Türkiye'de Tarım ve Hayvancılık — Test 4

Doğru cevap: D — Ege, Karadeniz ve Marmara bölgelerindeki uygun yöreler

Tütün İzmir ve Manisa çevresi, Samsun-Bafra yöresi ve Marmara'nın güneyi başta olmak üzere birbirinden farklı yörelerde yetiştirilir; her yörenin toprak ve iklim koşulu ürüne farklı bir kalite kazandırır. Üretimin tek bir bölgeyle sınırlı olduğunu belirten seçenekler bu yaygınlığa aykırıdır.

Doğru cevap: A — Ağır ve hacimli olması ile çabuk işlenmesi gerekliliği

Şeker pancarı hem ağır ve hacimli olduğu için taşıma maliyeti yüksektir hem de sökümden sonra bekledikçe şeker oranı düştüğünden hızla işlenmelidir. Bu nedenle fabrikalar üretim alanlarının içinde kurulur; ürünün uzun süre saklanabildiği yönündeki açıklama gerçeğe aykırıdır.

Doğru cevap: A — Pancarın yaprağı ve küspesinin hayvan yemi olarak kullanılması

Şeker pancarının yaprağı ile fabrikada şeker çıkarıldıktan sonra kalan küspesi besi hayvanları için değerli bir yem kaynağıdır; bu da tarım ile hayvancılık arasındaki bağı güçlendirir. Hayvanlar pancar tarlalarında otlatılmaz; ilişki doğrudan yem sağlanması yoluyla kurulur.

Doğru cevap: B — İç Anadolu ve Doğu Anadolu

Şeker pancarı serin ve nemli koşullarda iyi gelişir, sulama ister ve nöbetleşe ekim düzenine uyum sağlar; bu nedenle Konya, Eskişehir, Kayseri gibi İç Anadolu yöreleri ile Erzurum ve Elazığ çevresinde yaygındır. Akdeniz ve Güneydoğu'nun çok sıcak yazları ise bu bitki için elverişli değildir.

Doğru cevap: B — Yağış koşullarının uygunluğu ve tarlaların düz olması

Ayçiçeği yetişme döneminde yeterli nem isteyen, olgunlaşma döneminde kuraklığa dayanabilen bir yağ bitkisidir; Trakya'nın yağış rejimi ve düz geniş tarlaları hem verimi hem de makineli tarımı destekler. Engebeli arazi ya da tuzlu toprak bu ürünün yayılışını açıklamaz.

Doğru cevap: E — Elde edilen maddelerin kötüye kullanım riski taşıması

Haşhaş kapsülünden elde edilen alkaloitler ilaç sanayisinin hammaddesidir; aynı maddelerin kötüye kullanılabilmesi nedeniyle üretim izne bağlanmış ve Afyonkarahisar ile Denizli çevresi gibi belirli yörelerle sınırlandırılmıştır. Sınırlama bitkinin yetişme koşullarından değil bu denetim zorunluluğundan kaynaklanır.

Doğru cevap: E — Bitkinin nemli ve ılıman koşullarda iyi gelişmesi

Kenevir lif ve tohumu için yetiştirilen, nemli ve ılıman koşullarda iyi gelişen bir endüstri bitkisidir; Kastamonu çevresinin iklimi ve yerleşik üretim geleneği bu tarımı sürdürmüştür. Yüksek ve soğuk alanlar ya da tuzlu bataklıklar bu bitkinin yetişme ortamı değildir.

Doğru cevap: D — Bitkinin uzun ve sıcak bir yetişme dönemine gereksinim duyması

Susam sıcaklık isteği yüksek bir yağ bitkisidir ve uzun süren sıcak dönem gerektirdiğinden ülkenin güney ve batı kesimlerinde yetiştirilir. Serin ve yağışlı yaz koşulları ya da yüksek platolar bu bitkinin olgunlaşması için yeterli sıcaklığı sağlamaz.

Doğru cevap: B — Çeltik - Ağrı çevresi

Çeltik yüksek yaz sıcaklığı ve bol su isteyen bir üründür; Ağrı çevresi yükseltinin fazlalığı ve yetişme döneminin kısalığı nedeniyle bu tarıma elverişli değildir. Diğer eşleştirmeler ürünlerin iklim isteklerine ve bilinen üretim alanlarına uygundur.

Doğru cevap: E — K: Çavdar - L: Çeltik - M: Pamuk

Soğuğa ve verimsiz toprağa dayanıklı olan tahıl çavdar, su altında tutulan tarlada yetiştirilen ürün çeltik, lifi için yetiştirilen ve hasat döneminde kuraklık isteyen bitki ise pamuktur. Diğer seçeneklerde bu üç bitkinin belirgin biçimde farklı olan su ve sıcaklık istekleri birbirine karıştırılmıştır.

Doğru cevap: C — Tarımın sanayiye hammadde sağlayarak sanayinin dağılışını etkilediğinin

Hammaddesi ağır, hacimli ya da çabuk bozulan sanayi kolları üretim alanlarının yanında kurulur; bu nedenle endüstri bitkilerinin yetiştirildiği yörelerde ilgili fabrikalar yoğunlaşır. Bu durum sanayinin iklimle değil hammadde kaynağıyla konumlandığını gösterir ve ürünlerin işlenmeden tüketilmediğini kanıtlar.

Doğru cevap: B — Arpa

Endüstri bitkileri işlenerek sanayiye hammadde sağlayan pamuk, tütün, şeker pancarı ve keten gibi ürünlerdir. Arpa ise doğrudan yem ve gıda olarak değerlendirilen bir tahıldır; bira sanayisinde kullanılması onu bu grubun temel örneklerinden biri yapmaz.

Doğru cevap: E — Toprak ve iklim koşullarının ürün kalitesini belirlediğini

Aynı bitkinin farklı yörelerde farklı aroma ve kalitede ürün vermesi, toprak yapısı, yağış ve sıcaklık gibi doğal koşulların ürün özelliklerini doğrudan etkilediğini gösterir. Tütün tek bir yöreye özgü değildir ve kaliteyi belirleyen etken yalnızca ekim zamanı da olamaz.

Doğru cevap: B — Ege

Zeytin, yazları sıcak ve kurak, kışları ılık geçen Akdeniz iklimi bitkisidir ve Ege kıyı kuşağında geniş alanlar kaplar. Doğu Anadolu ve İç Anadolu'da kış donları, Karadeniz'de ise yaz sıcaklığının yetersizliği ve nem fazlalığı bu tarımı sınırlandırır.

Doğru cevap: D — İç kesimlerdeki şiddetli kış donlarının bitkiye zarar vermesi

Zeytin ağacı uzun süreli düşük sıcaklıklara ve don olaylarına dayanamaz; iç bölgelerde kışların sert geçmesi bu tarımı olanaksız kılar. Yaz kuraklığı zeytin için sorun değildir, çünkü bitki kurak yaz koşullarına uyum sağlamıştır.