KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Türkiye'nin Yer Şekilleri — Test 3

KPSS Coğrafya dersinin Türkiye'nin Yer Şekilleri konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 297 soru kitap sırasına göre 20 teste bölünmüştür; bu sayfa 3. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

Bu testteki sorular şu kavramları ölçüyor: Toroslar, Türkiye'yi çevreleyen denizler ve tuzluluk, Kuzey Anadolu Dağları, Dağların uzanış yönünün sonuçları, Havzalar ve akarsuların döküldüğü denizler, Doğu Anadolu dağları ve en yüksek noktalar, Yükselti ve engebenin sonuçları, Türkiye akarsularının genel özellikleri. Bu kavramların kartları konu anlatımında; her kartın altında bu ve benzeri sorular, karıştırılan noktalar ve sınav ipuçları var.

5 kolay9 orta1 zor

▶ Bu testi interaktif çöz📘 Konu anlatımıTüm testler

  1. Soru 1

    Kolay

    Kuzey Anadolu Dağları'nın batı kesiminde yer alan dağlar aşağıdakilerden hangisinde birlikte verilmiştir?

    • A)Kaçkar ve Rize dağları
    • B)Giresun ve Canik dağları
    • C)Bolkar ve Aladağlar
    • D)Munzur ve Mercan dağları
    • E)Küre ve Ilgaz dağları
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Küre ve Ilgaz dağları

    Küre ve Ilgaz dağları, Kuzey Anadolu Dağları'nın Batı Karadeniz'de uzanan sıralarıdır. Kaçkar ve Giresun dağları aynı sistemin doğu kesiminde bulunur; Bolkar ve Aladağlar ise Toroslar'a, Munzur ve Mercan Doğu Anadolu'ya aittir.

  2. Soru 2

    Kolay

    Orta Toroslar içinde yer alan ve Toros sisteminin en yüksek doruklarından biri olan Demirkazık Tepesi hangi dağ kütlesindedir?

    • A)Bey Dağları
    • B)Sultan Dağları
    • C)Aladağlar
    • D)Nur (Amanos) Dağları
    • E)Menteşe Dağları
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Aladağlar

    Demirkazık, Niğde-Adana-Kayseri çevresinde uzanan Aladağlar kütlesinin en yüksek noktasıdır ve Orta Toroslar içinde yer alır. Bey Dağları Batı Toroslar'da, Nur Dağları ise Hatay çevresinde uzandığından bu doruğu barındırmaz.

  3. Soru 3

    Orta

    Karadeniz ve Akdeniz kıyılarında denizel iklim özelliklerinin yalnızca dar bir kıyı kuşağında görülmesi aşağıdakilerden hangisiyle açıklanır?

    • A)Kıyıya paralel uzanan yüksek dağların nemli havanın içeri geçişini engellemesiyle
    • B)Kıyı boyunca uzanan akarsu vadilerinin çok dar ve derin biçimde yarılmış olmasıyla
    • C)Bu kıyılarda deniz suyu sıcaklığının yıl boyunca çok düşük değerlerde kalmasıyla
    • D)Bu bölgelerde ortalama yükseltinin ülke ortalamasının çok altında kalmasıyla
    • E)Kıyı kuşağında doğal bitki örtüsünün seyrek ve cılız bir görünüm almasıyla
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Kıyıya paralel uzanan yüksek dağların nemli havanın içeri geçişini engellemesiyle

    Kuzey Anadolu Dağları ile Toroslar kıyıya paralel uzandığından denizden gelen nemli hava kütleleri iç kesimlere sokulamaz ve denizel etki dar bir kuşakta kalır. Bu bölgelerde ortalama yükselti az değil, tam tersine fazladır; dolayısıyla alçaklıkla açıklama yapılamaz.

  4. Soru 4

    Orta

    Ege Bölümü'nde dağların kıyıya dik uzanmasının sonuçları arasında aşağıdakilerden hangisi gösterilemez?

    • A)Denizel etkilerin iç kesimlere kadar sokulabilmesi
    • B)Kıyı ile iç kesimler arasında ulaşımın güçleşmesi
    • C)Kıyı çizgisinin girintili çıkıntılı bir görünüm kazanması
    • D)Kıyıda geniş alüvyal ovaların yer alması
    • E)Doğal liman sayısının fazla olması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Kıyı ile iç kesimler arasında ulaşımın güçleşmesi

    Dağlar denize dik uzandığından aralarındaki çöküntü ovaları doğal geçit işlevi görür ve kıyı ile iç kesim arasındaki ulaşım kolaylaşır. Denizel etkinin içeri sokulması, girintili kıyı, geniş ovalar ve çok sayıda doğal liman ise bu uzanışın doğrudan sonuçlarıdır.

