KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Karma Dil Bilgisi — Test 8

KPSS Türkçe dersinin Karma Dil Bilgisi konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 126 soru kitap sırasına göre 9 teste bölünmüştür; bu sayfa 8. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

2 kolay9 orta4 zor

▶ Bu testi interaktif çözTüm testler

  1. Soru 1

    Zor

    'Şarkı söylemeyi öğrenmek isteyenler, nefes almayı ve sesini korumayı düzenli çalışarak geliştirebilir.' cümlesinde kaç isim-fiil vardır?

    • A)2
    • B)3
    • C)4
    • D)5
    • E)6
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — 4

    İsim-fiiller: 'söylemeyi' (-me), 'öğrenmek' (-mek), 'almayı' (-ma), 'korumayı' (-ma) olmak üzere 4 tanedir. 'isteyenler' sıfat-fiil, 'çalışarak' zarf-fiil olduğundan isim-fiil sayımına katılmaz.

  2. Soru 2

    Orta

    'Herkes onu bekliyordu ama kimse ona soru sormadı; bunu ancak ben fark ettim.' cümlesinde kaç zamir vardır?

    • A)3
    • B)4
    • C)5
    • D)6
    • E)7
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — 6

    Zamirler tek tek sayıldığında 'herkes' (belgisiz), 'onu' (kişi), 'kimse' (belgisiz), 'ona' (kişi), 'bunu' (işaret) ve 'ben' (kişi) olmak üzere 6 tanedir. 'ama' bağlaç, 'ancak' burada 'sadece' anlamında edat olduğundan sayıma girmez.

  3. Soru 3

    Orta

    Aşağıdaki 'söz öbeği → tamlama türü' eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

    • A)annemin yemekleri → belirtisiz ad tamlaması
    • B)kapının kolu → belirtili ad tamlaması
    • C)çocuk sesi → belirtisiz ad tamlaması
    • D)mavi gökyüzü → sıfat tamlaması
    • E)okul çantası → belirtisiz ad tamlaması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — annemin yemekleri → belirtisiz ad tamlaması

    'annemin yemekleri' öbeğinde tamlayan -in ilgi ekini aldığı için bu, belirtili ad tamlamasıdır; belirtisiz değildir. 'çocuk sesi' ve 'okul çantası' ise tamlayanı ek almadığından belirtisiz ad tamlamasıdır ve eşleştirmeleri doğrudur.

  4. Soru 4

    Orta

    Aşağıdaki 'ek → ek türü' eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

    • A)gözcü sözcüğündeki -cü → yapım eki
    • B)evden sözcüğündeki -den → durum (hâl) eki
    • C)çiçekler sözcüğündeki -ler → yapım eki
    • D)geliyorum sözcüğündeki -um → kişi eki
    • E)kitaplık sözcüğündeki -lık → yapım eki
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — çiçekler sözcüğündeki -ler → yapım eki

    'çiçekler' sözcüğündeki -ler çokluk bildiren bir çekim ekidir; sözcüğe yeni bir anlam katmadığı için yapım eki değildir. 'gözcü' ve 'kitaplık' sözcüklerindeki -cü ile -lık ise addan yeni ad türeten yapım ekleridir.

  5. Soru 5

    Orta

    'Kapıyı açıp içeri girince ortalığı toplamaya başladı; eşyaları yerleştirirken bir yandan da şarkı söylüyordu.' cümlesinde kaç zarf-fiil vardır?

    • A)1
    • B)2
    • C)3
    • D)4
    • E)5
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — 3

    Zarf-fiiller: 'açıp' (-ıp), 'girince' (-ince), 'yerleştirirken' (-ken) olmak üzere 3 tanedir. 'toplamaya' sözcüğündeki -ma isim-fiil eki olduğundan zarf-fiil sayımına katılmaz.

  6. Soru 6

    Kolay

    'Küçük kız parkta arkadaşlarıyla oynuyordu.' cümlesiyle ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?

    • A)Küçük kız → özne
    • B)parkta → zarf tümleci
    • C)arkadaşlarıyla → zarf tümleci
    • D)oynuyordu → yüklem
    • E)küçük → sıfat (sözcük türü)
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — parkta → zarf tümleci

    'parkta' bulunma hâli eki almıştır ve 'nerede' sorusuna yanıt verdiği için yer tamlayıcısıdır (dolaylı tümleç); zarf tümleci değildir. 'arkadaşlarıyla' ise 'ile'nin kattığı birliktelik anlamıyla zarf tümlecidir ve eşleştirmesi doğrudur.

