KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Anayasa Hukuku – Yürütme — Test 2

KPSS Vatandaşlık dersinin Anayasa Hukuku – Yürütme konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 152 soru kitap sırasına göre 11 teste bölünmüştür; bu sayfa 2. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

Bu testteki sorular şu kavramları ölçüyor: Kararnamenin yargısal denetimi ve KHK'dan farkı, Görev süresi, dönem sayısı ve seçim takvimi, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar (madde 106), 2017 öncesi Cumhurbaşkanı (eski hükümler), Seçim usulü: salt çoğunluk, ikinci pazar, tek aday, Makamın boşalması ve vekâlet (madde 106): 45 gün, Seçimlerin yenilenmesi (madde 116): beşte üç ve karşılıklı yenileme, Cumhurbaşkanı adaylığı: nitelikler ve aday gösterme (madde 101). Bu kavramların kartları konu anlatımında; her kartın altında bu ve benzeri sorular, karıştırılan noktalar ve sınav ipuçları var.

2 kolay8 orta5 zor

▶ Bu testi interaktif çöz📘 Konu anlatımıTüm testler

  1. Soru 1

    Orta

    2017 Anayasa değişikliğiyle Cumhurbaşkanının statüsünde yapılan aşağıdaki değişikliklerden hangisi doğrudur?

    • A)Seçilen kişinin partisiyle ilişiğinin kesilmesi şartı kaldırılmıştır
    • B)Cumhurbaşkanının görev süresi yedi yıla çıkarılmıştır
    • C)Cumhurbaşkanı Türkiye Büyük Millet Meclisince seçilmeye başlanmıştır
    • D)Cumhurbaşkanı adaylığı için altmış yaş şartı getirilmiştir
    • E)Cumhurbaşkanının yeniden seçilmesi tümüyle yasaklanmıştır
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Seçilen kişinin partisiyle ilişiğinin kesilmesi şartı kaldırılmıştır

    2017 değişikliğiyle Anayasa'nın 101. maddesindeki "seçilenin varsa partisiyle ilişiği kesilir" ibaresi metinden çıkarılmış, Cumhurbaşkanının siyasi parti üyeliğini sürdürmesi mümkün hâle gelmiştir. Görev süresi yedi yıla çıkarılmamış beş yılda kalmış, seçim de halk tarafından yapılmaya devam etmiştir.

  2. Soru 2

    Orta

    Cumhurbaşkanlığı makamının herhangi bir sebeple boşalması hâlinde yeni Cumhurbaşkanı seçimi kaç gün içinde yapılır?

    • A)Otuz gün içinde
    • B)Kırk beş gün içinde
    • C)Altmış gün içinde
    • D)Doksan gün içinde
    • E)Yüz yirmi gün içinde
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Kırk beş gün içinde

    Anayasa'nın 106. maddesi, Cumhurbaşkanlığı makamının boşalması hâlinde kırk beş gün içinde Cumhurbaşkanı seçimi yapılacağını düzenler. Altmış günlük süre 2017 öncesi düzenlemeye aitti; otuz, doksan ve yüz yirmi günlük süreler ise yürürlükteki Anayasa'da hiçbir seçim için öngörülmemiştir.

  3. Soru 3

    Orta

    Cumhurbaşkanlığı makamının boşalması üzerine yeni Cumhurbaşkanı seçilinceye kadar kim Cumhurbaşkanlığına vekâlet eder?

    • A)Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı
    • B)Anayasa Mahkemesi Başkanı
    • C)Cumhurbaşkanı yardımcısı
    • D)En kıdemli bakan
    • E)Millî Güvenlik Kurulu Genel Sekreteri
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Cumhurbaşkanı yardımcısı

    Anayasa'nın 106. maddesine göre makamın boşalması hâlinde yenisi seçilinceye kadar Cumhurbaşkanı yardımcısı Cumhurbaşkanlığına vekâlet eder ve Cumhurbaşkanına ait yetkileri kullanır. TBMM Başkanının vekâleti 2017 öncesi sistemin kuralıydı; Anayasa Mahkemesi Başkanına veya kıdemli bakana böyle bir görev verilmemiştir.

  4. Soru 4

    Orta

    Cumhurbaşkanlığı makamının boşalması hâlinde Türkiye Büyük Millet Meclisi genel seçimine bir yıl veya daha az kalmışsa Anayasa'ya göre nasıl hareket edilir?

