Çözümlü sorular · okuma modu
KPSS Matematik dersinin Yüzde, Kâr, Zarar Problemleri konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 125 soru kitap sırasına göre 9 teste bölünmüştür; bu sayfa 1. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.
6 kolay7 orta2 zor
Bir ürünün fiyatı 1600 TL'den 1200 TL'ye düşmüştür. Buna göre fiyattaki azalış yüzde kaçtır?
Doğru cevap: D — 25
Azalış tutarı 1600 - 1200 = 400 TL'dir. Azalış yüzdesi eski fiyata oranlanır: 400/1600 · 100 = %25'tir. 33 şıkkı, azalışın eski fiyat yerine yeni fiyata oranlanmasından (400/1200) doğar. Cevap D.
Kütlesi 400 gram olan bir karışımın %15'i tuzdur. Bu karışıma 100 gram saf su eklendiğine göre yeni karışımdaki tuz oranı yüzde kaç olur?
Doğru cevap: C — 12
Karışımdaki tuz miktarı 400 · 15/100 = 60 gramdır ve su eklenince değişmez. Yeni karışımın kütlesi 400 + 100 = 500 gramdır. Yeni tuz oranı 60/500 · 100 = %12'dir. 15 şıkkı, su eklenmeden önceki tuz oranıdır. Cevap C.
10 000 TL, yıllık %24 basit faiz oranıyla 3 ay bankada tutulmuştur. Buna göre elde edilen faiz kaç TL'dir?
Doğru cevap: B — 600
3 ay 3/12 = 1/4 yıldır. Faiz = 10 000 · 24/100 · 1/4 = 600 TL'dir. 2400 şıkkı, sürenin hesaba katılmadığı bir yıllık faiz tutarıdır. Cevap B.
Alış fiyatı 900 TL olan bir maldan, satış fiyatı üzerinden %25 kâr elde edilmek istenmektedir. Buna göre malın satış fiyatı kaç TL olmalıdır?
Doğru cevap: C — 1200
Kâr satış fiyatı üzerinden hesaplandığından maliyet, satış fiyatının %75'ine karşılık gelir. S · 75/100 = 900 olduğundan S = 900 · 100/75 = 1200 TL'dir. 1125 şıkkı, kâr oranının maliyet üzerinden alınmasıyla (900 · 1,25) bulunan değerdir. Cevap C.
Bir mal, maliyeti üzerinden %50 kâr eklenerek etiketlenmiş; satışta ise etiket fiyatı üzerinden %20 indirim uygulanmıştır. Bu satıştan 750 TL kâr elde edildiğine göre malın maliyeti kaç TL'dir?
Doğru cevap: E — 3750
Maliyet M olsun; etiket fiyatı 1,5M, satış fiyatı 1,5M · 0,8 = 1,2M olur. Kâr 1,2M - M = 0,2M'dir ve bu 750 TL'ye eşittir. 0,2M = 750 olduğundan M = 3750 TL bulunur. 2500 şıkkı, kâr oranının %50 - %20 = %30 sanılıp 750 : 0,3 işleminin yapılmasından doğar. Cevap E.
Bir sınıfta erkek öğrenci sayısı, kız öğrenci sayısından %25 fazladır. Sınıfta 20 kız öğrenci bulunduğuna göre sınıf mevcudu kaçtır?
Doğru cevap: E — 45
Erkek öğrenci sayısı 20 · 125/100 = 25'tir. Sınıf mevcudu 20 + 25 = 45'tir. 25 şıkkı, sınıftaki erkek öğrenci sayısıdır; sorulan ise toplam mevcuttur. Cevap E.
Bir tüccar iki malın her birini 4800'er TL'ye satmıştır. Birinci malda maliyet üzerinden %20 kâr, ikinci malda maliyet üzerinden %20 zarar etmiştir. Buna göre tüccar bu iki satıştan toplam kaç TL zarar etmiştir?
Doğru cevap: A — 400
Birinci malın maliyeti 4800 : 1,2 = 4000 TL'dir. İkinci malın maliyeti 4800 : 0,8 = 6000 TL'dir. Toplam maliyet 10 000 TL, toplam satış 9600 TL olduğundan zarar 400 TL'dir. 1200 şıkkı, yalnızca ikinci maldaki zarar tutarıdır (6000 - 4800); birinci maldaki 800 TL kâr hesaba katılmamıştır. Cevap A.
