KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Kurtuluş Savaşı Hazırlık Dönemi — Test 9

KPSS Tarih dersinin Kurtuluş Savaşı Hazırlık Dönemi konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 171 soru kitap sırasına göre 12 teste bölünmüştür; bu sayfa 9. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

Bu testteki sorular şu kavramları ölçüyor: TBMM'nin açılışı (23 Nisan 1920), Erzurum Kongresi (23 Temmuz – 7 Ağustos 1919), Sivas Kongresi (4–11 Eylül 1919), Misak-ı Millî (28 Ocak 1920), Sevr Antlaşması (10 Ağustos 1920), Sevr'in hukuki durumu ve Millî Mücadele'ye etkisi, Amasya Genelgesi (22 Haziran 1919), Temsil Heyeti (Heyet-i Temsiliye). Bu kavramların kartları konu anlatımında; her kartın altında bu ve benzeri sorular, karıştırılan noktalar ve sınav ipuçları var.

4 kolay8 orta3 zor

  1. Soru 1

    Orta

    Büyük Millet Meclisi, 1920 yılında ordudan kaçışları önlemek ve cephe gerisinde düzeni sağlamak amacıyla yeni düzenlemeler yapmıştır. Firariler Hakkında Kanun'un çıkarılmasındaki amaç aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Ayaklanan bölgelerde vergi toplamak
    • B)Kuva-yı Milliye birliklerini dağıtmak
    • C)Asker kaçaklarını önleyerek cephelerin gücünü korumak
    • D)İstanbul Hükûmeti ile görüşmeleri sürdürmek
    • E)Azınlıkların haklarını düzenlemek
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Asker kaçaklarını önleyerek cephelerin gücünü korumak

    Firariler Hakkında Kanun, ordudan kaçışları önlemek ve İstiklal Mahkemeleri aracılığıyla cephelerin insan gücünü korumak amacıyla çıkarılmıştır. Kanun Kuva-yı Milliye'yi dağıtmayı değil orduyu güçlendirmeyi hedeflediğinden B, azınlık haklarıyla ilgisi bulunmadığından E doğru değildir.

  2. Soru 2

    Orta

    İstanbul Hükûmeti, Ankara'daki meclise karşı çıkan ayaklanmaları desteklemek amacıyla resmî nitelikte bir birlik kurmuştur. Halifelik Ordusu olarak da anılan bu birlik aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Kuva-yı İnzibatiye
    • B)Kuva-yı Seyyare
    • C)Kuva-yı Milliye
    • D)Hareket Ordusu
    • E)Yıldırım Orduları Grubu
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Kuva-yı İnzibatiye

    İstanbul Hükûmeti'nin 1920'de kurduğu Kuva-yı İnzibatiye, Halifelik Ordusu adıyla da anılmış ve Millî Mücadele'ye karşı kullanılmıştır. Kuva-yı Seyyare Çerkez Ethem'in birliklerinin adı olduğundan B, Hareket Ordusu ise 1909'da 31 Mart Olayı'nı bastıran birlik olduğundan D doğru değildir.

  3. Soru 3

    Orta

    Sevr Antlaşması, Saltanat Şurası'nın kararıyla gönderilen bir heyet tarafından imzalanmıştır. Büyük Millet Meclisi'nin bu heyet üyeleri hakkındaki tutumu aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Heyeti resmen kutlamıştır.
    • B)Heyet üyelerini vatan haini ilan etmiştir.
    • C)Heyeti Ankara'ya davet etmiştir.
    • D)Heyetin kararlarını onaylamıştır.
    • E)Heyete yeni görevler vermiştir.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Heyet üyelerini vatan haini ilan etmiştir.

    Büyük Millet Meclisi, Sevr Antlaşması'nı imzalayan heyet üyelerini ve antlaşmayı kabul edenleri vatan haini ilan etmiştir. Meclis antlaşmayı tanımadığından D, heyeti onaylamadığından A doğru değildir.