    • A)Yalnızca Cumhurbaşkanı seçimi yapılır, Meclis görevine devam eder
    • B)Meclis kendiliğinden feshedilmiş sayılır
    • C)Cumhurbaşkanı seçimi genel seçime kadar ertelenir
    • D)Meclis seçimi de Cumhurbaşkanı seçimiyle birlikte yenilenir
    • E)Cumhurbaşkanı yardımcısı kalan süreyi asaleten tamamlar
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Meclis seçimi de Cumhurbaşkanı seçimiyle birlikte yenilenir

    Anayasa'nın 106. maddesi, genel seçime bir yıl veya daha az kalmışsa TBMM seçiminin de Cumhurbaşkanı seçimiyle birlikte yenileneceğini öngörür. Cumhurbaşkanı seçiminin ertelenmesi ya da Meclisin kendiliğinden feshi Anayasa'da yer almaz; vekâlet eden yardımcı da makamı asaleten üstlenemez.

  5. Soru 5

    Orta

    Cumhurbaşkanlığı makamının boşalması üzerine seçilerek kalan süreyi tamamlayan Cumhurbaşkanı bakımından bu süre, iki dönem sınırı hesabında nasıl değerlendirilir?

    • A)Tam bir dönem olarak sayılır
    • B)Yarım dönem olarak sayılır
    • C)Dönemden sayılmaz
    • D)Üç yıldan uzunsa dönemden sayılır
    • E)Meclisin kararına göre belirlenir
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Dönemden sayılmaz

    Anayasa'nın 106. maddesi, kalan süreyi tamamlayan Cumhurbaşkanı açısından bu sürenin dönemden sayılmayacağını açıkça belirtir. Yarım dönem sayma ya da üç yıllık eşik gibi ölçütler metinde yoktur; konu doğrudan Anayasa'da çözüldüğünden Meclisin takdirine de bırakılmamıştır.

  6. Soru 6

    Orta

    Anayasa'nın 103. maddesine göre Cumhurbaşkanı göreve başlarken nerede ant içer?

    • A)Anayasa Mahkemesi önünde
    • B)Yüksek Seçim Kurulu önünde
    • C)Türkiye Büyük Millet Meclisi önünde
    • D)Millî Güvenlik Kurulu Genel Kurulu önünde
    • E)Yargıtay Büyük Genel Kurulu önünde
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Türkiye Büyük Millet Meclisi önünde

    Anayasa'nın 103. maddesi Cumhurbaşkanının görevine başlarken TBMM önünde ant içeceğini düzenler; ant metni de aynı maddede yer alır. Anayasa Mahkemesi, YSK ve Yargıtay önünde ant içme gibi bir usul Anayasa'da hiçbir makam için öngörülmemiştir.

  7. Soru 7

    Orta

    6271 sayılı Cumhurbaşkanı Seçimi Kanunu'na göre Cumhurbaşkanı seçimi, Cumhurbaşkanının görev süresinin dolmasından önceki kaç gün içinde tamamlanır?

    • A)Otuz gün
    • B)Kırk gün
    • C)Doksan gün
    • D)Yüz yirmi gün
    • E)Altmış gün
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Altmış gün

    6271 sayılı Cumhurbaşkanı Seçimi Kanunu'nun 3. maddesi, Cumhurbaşkanı seçiminin görev süresinin dolmasından önceki altmış gün içinde tamamlanacağını düzenler. Bu süre kuralı 2017 öncesinde Anayasa'nın 102. maddesinde yer alıyordu; 102. madde 6771 sayılı Kanun'la yürürlükten kaldırıldığından kural bugün Anayasa'da değil kanun düzeyindedir. Otuz, kırk, doksan ve yüz yirmi günlük süreler bu konuda mevzuatta öngörülmemiştir. Seçimin tamamlanamaması hâlinde Anayasa'nın 101. maddesi uyarınca yenisi göreve başlayıncaya kadar mevcut Cumhurbaşkanının görevi devam eder.

  8. Soru 8

    Orta

    Bir Cumhurbaşkanı ikinci görev döneminde iken Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tamsayısının beşte üç çoğunluğuyla seçimlerin yenilenmesine karar vermiştir. Bu durumda Anayasa'ya göre aşağıdakilerden hangisi geçerlidir?