  5. Soru 5

    Kolay

    Gümüşhane'den Trabzon'a geçişi sağlayan ve Kuzey Anadolu Dağları'nı aşan geçit aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Gülek Boğazı
    • B)Sertavul Geçidi
    • C)Belen Geçidi
    • D)Zigana Geçidi
    • E)Kop Geçidi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Zigana Geçidi

    Zigana Geçidi, Doğu Karadeniz'de kıyı ile iç kesimleri bağlayan en önemli geçittir. Gülek ve Sertavul Toroslar'ı, Belen ise Nur Dağları'nı aşan geçitlerdir; Kop Geçidi ise Bayburt ile Erzurum arasında yer alır.

  6. Soru 6

    Orta

    Çukurova'yı İç Anadolu'ya bağlayan ve Orta Toroslar'ı aşan geçit aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Zigana Geçidi
    • B)Kop Geçidi
    • C)Belen Geçidi
    • D)Çubuk Geçidi
    • E)Gülek Boğazı
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Gülek Boğazı

    Gülek Boğazı, Toroslar'ı aşarak Çukurova ile İç Anadolu arasındaki tarihî ve güncel ulaşımı sağlayan geçittir. Zigana ve Kop Kuzey Anadolu'da, Belen ise Hatay'da Nur Dağları üzerinde bulunduğundan bu bağlantıyı sağlamaz.

  7. Soru 7

    Kolay

    Marmara Bölgesi'nin en yüksek noktası aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Kazdağı
    • B)Samanlı Dağları
    • C)Yıldız (Istranca) Dağları
    • D)Uludağ
    • E)Koru Dağları
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Uludağ

    Bursa'nın güneyinde yükselen Uludağ, 2500 metreyi aşan yüksekliğiyle Marmara Bölgesi'nin en yüksek noktasıdır. Kazdağı ve Samanlı Dağları da bölgede yer alır ancak yükseltileri belirgin biçimde daha azdır; Istranca Dağları ise Trakya'nın alçak kütlesidir.

  8. Soru 8

    Orta

    Doğu Anadolu Bölgesi'nde ortalama yükseltinin fazla olmasının sonuçları arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

    • A)Kış mevsiminin uzun ve sert geçmesi
    • B)Yetiştirilen tarım ürünü çeşidinin az olması
    • C)Tarımda yetişme döneminin uzun sürmesi
    • D)Akarsuların hidroelektrik potansiyelinin yüksek olması
    • E)Kış aylarında kara yolu ulaşımının aksaması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Tarımda yetişme döneminin uzun sürmesi

    Yükseltinin fazla olması sıcaklığı düşürdüğü için don olaylı gün sayısı artar ve yetişme dönemi kısalır, uzamaz. Sert ve uzun kışlar, ürün çeşidinin azlığı, yüksek su gücü potansiyeli ve ulaşımın kışın aksaması ise doğrudan yükseltinin sonuçlarıdır.

  9. Soru 9

    Orta

    Hakkâri çevresinde yer alan ve Türkiye'nin en yüksek doruklarından birini barındıran Cilo Dağları hangi dağ sistemi içinde yer alır?

    • A)Orta Toroslar
    • B)Batı Toroslar
    • C)Güneydoğu Toroslar
    • D)Kuzey Anadolu Dağları
    • E)Yıldız (Istranca) Dağları
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Güneydoğu Toroslar

    Cilo Dağları, Toros sisteminin doğuya doğru uzanan kolu olan Güneydoğu Toroslar içinde bulunur. Orta ve Batı Toroslar Akdeniz kıyısı boyunca batıda yer alır; Kuzey Anadolu Dağları ise ülkenin kuzeyinde uzandığından Hakkâri çevresini kapsamaz.

  10. Soru 10

    Orta

    Doğu Karadeniz'de yerleşmelerin dağınık olması ve yaylacılık etkinliğinin yaygınlaşması aşağıdakilerden hangisiyle açıklanır?

    • A)Yaz mevsiminde kuraklığın çok şiddetli biçimde yaşanmasıyla
    • B)Bölgedeki tarım topraklarının aşırı biçimde tuzlanmış olmasıyla
    • C)Bölgenin ortalama yükseltisinin çok düşük değerlerde kalmasıyla
    • D)Kış mevsiminde kar örtüsünün hiçbir yükseltide görülmemesiyle
    • E)Arazinin engebeli olması ve düzlüklerin yüksek yaylalarla sınırlı kalmasıyla
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Arazinin engebeli olması ve düzlüklerin yüksek yaylalarla sınırlı kalmasıyla

    Dağların kıyıya çok yakın ve dik olması geniş düz alan bırakmadığından evler yamaçlara dağılmış, otlak bakımından zengin yüksek düzlükler ise yaylacılık için kullanılmıştır. Bölgede her mevsim yağış görüldüğünden yaz kuraklığıyla açıklama yapılamaz.

