KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Mondros Ateşkes Antlaşması ve Cemiyetler — Test 7

KPSS Tarih dersinin Mondros Ateşkes Antlaşması ve Cemiyetler konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 124 soru kitap sırasına göre 9 teste bölünmüştür; bu sayfa 7. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

Bu testteki sorular şu kavramları ölçüyor: Mondros Ateşkes Antlaşması (30 Ekim 1918), İzmir'in işgali (15 Mayıs 1919), Paris Barış Konferansı (18 Ocak 1919), Millî cemiyetlerin ortak özellikleri, İstanbul mitingleri ve Sultanahmet, Trabzon Muhafaza-i Hukuk ve Kilikyalılar Cemiyeti, Millî cemiyetlerin birleştirilmesi (Sivas Kongresi, Eylül 1919), Kuva-yı Milliye'nin doğuşu ve özellikleri. Bu kavramların kartları konu anlatımında; her kartın altında bu ve benzeri sorular, karıştırılan noktalar ve sınav ipuçları var.

3 kolay5 orta7 zor

▶ Bu testi interaktif çöz📘 Konu anlatımıTüm testler

  1. Soru 1

    Zor

    Millî cemiyetler başlangıçta yalnızca kendi bölgelerinin kurtuluşunu amaçlarken, Eylül 1919'da Sivas Kongresi'yle vatanın bütününü esas alan ortak bir programda buluşmuştur. Bu değişim aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?

    • A)Bölgesel çıkarların öne çıktığının
    • B)İstanbul Hükûmeti'nin direnişi yönettiğinin
    • C)Millî Mücadele'nin ulusal bir nitelik kazandığının
    • D)Manda düşüncesinin benimsendiğinin
    • E)Cemiyetlerin faaliyetlerine son verdiğinin
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Millî Mücadele'nin ulusal bir nitelik kazandığının

    Bölgesel amaçlardan ulusal bir programa geçilmesi, Millî Mücadele'nin bütün vatanı kapsayan ulusal bir harekete dönüştüğünü göstermektedir. Cemiyetler faaliyetlerini sürdürdüğünden E, manda düşüncesi reddedildiğinden D doğru değildir.

  2. Soru 2

    Orta

    Kuva-yı Milliye birlikleri, düzenli bir ordunun sahip olduğu ağır silahlardan ve eğitimli kadrolardan yoksundu. Bu birliklerin işgalcilere karşı kullandığı yöntem aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Baskın ve vur-kaç taktikleriyle düşmanı yıpratmak
    • B)Cephe savaşıyla düşmanı kuşatmak
    • C)Deniz ablukası uygulamak
    • D)Ağır topçu desteğiyle saldırıya geçmek
    • E)Uzun süreli kuşatmalarla kaleleri ele geçirmek
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Baskın ve vur-kaç taktikleriyle düşmanı yıpratmak

    Kuva-yı Milliye birlikleri ağır silahlardan yoksun oldukları için baskın ve vur-kaç taktikleriyle düşmanı oyalayıp yıpratma yolunu seçmiştir. Bu birliklerin topçu desteği bulunmadığından D, donanmaları olmadığından C doğru değildir.

  3. Soru 3

    Orta

    Mondros'tan sonra İstanbul Hükûmeti işgallere karşı yalnızca yazılı protestolarla yetinirken Anadolu'da halk silahlı direnişe yönelmiştir. Bu durumun sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)İşgallerin kısa sürede sona ermesi
    • B)Ülke yönetiminde iki başlı bir yapının ortaya çıkması
    • C)Azınlık cemiyetlerinin dağılması
    • D)Osmanlı ordusunun yeniden kurulması
    • E)İtilaf Devletleri'nin Anadolu'dan çekilmesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Ülke yönetiminde iki başlı bir yapının ortaya çıkması

    İstanbul'daki merkezî yönetim ile Anadolu'daki direniş hareketinin farklı yollar izlemesi, ülkede iki başlı bir yapının doğmasına yol açmıştır. İşgaller sona ermediğinden A ve E, ordu bu dönemde yeniden kurulmadığından D doğru değildir.

  4. Soru 4

    Orta

    Millî Mücadele'nin ilerleyen aşamalarında dağınık biçimde çalışan Kuva-yı Milliye birlikleri bölgesel komutanlıklar altında toplanmaya başlamıştır. Bu uygulamanın amacı aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Direnişi daha düzenli bir yapıya kavuşturmak
    • B)Birlikleri İstanbul Hükûmeti'ne bağlamak
    • C)Direnişe katılan gönüllü sayısını azaltmak
    • D)İşgal kuvvetleriyle anlaşma zemini oluşturmak
    • E)Cemiyetlerin faaliyetlerine son vermek
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Direnişi daha düzenli bir yapıya kavuşturmak

    Bölgesel komutanlıklar oluşturulması, birbirinden bağımsız çalışan birliklerin eş güdüm içinde hareket etmesini sağlamayı amaçlamıştır. Birlikler İstanbul Hükûmeti'ne bağlanmadığından B, amaç direnişi güçlendirmek olduğundan C doğru değildir.

