KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Yazım Kuralları — Test 3

KPSS Türkçe dersinin Yazım Kuralları konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 190 soru kitap sırasına göre 13 teste bölünmüştür; bu sayfa 3. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

6 kolay5 orta4 zor

▶ Bu testi interaktif çözTüm testler

  1. Soru 1

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik sözcüğün yazımı yanlıştır?

    • A)Kaynanası ona bu tarifi yıllar önce öğretmişti.
    • B)İki ülke arasında ateş kes ilan edildi.
    • C)Şehrin kıyısındaki gecekondular yıkıldı.
    • D)Onun dedikodusunu yapmaktan hiç hoşlanmam.
    • E)Akşam yemeğinde imambayıldı vardı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — İki ülke arasında ateş kes ilan edildi.

    B'deki "ateş kes" yanlıştır; sözcükler kendi anlamlarından uzaklaşıp kalıplaşarak yeni bir kavramı karşıladığı için doğrusu bitişik yazılan "ateşkes"tir. A'daki "kaynana", "kayın ana" sözünde ses düşmesi olduğu için bitişik yazılır. C'deki "gecekondu", D'deki "dedikodu" ve E'deki "imambayıldı" ise anlam kaymasına uğrayarak kalıplaştıkları için bitişik yazılan doğru örneklerdir.

  2. Soru 2

    Zor

    Şehirde geçirdiğim ilk kış, beklediğimden de (I) uzun sürdü. Sabahları penceredeki (II) buzu kazımadan dışarıyı göremezdim. Komşum kapımı çalar, "Bu havada nereye gidiyorsun, hasta olacaksın." diyerek beni azarlardı. Onun bu ilgisi, yanlız (III) yaşadığım o günlerde bana yuva sıcaklığı verdi. Sonraları anladım ki (IV) bir kentte kimsesiz kalmamak, dört duvara değil, kapını çalan birine bağlıymış (V). Bu parçadaki numaralanmış sözlerden hangisinin yazımı yanlıştır?

    • A)I
    • B)II
    • C)III
    • D)IV
    • E)V
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — III

    III numaralı sözcük "yanlız" biçiminde yazılmıştır; "tek başına" anlamındaki bu sözcüğün doğru yazımı "yalnız"dır. I numaralı "de" cümleden çıkarılabildiği için bağlaçtır ve ayrı yazılması doğrudur. II numaralı "penceredeki" sözünde sıfat yapan "-ki" eki bitişik yazılmıştır; IV numaralı "anladım ki" ise bağlaç olduğundan ayrı yazılmıştır ve doğrudur.

  3. Soru 3

    Kolay

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bulunma durumu eki olan "-de/-da" ayrı yazılarak yanlışlık yapılmıştır?

    • A)Bu kitabı ben de okudum.
    • B)Onlar da bizimle gelecekmiş.
    • C)Yağmur da bir türlü dinmiyor.
    • D)Anahtarı çanta da unutmuşum.
    • E)Ayşe de bu haberi yeni duymuş.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Anahtarı çanta da unutmuşum.

    D'deki "da", nesnenin nerede bırakıldığını bildiren bulunma durumu ekidir; bu ek sözcüğe bitişik yazılır, doğrusu "çantada" olmalıydı. A, B, C ve E'deki "de/da" ise cümleden çıkarıldığında anlam bozulmayan bağlaçtır; bağlaç olan "de/da" ayrı yazılır. Örneğin C'de "Yağmur bir türlü dinmiyor." denildiğinde cümle anlamlı kaldığı için ayrı yazım doğrudur.

  4. Soru 4

    Zor

    Yazmaya başladığım ilk günlerde kâğıdın karşısında saatlerce oturur, tek bir cümle bile kuramazdım. Sanki (I) kelimeler benden kaçıyordu. Bir gün yaşlı bir yazar bana şu öğüdü verdi: "Yazmak beklemekle değil, yazmakla öğrenilir. Otur ve kötü de olsa bir şeyler yaz." O günden sonra herşeyi (II) bir kenara bırakıp her sabah yazdım. Yıllar sonra fark ettim ki (III) o öğüt olmasaydı bugünkü (IV) kitaplarımın hiçbiri (V) var olmayacaktı. Bu parçadaki numaralanmış sözlerden hangisinin yazımı yanlıştır?

