KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Anayasa Hukuku – Yürütme — Test 7

KPSS Vatandaşlık dersinin Anayasa Hukuku – Yürütme konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 152 soru kitap sırasına göre 11 teste bölünmüştür; bu sayfa 7. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

Bu testteki sorular şu kavramları ölçüyor: Olağanüstü hâl ilanı (madde 119): 6 ay + 4 ay, Yürütme yetkisi ve görevi (madde 8) – Cumhurbaşkanlığı hükûmet sistemi, Yasamayla ilgili görev ve yetkiler (madde 104), OHAL Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ve dokunulamayan çekirdek (madde 15), Yönetmelik, Cumhurbaşkanı kararı ve genelge; kaldırılan tüzük ve KHK, Başkomutanlık ve Genelkurmay Başkanlığı (madde 117), Kararnamenin yargısal denetimi ve KHK'dan farkı, 2017 öncesi Cumhurbaşkanı (eski hükümler). Bu kavramların kartları konu anlatımında; her kartın altında bu ve benzeri sorular, karıştırılan noktalar ve sınav ipuçları var.

7 kolay8 orta0 zor

▶ Bu testi interaktif çöz📘 Konu anlatımıTüm testler

  1. Soru 1

    Kolay

    Olağanüstü hâl ilanı kararı Anayasa'ya göre ne zaman Resmî Gazete'de yayımlanır ve Türkiye Büyük Millet Meclisinin onayına sunulur?

    • A)Verildiği gün
    • B)Verilmesinden üç gün sonra
    • C)Verilmesinden yedi gün sonra
    • D)Verilmesinden on beş gün sonra
    • E)Verilmesinden otuz gün sonra
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Verildiği gün

    Anayasa'nın 119. maddesi, olağanüstü hâl kararının verildiği gün Resmî Gazete'de yayımlanacağını ve aynı gün Meclisin onayına sunulacağını belirtir. Üç, yedi, on beş veya otuz günlük bir bekleme süresi öngörülmemiştir; Meclis tatilde ise derhal toplantıya çağrılır.

  2. Soru 2

    Kolay

    Türkiye Büyük Millet Meclisi, Cumhurbaşkanının talebiyle olağanüstü hâl süresini her defasında en fazla ne kadar uzatabilir?

    • A)Bir ay
    • B)İki ay
    • C)Dört ay
    • D)Altı ay
    • E)Bir yıl
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Dört ay

    Anayasa'nın 119. maddesi, Meclisin Cumhurbaşkanının talebiyle her defasında dört ayı geçmemek üzere olağanüstü hâl süresini uzatabileceğini düzenler. Altı aylık süre ilk ilan için öngörülen azami süredir; bir ay, iki ay ve bir yıl gibi süreler ise madde metninde bulunmamaktadır.

  3. Soru 3

    Kolay

    2017 Anayasa değişikliğiyle olağanüstü yönetim usulleri bakımından yapılan değişiklik aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Savaş hâli kaldırılmıştır
    • B)Olağanüstü hâl kaldırılmıştır
    • C)Seferberlik ilanı kaldırılmıştır
    • D)Sıkıyönetim kaldırılmıştır
    • E)Olağanüstü hâl ilanı Meclise bırakılmıştır
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Sıkıyönetim kaldırılmıştır

    2017 değişikliğiyle sıkıyönetimi düzenleyen 122. madde yürürlükten kaldırılmış, olağanüstü yönetim usulü tek çatı altında 119. maddede toplanmıştır. Olağanüstü hâl, seferberlik ve savaş hâli varlığını sürdürmektedir; ilan yetkisi de Meclise değil Cumhurbaşkanına aittir.

  4. Soru 4

    Kolay

    Anayasa'nın 118. maddesine göre Millî Güvenlik Kuruluna kim başkanlık eder?

    • A)Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı
    • B)Genelkurmay Başkanı
    • C)Millî Savunma Bakanı
    • D)Cumhurbaşkanı
    • E)Millî Güvenlik Kurulu Genel Sekreteri
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Cumhurbaşkanı

    Anayasa'nın 118. maddesi Millî Güvenlik Kurulunun Cumhurbaşkanının başkanlığında toplanacağını düzenler; Cumhurbaşkanının katılamadığı hâllerde Kurul, Cumhurbaşkanı yardımcısının başkanlığında toplanır. Genelkurmay Başkanı ve Millî Savunma Bakanı Kurulun üyesidir ancak başkanı değildir.

  5. Soru 5

    Kolay

    2945 sayılı Millî Güvenlik Kurulu ve Millî Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği Kanunu'na göre Millî Güvenlik Kurulu olağan olarak kaç ayda bir toplanır?

    • A)Her ay
    • B)İki ayda bir
    • C)Üç ayda bir
    • D)Altı ayda bir
    • E)Yılda bir
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — İki ayda bir

    2945 sayılı Kanun'un 5. maddesine göre Millî Güvenlik Kurulu olağan olarak iki ayda bir toplanır; gerektiğinde Cumhurbaşkanının çağrısıyla da toplanabilir. Bu süre, kanunun ilk hâlinde ayda bir iken 2003 yılındaki Avrupa Birliği uyum değişikliğiyle iki ayda bire çıkarılmıştır. Anayasa'nın 118. maddesi ise Kurulun toplanma sıklığını düzenlemez.

