KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Türkiye'de Sanayi, Ulaşım, Ticaret ve Turizm — Test 11

KPSS Coğrafya dersinin Türkiye'de Sanayi, Ulaşım, Ticaret ve Turizm konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 167 soru kitap sırasına göre 12 teste bölünmüştür; bu sayfa 11. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

Bu testteki sorular şu kavramları ölçüyor: Deniz yolu ulaşımı ve hinterland, Demir yolu ulaşımı, yüksek hızlı tren ve Marmaray, Kara yolu ulaşımı ve büyük köprü-tünel projeleri, Türkiye'nin başlıca limanları, Hava yolu ulaşımı, Türkiye'nin ihracat-ithalat yapısı ve dış ticaret açığı, Kültür turizmi: antik kentler ve UNESCO Dünya Mirası, Dokuma (tekstil) ve hazır giyim sanayisi. Bu kavramların kartları konu anlatımında; her kartın altında bu ve benzeri sorular, karıştırılan noktalar ve sınav ipuçları var.

2 kolay7 orta6 zor

▶ Bu testi interaktif çöz📘 Konu anlatımıTüm testler

  1. Soru 1

    Kolay

    Efes Antik Kenti ve Bergama, UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde yer alan ve her yıl çok sayıda ziyaretçi çeken alanlardır. Her ikisi de Ege Bölgesi'ndeki İzmir ilindedir. Buna göre, haritada boyanarak numaralandırılmış illerden hangisi Efes ve Bergama'nın bulunduğu ildir?

    Soru 1 görseli
    • A)I
    • B)II
    • C)III
    • D)IV
    • E)V
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — III

    Haritada III numaralı il İzmir'dir; Efes Selçuk ilçesinde, Bergama ise aynı adlı ilçede yer alır ve il Ege Bölgesi'ndedir. I numaralı Ankara İç Anadolu Bölgesi'nde olup UNESCO listesindeki alanı Gordion'dur, Efes değildir. II numaralı Trabzon Karadeniz, IV numaralı Gaziantep Güneydoğu Anadolu, V numaralı Kars ise Doğu Anadolu Bölgesi'ndedir. Cevap C.

  2. Soru 2

    Kolay

    Aşağıdaki turizm değeri – bulunduğu il eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

    • A)Pamukkale travertenleri – Denizli
    • B)Göbeklitepe – Şanlıurfa
    • C)Nemrut Dağı tümülüsü – Adıyaman
    • D)Sümela Manastırı – Trabzon
    • E)Safranbolu evleri – Sivas
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Safranbolu evleri – Sivas

    Geleneksel konut dokusuyla UNESCO listesine giren Safranbolu, Sivas'ın değil Karabük'ün ilçesidir; bu nedenle E yanlıştır. Travertenleriyle ünlü Pamukkale Denizli'de (A), dünyanın bilinen en eski tapınak alanlarından Göbeklitepe Şanlıurfa'da (B) bulunur. Kommagene dönemine ait dev heykellerin yer aldığı Nemrut Dağı tümülüsü Adıyaman'da (C), Altındere Vadisi'ndeki Sümela Manastırı ise Trabzon'un Maçka ilçesindedir (D). Cevap E.

  3. Soru 3

    Orta

    Doğu Akdeniz kıyısında, Çukurova'nın hemen batısında yer alan Mersin Limanı, Türkiye'nin en büyük konteyner limanlarından biridir. Buna göre, haritada boyanarak numaralandırılmış illerden hangisi bu limanın bulunduğu ildir?

    Soru 3 görseli
    • A)I
    • B)II
    • C)III
    • D)IV
    • E)V
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — II

    Haritada II numaralı il Mersin'dir; Akdeniz Bölgesi'nin kıyısındaki bu il, konteyner elleçlemesiyle öne çıkan limana sahiptir. I numaralı Çanakkale Marmara Bölgesi'nde olup boğaz geçişiyle anılır. III numaralı Denizli Ege Bölgesi'ndedir ve denize kıyısı yoktur. IV numaralı Aksaray İç Anadolu, V numaralı Tokat ise Karadeniz Bölgesi'nde bulunur; ikisi de iç kesimdedir. Cevap B.

