. Soru 11

    Kolay

    Osmanlı Devleti'nde meşrutiyet rejimini yıkmaya yönelik çıkarılan, tarihe rejim karşıtı ilk isyan olarak geçen ve Selanik'ten gelen Hareket Ordusu tarafından bastırılan askeri ayaklanma aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Patrona Halil İsyanı
    • B)Kabakçı Mustafa İsyanı
    • C)31 Mart Vakası
    • D)Bab-ı Ali Baskını
    • E)Kuleli Vakası
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — 31 Mart Vakası

    13 Nisan 1909 (Rumi takvimle 31 Mart 1325) tarihinde II. Meşrutiyet rejimine ve anayasaya karşı gerici çevrelerin başlattığı isyana 31 Mart Vakası denir. Hareket Ordusu'nda Mustafa Kemal kurmay yüzbaşı olarak görev almıştır.

  12. Soru 12

    Zor

    İngiltere ile Rusya arasında 1908 yılında gerçekleşen, Rusya'nın Balkanlar'da Panslavizm politikasında serbest bırakıldığı ve Osmanlı Devleti'nin paylaşım planlarının yapıldığı, II. Meşrutiyet'in ilan sürecini hızlandıran tarihi görüşme aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Reval Görüşmeleri
    • B)Londra Konferansı
    • C)Tersane Konferansı
    • D)Berlin Kongresi
    • E)Yalta Konferansı
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Reval Görüşmeleri

    1908 Reval Görüşmeleri, İttihat ve Terakki Cemiyeti üyelerinin vatanın elden gideceği endişesini tetiklemiş, Makedonya'da isyanlar başlatarak II. Abdülhamid'e Meşrutiyeti ikinci kez ilan ettirmelerine neden olmuştur.

  13. Soru 13

    Orta

    Osmanlı Devleti'nde II. Mahmud döneminde Divan-ı Hümayun kaldırılarak yerine Avrupa tarzında bakanlıklar (Nazırlıklar) kurulmuştur. Buna göre, Osmanlı'da dışişleri yazışmalarını yürüten Reisülküttaplık makamı aşağıdaki nazırlıklardan hangisine dönüştürülmüştür?

    • A)Dahiliye Nezareti
    • B)Hariciye Nezareti
    • C)Evkaf Nezareti
    • D)Bab-ı Meşihat
    • E)Nafia Nezareti
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Hariciye Nezareti

    Reisülküttaplık dış ilişkilerden sorumluydu ve II. Mahmud döneminde 'Hariciye Nezareti'ne (Dışişleri Bakanlığı) dönüştürülmüştür. Dahiliye Nezareti İçişleri, Evkaf Nezareti ise Vakıflar Bakanlığıdır.

  14. Soru 14

    Orta

    Osmanlı Devleti, İngiltere ile imzaladığı hangi antlaşma (1838) ile gümrük vergilerini düşürmüş, yabancı tüccarlara iç ticarette geniş haklar tanımış ve bu antlaşma sonucunda Osmanlı toprakları adeta Avrupa'nın 'açık pazarı' haline gelmiştir?

    • A)Hünkar İskelesi Antlaşması
    • B)Kütahya Antlaşması
    • C)Baltalimanı Ticaret Antlaşması
    • D)Paris Antlaşması
    • E)Edirne Antlaşması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Baltalimanı Ticaret Antlaşması

    1838 Baltalimanı Ticaret Antlaşması, Osmanlı Devleti'nin yerli sanayisine büyük darbe vuran, loncaları çökerten ve Osmanlı'yı dış pazara tamamen bağımlı kılan kapitülasyon benzeri ağır bir ticaret antlaşmasıdır.

  15. Soru 15

    Orta

    Osmanlı Devleti, Mısır Valisi Mehmet Ali Paşa isyanına karşı Rusya'nın askeri desteğini güvence altına almak için 1833 yılında Rusya ile sekiz yıl süreli bir ittifak antlaşması imzalamıştır. Boğazlar Sorunu'nun ortaya çıkmasına yol açan ve Osmanlı'nın Boğazlar üzerinde tek başına egemenlik hakkını kullandığı son antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Hünkar İskelesi Antlaşması
    • B)Londra Boğazlar Sözleşmesi
    • C)Edirne Antlaşması
    • D)Bükreş Antlaşması
    • E)Yaş Antlaşması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Hünkar İskelesi Antlaşması

    Hünkar İskelesi Antlaşması (1833), Osmanlı'nın Boğazlar üzerinde mutlak egemenliğini tek başına kullandığı son belgedir. Rusya lehine maddeler içerdiği için İngiltere ve Fransa'nın tepkisini çekmiş ve Boğazlar Sorunu'nu uluslararası boyuta taşımıştır.

Sponsorlu