  6. Soru 6

    Kolay

    Anayasa'nın 108. maddesinde düzenlenen Devlet Denetleme Kurulu nereye bağlı olarak kurulmuştur?

    • A)Türkiye Büyük Millet Meclisine
    • B)Cumhurbaşkanlığına
    • C)Adalet Bakanlığına
    • D)Danıştaya
    • E)Sayıştaya
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Cumhurbaşkanlığına

    Anayasa'nın 108. maddesi Devlet Denetleme Kurulunun Cumhurbaşkanlığına bağlı olarak kurulduğunu ve Cumhurbaşkanının isteği üzerine denetim yapacağını düzenler. Sayıştay TBMM adına denetim yapan ayrı bir kurumdur; Danıştay ve Adalet Bakanlığı ile Kurul arasında bağlılık ilişkisi yoktur.

  7. Soru 7

    Kolay

    Anayasa'nın 161. maddesine göre bütçe kanun teklifini Türkiye Büyük Millet Meclisine kim sunar?

    • A)Cumhurbaşkanı
    • B)Hazine ve Maliye Bakanı
    • C)Plan ve Bütçe Komisyonu Başkanı
    • D)Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı
    • E)Sayıştay Başkanı
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Cumhurbaşkanı

    Anayasa'nın 161. maddesi bütçe kanun teklifinin Cumhurbaşkanı tarafından TBMM'ye sunulacağını belirtir; 2017 öncesinde bu görev Bakanlar Kuruluna aitti ve metin tasarı olarak adlandırılıyordu. Sayıştay yalnızca genel uygunluk bildirimi sunar, bütçe teklifi hazırlamaz.

  8. Soru 8

    Orta

    Aşağıdakilerden hangisi Anayasa'nın 119. maddesinde sayılan olağanüstü hâl ilanı sebepleri arasında yer almaz?

    • A)Tabiî afet veya tehlikeli salgın hastalık
    • B)Ağır ekonomik bunalımın ortaya çıkması
    • C)Bütçe kanununun süresinde çıkarılamaması
    • D)Şiddet olayları nedeniyle kamu düzeninin ciddî şekilde bozulması
    • E)Savaşı gerektirecek bir durumun baş göstermesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Bütçe kanununun süresinde çıkarılamaması

    Bütçe kanununun süresinde çıkarılamaması 161. maddede geçici bütçe uygulamasıyla çözülen bir durumdur ve olağanüstü hâl sebebi değildir. Tabiî afet, salgın hastalık, ağır ekonomik bunalım, kamu düzeninin ciddî biçimde bozulması ve savaş tehlikesi ise 119. maddede açıkça sayılmıştır.

  9. Soru 9

    Orta

    Olağanüstü hâl kararı kendisine sunulan Türkiye Büyük Millet Meclisinin Anayasa'ya göre sahip olduğu yetkiler nelerdir?

    • A)Yalnızca kararı olduğu gibi onaylamak veya tümüyle reddetmek
    • B)Süreyi kısaltmak, uzatmak veya olağanüstü hâli kaldırmak
    • C)Yalnızca süreyi uzatma yönünde karar almak
    • D)Yalnızca kapsama alınan illeri değiştirmek
    • E)Yalnızca Cumhurbaşkanından ek bilgi ve belge istemek
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Süreyi kısaltmak, uzatmak veya olağanüstü hâli kaldırmak

    Anayasa'nın 119. maddesi Meclise, gerekli gördüğü takdirde olağanüstü hâl süresini kısaltma, uzatma veya olağanüstü hâli kaldırma yetkisi tanır. Meclisin yetkisi salt onay-ret ikilemiyle sınırlı değildir; buna karşılık kapsanan illeri belirleme yetkisi Meclise verilmemiştir.

  10. Soru 10

    Orta

    Olağanüstü hâl süresinin Türkiye Büyük Millet Meclisince uzatılmasında Anayasa'nın öngördüğü azami süre sınırı hangi hâlde aranmaz?

    • A)Savaş hâllerinde
    • B)Tabiî afet hâllerinde
    • C)Salgın hastalık hâllerinde
    • D)Ekonomik bunalım hâllerinde
    • E)Seçim dönemlerinde
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Savaş hâllerinde

    Anayasa'nın 119. maddesi, olağanüstü hâl süresinin her uzatmada aşılamayacak azami sınırının savaş hâllerinde aranmayacağını açıkça belirtir; savaşın süresi önceden kestirilemediğinden bu hâl istisna tutulmuştur. Tabiî afet, tehlikeli salgın hastalık ve ağır ekonomik bunalım hâlleri olağanüstü hâl sebebi olmakla birlikte bunlar için böyle bir istisna öngörülmemiş, uzatma genel kurala bağlanmıştır. Seçim dönemleri ise 119. maddede uzatma bakımından bir ölçüt olarak hiç yer almaz.

