Türkiye'de Tarım ve Hayvancılık — Test 5

Doğru cevap: A — Akdeniz kıyı ovaları ile Ege'nin güney kesimi

Turunçgiller kış aylarında don olayının görülmediği ılıman kıyı kuşaklarında yetişir; Mersin, Adana, Hatay ve Antalya çevresi ile Ege'nin güney kesimi bu koşulu sağlar. İç Anadolu ve Doğu Anadolu'da kış donları, Trakya'nın iç kesimlerinde ise soğuk kış koşulları bu tarımı engeller.

Doğru cevap: A — Dağların kuzeyden gelen soğuk hava kütlelerini engellemesi

Muz, sıcaklık isteği en yüksek olan ve don olayına hiç dayanamayan meyvedir; Toroslar'ın kıyıya paralel uzanışı kuzeyden gelen soğuk hava kütlelerini engelleyerek bu kıyı şeridinde kışın ılık kalmasını sağlar. Kar yağışının etkili olduğu ya da yükseltinin fazla olduğu yerlerde muz yetiştirilemez.

Doğru cevap: E — Yörede Akdeniz iklim koşullarının ve uygun ova topraklarının bulunması

İncir yazları sıcak ve kurak, kışları ılık geçen Akdeniz ikliminde iyi gelişir; Aydın çevresindeki Büyük Menderes ovası ve çevresi bu koşulları sunar. Yaz yağışlı ya da kışı çok sert geçen alanlarda incirin olgunlaşması ve kurutulması güçleşir.

Doğru cevap: B — Ordu ve Giresun çevresi

Fındık yıl boyunca nemli, kışları ılıman ve yazları serin geçen ortamlarda yetişir; Doğu Karadeniz'de Ordu ve Giresun bu tarımın merkezidir. Gaziantep ve Şanlıurfa çevresi antep fıstığı, Malatya çevresi ise kayısı üretimiyle öne çıkan kurak ve karasal alanlardır.

Doğru cevap: C — Yamaçlarda erozyonun yavaşlatılmasına

Fındık bahçeleri çok yıllık bir bitki örtüsü oluşturarak eğimli yamaçlarda toprağı kökleriyle tutar ve yüzeysel akışı yavaşlatır; böylece bol yağış alan bu kıyı kuşağında erozyon zararı azalır. Fındık dikimi yağış miktarını ya da sıcaklık koşullarını değiştirmez; etkisi doğrudan toprak korumayla ilgilidir.

Doğru cevap: A — Nemli ve kışları ılıman koşullar istemeleri

Çay ve fındık yıl içine dağılmış bol yağış, yüksek nem ve kışları ılıman geçen koşullar ister; Doğu Karadeniz kıyı kuşağı bu istekleri karşıladığı için her iki ürün burada yoğunlaşır. Her ikisi de kuraklığa dayanıklı değildir ve düz ova toprağı zorunluluğu bulunmaz; eğimli yamaçlarda da yetiştirilirler.

Doğru cevap: D — Güneydoğu Anadolu

Antep fıstığı sıcak ve kurak yaz koşullarına dayanıklı, taşlı ve kireçli topraklarda da yetişebilen bir üründür; bu nedenle Gaziantep, Şanlıurfa ve Siirt çevresinde yoğunlaşır. Karadeniz'in nemli ve serin koşulları ile Doğu Anadolu'nun sert kışları bu ürün için elverişsizdir.

Doğru cevap: D — Bitkinin kuraklığa ve verimsiz topraklara dayanıklı olduğunun

Derin köklü olan antep fıstığı, sulama olanağı bulunmayan kurak alanlarda ve verimsiz sayılan taşlı topraklarda da ürün verebilir; bu, bitkinin kuraklığa uyum yeteneğini gösterir. Bol su isteyen ya da soğuk seven bir tür olsaydı Güneydoğu Anadolu'nun kurak ve çok sıcak koşullarında yaygınlaşamazdı.

Doğru cevap: E — Malatya çevresi

Malatya çevresi, kayısının olgunlaşması için gerekli sıcak ve kurak yaz koşullarına sahip olduğundan kuru kayısı üretiminin merkezidir. Rize çevresi çay, Aydın çevresi ise incir üretimiyle öne çıkan farklı iklim özelliklerine sahip yörelerdir.

Doğru cevap: B — Çiçek ve tomurcukların düşük sıcaklıktan zarar görmesi

Kayısı erken çiçek açan bir meyve türüdür; ilkbaharda beklenmedik biçimde gerçekleşen don, açmış çiçekleri ve genç tomurcukları öldürdüğü için o yılın ürünü büyük ölçüde kaybedilir. Hasat yaz aylarında yapıldığından ilkbahar donunun hasatla doğrudan ilgisi yoktur.

Doğru cevap: A — Asmanın farklı iklim koşullarına uyum sağlayabilmesi

Asma; kurak, karasal ve ılıman koşullara uyum sağlayabildiği için Ege'den Güneydoğu Anadolu'ya, İç Anadolu'dan Akdeniz'e kadar geniş bir alanda yetiştirilebilir. Bu yaygınlık sera koşulundan ya da yaz yağışı isteğinden değil, bitkinin geniş ekolojik hoşgörüsünden kaynaklanır.

Doğru cevap: A — Sıcak ve kurak yaz koşullarının kurutmayı kolaylaştırması

Üzümün açık havada kurutulabilmesi için hasat döneminde sıcak, kuru ve güneşli hava gerekir; Ege'nin yaz kuraklığı bu işlemi kolaylaştırır ve kurutma sanayisinin gelişmesini sağlar. Yaz yağışlarının sürekli olduğu yerlerde ürün küflenip bozulacağından kurutmacılık gelişemez.

Doğru cevap: D — Yörelerin serin ve ılıman koşullara sahip olması

Elma, kışın belirli bir soğuklama süresine gereksinim duyan ve aşırı sıcaktan hoşlanmayan bir meyvedir; yükseltinin fazla olduğu serin ve ılıman yöreler bu isteği karşılar. Don olayının hiç görülmediği sıcak kıyı kuşakları elmanın soğuklama gereksinimini karşılayamaz.

Doğru cevap: A — Bitkinin aşırı sıcak ve aşırı soğuktan zarar görmesi

Kiraz kışın soğuklama ister ancak ilkbahar donlarından ve aşırı yaz sıcağından zarar görür; bu nedenle Isparta, Afyonkarahisar, Manisa ve Amasya gibi ılıman geçiş kuşaklarında iyi ürün verir. Tuzlu toprak ya da su altında kalma bu meyve için elverişli koşullar değildir.

Doğru cevap: B — Kış ve ilkbahar sıcaklıklarının yüksek olması

Akdeniz kıyısındaki Silifke çevresinde kış ve ilkbahar sıcaklıklarının yüksek olması, çileğin diğer yörelere göre daha erken olgunlaşmasını ve yüksek fiyatla pazara sunulmasını sağlar. Yükseltinin fazla olduğu ve kar örtüsünün uzun kaldığı yerlerde ise olgunlaşma gecikir.