    • A)Cumhurbaşkanı bir defa daha aday olabilir
    • B)Cumhurbaşkanı hiçbir şekilde aday olamaz
    • C)Yalnızca Meclis seçimi yenilenir
    • D)Cumhurbaşkanının görev süresi kendiliğinden uzar
    • E)Yenilenen seçimde görev süresi üç yıl olarak belirlenir
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Cumhurbaşkanı bir defa daha aday olabilir

    Anayasa'nın 116. maddesi, Cumhurbaşkanının ikinci döneminde Meclis tarafından seçimlerin yenilenmesine karar verilmesi hâlinde Cumhurbaşkanının bir defa daha aday olabileceğini düzenler. Bu kararla her iki seçim birlikte yapılır; görev süresinin kendiliğinden uzaması veya üç yıla inmesi söz konusu değildir.

  9. Soru 9

    Zor

    İkinci görev dönemindeki bir Cumhurbaşkanının kendi kararıyla seçimleri yenilemesi hâlinde adaylığı bakımından Anayasa'ya göre hangi sonuç doğar?

    • A)Yeniden aday olabilir, çünkü seçimlerin yenilenmesiyle görev süresi yeniden başlar
    • B)Yeniden aday olabilmesi için Anayasa Mahkemesi kararı gerekir
    • C)Yeniden aday olabilmesi Yüksek Seçim Kurulunun iznine bağlıdır
    • D)Yeniden aday olamaz, çünkü istisna yalnızca Meclis kararına bağlanmıştır
    • E)Yeniden aday olabilir, ancak görev süresi iki yılla sınırlıdır
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Yeniden aday olamaz, çünkü istisna yalnızca Meclis kararına bağlanmıştır

    Anayasa'nın 116. maddesindeki üçüncü kez adaylık istisnası, yalnızca Cumhurbaşkanının ikinci döneminde seçimlerin Meclis tarafından yenilenmesine bağlanmıştır. Cumhurbaşkanının kendi kararıyla yenileme bu istisnayı doğurmaz. YSK'ya izin verme veya Anayasa Mahkemesine karar verme yetkisi tanıyan bir hüküm de yoktur.

  10. Soru 10

    Zor

    1982 Anayasası'nın ilk hâlindeki Cumhurbaşkanlığı düzenlemesiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

    • A)Cumhurbaşkanı doğrudan halk tarafından beş yıl için seçilir ve iki defa seçilebilirdi
    • B)Cumhurbaşkanının görev süresi dört yıl olarak belirlenmişti
    • C)Cumhurbaşkanı Anayasa Mahkemesince atanırdı
    • D)Cumhurbaşkanı Meclisçe yedi yıl için seçilir ve bir kimse iki defa seçilemezdi
    • E)Cumhurbaşkanı adaylığı için yüz bin seçmen imzası aranırdı
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Cumhurbaşkanı Meclisçe yedi yıl için seçilir ve bir kimse iki defa seçilemezdi

    1982 Anayasası'nın ilk hâlinde Cumhurbaşkanı TBMM tarafından yedi yıl için seçiliyor ve bir kimse iki defa seçilemiyordu. Halk tarafından seçim usulü 2007 değişikliğiyle, yüz bin seçmenin aday gösterebilmesi ise 2017 değişikliğiyle gelmiştir. Cumhurbaşkanının yargı organınca atanması hiçbir dönemde söz konusu olmamıştır.

  11. Soru 11

    Zor

    Cumhurbaşkanı seçimiyle ilgili aşağıdaki öncüllerden hangisi ya da hangileri yanlıştır? I. Aday gösterme yetkisi yalnızca siyasi parti gruplarına aittir. II. İlk oylamada geçerli oyların salt çoğunluğunu alan aday seçilir. III. Seçim ve sonuçlarına ilişkin itirazları Anayasa Mahkemesi karara bağlar.

    • A)Yalnız I
    • B)Yalnız II
    • C)I ve III
    • D)II ve III
    • E)I, II ve III
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — I ve III

    Anayasa'nın 101. maddesine göre siyasi parti gruplarının yanı sıra yüzde beş barajını aşan partiler ve yüz bin seçmen de aday gösterebilir; bu nedenle I yanlıştır. Seçim uyuşmazlıklarını çözme görevi Anayasa'nın 79. maddesi gereği Yüksek Seçim Kurulundadır, dolayısıyla III de yanlıştır. II ise maddenin lafzına uygundur.

  12. Soru 12

    Zor

    Yürürlükteki Anayasa'ya göre Cumhurbaşkanının göreve gelmesi sürecinde aşağıdakilerden hangisi aranmaz?

