Çözümlü sorular · okuma modu
KPSS Matematik dersinin Yüzde, Kâr, Zarar Problemleri konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 125 soru kitap sırasına göre 9 teste bölünmüştür; bu sayfa 2. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.
8 kolay6 orta1 zor
Bir kişi bir malı maliyet üzerinden %20 kârla satmıştır. Aynı malı 300 TL daha yüksek bir fiyata satsaydı maliyet üzerinden kârı %35 olacaktı. Buna göre malın maliyeti kaç TL'dir?
Doğru cevap: A — 2000
Maliyet M olsun; iki satış fiyatı 1,20M ve 1,35M'dir. Aradaki fark 0,15M olup 300 TL'ye eşittir. 0,15M = 300 olduğundan M = 2000 TL bulunur. 2400 şıkkı, malın %20 kârla satış fiyatıdır (2000 · 1,2); sorulan ise maliyettir. Cevap A.
Fiyatı 1500 TL olan bir üründe önce %10, ardından kalan tutar üzerinden %10 daha indirim yapılmıştır. Buna göre müşteri kaç TL öder?
Doğru cevap: B — 1215
Ard arda indirimler çarpımsal uygulanır: 1500 · 90/100 · 90/100. 1500 · 0,81 = 1215 TL bulunur. 1200 şıkkı, iki indirimin toplanıp tek seferde %20 indirim uygulanmasından doğar. Cevap B.
Bir şehrin nüfusu iki yılda toplam %21 artmıştır. Nüfus her yıl aynı oranda arttığına göre yıllık artış oranı yüzde kaçtır?
Doğru cevap: B — 10
Yıllık oran r ise iki yıllık değişim (1 + r)² = 121/100 biçiminde yazılır. 1 + r = 11/10 olduğundan r = 1/10, yani %10'dur. 10,5 şıkkı, iki yıllık artışın doğrudan ikiye bölünmesinden doğar; yüzde değişimler çarpımsaldır. Cevap B.
Bir ürünün fiyatına önce %10, ardından kalan tutar üzerinden %20 indirim uygulanmıştır. Buna göre toplam indirim oranı yüzde kaçtır?
Doğru cevap: A — 28
Ard arda indirimler çarpımsal işler: 90/100 · 80/100 = 72/100'dür. Son fiyat ilk fiyatın %72'si olduğundan toplam indirim %100 - %72 = %28'dir. 30 şıkkı, iki indirim oranının doğrudan toplanmasından doğar. Cevap A.
Maliyeti 3000 TL olan bir mal, satış fiyatı üzerinden %20 zarar edilecek biçimde satılmıştır. Buna göre malın satış fiyatı kaç TL'dir?
Doğru cevap: A — 2500
Zarar oranı satış fiyatı üzerinden verildiğinden zarar 0,20S'dir. S + 0,20S = 3000, yani 1,20S = 3000 yazılır. S = 2500 TL bulunur. 3000 şıkkı, malın maliyetidir; sorulan ise satış fiyatıdır. Cevap A.
Bir malın fiyatı 250 TL'den 300 TL'ye yükselmiştir. Buna göre fiyattaki artış yüzde kaçtır?
Doğru cevap: C — 20
Artış tutarı 300 - 250 = 50 TL'dir. Artış yüzdesi ilk fiyata oranlanır: 50/250 · 100 = %20'dir. 50 şıkkı, TL cinsinden artış tutarıdır; sorulan ise artış yüzdesidir. Cevap C.
Fiyatı 600 TL olan bir ürüne önce %25 zam yapılmış, ardından yeni fiyat üzerinden %20 indirim uygulanmıştır. Buna göre ürünün son fiyatı kaç TL'dir?
Doğru cevap: C — 600
Zamlı fiyat 600 · 125/100 = 750 TL'dir. İndirimli fiyat 750 · 80/100 = 600 TL olur. Değişim çarpımsaldır: 125/100 · 80/100 = 1 olduğundan fiyat başlangıç düzeyine döner. 630 şıkkı, oranların çıkarılıp net %5 artış varsayılmasından doğar. Cevap C.
Bir sayının %25'i 60'tır. Buna göre bu sayının %40'ı kaçtır?
Doğru cevap: E — 96
Sayı S olsun: S · 25/100 = 60 olduğundan S = 240'tır. Sayının %40'ı 240 · 40/100 = 96'dır. 60 şıkkı, soruda verilen ve sayının %25'ine karşılık gelen değerdir; sorulan ise %40'ıdır. Cevap E.
8000 TL'ye alınan bir mal, maliyet üzerinden %12 kârla satılmıştır. Buna göre elde edilen kâr kaç TL'dir?
Doğru cevap: B — 960
Kâr = 8000 · 12/100 = 960 TL'dir. 8960 şıkkı, malın satış fiyatıdır (8000 + 960); sorulan ise kâr tutarıdır. Cevap B.
Maliyeti 480 TL olan bir mal 600 TL'ye satılmıştır. Buna göre maliyet üzerinden kâr yüzdesi kaçtır?
Doğru cevap: A — 25
Kâr = 600 - 480 = 120 TL'dir. Kâr yüzdesi maliyete oranlanır: 120/480 · 100 = %25'tir. 120 şıkkı, TL cinsinden kâr tutarıdır; sorulan ise kâr yüzdesidir. Cevap A.
Bir malın fiyatı %40 artarak 700 TL olmuştur. Buna göre malın zamdan önceki fiyatı kaç TL'dir?
Doğru cevap: A — 500
Eski fiyat E olsun: E · 140/100 = 700'dür. E = 700 · 100/140 = 500 TL bulunur. 700 şıkkı, malın zam sonrası fiyatıdır; sorulan ise zamdan önceki fiyattır. Cevap A.
Bir çalışanın aylık maaşı 24 000 TL'dir. Maaşına %15 zam yapıldığına göre yeni maaşı kaç TL olur?
Doğru cevap: D — 27 600
Zam tutarı 24 000 · 15/100 = 3600 TL'dir. Yeni maaş 24 000 + 3600 = 27 600 TL olur. 3600 şıkkı, yalnızca zam tutarıdır; sorulan ise zam sonrası maaştır. Cevap D.
Bir sınıftaki 40 öğrenciden 14'ü gözlüklüdür. Buna göre gözlüklü öğrenciler sınıfın yüzde kaçıdır?
Doğru cevap: A — 35
Oran 14/40'tır; bu kesir yüzdeye çevrilir: 14/40 · 100 = %35'tir. 65 şıkkı, gözlüklü olmayan öğrencilerin oranıdır. Cevap A.
Bir işletmenin 2023 yılındaki üretimi 4000 adettir. 2024 yılında üretim %30 artmıştır. Buna göre 2024 yılı üretimi kaç adettir?
Doğru cevap: D — 5200
Artış miktarı 4000 · 30/100 = 1200 adettir. 2024 üretimi 4000 + 1200 = 5200 adettir. 1200 şıkkı, yalnızca artış miktarıdır; sorulan ise yeni üretim düzeyidir. Cevap D.
Bir mal 2400 TL'ye satılmış ve bu satıştan, satış fiyatı üzerinden %20 kâr elde edilmiştir. Buna göre malın maliyeti kaç TL'dir?
Doğru cevap: B — 1920
Kâr oranı satış fiyatı üzerinden verildiğinden kâr 2400 · 20/100 = 480 TL'dir. Maliyet 2400 - 480 = 1920 TL olur. 2000 şıkkı, kâr oranının maliyet üzerinden hesaplandığı varsayımıyla 2400 : 1,2 işleminden doğar. Cevap B.