  4. Soru 4

    Zor

    Sevr Antlaşması'nın hukuken geçerlilik kazanmamasıyla ilgili olarak aşağıdaki yargılar ileri sürülmüştür: I. Osmanlı Mebusan Meclisi tarafından onaylanmamıştır. II. Büyük Millet Meclisi antlaşmayı tanımamıştır. III. İtilaf Devletleri antlaşmayı imzalamamıştır. Bu yargılardan hangileri doğrudur?

    • A)Yalnız I
    • B)Yalnız III
    • C)I ve III
    • D)I ve II
    • E)I, II ve III
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — I ve II

    Sevr, Mebusan Meclisi tarafından onaylanmadığı ve Büyük Millet Meclisi tarafından tanınmadığı için hiçbir zaman yürürlüğe girmemiştir; bu nedenle I ve II doğrudur. Antlaşmayı hazırlayan ve imzalayan taraf İtilaf Devletleri olduğundan III yanlıştır ve III'ü içeren B, C ile E elenir.

  5. Soru 5

    Orta

    Erzurum Kongresi, Doğu Anadolu'daki millî cemiyetlerin girişimiyle toplanmış ve çalışmalarını bir başkanlık yönetiminde sürdürmüştür. Erzurum Kongresi'nin başkanlığını yapan kişi aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Mustafa Kemal Paşa
    • B)Kâzım Karabekir
    • C)Hüseyin Rauf Orbay
    • D)Refet Bey (Bele)
    • E)Bekir Sami Bey
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Mustafa Kemal Paşa

    Erzurum Kongresi'nin başkanlığını, kongreye Erzurum delegesi olarak katılan Mustafa Kemal Paşa yapmıştır. Kâzım Karabekir kongre sırasında 15. Kolordu Komutanı olarak görevini sürdürdüğünden B, Refet Bey ise kongreye delege olarak katılmadığından D doğru değildir.

  6. Soru 6

    Orta

    Misakımillî'de azınlıklara tanınacak hakların, komşu ülkelerdeki Müslüman azınlıklara tanınan haklar ölçüsünde olacağı belirtilmiştir. Bu hüküm aşağıdakilerden hangisinin benimsendiğini gösterir?

    • A)Azınlıklara ayrıcalıklı bir statü verildiğinin
    • B)Azınlık haklarının tümüyle kaldırıldığının
    • C)Karşılıklılık esasının benimsendiğinin
    • D)Azınlıkların ülkeden çıkarılacağının
    • E)Kapitülasyonların sürdürüleceğinin
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Karşılıklılık esasının benimsendiğinin

    Hüküm, azınlık haklarının komşu ülkelerdeki Müslümanlara tanınan haklarla eşit tutulmasını, yani karşılıklılık esasını öngörmektedir. Azınlıklara ayrıcalık tanınmadığından A, hakların kaldırılması söz konusu olmadığından B doğru değildir.

  7. Soru 7

    Orta

    Millî Mücadele'nin hazırlık döneminde toplanan kongrelerden birinde, kurtuluş için yabancı bir devletin koruyuculuğuna girme düşüncesi ilk kez açıkça reddedilmiştir. Bu kararın ilk kez alındığı kongre aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Balıkesir Kongresi
    • B)Alaşehir Kongresi
    • C)Sivas Kongresi
    • D)Erzurum Kongresi
    • E)Edirne Kongresi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Erzurum Kongresi

    Manda ve himayenin kabul edilemeyeceği ilk kez Erzurum Kongresi kararlarında yer almış, Sivas Kongresi'nde uzun tartışmalardan sonra kesin biçimde yinelenmiştir. Sivas Kongresi bu kararın ilk kez alındığı kongre olmadığından C, Balıkesir ve Alaşehir kongreleri ise Batı Cephesi'ndeki direnişi düzenlemeye yönelik olduğundan A ve B doğru değildir.

  8. Soru 8

    Zor

    Sevr Antlaşması'na göre Boğazlar'ın yönetimi, kendi bayrağı ve bütçesi bulunan uluslararası bir komisyona bırakılacak; bu komisyonda Osmanlı Devleti temsil edilmeyecekti. Bu hüküm aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?

