Türkiye'de Tarım ve Hayvancılık — Test 2

Doğru cevap: B — Bakı koşullarının güneşlenme ve sıcaklığı artırması

Kuzey Yarım Küre'de güneye bakan yamaçlar güneş ışınlarını daha dik açıyla ve daha uzun süre aldığından daha sıcaktır; bu da ürünlerin erken olgunlaşmasına ve tarım sınırının yükselmesine yol açar. Bu fark yağış ya da toprak kalınlığından değil, doğrudan bakının sıcaklık üzerindeki etkisinden kaynaklanır.

Doğru cevap: A — Enlem farkına bağlı olarak sıcaklık ortalamalarının artması

Düşük enlemlere doğru gidildikçe güneş ışınlarının geliş açısı büyür ve sıcaklık artar; bu nedenle güneyde daha yüksek yerlerde de tarım yapılabilir. Türkiye'de güneye doğru yağış artmaz, tersine genel olarak azalır; yükselti de düzenli biçimde azalmaz.

Doğru cevap: D — Fındık - Yazları çok sıcak ve kurak geçen iklim

Fındık yıl boyunca nemli, kışları ılıman ve yazları serin geçen ortamlarda yetişir; bu nedenle Karadeniz kıyı kuşağında yoğunlaşır ve şiddetli yaz kuraklığından zarar görür. Diğer eşleştirmeler ürünlerin bilinen iklim istekleriyle uyumludur.

Doğru cevap: C — Güneydoğu Anadolu

Güneydoğu Anadolu'da yaz mevsimi çok sıcak ve uzun süre yağışsız geçtiğinden sulama yapılmadan pek çok ürünün yetiştirilmesi güçtür; GAP kapsamındaki sulama yatırımları bu nedenle önemlidir. Doğu ve Batı Karadeniz'de yağış her mevsime dağıldığından sulama gereksinimi çok daha azdır.

Doğru cevap: A — Tahıl ürünlerini alım yaparak fiyat dengesini korumak

TMO, başta buğday olmak üzere tahıl alımı yaparak ve stok tutarak üreticiyi fiyat dalgalanmalarına karşı korur, piyasada arz güvenliği sağlar. Sulama yatırımları farklı kurumların görevidir; ofisin arazi mülkiyeti üstlenmek ya da dış satımı yasaklamak gibi bir işlevi yoktur.

Doğru cevap: B — Tarımda makineleşme ve modern yöntemlerin yaygınlaştığının

Daha az insanla daha çok ürün elde edilmesi, insan gücünün yerini makine, sulama, gübre ve ıslah edilmiş tohum gibi girdilerin aldığını gösterir. Alanın daralması ya da talebin azalması üretimi artırmaz; iklim değişimi ise böyle bir üretim artışının açıklaması olamaz.

Doğru cevap: E — İklim ve yer şekillerinin kısa mesafelerde çeşitlilik göstermesi

Türkiye'de yükselti, denize göre konum ve dağların uzanışı kısa mesafelerde farklı iklim ortamları yarattığından çay ile antep fıstığı gibi çok farklı istekleri olan ürünler bir arada yetiştirilebilir. Toprakların tamamının alüvyal olması ya da tüm alanların sulanabilmesi gerçeği yansıtmaz.

Doğru cevap: E — Toprağın besin maddelerinin dengeli kullanılmasını sağlamak

Farklı bitkiler topraktan farklı besin maddelerini farklı oranlarda aldığından, ürünlerin sırayla ekilmesi toprağın tek yönlü yorulmasını önler ve hastalık ile zararlıların yerleşmesini güçleştirir. Toprağın boş bırakılması nöbetleşe ekim değil nadastır; nöbetleşe ekim tam da nadası azaltmak için kullanılır.

Doğru cevap: C — Tahıllar

Buğday ve arpa başta olmak üzere tahıllar, kurak ve yarı kurak iç bölgelerde geniş alanlarda yetiştirilebildiğinden ekim alanı bakımından ilk sıradadır. Turunçgil ve lif bitkileri gibi ürünler ise yalnızca belirli iklim koşullarının bulunduğu dar kuşaklarda yetiştirilebilir.

Doğru cevap: E — Nadasa ayrılan alanların genişletilmesi

Depolama, ulaşım, işleme ve borsa gibi olanaklar ürünün bozulmadan ve uygun fiyatla alıcıya ulaşmasını sağlar. Nadas alanlarının genişletilmesi ise pazarlamayla ilgili olmayıp üretim miktarını doğrudan azaltan bir gelişmedir.

Doğru cevap: E — K yöresinde tarımsal üretimin sulamaya bağımlılığı L yöresine göre daha fazladır

Yağışın yıl içine dengeli dağıldığı L yöresinde bitkilerin su gereksinimi doğal yolla karşılanırken, yaz kuraklığının şiddetli olduğu K yöresinde üretim büyük ölçüde sulamaya bağlıdır. Engebeli ve parçalı araziye sahip L'de makineleşme K'ye göre daha güçtür; parçalılık ve kuraklık bakımından da seçenekler metindeki bilgilerle çelişmektedir.

Doğru cevap: A — Akdeniz kıyılarında yükseltinin az, sıcaklık ortalamalarının yüksek olması

Bitkilerin olgunlaşması belirli bir sıcaklık toplamı gerektirir; Akdeniz kıyılarında yükselti az ve sıcaklık yüksek olduğundan bu toplam daha kısa sürede tamamlanır. İç Anadolu'da yükseltinin fazlalığı ve ilkbaharın serin geçmesi olgunlaşmayı geciktirir; yağış ya da alan büyüklüğü hasat zamanını belirlemez.

Doğru cevap: D — Sulama, gübreleme ve tohum ıslahıyla verimliliğin yükseltilmesi

Alan genişletme olanağı kalmadığında üretim ancak birim alandan alınan verimin artırılmasıyla yükseltilebilir; sulama, gübreleme ve ıslah edilmiş tohum bunun başlıca araçlarıdır. Orman ve meraların tarlaya çevrilmesi ya da dik yamaçların sürülmesi erozyonu hızlandırır ve uzun vadede toprak kaybına yol açar.

Doğru cevap: C — İç Anadolu

Buğday ilkbaharda yağış, olgunlaşma döneminde ise sıcak ve kurak hava isteyen bir tahıldır; İç Anadolu'nun yarı kurak karasal iklimi ve düz geniş platoları bu isteklere uygundur. Karadeniz kıyılarında yaz yağışlarının sürmesi olgunlaşmayı ve hasadı güçleştirdiğinden buğday ekim alanları sınırlıdır.

Doğru cevap: B — Doğu Karadeniz kıyıları

Çay her mevsim yağışlı, kışları ılıman geçen ve asitli topraklara sahip alanlarda yetişir; Rize başta olmak üzere Doğu Karadeniz kıyıları bu koşulları karşılar. Konya ve Şanlıurfa çevresinde yaz kuraklığı çok şiddetli, Trakya'da ise yağış rejimi çayın istediği düzenlilikten uzaktır.