KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

İlk Türk Devletleri — Test 7

KPSS Tarih dersinin İlk Türk Devletleri konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 149 soru kitap sırasına göre 10 teste bölünmüştür; bu sayfa 7. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

Bu testteki sorular şu kavramları ölçüyor: Kut anlayışı, kurultay (toy) ve hatun, Töre (yazısız hukuk), Türk ordusu: onlu sistem, ordu-millet, Turan taktiği, Gök Tanrı inancı, atalar kültü ve ölü gömme, Uygur Devleti (745–840), İkili teşkilat ve yabgu, Asya Hun Devleti ve Mete Han, Kavimler Göçü (375) ve Avrupa Hun Devleti. Bu kavramların kartları konu anlatımında; her kartın altında bu ve benzeri sorular, karıştırılan noktalar ve sınav ipuçları var.

6 kolay7 orta2 zor

▶ Bu testi interaktif çöz📘 Konu anlatımıTüm testler

  1. Soru 1

    Zor

    I. Göktürk Devleti ile Uygur Devleti karşılaştırıldığında, Uygurları ayıran temel özellik aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Yerleşik hayata geçerek şehirler kurmaları
    • B)Kağan unvanını kullanmaları
    • C)Çin ile siyasi ilişki kurmaları
    • D)Ötüken çevresinde hüküm sürmeleri
    • E)Türkçe yazılı belgeler bırakmaları
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Yerleşik hayata geçerek şehirler kurmaları

    Her iki devlet de kağan unvanını kullanmış, Çin ile ilişki kurmuş ve Türkçe yazılı belgeler bırakmıştır; Uygurları ayıran özellik ise şehirler kurarak yerleşik hayata geçmeleridir. Bu nedenle ortak nitelikleri belirten seçenekler ayırt edici değildir.

  2. Soru 2

    Kolay

    İslamiyet öncesi Türk devletlerinde hükümdarın ülkeyi yönetme yetkisini Gök Tanrı'dan aldığı inancını ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Töre
    • B)Kurultay
    • C)Balbal
    • D)Kut
    • E)Yuğ
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Kut

    Yönetme yetkisinin Gök Tanrı tarafından hükümdara verildiği inancı kut olarak adlandırılır. Töre yazısız hukuk kurallarını, kurultay ise devlet işlerinin görüşüldüğü meclisi ifade ettiğinden bu seçenekler doğru değildir.

  3. Soru 3

    Orta

    Türklerde kutun yalnızca kağana değil, hanedanın bütün erkek üyelerine verildiğine inanılmıştır. Bu anlayışın aşağıdakilerden hangisine yol açtığı söylenebilir?

    • A)Taht mücadelelerine ve devletlerin bölünmesine
    • B)Ordunun onlu sisteme göre yeniden düzenlenmesine
    • C)Kurultayın tamamen ortadan kalkmasına
    • D)Töre kurallarının yazıya geçirilmesine
    • E)Ticaret yollarının kapanmasına
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Taht mücadelelerine ve devletlerin bölünmesine

    Hanedanın her erkek üyesinin yönetme hakkı olduğuna inanılması, kardeşler arasında taht kavgalarına ve devletin bölünmesine zemin hazırlamıştır. Asya Hun Devleti'nin ikiye ayrılması ile Göktürklerin doğu ve batı olarak parçalanması bu anlayışın sonuçlarındandır.

  4. Soru 4

    Kolay

    İslamiyet öncesi Türk devletlerinde devlet işlerinin görüşüldüğü, toy adıyla da anılan meclis aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Töre
    • B)Yuğ
    • C)Kurultay
    • D)Sığır
    • E)Balbal
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Kurultay

    Devlet işlerinin görüşüldüğü meclis kurultay (toy) olarak adlandırılır. Yuğ cenaze töreni, sığır ise sürek avı biçiminde düzenlenen bir tören olduğundan bu seçenekler yönetim organı değildir.