  5. Soru 5

    Zor

    Millî cemiyetlerin kuruluşu, çalışma biçimi ve amaçları birlikte değerlendirildiğinde aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

    • A)İşgallere tepki olarak ortaya çıktıkları
    • B)Büyük bölümünün bölgesel nitelik taşıdığı
    • C)Halkın desteğine dayandıkları
    • D)Kuruluşlarından itibaren tek merkezden yönetildikleri
    • E)Zamanla ortak bir çatı altında birleştikleri
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Kuruluşlarından itibaren tek merkezden yönetildikleri

    Bu cemiyetler başlangıçta birbirinden bağımsız çalışmış, ancak Sivas Kongresi'nde tek çatı altında toplanmıştır; kuruluşlarından itibaren tek merkezden yönetildikleri söylenemez. İşgallere tepki olarak doğmaları ve halk desteğine dayanmaları bilinen özellikleri olduğundan A ve C söylenebilir.

  6. Soru 6

    Zor

    Aşağıda millî cemiyetler ile faaliyet gösterdikleri bölgeler eşleştirilmiştir. Bu eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?

    • A)Trakya Paşaeli Cemiyeti - Edirne ve çevresi
    • B)Redd-i İlhak Cemiyeti - İzmir ve çevresi
    • C)Doğu Anadolu Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti - Erzurum ve çevresi
    • D)Trabzon Muhafaza-i Hukuk Cemiyeti - Doğu Karadeniz
    • E)Kilikyalılar Cemiyeti - Doğu Karadeniz
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Kilikyalılar Cemiyeti - Doğu Karadeniz

    Kilikyalılar Cemiyeti Adana ve çevresinde, yani Çukurova bölgesinde faaliyet göstermiştir; Doğu Karadeniz'de çalışan cemiyet Trabzon Muhafaza-i Hukuk Cemiyeti'dir. Trakya Paşaeli'nin Edirne, Redd-i İlhak'ın İzmir ile eşleştirilmesi doğru olduğundan A ve B'de hata yoktur.

  7. Soru 7

    Kolay

    Batı Anadolu'da Yunan işgaline karşı direnişi örgütleyen efe ve zeybek önderleri, Kuva-yı Milliye'nin simge adları arasında yer almıştır. Aşağıdakilerden hangisi bu önderlerden biridir?

    • A)Rauf Bey
    • B)Kâzım Karabekir
    • C)Ali Fuat Paşa
    • D)Refet Bey
    • E)Yörük Ali Efe
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Yörük Ali Efe

    Yörük Ali Efe, Aydın ve çevresinde Yunan birliklerine karşı direnişi örgütleyen Kuva-yı Milliye önderlerindendir. Kâzım Karabekir ve Ali Fuat Paşa düzenli ordu kolordularının komutanları olduğundan B ve C doğru değildir.

  8. Soru 8

    Kolay

    Mondros Ateşkes Antlaşması'ndan sonra işgallere karşı halkın kendi olanaklarıyla oluşturduğu silahlı birlikler için özel bir ad kullanılmıştır. Kuva-yı Milliye ifadesinin anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Padişaha bağlı saray muhafız birlikleri
    • B)Milletin kendi imkânlarıyla oluşturduğu kuvvetler
    • C)İtilaf Devletleri'nin denetim birlikleri
    • D)Osmanlı ordusunun düzenli birlikleri
    • E)Azınlıkların kurduğu silahlı çeteler
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Milletin kendi imkânlarıyla oluşturduğu kuvvetler

    Kuva-yı Milliye, milletin kendi olanaklarıyla oluşturduğu millî kuvvetler anlamına gelir. Osmanlı ordusunun düzenli birlikleri Mondros gereği terhis edildiğinden D, azınlık çeteleri ise Millî Mücadele'nin karşısında yer aldığından E doğru değildir.