  4. Soru 4

    Orta

    Grafikte bir ülkede bir yıl içinde dört ulaşım türüyle taşınan yolcu sayısı milyon kişi olarak verilmiştir. Buna göre, bu ülkenin ulaşımıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

    Soru 4 görseli
    • A)Kara yoluyla taşınan yolcu sayısı, deniz yoluyla taşınanın dört katıdır.
    • B)Hava yolu ile demir yolunun taşıdığı yolcu sayıları birbirine eşittir.
    • C)Dört türle taşınan toplam yolcu sayısı 1200 milyonu aşmıştır.
    • D)Deniz yolu, ülkenin birim maliyeti en yüksek ulaşım türüdür.
    • E)Demir yolu, kara yolundan daha fazla yolcu taşımıştır.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Kara yoluyla taşınan yolcu sayısı, deniz yoluyla taşınanın dört katıdır.

    Grafikten kara yolu 400, deniz yolu 100 milyon kişi okunur; 400 ÷ 100 = 4 olduğundan A doğrudur. Hava yolu 300, demir yolu 200 milyon kişidir, eşit değildir (B yanlış). Toplam 400 + 300 + 200 + 100 = 1000 milyon kişidir, 1200'ü aşmaz (C yanlış). Maliyetle ilgili bir veri grafikte yoktur (D) ve demir yolu kara yolunun yarısı kadar yolcu taşımıştır (E yanlış). Cevap A.

  5. Soru 5

    Orta

    Organize sanayi bölgeleri; altyapısı önceden hazırlanmış, arıtma ve enerji tesisleri ortak kullanılan planlı sanayi alanlarıdır. Buna göre, organize sanayi bölgelerinin kurulmasının aşağıdakilerden hangisine katkı sağlaması beklenmez?

    • A)Sanayi kuruluşlarının altyapı maliyetlerinin azalmasına
    • B)Sanayinin kent içindeki dağınık yapısının düzenlenmesine
    • C)Atıkların ortak tesislerde arıtılarak denetlenebilmesine
    • D)Kuruldukları yörede istihdam olanaklarının artmasına
    • E)Ülkenin toplam enerji tüketiminin azalmasına
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Ülkenin toplam enerji tüketiminin azalmasına

    Organize sanayi bölgeleri üretimi tek bir alanda toplayıp altyapıyı ortaklaştırır; bu durum maliyeti düşürür (A), kent içindeki dağınık atölyeleri planlı alana taşır (B), atık arıtmayı denetlenebilir kılar (C) ve yeni iş alanları açar (D). Ancak üretim ve tesis sayısı arttıkça toplam enerji tüketimi de artar; birim başına verimlilik yükselse bile ülkenin toplam tüketiminin azalması beklenmez. Cevap E.

  6. Soru 6

    Orta

    Türkiye'de yayla turizmi Doğu Karadeniz'de; mağara turizmi Antalya, Burdur ve Alanya çevresinde; akarsu turizmi (rafting) ise Çoruh, Fırtına ve Köprüçay vadilerinde gelişmiştir. Buna göre, bu turizm türlerinin dağılışında ortak olarak etkili olan etken aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Yörelerdeki nüfus yoğunluğu
    • B)Yer şekilleri, kayaç yapısı ve akarsu koşulları gibi doğal ortam özellikleri
    • C)Tarihsel ve arkeolojik kalıntıların dağılışı
    • D)Sanayi tesislerinin bölgeler arasındaki dağılışı
    • E)Kara yolu ağının yoğunluğu
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Yer şekilleri, kayaç yapısı ve akarsu koşulları gibi doğal ortam özellikleri

    Yayla turizmi yüksek düzlüklere ve serin yaz koşullarına, mağara turizmi eriyebilen karstik kayaçlara, rafting ise eğimi ve akımı yüksek akarsu vadilerine bağlıdır; üçünün de dağılışını doğal ortam koşulları belirler. Bu merkezlerin çoğu seyrek nüfuslu kırsal alanlardadır, nüfus yoğunluğu belirleyici değildir (A). Sayılan türlerin hiçbiri arkeolojik kalıntıya dayanmaz (C), sanayi dağılışıyla da ilgisi yoktur (D). Ulaşım erişimi kolaylaştırır ama çekiciliği yaratan etken değildir (E). Cevap B.