  5. Soru 5

    Orta

    Türk devletlerinde kurultayda alınan kararların kağanı hukuken bağlamadığı, kağanın bu kararlara uyup uymamakta serbest olduğu bilinmektedir. Bu bilgiye göre kurultay ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

    • A)Kağanı seçme yetkisine sahip tek organ olduğu
    • B)Yalnızca din adamlarından oluştuğu
    • C)Yasama yetkisini tek başına kullandığı
    • D)Yalnızca savaş zamanında toplandığı
    • E)Danışma niteliği taşıyan bir organ olduğu
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Danışma niteliği taşıyan bir organ olduğu

    Kararların bağlayıcı olmaması, kurultayın bir karar organından çok görüş bildiren danışma organı işlevi gördüğünü ortaya koyar. Kurultay boy beylerinin ve devlet ileri gelenlerinin katılımıyla toplandığından yalnızca din adamlarından oluştuğu yargısı da yanlıştır.

  6. Soru 6

    Orta

    Türk devletlerinde ülke genellikle doğu ve batı olmak üzere iki yönetim bölgesine ayrılmış; her iki bölge hanedan üyelerince yönetilmiş, doğu kanadı üstün sayılmıştır. İkili teşkilat olarak adlandırılan bu uygulamanın temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Ordunun tamamen kaldırılmasını sağlamak
    • B)Geniş toprakların yönetimini kolaylaştırmak
    • C)Töre kurallarını yürürlükten kaldırmak
    • D)Ticaret yollarını kapatmak
    • E)Kurultayın toplanmasını tamamen engellemek
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Geniş toprakların yönetimini kolaylaştırmak

    İkili teşkilat, ulaşım imkânlarının sınırlı olduğu geniş bozkır coğrafyasında yönetimi kolaylaştırmak amacıyla uygulanmıştır. Uygulamanın kurultayı ya da töreyi ortadan kaldırmak gibi bir amacı bulunmadığından bu seçenekler doğru değildir.

  7. Soru 7

    Kolay

    Türk ordusunun onluk esasa göre düzenlendiği ve bu düzenlemenin sonraki Türk devletlerine örnek olduğu bilinmektedir. Bu askerî teşkilatı kuran hükümdar aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Bumin Kağan
    • B)Attila
    • C)Bilge Kağan
    • D)Mete Han
    • E)Kutluk Bilge Kül Kağan
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Mete Han

    Onlu sistem Asya Hun hükümdarı Mete Han tarafından kurulmuştur. Bumin Kağan I. Göktürk Devleti'nin kurucusu, Kutluk Bilge Kül Kağan ise Uygur Devleti'nin kurucusu olduğundan bu düzenlemeyle ilişkilendirilemez.

  8. Soru 8

    Orta

    İslamiyet öncesi Türk devletlerinde ordu ücretli askerlerden oluşmamış; savaş zamanında kadın erkek tüm halk savaşa hazır kabul edilmiştir. Bu durum aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?

    • A)Ordu ile halkın iç içe geçmiş olduğunun
    • B)Savaşların yalnızca yabancı askerlerle yapıldığının
    • C)Ordunun donanmaya dayandığının
    • D)Askerliğin belirli bir sınıfa ait olduğunun
    • E)Halkın savaşlardan uzak tutulduğunun
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Ordu ile halkın iç içe geçmiş olduğunun

    Halkın tamamının savaşa hazır sayılması, ordu-millet anlayışının yani ordu ile toplumun bütünleşmesinin göstergesidir. Ücretli asker kullanılmadığı belirtildiğinden savaşların yabancı askerlerle yapıldığı seçeneği bilgiyle çelişir.

  9. Soru 9

    Orta

    Türk ordularının uyguladığı ve düşmanı sahte geri çekilişle takibe zorlayıp ani bir dönüşle kuşatmaya dayanan savaş yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Onlu sistem
    • B)İkili teşkilat
    • C)Turan taktiği
    • D)Kut anlayışı
    • E)Balbal geleneği
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Turan taktiği

    Sahte ricat ve kuşatma esasına dayanan bu yöntem Turan taktiği olarak adlandırılır. Onlu sistem ordunun teşkilat yapısını, ikili teşkilat ise devletin yönetim biçimini ifade ettiğinden savaş taktiği değildir.

  10. Soru 10

    Kolay

    İslamiyet öncesi Türklerin en yaygın inancı olan Gök Tanrı inancı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

    • A)Tapınakların en önemli ibadet yeri sayıldığı
    • B)Rahiplerin devleti yönettiği
    • C)İnancın yalnızca Uygurlarda görüldüğü
    • D)Ölümden sonraki yaşamın reddedildiği
    • E)Evrenin yaratıcısı sayılan tek bir Tanrı'ya inanıldığı
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Evrenin yaratıcısı sayılan tek bir Tanrı'ya inanıldığı

    Gök Tanrı inancında evreni yaratan ve yöneten tek bir Tanrı'ya inanılmıştır. Kurganlara ölülerin eşyalarıyla birlikte gömülmesi ölüm sonrası yaşam inancını gösterdiğinden, bu inancın reddedildiği seçeneği yanlıştır.