  11. Soru 11

    Orta

    Olağanüstü hâl döneminde çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri bakımından Anayasa'nın getirdiği özellik aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Her hâlde yürütme yetkisine ilişkin konularla sınırlı kalır
    • B)Anayasa Mahkemesinin ön denetiminden geçer
    • C)Yalnızca mali konularda çıkarılabilir
    • D)Danıştayın uygun görüşüyle yürürlüğe girer
    • E)104/17'deki konu sınırlamalarına tabi değildir
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — 104/17'deki konu sınırlamalarına tabi değildir

    Anayasa'nın 119. maddesi, olağanüstü hâlin gerekli kıldığı konularda 104. maddenin onyedinci fıkrasının ikinci cümlesindeki sınırlamalara tabi olmaksızın kararname çıkarılabileceğini öngörür. Danıştayın uygun görüşü ya da Anayasa Mahkemesinin ön denetimi gibi bir usul hiçbir kararname türü için öngörülmemiştir.

  12. Soru 12

    Orta

    Olağanüstü hâl sırasında çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin Türkiye Büyük Millet Meclisinde görüşülüp karara bağlanması için öngörülen süre ve bu sürenin geçirilmesinin sonucu nedir?

    • A)Bir ay; süre geçerse kararname kanunlaşır
    • B)Üç ay; süre geçerse kararname kendiliğinden yürürlükten kalkar
    • C)Altı ay; süre geçerse kararname Meclisçe onaylanmış kabul edilir
    • D)Bir yıl; süre geçerse kararname yeniden yayımlanır
    • E)Süre öngörülmemiştir; kararname süresiz yürürlükte kalır
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Üç ay; süre geçerse kararname kendiliğinden yürürlükten kalkar

    Anayasa'nın 119. maddesi, olağanüstü hâl sırasında çıkarılan kararnamelerin üç ay içinde Meclisde görüşülüp karara bağlanacağını, aksi hâlde kendiliğinden yürürlükten kalkacağını düzenler. Sürenin geçmesi kararnameyi kanunlaştırmaz ya da onaylanmış saymaz; süresiz yürürlük de mümkün değildir.

  13. Soru 13

    Orta

    Anayasa'nın 148. maddesine göre olağanüstü hâllerde çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin yargısal denetimi bakımından hangi kural geçerlidir?

    • A)Şekil ve esas bakımından dava açılamaz
    • B)Yalnızca şekil bakımından Anayasa Mahkemesince denetlenebilir
    • C)Yalnızca esas bakımından denetlenebilir
    • D)Danıştayda iptal davasına konu edilir
    • E)Yargıtay Büyük Genel Kurulunca denetlenir
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Şekil ve esas bakımından dava açılamaz

    Anayasa'nın 148. maddesi, olağanüstü hâllerde ve savaş hâllerinde çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin şekil ve esas bakımından Anayasa'ya aykırılığı iddiasıyla Anayasa Mahkemesinde dava açılamayacağını belirtir. Bu kararnameler idari yargıda da iptal davasına konu edilmez; yüksek mahkemelerin norm denetimi yetkisi yoktur.

  14. Soru 14

    Orta

    Anayasa'nın 15. maddesine göre olağanüstü hâllerde dahi dokunulamayacak çekirdek alan kapsamında aşağıdakilerden hangisi yer alır?

    • A)Toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkı
    • B)Kişinin maddi ve manevi varlığının bütünlüğü
    • C)Yerleşme ve seyahat hürriyeti
    • D)Haberleşme hürriyetinin gizliliği
    • E)Sendika kurma ve toplu sözleşme hakkı
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Kişinin maddi ve manevi varlığının bütünlüğü

    Anayasa'nın 15. maddesi, olağanüstü hâllerde bile kişinin yaşama hakkına ve maddi-manevi varlığının bütünlüğüne dokunulamayacağını hükme bağlar. Toplantı, seyahat, haberleşme ve sendikal haklar ise ölçülülük ilkesi çerçevesinde sınırlanabilen veya geçici olarak durdurulabilen haklar arasındadır.

  15. Soru 15

    Orta

    Anayasa'nın 15. maddesinde olağanüstü hâllerde de korunan güvenceler arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

    • A)Suç ve cezaların geçmişe yürütülememesi
    • B)Suçluluğu mahkeme kararıyla saptanıncaya kadar kimsenin suçlu sayılamaması
    • C)Kimsenin din ve vicdan kanaatlerini açıklamaya zorlanamaması
    • D)Grev hakkının hiçbir şekilde sınırlandırılamaması
    • E)Yaşama hakkına dokunulamaması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Grev hakkının hiçbir şekilde sınırlandırılamaması

    Grev hakkı, Anayasa'nın 15. maddesinde sayılan dokunulmaz çekirdek güvenceler arasında yer almaz ve olağanüstü hâlde sınırlandırılabilir. Buna karşılık cezaların geçmişe yürütülememesi, masumiyet karinesi, vicdan kanaatlerini açıklamaya zorlanamama ve yaşama hakkı madde metninde açıkça korunmuştur.

Sponsorlu