  7. Soru 7

    Orta

    Sabahın ilk ışıklarıyla balıkçılar limandan uzaklaştı. Ağlarını özenle yerleştirmişlerdi teknelerine. Kıyıda bekleyenler, ufka doğru ilerleyen tekneleri sessizce izledi. Bu parçayla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

    • A)Parçada edilgen çatılı yüklem kullanılmıştır.
    • B)Parçada devrik cümle vardır.
    • C)'bekleyenler' sözcüğü adlaşmış sıfat-fiildir.
    • D)'Sabahın ilk ışıkları' belirtili ad tamlamasıdır.
    • E)'sessizce' sözcüğü durum zarfı görevindedir.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Parçada edilgen çatılı yüklem kullanılmıştır.

    Parçadaki 'uzaklaştı', 'yerleştirmişlerdi' ve 'izledi' yüklemlerinin özneleri gerçek öznedir; hiçbiri edilgenlik eki almamıştır, tümü etkendir. 'Ağlarını özenle yerleştirmişlerdi teknelerine.' cümlesinde ise öge yüklemden sonra geldiği için cümle devriktir ve B'deki tespit doğrudur.

  8. Soru 8

    Zor

    Küçük kasabanın çarşısında renk renk tezgâhlar kurulmuştu. Satıcıların sesi ta uzaktan duyuluyordu. Sepetini koluna takan yaşlı kadın, tezgâhtaki taze meyveleri tek tek seçiyordu. Bu parçayla ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

    • A)'kurulmuştu' ve 'duyuluyordu' edilgen çatılıdır.
    • B)'Satıcıların sesi' belirtili ad tamlamasıdır.
    • C)'takan' sıfat-fiili 'yaşlı kadın' öbeğini nitelemektedir.
    • D)'seçiyordu' sözcüğünde ünlü daralması vardır.
    • E)'tezgâhtaki' sözcüğünde ünsüz benzeşmesi vardır.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — 'seçiyordu' sözcüğünde ünlü daralması vardır.

    'seç-' fiili ünsüzle bittiğinden -yor eki ünlü daraltmaz; sözcükte yalnız yardımcı ünlü kullanılmıştır (seç-i-yor). 'kurul-' ve 'duyul-' fiilleri ise -l ekiyle edilgen yapılmıştır; tezgâh + ta sözcüğünde de h sert ünsüzünden sonra ek sertleşmiştir.

  9. Soru 9

    Orta

    Akşam olunca sahile indik. Deniz sakindi. Balıkçılar ağlarını topluyor, martılar tepemizde dönüyordu. Bu manzarayı uzun süre izledik. Bu parçayla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

    • A)İlk cümle, fiilimsi içerdiğinden birleşik yapılıdır.
    • B)İkinci cümle isim cümlesidir.
    • C)Üçüncü cümle sıralı cümledir.
    • D)Son cümlede işaret sıfatı vardır.
    • E)Parçada devrik cümle vardır.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Parçada devrik cümle vardır.

    Parçadaki bütün cümlelerde yüklem sonda olduğundan hepsi kurallı cümledir; devrik cümle yoktur. İlk cümledeki 'olunca' zarf-fiili yan cümlecik kurduğu için o cümle birleşiktir ve A'daki tespit doğrudur.

  10. Soru 10

    Kolay

    'Koşmak, sağlığı korumanın en kolay yollarından biridir.' cümlesinde kaç fiilimsi vardır?

    • A)1
    • B)2
    • C)3
    • D)4
    • E)5
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — 2

    Fiilimsiler: 'koşmak' (-mak isim-fiili) ve 'korumanın' (-ma isim-fiili) olmak üzere 2 tanedir. 'biridir' ek fiille çekimlenmiş bir addır, fiilimsi değildir.

  11. Soru 11

    Orta

    Aşağıdaki 'cümle → de/da biçiminin türü' eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

    • A)Kitabı da çantayı da almış. → hâl eki
    • B)Sen de bizimle gel. → bağlaç
    • C)Evde kimse yoktu. → hâl eki
    • D)Okula da uğrayacakmış. → bağlaç
    • E)Bahçede çocuklar oynuyor. → hâl eki
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Kitabı da çantayı da almış. → hâl eki

    'Kitabı da çantayı da almış.' cümlesindeki 'da'lar ayrı yazılmıştır ve 'dahi, bile' anlamı katan bağlaçtır; hâl eki değildir. 'Evde' ve 'bahçede' sözcüklerindeki -de ise bitişik yazılan bulunma hâli ekidir ve eşleştirmeleri doğrudur.