    • A)Boğazlar'ın Osmanlı denetiminde kaldığının
    • B)Boğazlar'ın ticarete kapatıldığının
    • C)Osmanlı Devleti'nin komisyona başkanlık edeceğinin
    • D)Boğazlar'ın Yunanistan'a bırakıldığının
    • E)Osmanlı'nın kendi toprağı üzerindeki egemenliğini yitirdiğinin
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Osmanlı'nın kendi toprağı üzerindeki egemenliğini yitirdiğinin

    Kendi ülkesindeki bir bölgenin yönetiminde söz sahibi olamamak, egemenlik hakkının açıkça çiğnenmesi anlamına gelir. Boğazlar Osmanlı denetiminden çıkarıldığından A, komisyonda Osmanlı temsilcisi bulunmayacağından C doğru değildir.

  9. Soru 9

    Kolay

    Büyük Millet Meclisi'nin açılmasından sonra Anadolu'nun çeşitli bölgelerinde meclise karşı ayaklanmalar çıkmıştır. Aşağıdakilerden hangisi bu dönemde çıkan ayaklanmalar arasında yer almaz?

    • A)Anzavur Ayaklanması
    • B)Düzce-Bolu-Hendek Ayaklanması
    • C)Yozgat Ayaklanması
    • D)Konya Ayaklanması
    • E)Şeyh Sait Ayaklanması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Şeyh Sait Ayaklanması

    Şeyh Sait Ayaklanması 1925'te, yani Cumhuriyet Dönemi'nde çıkmıştır; Millî Mücadele yıllarındaki ayaklanmalar arasında yer almaz. Anzavur ve Düzce-Bolu-Hendek ayaklanmaları 1920'de Büyük Millet Meclisi'ne karşı çıktığından A ve B bu sorunun cevabı olamaz.

  10. Soru 10

    Orta

    Büyük Millet Meclisi, açılışından kısa süre sonra yürütme görevini üstlenecek bir kurul oluşturmuştur. 2 Mayıs 1920'de kabul edilen kanunla kurulan bu organ aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Temsil Heyeti
    • B)İcra Vekilleri Heyeti
    • C)İstiklal Mahkemeleri
    • D)Müdafaa-i Hukuk Grubu
    • E)Heyet-i Temsiliye Divanı
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — İcra Vekilleri Heyeti

    2 Mayıs 1920'de çıkarılan kanunla, meclis içinden seçilen bakanlardan oluşan İcra Vekilleri Heyeti kurulmuştur. Temsil Heyeti Erzurum Kongresi'nde oluşturulmuş, Sivas Kongresi'nde bütün yurdu temsil eder hâle getirilmiş ve meclisin açılmasıyla görevini tamamlamıştır; bu nedenle A doğru değildir. İstiklal Mahkemeleri ise yargı görevi üstlendiğinden C doğru değildir.

  11. Soru 11

    Kolay

    İstanbul Hükûmeti'nin geri çağırma emrine uymayan Mustafa Kemal Paşa, Erzurum Kongresi'nin toplanmasından kısa süre önce resmî görevinden ayrılmıştır. Mustafa Kemal Paşa'nın askerlik görevinden istifa ettiği tarih aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)19 Mayıs 1919
    • B)28 Mayıs 1919
    • C)8-9 Temmuz 1919
    • D)4 Eylül 1919
    • E)16 Mart 1920
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — 8-9 Temmuz 1919

    Mustafa Kemal Paşa 8-9 Temmuz 1919 gecesi Erzurum'da askerlik görevinden istifa etmiştir. 19 Mayıs 1919 Samsun'a çıkış tarihi, 4 Eylül 1919 ise Sivas Kongresi'nin toplandığı tarih olduğundan A ve D doğru değildir.

  12. Soru 12

    Kolay

    Amasya Genelgesi, Mustafa Kemal Paşa'nın yanı sıra Millî Mücadele'nin önde gelen komutanları tarafından da imzalanmıştır. Aşağıdakilerden hangisi genelgeyi Mustafa Kemal Paşa ile birlikte imzalayan isimlerden biridir?