  7. Soru 7

    Orta

    Ham petrol ve doğal gazın uzun mesafelere taşınmasında boru hatları kullanılır. Bakü-Tiflis-Ceyhan Ham Petrol Boru Hattı, Hazar Denizi çevresinde çıkarılan petrolü Türkiye üzerinden Akdeniz kıyısındaki Ceyhan'a ulaştırır. Buna göre, bu hatla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

    • A)Hattın Türkiye'nin ham petrol üretimini artırdığı
    • B)Ceyhan'ın petrolün gemilere yüklendiği bir ihraç terminali işlevi gördüğü
    • C)Taşınan petrolün tamamının Türkiye'de tüketildiği
    • D)Hattın Türkiye'nin doğal gaz ithalatını sona erdirdiği
    • E)Hattın Karadeniz kıyısında son bulduğu
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Ceyhan'ın petrolün gemilere yüklendiği bir ihraç terminali işlevi gördüğü

    Hat, Hazar petrolünü Akdeniz kıyısındaki Ceyhan'a taşır; buradan tankerlere yüklenerek dünya pazarlarına gönderilir, yani Ceyhan bir ihraç terminalidir. Taşınan petrol Türkiye'de çıkarılmadığı için ülkenin üretimini artırmaz (A yanlış). Petrol ihraç edildiğinden tamamı iç tüketime gitmez (C). Hat ham petrol taşır, doğal gazla ilgisi yoktur (D yanlış) ve Ceyhan Karadeniz'de değil Akdeniz kıyısındadır (E). Cevap B.

  8. Soru 8

    Orta

    Serbest bölgeler; ülkenin siyasi sınırları içinde bulunmakla birlikte gümrük bölgesi dışında sayılan, vergi ve gümrük kolaylıkları tanınan alanlardır. Türkiye'de serbest bölgelerin çoğu liman kentlerinde ya da sınır kapılarının yakınında kurulmuştur. Buna göre, serbest bölgelerin bu şekilde konumlanmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Bu alanlardaki tarım topraklarının verimsiz olması
    • B)Bu yörelerde nüfusun seyrek olması
    • C)Dış ticarete konu olan malların yüklenip boşaltılmasının kolay ve ucuz olması
    • D)Bu yörelerde elektrik üretiminin fazla olması
    • E)Kıyı kesimlerinde iklimin ılıman geçmesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Dış ticarete konu olan malların yüklenip boşaltılmasının kolay ve ucuz olması

    Serbest bölgeler ihracata ve transit ticarete hizmet ettiği için malın hızla ve düşük maliyetle taşınabileceği yerlere, yani limanların ve sınır kapılarının yanına kurulur. Toprağın verimsizliği ya da nüfusun seyrekliği yer seçiminde belirleyici değildir (A ve B). Enerji üretimi bu alanların kuruluş gerekçesi değildir (D) ve iklim koşulları depolama-yükleme işlemlerinin yerini belirlemez (E). Cevap C.

  9. Soru 9

    Orta

    Hava yolu ulaşımıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

    • A)Birim yük başına maliyeti diğer ulaşım türlerinden yüksektir.
    • B)Uzun mesafelerde en hızlı ulaşım türüdür.
    • C)Yer şekillerinden en az etkilenen ulaşım türüdür.
    • D)Ağır ve hacimli yüklerin taşınmasında en çok kullanılan türdür.
    • E)Sis ve fırtına gibi hava koşulları sefer düzenini etkileyebilir.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Ağır ve hacimli yüklerin taşınmasında en çok kullanılan türdür.

    Ağır ve hacimli yükler, birim maliyeti en düşük olan deniz yolu ve demir yolu ile taşınır; hava yolu pahalı ve kapasitesi sınırlı olduğu için değeri yüksek, ağırlığı az yüklerde kullanılır. Bu nedenle D söylenemez. Yakıt tüketimi ve işletme giderleri nedeniyle birim maliyet yüksektir (A), uzun mesafede en hızlı türdür (B). Rotalar havada belirlendiği için yer şekillerinden en az etkilenen türdür (C) ve olumsuz hava koşulları seferleri aksatabilir (E). Cevap D.