  11. Soru 11

    Orta

    Türklerde ölen kişilerin yanına silahlarının, atlarının ve günlük eşyalarının gömülmesi; ayrıca ataların ruhlarına saygı gösterilmesi yaygın bir uygulamadır. Bu uygulamalar aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?

    • A)Toplumda mülkiyet anlayışının bulunmadığının
    • B)Ölülerin yakılarak defnedildiğinin
    • C)Dinî törenlerin hiç yapılmadığının
    • D)Atalar kültü ve ahiret inancının varlığının
    • E)Madenin hiç işlenmediğinin
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Atalar kültü ve ahiret inancının varlığının

    Eşyaların ölüyle birlikte gömülmesi öteki dünya inancını, atalara gösterilen saygı ise atalar kültünü yansıtır. Mezarlardan çıkan silah ve süs eşyaları madenin işlendiğini kanıtladığından ilgili seçenek buluntularla çelişir.

  12. Soru 12

    Kolay

    İslamiyet öncesi Türklerde uzun yıllar içinde oluşmuş, sözlü olarak kuşaktan kuşağa aktarılan hukuk kurallarının bütününe verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Töre
    • B)Kut
    • C)Toy
    • D)Sav
    • E)Yuğ
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Töre

    Sözlü biçimde aktarılan hukuk kurallarının bütünü töre olarak adlandırılır. Kut yönetme yetkisini, toy kurultayı, sav ise atasözünü karşıladığından bu seçenekler hukuk düzenini ifade etmez.

  13. Soru 13

    Orta

    Türk devletlerinde kağanın yetkileri geniş olmakla birlikte, kağanın da töre kurallarına uymak zorunda olduğu kabul edilmiştir. Bu durum aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?

    • A)Kağanın hiçbir yetkisinin bulunmadığının
    • B)Töre kurallarının yalnızca halka uygulandığının
    • C)Hükümdarın yetkilerinin sınırsız olmadığının
    • D)Devletin din adamlarınca yönetildiğinin
    • E)Kurultayın hiç toplanmadığının
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Hükümdarın yetkilerinin sınırsız olmadığının

    Kağanın da töreye bağlı olması, hükümdarın keyfî değil belirli kurallar çerçevesinde hareket ettiğini gösterir. Töre hem yöneteni hem yönetileni bağladığından yalnızca halka uygulandığı seçeneği yanlıştır.

  14. Soru 14

    Zor

    İslamiyet öncesi Türk devletlerinde suçlulara genellikle ölüm ya da mal ile ödeme cezaları verilmiş, uzun süreli hapis cezasına başvurulmamıştır. Bu durumun temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Toplumda hiç suç işlenmemesi
    • B)Hukuk kurallarının bulunmaması
    • C)Suçluların hiç yargılanmaması
    • D)Cezaların yalnızca dinî bir nitelik taşıyor olması
    • E)Konargöçer yaşamın kalıcı yapılar kurmayı zorlaştırması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Konargöçer yaşamın kalıcı yapılar kurmayı zorlaştırması

    Sürekli yer değiştiren bir toplumda suçluyu uzun süre alıkoyacak kalıcı yapılar kurmak ve beslemek güç olduğundan cezalar ölüm ya da mal ödeme biçiminde belirlenmiştir. Türklerde töre adıyla işleyen bir hukuk düzeni ve yargılama bulunduğundan ilgili seçenekler yanlıştır.

  15. Soru 15

    Kolay

    İslamiyet öncesi Türklerde ekonominin temelini oluşturan uğraş aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Deniz ticareti
    • B)Hayvancılık
    • C)Madencilik
    • D)Balıkçılık
    • E)Ormancılık
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Hayvancılık

    Konargöçer yaşam süren Türklerde ekonominin temelini at, koyun ve sığır yetiştiriciliğine dayalı hayvancılık oluşturmuştur. Karasal bir coğrafyada yaşandığından deniz ticareti ve balıkçılık temel geçim kaynağı olmamıştır.

Sponsorlu