    • A)Rauf Bey (Orbay)
    • B)İsmet Bey (İnönü)
    • C)Fevzi Paşa (Çakmak)
    • D)Bekir Sami Bey
    • E)Celalettin Arif Bey
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Rauf Bey (Orbay)

    Amasya Genelgesi Mustafa Kemal Paşa ile birlikte Rauf Bey, Refet Bey ve Ali Fuat Paşa tarafından imzalanmış; Kâzım Karabekir ve Konya'daki Cemal Paşa da telgrafla onaylarını bildirmiştir. İsmet Bey ve Fevzi Paşa bu tarihte İstanbul'da görevde bulunduklarından B ve C doğru değildir.

  13. Soru 13

    Orta

    Sevr Antlaşması'na göre kapitülasyonlar yeniden düzenlenmiş ve İtilaf Devletleri'nin tamamına tanınmıştır. Bu hüküm aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?

    • A)Osmanlı Devleti'nin dış borçlarının silindiğinin
    • B)Osmanlı Devleti'nin gümrük gelirlerinin arttığının
    • C)Osmanlı'nın ekonomik bağımsızlığının ortadan kalktığının
    • D)Yabancı şirketlerin ülkeden çıkarıldığının
    • E)Osmanlı Devleti'nin yeni pazarlar kazandığının
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Osmanlı'nın ekonomik bağımsızlığının ortadan kalktığının

    Kapitülasyonların kapsamının genişletilip bütün İtilaf Devletleri'ne tanınması, Osmanlı Devleti'nin ekonomik bağımsızlığını tamamen ortadan kaldırmıştır. Antlaşma yabancılara yeni ayrıcalıklar tanıdığından D, mali denetim öngördüğünden B doğru değildir.

  14. Soru 14

    Zor

    Millî Mücadele'nin hazırlık dönemi, genelgeler, kongreler ve Büyük Millet Meclisi'nin açılışıyla adım adım ilerlemiştir. Bu dönem bir bütün olarak değerlendirildiğinde aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

    • A)Alınan kararların tümünün İstanbul Hükûmeti'nce uygulandığı
    • B)Ulusal egemenlik düşüncesinin aşama aşama güçlendiği
    • C)Millî cemiyetlerin tek çatı altında birleştirildiği
    • D)Kurtuluş yönteminin belgelerle ortaya konulduğu
    • E)Anadolu'da yeni bir yönetim merkezinin oluştuğu
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Alınan kararların tümünün İstanbul Hükûmeti'nce uygulandığı

    İstanbul Hükûmeti bu kararların çoğuna karşı çıkmış, hatta Millî Mücadele'yi engellemeye çalışmıştır; bu nedenle kararların tümünün uygulandığı söylenemez. Cemiyetlerin Sivas Kongresi'nde birleştirilmesi ve Ankara'nın yönetim merkezi hâline gelmesi bu dönemin gerçekleri olduğundan C ve E söylenebilir.

  15. Soru 15

    Kolay

    Millî Mücadele'nin hazırlık döneminde toplanan ve bütün yurdu temsil eden kongre, 1919 sonbaharında bir hafta süren çalışmalar yapmıştır. Sivas Kongresi'nin toplandığı tarihler aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)23 Temmuz - 7 Ağustos 1919
    • B)4 - 11 Eylül 1919
    • C)20 - 22 Ekim 1919
    • D)12 Ocak - 28 Ocak 1920
    • E)23 Nisan - 2 Mayıs 1920
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — 4 - 11 Eylül 1919

    Sivas Kongresi 4-11 Eylül 1919 tarihleri arasında toplanmıştır. 23 Temmuz - 7 Ağustos 1919 Erzurum Kongresi'nin, 20-22 Ekim 1919 ise Amasya Görüşmeleri'nin tarihleri olduğundan A ve C doğru değildir.

Sponsorlu