    • A)I
    • B)II
    • C)III
    • D)IV
    • E)V
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — II

    II numaralı sözde "her şey" bitişik yazılmıştır; oysa bu söz her zaman ayrı yazılır, doğrusu "her şeyi" olmalıydı. I numaralı "sanki" kalıplaşmış olduğu için bitişik yazılan bir istisnadır. III numaralı "ettim ki" bağlaç olduğundan ayrı, IV numaralı "bugünkü" ise sıfat yapan ekle kurulduğundan bitişik yazılmıştır; V numaralı "hiçbiri" de bitişik yazılması gereken bir sözdür.

  5. Soru 5

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "ki" bitişik yazılmalıydı?

    • A)Sanıyorum ki bu iş biraz daha uzayacak.
    • B)Duyduk ki yakında taşınıyormuşsunuz.
    • C)Öyle bir gürültü vardı ki kimse duyulmuyordu.
    • D)Dün ki yağmur bütün çiçekleri dökmüş.
    • E)İnanıyorum ki bir gün her şey düzelecek.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Dün ki yağmur bütün çiçekleri dökmüş.

    D'deki "-ki", adı sıfat yapan bir ek olduğu için bitişik yazılmalıdır; ayrıca bu ek genelde ünlü uyumuna uymaz, ancak "dünkü" biçimi kuralın istisnalarındandır. A, B, C ve E'deki "ki" ise iki cümleyi birbirine bağlayan bağlaçtır ve bağlaç olan "ki" ayrı yazılır. Örneğin C'deki "vardı ki" sözünde "ki", kendinden sonraki yargıyı önceki cümleye bağladığı için ayrı yazımı doğrudur.

  6. Soru 6

    Kolay

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "ile" sözü ekleşirken yanlış yazılmıştır?

    • A)Kapıyı anahtariyle usulca açtı.
    • B)Elindeki bastonuyla yavaşça yürüyordu.
    • C)Bu kararı ailesiyle birlikte almış.
    • D)Sorunları ancak konuşmakla çözeceğiz.
    • E)Onunla o günden sonra bir daha görüşmedim.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Kapıyı anahtariyle usulca açtı.

    "ile" sözü ekleştiğinde ünlü uyumuna uyar; kalın ünlülü "anahtar" sözcüğüne "-yle" değil "-yla" biçimi gelmeliydi, bu yüzden A'daki "anahtariyle" yanlıştır ve doğrusu "anahtarıyla"dır. B'deki "bastonuyla" ile C'deki "ailesiyle" hem ünlü uyumuna uymuş hem de "y" kaynaştırma ünsüzünü almıştır. D'deki "konuşmakla" ve E'deki "onunla" da kurala uygun biçimde yazılmıştır.

  7. Soru 7

    Zor

    Kütüphanenin en sessiz köşesi, ikinci kattaki (I) pencerenin yanıydı. Orada oturan biri dışarıdaki uğultuyu duymaz, yalnızca kendi düşünceleriyle (II) baş başa kalırdı. Sınav dönemlerinde o köşeyi kapmak için sabahın köründe gelirdik. Şimdi o günleri özlüyormuyum (III), bilmiyorum. Geçenlerde uğradığımda masanın kaldırıldığını gördüm; meğer binayı yenilerken burayı da (IV) değiştirmişler. Oysaki orası bizim için sıradan bir masa değildi. Geriye yalnızca (V) boş bir duvar kalmış. Bu parçadaki numaralanmış sözlerden hangisinin yazımı yanlıştır?

    • A)I
    • B)II
    • C)III
    • D)IV
    • E)V
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — III

    III numaralı sözde soru eki kendinden önceki sözcüğe bitiştirilmiştir; soru eki ayrı yazıldığı için doğrusu "özlüyor muyum" olmalıydı. I numaralı "kattaki" sözünde sıfat yapan "-ki" eki bitişik yazılmıştır ve doğrudur. II numaralı "düşünceleriyle" örneğinde "ile" ekleşirken "y" kaynaştırması almıştır; IV numaralı "burayı da" ise bağlaç olduğundan ayrı yazılmıştır.

  8. Soru 8

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yazım yanlışı yoktur?