  12. Soru 12

    Orta

    Aşağıdaki 'cümle → çatı özelliği' eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

    • A)Sokaklar sabaha karşı temizlendi. → edilgen çatı
    • B)Çocuk güzelce yıkandı. → dönüşlü çatı
    • C)İki arkadaş yolda karşılaştı. → işteş çatı
    • D)Annesi bebeği erkenden uyuttu. → oldurgan çatı
    • E)Kuşlar sabah erkenden öttü. → edilgen çatı
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Kuşlar sabah erkenden öttü. → edilgen çatı

    'öttü' fiili hiçbir çatı eki almamıştır; işi yapan 'kuşlar' gerçek özne olduğundan cümle etken çatılıdır. A'da ise 'temizlendi' fiilinde işi yapan belli değildir, 'sokaklar' sözde öznedir; eşleştirme doğrudur.

  13. Soru 13

    Zor

    'Sınıftaki öğrenciler kitaptan seçtikleri şiirleri okuyup tahtaya yazdı.' cümlesinde kaç sözcükte ünsüz benzeşmesi (sertleşme) vardır?

    • A)1
    • B)2
    • C)3
    • D)4
    • E)5
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — 3

    Benzeşme görülen sözcükler: 'sınıftaki' (f'den sonra -da → -ta), 'kitaptan' (p'den sonra -dan → -tan), 'seçtikleri' (ç'den sonra -dik → -tik) olmak üzere 3 tanedir. 'okuyup', 'tahtaya' ve 'yazdı' sözcüklerinde sertleşme yoktur.

  14. Soru 14

    Zor

    Aşağıdaki cümlelerin her biri ayraç içinde verilen iki özellikle nitelenmiştir. Bu nitelemelerden hangisi yanlıştır?

    • A)Bütün pencereler sabaha karşı silinmiş. (edilgen çatılı yüklem – sözde özne)
    • B)Çocuklar tatil boyunca birbirleriyle mektuplaştı. (işteş çatılı yüklem – geçişsiz fiil)
    • C)Yolcular biletlerini görevliye tek tek gösterdi. (belirtili nesne – dolaylı tümleç)
    • D)Kapının önünde kimseyle karşılaşmadım. (geçişli yüklem – belirtisiz nesne)
    • E)Sabahtan beri hiçbir şey yemedim. (etken çatılı yüklem – belirtisiz nesne)
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Kapının önünde kimseyle karşılaşmadım. (geçişli yüklem – belirtisiz nesne)

    Bir fiilin geçişli sayılabilmesi için yükleme “neyi / kimi” sorusunun sorulabilmesi gerekir; “karşılaşmak” bu soruyu almayan geçişsiz bir fiildir, üstelik D'deki “kimseyle” sözü vasıta-birliktelik bildirdiği için nesne değil zarf tümlecidir. Böylece D'de verilen iki niteleme de tutmaz. A doğrudur: “silinmiş” yüklemi -in ekiyle edilgen yapılmış, işi yapan söylenmediği için “Bütün pencereler” sözde özne durumuna geçmiştir. B de doğrudur, “mektuplaştı” -ş ekiyle kurulmuş işteş bir fiildir ve nesne almaz. C'de “biletlerini” belirtme eki aldığı için belirtili nesne, “görevliye” yönelme eki aldığı için dolaylı tümleçtir; E'de ise iş öznenin kendisi tarafından yapıldığı için yüklem etken, belirtme eki almayan “hiçbir şey” ise belirtisiz nesnedir. Cevap D.

  15. Soru 15

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde isim-fiil öbeği, cümlenin dolaylı tümleci görevindedir?

    • A)Sabahları erken kalkmak, ona hiç zor gelmezdi.
    • B)Sınavı kazanmayı çok istiyordu.
    • C)Kitap okumaya akşamları vakit ayırırdı.
    • D)En sevdiği şey, uzun uzun yürümekti.
    • E)Yüzmeyi bu yaz tatilinde öğrendi.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Kitap okumaya akşamları vakit ayırırdı.

    İsim-fiil (-mak/-mek, -ma/-me, -ış/-iş) öbeği cümlede ad gibi işlem görür; görevi, temel cümlenin yüklemine sorulan soruyla belirlenir. C'de “ayırırdı” yüklemine “neye vakit ayırırdı?” diye sorulduğunda yönelme eki almış “Kitap okumaya” öbeği yanıt verir; yönelme eki aldığı için bu öbek dolaylı tümleçtir. A'da “gelmezdi” yüklemine “gelmeyen ne?” sorusu “Sabahları erken kalkmak” yanıtını verir, yani öbek öznedir. B ve E'de “kazanmayı” ve “Yüzmeyi” sözleri belirtme eki aldığı ve “neyi?” sorusuna karşılık geldiği için belirtili nesnedir. D'de ise isim-fiil öbeği ek fiille çekimlenerek doğrudan yüklem olmuştur. Cevap C.

Sponsorlu