  9. Soru 9

    Zor

    Mondros'tan sonra kurulan millî cemiyetler ile zararlı cemiyetler amaçları bakımından birbirinden ayrılmaktadır. Bu iki grup karşılaştırıldığında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

    • A)Millî cemiyetler bütünlüğü, zararlı cemiyetler bölünmeyi savunmuştur.
    • B)Her iki grup da işgallere karşı silahlı direniş örgütlemiştir.
    • C)Her iki grup da yalnızca İstanbul'da faaliyet göstermiştir.
    • D)Millî cemiyetler azınlıklar tarafından kurulmuştur.
    • E)Zararlı cemiyetler Sivas Kongresi'nde birleştirilmiştir.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Millî cemiyetler bütünlüğü, zararlı cemiyetler bölünmeyi savunmuştur.

    Millî cemiyetler vatanın bütünlüğünü korumayı, zararlı cemiyetler ise ya toprakların bölünmesini ya da manda yönetimini savunmuştur. Sivas Kongresi'nde birleştirilenler millî cemiyetler olduğundan E, millî cemiyetler Türkler tarafından kurulduğundan D doğru değildir.

  10. Soru 10

    Zor

    Millî Kongre Cemiyeti ile Wilson Prensipleri Cemiyeti'nin ikisi de Mondros Ateşkes Antlaşması'ndan sonra İstanbul'da aydınların öncülüğünde kurulmuş ve çalışmalarını büyük ölçüde basın yayın yoluyla yürütmüştür. Bu iki cemiyet arasındaki temel fark aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Birincisinin tam bağımsızlığı, ikincisinin ABD mandasını savunması
    • B)Birincisinin Anadolu'da, ikincisinin İstanbul'da kurulmuş olması
    • C)Birincisinin silahlı direnişi, ikincisinin mitingleri örgütlemesi
    • D)Birincisinin Müslümanlar, ikincisinin azınlıklar tarafından kurulması
    • E)Birincisinin saltanata, ikincisinin halifeliğe karşı çıkması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Birincisinin tam bağımsızlığı, ikincisinin ABD mandasını savunması

    Dr. Esat Işık Paşa'nın öncülüğünde kurulan Millî Kongre Cemiyeti, Türk milletinin haklılığını anlatan broşürleri yabancı dillerde yayımlayarak bağımsızlık davasını savunmuş, bu yüzden millî varlığı koruyan cemiyetler arasında sayılmıştır. Wilson Prensipleri Cemiyeti ise kurtuluşun ancak Amerika Birleşik Devletleri'nin mandası altında sağlanabileceğini ileri sürdüğü için zararlı cemiyetler arasında yer alır. Her iki cemiyet de İstanbul'da kurulduğundan B, ikisi de silahlı mücadele yürütmediğinden C yanlıştır. İkisi de Türk aydınlarınca kurulduğu için D de geçerli değildir. Cevap A.

  11. Soru 11

    Zor

    Mondros Ateşkes Antlaşması'ndan sonra gerçekleştirilen işgallerle ilgili olarak aşağıdaki bilgiler verilmiştir: I. Fransa, Çukurova bölgesini denetimi altına almıştır. II. İtalya, Antalya ve çevresine asker çıkarmıştır. III. Yunanistan İzmir'i, antlaşmanın Vilayat-ı Sitte'ye ilişkin 24. maddesine dayanarak işgal etmiştir. Bu bilgilerden hangileri doğrudur?

    • A)Yalnız I
    • B)Yalnız II
    • C)I ve III
    • D)I ve II
    • E)II ve III
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — I ve II

    Fransa Adana ve çevresini, İtalya ise Antalya ve çevresini işgal etmiştir; bu nedenle I ve II doğrudur. İzmir'in işgali ise Vilayat-ı Sitte ile ilgili 24. maddeye değil, İtilaf Devletleri'ne herhangi bir stratejik noktayı işgal etme yetkisi tanıyan 7. maddeye ve Paris Barış Konferansı'nın kararına dayandırılmıştır; 24. madde yalnızca altı doğu ilini ilgilendirir. Dolayısıyla III yanlıştır ve III'ü içeren C ile E elenir. Yalnız I ya da yalnız II diyen seçenekler ise doğru öncüllerden birini gereksiz yere dışarıda bıraktığı için geçersizdir. Cevap D.

  12. Soru 12

    Orta

    Mondros Ateşkes Antlaşması'nın 24. maddesinde adı geçen ve karışıklık çıkması durumunda işgal edilebileceği belirtilen Vilayat-ı Sitte içinde aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

    • A)Erzurum
    • B)Trabzon
    • C)Bitlis
    • D)Sivas
    • E)Diyarbakır
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Trabzon

    Vilayat-ı Sitte, Ermeni nüfusun yoğun olduğu ileri sürülen altı doğu ilini anlatır: Erzurum, Van, Bitlis, Diyarbakır, Elazığ (Mamuretülaziz) ve Sivas. Trabzon bu altı il arasında değildir; Trabzon çevresi Rumların Pontus hedefiyle ilişkilendirilen bölgedir ve orada Trabzon Muhafaza-i Hukuk-ı Milliye Cemiyeti kurulmuştur. Sivas ve Diyarbakır listede yer aldığı için D ve E doğru şık olamaz. Bu maddenin amacı, Doğu Anadolu'da bir Ermeni devletine hukuki zemin hazırlamaktı. Cevap B.