    • A)Bu haberi duyunca hiç birimiz konuşamadık.
    • B)Yarınki sınav için ders çalışmadınmı?
    • C)Sende biliyorsun ki bu iş hiç kolay değil.
    • D)Dünkü toplantıda alınan kararı herkes onayladı.
    • E)Söylediklerine çok şaşırdım ama yinede ona güveniyorum.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Dünkü toplantıda alınan kararı herkes onayladı.

    D'de "dünkü" sözünde sıfat yapan "-ki" eki bitişik, "herkes" sözcüğü ise doğru biçimde yazıldığı için cümlede yanlışlık yoktur. A'daki "hiç birimiz" yanlıştır; "hiçbir" bitişik yazıldığı için doğrusu "hiçbirimiz"dir. B'de soru eki bitiştirildiğinden "çalışmadın mı", C'de bağlaç olan "de" ayrı yazılmadığından "Sen de", E'de ise yine bağlaç ayrılmadığından "yine de" olmalıydı.

  9. Soru 9

    Zor

    Uzun bir yolculuktan sonra kasabaya vardığımızda gece yarısı olmuştu. Otobüsten inince bizi karşılayacak kimseyi göremedik; çünkü (I) telgrafımız yerine ulaşmamıştı. Küçük bir handa sabahı ettik. Ertesi gün hancı, buranın eskiden ne kadar canlı bir yer olduğunu anlattı. Meğer (II) yol değişince kasaba da (III) unutulmuş. Şimdi burada yalnızca (IV) birkaç yaşlı insan yaşıyormuş. Bunları anlatırken sesi öyleki (V) titriyordu, gözleri doluyordu. Bu parçadaki numaralanmış sözlerden hangisinin yazımı yanlıştır?

    • A)I
    • B)II
    • C)III
    • D)IV
    • E)V
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — V

    V numaralı sözdeki "ki", kendinden sonraki yargıyı öncekine bağlayan bir bağlaçtır; bağlaç olan "ki" ayrı yazıldığı için doğrusu "öyle ki" olmalıydı. I numaralı "çünkü" ise kalıplaştığı için bitişik yazılan istisnalardandır ve doğrudur. III numaralı "kasaba da" cümleden çıkarılabildiği için bağlaçtır ve ayrı yazılmıştır; IV numaralı "yalnızca" da doğru biçimde yazılmıştır.

  10. Soru 10

    Kolay

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde pekiştirmeli sözcük yanlış yazılmıştır?

    • A)Çocuk sabah sabah bahçede yapayalnız oturuyordu.
    • B)Duvarları bembeyaz boyattıktan sonra rahatladı.
    • C)Deniz o gün masmavi bir örtü gibi görünüyordu.
    • D)Adamı güpe gündüz sokağın ortasında durdurdular.
    • E)Tarlalar yağmurdan sonra yemyeşil olmuştu.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Adamı güpe gündüz sokağın ortasında durdurdular.

    Pekiştirmeli sözcükler her zaman bitişik yazılır; bu nedenle D'deki “güpe gündüz” biçimi yanlıştır, doğrusu “güpegündüz”tür. A'daki “yapayalnız” da aynı kuralla bitişik yazıldığı için doğrudur. B'deki “bembeyaz”, C'deki “masmavi” ve E'deki “yemyeşil” de kurala uygundur.

  11. Soru 11

    Kolay

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde sayıların yazımıyla ilgili bir yanlışlık vardır?

    • A)Salonda tam yüz elli kişilik bir topluluk vardı.
    • B)Yarışmayı otuzbeş yaşındaki bir öğretmen kazandı.
    • C)Öğrenciler sınava beşer kişilik gruplar biçiminde girdi.
    • D)Kitabın 5. bölümü tamamen kaynakçaya ayrılmış.
    • E)Toplantı saat 14.00'te başlayacakmış.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Yarışmayı otuzbeş yaşındaki bir öğretmen kazandı.

    Birleşik sayılar yazıyla gösterildiğinde ayrı yazılır; bu yüzden B'deki “otuzbeş” yanlıştır, doğrusu “otuz beş”tir. A'daki “yüz elli” aynı kuralla ayrı yazıldığı için doğrudur. C'deki üleştirme sayısı “beşer” yazıyla, D'deki sıra sayısı “5.” noktayla, E'deki saat ise “14.00'te” biçiminde kurala uygun yazılmıştır.