    • A)Türkiye Büyük Millet Meclisinden güvenoyu alınması
    • B)Seçimde geçerli oyların salt çoğunluğunun sağlanmış olması
    • C)Kırk yaşın doldurulmuş olması
    • D)Yükseköğrenimin tamamlanmış olması
    • E)Türkiye Büyük Millet Meclisi önünde ant içilmesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Türkiye Büyük Millet Meclisinden güvenoyu alınması

    Güvenoyu kurumu, Bakanlar Kuruluyla birlikte 2017 değişikliğinde sistemden çıkarılmıştır; Cumhurbaşkanı doğrudan halk tarafından seçildiğinden Meclisten güvenoyu almaz. Buna karşılık kırk yaş ve yükseköğrenim şartları 101. maddede, ant içme yükümlülüğü ise 103. maddede açıkça öngörülmüştür.

  13. Soru 13

    Zor

    Anayasa'nın 117. maddesine göre Başkomutanlık ve Genelkurmay Başkanlığına ilişkin aşağıdaki öncüllerden hangisi ya da hangileri doğrudur? I. Başkomutanlık, Türkiye Büyük Millet Meclisinin manevi varlığından ayrılamaz ve Cumhurbaşkanı tarafından temsil olunur. II. Genelkurmay Başkanı Cumhurbaşkanınca atanır. III. Millî güvenliğin sağlanmasından ve Silahlı Kuvvetlerin yurt savunmasına hazırlanmasından Türkiye Büyük Millet Meclisine karşı Cumhurbaşkanı sorumludur.

    • A)Yalnız I
    • B)Yalnız II
    • C)I ve II
    • D)II ve III
    • E)I, II ve III
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — I, II ve III

    Anayasa'nın 117. maddesi, Başkomutanlığın Türkiye Büyük Millet Meclisinin manevi varlığından ayrılamayacağını ve Cumhurbaşkanı tarafından temsil olunacağını, millî güvenliğin sağlanmasından ve Silahlı Kuvvetlerin yurt savunmasına hazırlanmasından Meclise karşı Cumhurbaşkanının sorumlu olduğunu belirtir. 2017 değişikliğiyle Genelkurmay Başkanının atanmasında Bakanlar Kurulunun teklifi şartı kaldırılmış, atama doğrudan Cumhurbaşkanına bırakılmış ve Başkanın görev ve yetkilerinin Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle düzenleneceği kabul edilmiştir. Bu nedenle üç öncül de doğrudur; öncülleri eksik gösteren şıklar maddenin bütününü yansıtmaz.

  14. Soru 14

    Kolay

    Anayasa'nın 89. maddesine göre Cumhurbaşkanı, Türkiye Büyük Millet Meclisince kabul edilen kanunları kaç gün içinde yayımlar?

    • A)Yedi gün içinde
    • B)On gün içinde
    • C)On beş gün içinde
    • D)Yirmi beş gün içinde
    • E)Otuz gün içinde
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — On beş gün içinde

    Anayasa'nın 89. maddesi Cumhurbaşkanının kabul edilen kanunları on beş gün içinde yayımlayacağını düzenler; geri gönderme de aynı süre içinde yapılır. Yedi ve on günlük süreler Anayasa'da yer almaz; otuz gün ise kanunların yayımıyla değil başka usullerle ilgili bir süredir.

  15. Soru 15

    Kolay

    Cumhurbaşkanının bir daha görüşülmek üzere geri gönderdiği kanunun Türkiye Büyük Millet Meclisince aynen kabul edilebilmesi için gereken çoğunluk nedir?

    • A)Toplantıya katılanların salt çoğunluğu
    • B)Üye tamsayısının salt çoğunluğu
    • C)Üye tamsayısının beşte üç çoğunluğu
    • D)Üye tamsayısının üçte iki çoğunluğu
    • E)Toplantı yeter sayısının üçte biri
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Üye tamsayısının salt çoğunluğu

    Anayasa'nın 89. maddesine göre geri gönderilen kanunun aynen kabulü için TBMM üye tamsayısının salt çoğunluğu gerekir; bu nitelikli çoğunluk 2017 değişikliğiyle getirilmiştir. Beşte üç çoğunluk seçimlerin yenilenmesi ve Anayasa değişikliği usullerine, üçte iki çoğunluk ise Yüce Divana sevk gibi hâllere ilişkindir.

Sponsorlu