  10. Soru 10

    Zor

    Şeker pancarı ağır, hacimli ve söküldükten sonra hızla şeker kaybeden bir hammaddedir; bu nedenle şeker fabrikaları pancar ekim alanlarının içinde kurulur. Türkiye'de bu fabrikaların en yoğun toplandığı bölge İç Anadolu'dur. Buna göre, haritada boyanarak numaralandırılmış illerden hangisi İç Anadolu Bölgesi sınırları içinde değildir?

    Soru 10 görseli
    • A)I
    • B)II
    • C)III
    • D)IV
    • E)V
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — V

    Haritada V numaralı il Malatya'dır; adı sıkça İç Anadolu ile karıştırılsa da Malatya, Doğu Anadolu Bölgesi'nin Yukarı Fırat Bölümü'nde yer alır. I numaralı Ankara, II numaralı Konya ve III numaralı Kayseri İç Anadolu'nun tipik illeridir. IV numaralı Sivas da bölgenin doğu ucunda olmakla birlikte İç Anadolu sınırları içindedir; bu nedenle o da bölge dışında sayılamaz. Cevap E.

  11. Soru 11

    Zor

    Grafikte bir ülkenin bir yıla ait ithalatı, mal gruplarına göre milyar dolar olarak verilmiştir. Buna göre, bu ülkenin ithalatıyla ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?

    Soru 11 görseli
    • A)Ara malı ithalatı, tüketim malı ithalatının dört katıdır.
    • B)Enerji ithalatı, toplam ithalatın dörtte birinden fazladır.
    • C)Yatırım malı ithalatı, enerji ithalatından daha azdır.
    • D)İthalatın büyük bölümü üretim sürecinde kullanılan girdilerden oluşmaktadır.
    • E)Ülkenin dış ticaret açığı bir önceki yıla göre artmıştır.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Ülkenin dış ticaret açığı bir önceki yıla göre artmıştır.

    Grafikte ara malı 160, enerji 120, yatırım malı 80, tüketim malı 40 milyar dolardır; toplam 400 milyar dolardır. 160 ÷ 40 = 4 olduğundan A; 120 ÷ 400 = %30 > %25 olduğundan B; 80 < 120 olduğundan C; ara malı ile enerjinin toplamı 280, yani toplamın %70'i olduğundan D okunabilir. Grafikte ihracat rakamı da önceki yılın verisi de bulunmadığından dış ticaret açığının nasıl değiştiği söylenemez. Cevap E.

  12. Soru 12

    Zor

    Bir yörede turizmin gelişebilmesi için doğal ve kültürel çekiciliklerin yanında ulaşım ve konaklama olanaklarının da bulunması gerekir. Buna göre, I. Yörede antik kent kalıntılarının bulunması II. Yöreye havalimanı ve otoyol bağlantısının yapılması III. Yöredeki yatak kapasitesinin artırılması durumlarından hangileri turizm altyapısının gelişmesiyle doğrudan ilgilidir?

    • A)Yalnız I
    • B)Yalnız II
    • C)I ve II
    • D)II ve III
    • E)I, II ve III
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — II ve III

    Turizm altyapısı; ziyaretçinin yöreye ulaşmasını ve orada konaklamasını sağlayan yatırımlardır. Havalimanı ile otoyol bağlantısı ulaşım altyapısını (II), yatak kapasitesinin artırılması konaklama altyapısını (III) doğrudan geliştirir. Antik kent kalıntısı ise altyapı değil, yörenin turizm çekiciliğidir; insan eliyle sonradan oluşturulamaz. Bu nedenle I'i içeren A, C ve E elenir; yalnız II diyen B ise eksik kalır. Cevap D.

  13. Soru 13

    Zor

    Türkiye'de yurt içi yük taşımacılığında kara yolunun payı, diğer ulaşım türlerinin toplamından fazladır. Aşağıdakilerden hangisi bu durumun nedenleri arasında gösterilemez?