  13. Soru 13

    Kolay

    XIX. yüzyılın sonlarında kurulan ve Mondros Ateşkes Antlaşması'ndan sonra faaliyetlerini artırarak Doğu Anadolu ile Çukurova'da bağımsız bir Ermeni devleti kurmayı amaçlayan örgütler aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Mavri Mira Cemiyeti
    • B)Etnik-i Eterya Cemiyeti
    • C)Hınçak ve Taşnak komiteleri
    • D)Alyans İsrailit Cemiyeti
    • E)Pontus Rum Cemiyeti
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Hınçak ve Taşnak komiteleri

    Hınçak ve Taşnaksütyun, XIX. yüzyıl sonunda kurulan Ermeni ihtilal komiteleridir; Mondros'tan sonra işgal ortamından yararlanarak Doğu Anadolu ve Çukurova'da bağımsız bir Ermeni devleti kurma amacıyla silahlı faaliyetlerini yoğunlaştırmışlardır. Mavri Mira ile Etnik-i Eterya, Rumların Megali İdea doğrultusunda çalışan örgütleridir; Pontus Rum Cemiyeti ise Karadeniz kıyısında bir Rum devleti hedefler, dolayısıyla üçü de Ermenilerle ilgili değildir. Alyans İsrailit ise Musevilerin eğitim ve kültür alanında çalışan örgütüdür. Cevap C.

  14. Soru 14

    Zor

    Millî cemiyetlerin büyük bölümü, adını kurulduğu yöreden alan ve öncelikle o yörenin işgalden kurtarılmasını hedefleyen örgütlerdi. Aşağıdakilerden hangisi bu cemiyetlerin başlangıçta bölgesel bir anlayışla hareket ettiğine kanıt olarak gösterilemez?

    • A)Adlarında kuruldukları yöre ya da bölge adının yer alması
    • B)Yalnız kendi bölgelerinin işgalden kurtulmasını hedeflemeleri
    • C)Çalışmalarını kendi bölgelerindeki miting ve kongrelerle yürütmeleri
    • D)Bölgelerindeki Türk nüfusunun çoğunluğunu belgelerle ortaya koymaları
    • E)Sivas Kongresi'nde tek bir cemiyet çatısı altında birleştirilmeleri
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Sivas Kongresi'nde tek bir cemiyet çatısı altında birleştirilmeleri

    Cemiyetlerin Sivas Kongresi'nde Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti adı altında birleştirilmesi, bölgesel anlayışın aşılıp ulusal bir örgütlenmeye geçildiğini gösterir; yani bölgeselliğin kanıtı değil, terk edildiğinin göstergesidir. Adların yöre adı taşıması ve yalnızca kendi bölgesinin kurtuluşunu hedeflemek ise bölgeselliğin en açık işaretleridir, bu nedenle A ve B elenir. Kendi bölgesindeki nüfus üstünlüğünü belgelemek de cemiyetin savunduğu alanı kendi yöresiyle sınırladığını gösterdiği için bölgeselliği destekler. Cevap E.

  15. Soru 15

    Orta

    Mondros Ateşkes Antlaşması'ndan sonra Urfa, Antep ve Maraş İngiltere tarafından işgal edilmiş; ancak 1919 sonbaharında bu üç yöredeki işgal kuvvetlerinin yerini başka bir devletin birlikleri almıştır. Söz konusu devlet aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)İtalya
    • B)Yunanistan
    • C)Rusya
    • D)Bulgaristan
    • E)Fransa
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Fransa

    İngiltere ile Fransa arasında 1919'da varılan uzlaşma sonucunda İngiliz birlikleri Urfa, Antep ve Maraş'tan çekilmiş, yerlerini Fransız kuvvetleri almıştır; Güney Cephesi'ndeki direnişin Fransızlara karşı yürütülmesinin nedeni budur. Yunanistan'ın işgal alanı Batı Anadolu ve Doğu Trakya, İtalya'nınki ise Antalya ve çevresi olduğu için A ve B yanlıştır. Rusya savaştan 1918'de çekilmiş, Bulgaristan ise yenilen devletler arasında yer almıştır; ikisinin de Anadolu'da işgal gücü bulunmamaktadır. Cevap E.

Sponsorlu