  11. Soru 11

    Kolay

    Antalya'nın batısında yer alan ve Batı Toroslar içinde bulunan dağ aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Bey Dağları
    • B)Bolkar Dağları
    • C)Aladağlar
    • D)Nur (Amanos) Dağları
    • E)Munzur Dağları
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Bey Dağları

    Bey Dağları, Antalya'nın batısında yükselen ve Batı Toroslar'ın en tanınmış kütlelerinden biri olan dağ sırasıdır. Bolkar ve Aladağlar Orta Toroslar'da, Munzur ise Doğu Anadolu'da yer aldığından Batı Toroslar içinde gösterilemez.

  12. Soru 12

    Orta

    Hatay çevresinde kıyıya paralel uzanan ve Belen Geçidi ile aşılan dağ sırası aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Bolkar Dağları
    • B)Nur (Amanos) Dağları
    • C)Bey Dağları
    • D)Aydın Dağları
    • E)Canik Dağları
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Nur (Amanos) Dağları

    Nur Dağları, Hatay'da Akdeniz kıyısına paralel uzanan ve Belen Geçidi ile aşılan sıradır. Aydın Dağları Ege'de denize dik uzanır, Canik Dağları ise Karadeniz'dedir; bu nedenle Belen Geçidi ile ilişkilendirilemezler.

  13. Soru 13

    Orta

    Türkiye'de dağların güneye bakan yamaçlarında tarımın ve yerleşmelerin daha yükseklere kadar çıkabilmesi aşağıdakilerden hangisiyle açıklanır?

    • A)Güney yamaçların güneş ışınlarını daha dik alması ve daha sıcak olmasıyla
    • B)Güney yamaçlara düşen yağış miktarının çok fazla olmasıyla
    • C)Güney yamaçlarda toprak örtüsünün daha kalın olmasıyla
    • D)Güney yamaçlarda eğimin her zaman daha az olmasıyla
    • E)Güney yamaçlarda rüzgâr hızının daha yüksek olmasıyla
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Güney yamaçların güneş ışınlarını daha dik alması ve daha sıcak olmasıyla

    Kuzey Yarım Küre'de bulunan Türkiye'de güneye bakan yamaçlar güneş ışınlarını daha dik açıyla aldığından daha sıcaktır; bu da tarım ve yerleşme sınırını yukarı taşır. Bakı etkisi yağış ya da eğimle değil, ışınların geliş açısıyla ilgilidir.

  14. Soru 14

    Zor

    Rize çevresinde yıllık yağış toplamı 2000 milimetreyi aşarken, Kuzey Anadolu Dağları'nın güneyinde kalan Erzurum çevresinde bu değerin 500 milimetre dolayında kalması aşağıdakilerden hangisiyle açıklanır?

    • A)İki yörenin birbirinden çok farklı enlemlerde yer alıyor olmasıyla
    • B)Erzurum'un denize Rize'den çok daha yakın bir konumda bulunmasıyla
    • C)Rize çevresinde doğal bitki örtüsünün çok seyrek ve cılız olmasıyla
    • D)Nemli havanın kuzey yamaçta yükselip yağış bırakması, güneyde ise alçalarak ısınmasıyla
    • E)Erzurum'un Rize'ye göre çok daha alçak bir alanda yer almasıyla
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Nemli havanın kuzey yamaçta yükselip yağış bırakması, güneyde ise alçalarak ısınmasıyla

    Karadeniz'den gelen nemli hava dağların kuzey yamacında yükselerek soğur ve bol yağış bırakır; dağı aştıktan sonra alçalıp ısındığı için güney yamaçta kuru ve az yağışlı koşullar egemen olur. Enlem farkı bu kadar büyük bir yağış farkını açıklayamaz; ayrıca Erzurum alçak değil, çok yüksek bir alandır.

  15. Soru 15

    Orta

    İç Anadolu'nun kuzeyinde Köroğlu, güneyinde Toroslar gibi yüksek dağ sıralarının bulunması bölgeyle ilgili aşağıdakilerden hangisinin temel nedenidir?

    • A)Bölgede orman örtüsünün geniş alan kaplamasının
    • B)Kış sıcaklık ortalamalarının Karadeniz kıyısından yüksek olmasının
    • C)Akarsuların bol ve düzenli akış göstermesinin
    • D)Yağışın az olması ve karasal iklim koşullarının egemen olmasının
    • E)Bölgede çay ve fındık tarımının yaygınlaşmasının
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Yağışın az olması ve karasal iklim koşullarının egemen olmasının

    Çevresinin yüksek dağlarla kuşatılması, denizden gelen nemli havanın İç Anadolu'ya ulaşmasını engeller; bu nedenle yağış azdır ve karasallık belirgindir. Yağış azlığı orman yerine bozkırın yayılmasına yol açar, ayrıca çay ve fındık nemli Karadeniz kıyısının ürünleridir.

Sponsorlu