Bir sayının %60'ı 144'tür. Buna göre bu sayının %25'i kaçtır?
Doğru cevap: C — 60
Sayı S olsun: S · 60/100 = 144 olduğundan S = 240'tır. Sayının %25'i 240 · 25/100 = 60'tır. 36 şıkkı, sayının kendisi bulunmadan doğrudan 144'ün %25'inin alınmasından doğar. Cevap C.
Bir okuldaki 1200 öğrencinin %45'i kızdır. Buna göre okuldaki erkek öğrenci sayısı kaçtır?
Doğru cevap: E — 660
Erkek öğrencilerin oranı 100 - 45 = %55'tir. Erkek öğrenci sayısı 1200 · 55/100 = 660'tır. 540 şıkkı, okuldaki kız öğrenci sayısıdır (1200 · 45/100). Cevap E.
Bir esnaf bir malı 2160 TL'ye satarak maliyet üzerinden %10 zarar etmiştir. Buna göre bu esnaf, hiç zarar etmemek için malı en az kaç TL'ye satmalıydı?
Doğru cevap: D — 2400
Maliyet M olsun: M · 90/100 = 2160'tır. M = 2160 · 100/90 = 2400 TL bulunur; zarar etmemek için satış en az maliyet kadar olmalıdır. 2376 şıkkı, satış fiyatının %10 fazlasının (2160 · 1,1) maliyet sanılmasından doğar. Cevap D.
Bir kişi parasının %30'unu harcamış ve geriye 4900 TL kalmıştır. Buna göre bu kişinin başlangıçtaki parası kaç TL'dir?
Doğru cevap: E — 7000
Kalan para, başlangıçtaki paranın %70'idir. P · 70/100 = 4900 olduğundan P = 4900 · 100/70 = 7000 TL'dir. A şıkkı (6370), kalan tutara %30 eklenmesinden (4900 · 1,3) doğar; oysa bu soruda %30'luk harcamanın tabanı başlangıçtaki paradır, kalan 4900 TL değildir. Cevap E.
Bir esnaf 600 TL'ye aldığı bir malı 540 TL'ye satmıştır. Buna göre maliyet üzerinden zarar yüzdesi kaçtır?
Doğru cevap: B — 10
Zarar = 600 - 540 = 60 TL'dir. Zarar yüzdesi maliyete oranlanır: 60/600 · 100 = %10'dur. 60 şıkkı, TL cinsinden zarar tutarıdır; sorulan ise zarar yüzdesidir. Cevap B.
Bir ürünün fiyatı %20 azaltılmıştır. Fiyatın eski düzeyine dönebilmesi için yeni fiyat üzerinden yüzde kaç zam yapılmalıdır?
Doğru cevap: C — 25
İlk fiyat 100 TL kabul edilsin; indirimli fiyat 80 TL olur. Yapılacak artış 20 TL'dir ve bu, 80 TL üzerinden hesaplanır: 20/80 · 100 = %25. 20 şıkkı, indirim oranının aynen zam oranı olarak alınmasından doğar; iki oranın tabanları farklıdır. Cevap C.
Peşin fiyatı 18 000 TL olan bir ürün, 3000 TL peşinat ve eşit tutarlı 15 taksitle satılmaktadır. Toplam vade farkı peşin fiyatın %10'u kadar olduğuna göre bir taksit kaç TL'dir?
Doğru cevap: B — 1120
Vade farkı 18 000 · 10/100 = 1800 TL, toplam ödeme 19 800 TL'dir. Peşinat düşülür: taksitlerle ödenecek tutar 19 800 - 3000 = 16 800 TL olur. Bir taksit 16 800 : 15 = 1120 TL'dir. 1320 şıkkı, peşinat düşülmeden 19 800 : 15 işleminin yapılmasından doğar. Cevap B.
Bir mağazada 800 TL olan bir gömleğe %15 indirim uygulanmaktadır. Buna göre gömleğin indirimli fiyatı kaç TL'dir?
Doğru cevap: C — 680
İndirimli fiyat, ilk fiyatın 85/100'üdür: 800 · 85/100 = 680 TL. 920 şıkkı, indirim yerine %15 zam uygulanmasından doğar. Cevap C.