  12. Soru 12

    Kolay

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kesme işareti gereksiz kullanılmıştır?

    • A)Ankara'dan sabah erkenden yola çıktık.
    • B)Bu yaz İstanbul'lu arkadaşlarımız bize gelecek.
    • C)Mehmet'in verdiği sözü tuttuğunu duydum.
    • D)Erzurum'da kışlar oldukça sert geçermiş.
    • E)Karadeniz'in kıyı kasabalarını tek tek gezdik.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Bu yaz İstanbul'lu arkadaşlarımız bize gelecek.

    Özel adlara getirilen yapım ekleri kesme işaretiyle ayrılmaz; bu nedenle B'deki “İstanbul'lu” yanlıştır, doğrusu “İstanbullu”dur. A'daki “Ankara'dan”, D'deki “Erzurum'da” ve E'deki “Karadeniz'in” çekim eki aldıkları için kesmeyle ayrılmıştır. C'deki “Mehmet'in” de kişi adına gelen çekim eki olduğundan doğrudur.

  13. Soru 13

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaya getirilen ek yanlış yazılmıştır?

    • A)Haberi dün akşam TRT'de izledik.
    • B)Belgeler TBMM'ye resmen sunulmuş.
    • C)Sözlüğü TDK'nin internet sayfasından indirdim.
    • D)Elçilik görevlisi ABD'de uzun yıllar çalışmış.
    • E)Proje başvurusu TÜBİTAK'e zamanında gönderildi.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Proje başvurusu TÜBİTAK'e zamanında gönderildi.

    Kısaltmalara getirilen ekler, kısaltmanın okunuşundaki son sesin kalınlık-incelik uyumuna göre belirlenir. “TÜBİTAK” bir sözcük gibi okunduğundan ek kalın ünlülü olmalıdır; bu yüzden E'deki “TÜBİTAK'e” yanlıştır, doğrusu “TÜBİTAK'a”dır. A'daki “TRT'de” (te-re-te) ve C'deki “TDK'nin” (te-de-ke) okunuşa göre ince ünlülü ek aldığı için doğrudur.

  14. Soru 14

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde düzeltme işaretinin kullanımıyla ilgili bir yanlışlık vardır?

    • A)Sabahtan beri esen rüzgâr camları zorluyordu.
    • B)Kâğıt üzerinde her şey kolay görünüyordu.
    • C)Şirketin bu yılki karı beklenenin çok üzerindeydi.
    • D)Yaptığı işi millî bir görev sayıyordu.
    • E)Hikâye kitabını bir gecede bitirdi.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Şirketin bu yılki karı beklenenin çok üzerindeydi.

    Yazılışı aynı, anlamı ayrı sözcükleri birbirinden ayırmak için düzeltme işareti kullanılır: “kar” (yağış), “kâr” (kazanç). C'de kazanç anlatıldığı için sözcük “kârı” biçiminde yazılmalıydı. A'daki “rüzgâr”, B'deki “kâğıt” ve E'deki “hikâye” ince okunuşu gösterdiği, D'deki “millî” ise nispet eki taşıdığı için doğrudur.

  15. Soru 15

    Kolay

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı vardır?

    • A)Okul 1998'de büyük bir onarım geçirmiş.
    • B)Cumhuriyet 29 Ekim 1923'te ilan edildi.
    • C)Otobüs sabah 07.15'te kalkıyormuş.
    • D)Kitabın 3'üncü baskısı geçen ay çıktı.
    • E)Dedem 1940 lı yıllarda buraya yerleşmiş.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Dedem 1940 lı yıllarda buraya yerleşmiş.

    Rakamla yazılan sayılara getirilen ekler kesme işaretiyle ayrılır; bu nedenle E'deki “1940 lı” yanlıştır, doğrusu “1940'lı”dır. A'daki “1998'de” ve B'deki “1923'te” aynı kuralla doğru yazılmıştır. C'de saat ve dakika arasına nokta konmuş, D'de ise sıra sayısı “3'üncü” biçiminde gösterilmiştir; ikisi de kurala uygundur.

Sponsorlu