    • A)Kara yolunun birim taşıma maliyetinin bütün ulaşım türlerinden düşük olması
    • B)Yükün aktarmasız biçimde kapıdan kapıya taşınabilmesi
    • C)Kara yolu ağının ülkenin hemen her yerleşmesine ulaşması
    • D)Küçük miktarlardaki yüklerin taşınmasına elverişli olması
    • E)Demir yolu ağının uzunluk ve kapasite bakımından yetersiz kalması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Kara yolunun birim taşıma maliyetinin bütün ulaşım türlerinden düşük olması

    Birim yük başına maliyet en düşük olan türler deniz yolu ve demir yoludur; kara yolu bu iki türden pahalıdır, bu nedenle A bir neden olarak gösterilemez. Kara yolu üretim yerinden tüketim yerine aktarmasız taşıma sağlar (B) ve ağı en ücra yerleşmelere kadar uzanır (C). Az miktardaki yükü ekonomik biçimde taşıyabilir (D); demir yolu ağının yetersizliği de yükü kara yoluna yöneltir (E). Cevap A.

  14. Soru 14

    Zor

    Antalya'da turizm hareketliliği yaz aylarında zirveye çıkıp kışın belirgin biçimde azalırken, Nevşehir'de ziyaretçi sayısı yıl içinde daha dengeli bir dağılım gösterir. Bu farklılığın temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Antalya'da deniz-kum-güneş turizminin, Nevşehir'de ise kültür turizminin öne çıkması
    • B)İki ilin toplam nüfusları arasındaki büyük fark
    • C)İki il arasındaki ortalama yükselti farkı
    • D)Antalya'nın ulaşım olanaklarının Nevşehir'den sınırlı olması
    • E)Nevşehir'de konaklama tesisi bulunmaması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Antalya'da deniz-kum-güneş turizminin, Nevşehir'de ise kültür turizminin öne çıkması

    Deniz turizmi deniz suyu sıcaklığına ve güneşli gün sayısına bağlı olduğu için yalnız yaz aylarında yapılabilir; Antalya'daki yoğunlaşma bundan kaynaklanır. Nevşehir'in çekiciliğini oluşturan peribacaları, yer altı şehirleri ve kaya kiliseleri ise her mevsim gezilebildiğinden ziyaretçi dağılımı daha dengelidir. Nüfus miktarı turizmin mevsimlik dağılışını belirlemez (B). Yükselti Nevşehir'de kışı sertleştirir, dengelemez (C). Antalya ulaşım bakımından daha güçlüdür (D) ve Nevşehir'de çok sayıda konaklama tesisi vardır (E). Cevap A.

  15. Soru 15

    Zor

    Türkiye; Asya ile Avrupa'yı birleştiren konumu, İstanbul ve Çanakkale boğazları ve üç yanını çeviren denizleri sayesinde deniz, kara ve hava yollarının kesiştiği bir alanda bulunur. Ülke topraklarından geçen petrol ve doğal gaz boru hatları da bu konumla ilişkilidir. Bu bilgilere dayanarak Türkiye ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?

    • A)Dünyanın en çok ham petrol üreten ülkelerinden biri olduğuna
    • B)Transit ticaret için elverişli bir konumda bulunduğuna
    • C)Enerji kaynaklarının taşınmasında köprü işlevi gördüğüne
    • D)Deniz yolu ulaşımı bakımından stratejik bir geçiş noktası olduğuna
    • E)Farklı ulaşım türlerinin birbirine bağlanabildiği bir alanda yer aldığına
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Dünyanın en çok ham petrol üreten ülkelerinden biri olduğuna

    Metinde Türkiye'nin bir geçiş ülkesi olduğu anlatılmaktadır; boru hatlarının ülkeden geçmesi petrolün Türkiye'de çıkarıldığı anlamına gelmez, bu nedenle A'ya ulaşılamaz. Kıtaları birleştiren konum transit ticareti kolaylaştırır (B), boru hatları enerji taşımacılığında köprü işlevini gösterir (C). Boğazlar deniz ulaşımında stratejik geçiş noktasıdır (D) ve kara, deniz, hava yollarının kesişmesi ulaşım türlerinin birbirine bağlanabildiğini belirtir (E). Cevap A.

Sponsorlu