KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Kurtuluş Savaşı Muharebeler Dönemi — Test 2

KPSS Tarih dersinin Kurtuluş Savaşı Muharebeler Dönemi konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 152 soru kitap sırasına göre 11 teste bölünmüştür; bu sayfa 2. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

Bu testteki sorular şu kavramları ölçüyor: I. İnönü Muharebesi (6–10 Ocak 1921), Saltanatın kaldırılması ve Lozan'a giden yol (1 Kasım 1922), Moskova Antlaşması (16 Mart 1921), II. İnönü Muharebesi (23 Mart – 1 Nisan 1921), Doğu Cephesi ve Ermenistan Harekâtı (Eylül–Kasım 1920), Düzenli orduya geçiş ve Kuva-yı Milliye'nin tasfiyesi (8 Kasım 1920), Teşkilat-ı Esasiye Kanunu – 1921 Anayasası (20 Ocak 1921), Londra Konferansı (Şubat–Mart 1921). Bu kavramların kartları konu anlatımında; her kartın altında bu ve benzeri sorular, karıştırılan noktalar ve sınav ipuçları var.

4 kolay7 orta4 zor

▶ Bu testi interaktif çöz📘 Konu anlatımıTüm testler

  1. Soru 1

    Zor

    Londra Konferansı sırasında TBMM heyeti başkanı Bekir Sami Bey'in bazı İtilaf devletleriyle imzaladığı ikili antlaşmalar TBMM tarafından onaylanmamış ve Bekir Sami Bey görevinden ayrılmıştır. TBMM'nin bu tutumu aşağıdakilerden hangisine verdiği önemi göstermektedir?

    • A)Askerî harcamaların azaltılmasına
    • B)Saltanat makamının korunmasına
    • C)Tam bağımsızlık ve devletler arası eşitlik ilkesine
    • D)Bölgesel yönetimlerin güçlendirilmesine
    • E)Yabancı sermayenin ülkeye çekilmesine
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Tam bağımsızlık ve devletler arası eşitlik ilkesine

    Söz konusu antlaşmalar bazı devletlere ayrıcalık tanıdığı ve tam bağımsızlık ilkesiyle çeliştiği için reddedilmiştir. Yabancı sermayeyi çekmek öncelikli amaç olsaydı bu antlaşmalar onaylanırdı; saltanatın korunması ise konuyla ilgisizdir.

  2. Soru 2

    Kolay

    TBMM, 1 Mart 1921'de Afganistan ile bir dostluk antlaşması imzalamıştır. Bu antlaşma TBMM açısından aşağıdakilerden hangisinin bir göstergesidir?

    • A)Askerî bir savunma ittifakına katıldığının
    • B)Kapitülasyonları yeniden kabul ettiğinin
    • C)Doğu sınırının kesinleştiğinin
    • D)Halifelik makamının kaldırıldığının
    • E)Uluslararası alanda tanınma sürecinin ilerlediğinin
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Uluslararası alanda tanınma sürecinin ilerlediğinin

    Afganistan ile imzalanan dostluk antlaşması, TBMM'nin dış dünyada tanınmasının somut bir örneğidir. Doğu sınırı 1921 Kars Antlaşması ile kesinleşmiş, halifelik ise 1924'te kaldırılmıştır.

  3. Soru 3

    Orta

    I. ve II. İnönü muharebelerinin ardından TBMM Sovyet Rusya ve Afganistan ile antlaşmalar imzalamış, İtilaf Devletleri Londra'da konferans toplamış, İtalya ise Anadolu'dan çekilmeye başlamıştır. Bu bilgilere dayanarak aşağıdaki genellemelerden hangisine ulaşılabilir?

    • A)Dış politikanın askerî gelişmelerden bağımsız yürütüldüğüne
    • B)Cephedeki başarıların dış politikadaki kazanımları artırdığına
    • C)TBMM'nin dış ilişkilerde İstanbul Hükûmeti'ne bağlı hareket ettiğine
    • D)İtilaf Devletleri'nin Sevr Antlaşması'ndan tümüyle vazgeçtiğine
    • E)Savaşın yalnızca ekonomik nedenlerle sona erdiğine
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Cephedeki başarıların dış politikadaki kazanımları artırdığına

    Askerî başarılar TBMM'nin siyasi itibarını yükseltmiş, tanınma ve antlaşma imkânlarını genişletmiştir. İtilaf Devletleri Sevr'den tümüyle vazgeçmemiş, yalnızca sınırlı değişiklikler önermiştir.

  4. Soru 4

    Orta

    Yunan ordusu Temmuz 1921'de Afyon, Kütahya ve Eskişehir yönünde geniş çaplı bir taarruza girişmiştir. Yunan ordusunun bu harekâtla ulaşmak istediği temel hedef aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Sevr Antlaşması'nı TBMM'ye zorla kabul ettirmek
    • B)Doğu Anadolu'da yeni bir cephe açmak
    • C)Boğazlar'ın yönetimini doğrudan ele geçirmek
    • D)İstanbul Hükûmeti'ni devirmek
    • E)Karadeniz kıyılarında kalıcı bir üs kurmak
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Sevr Antlaşması'nı TBMM'ye zorla kabul ettirmek

    Yunan taarruzunun amacı Türk ordusunu kesin yenilgiye uğratıp TBMM'ye Sevr şartlarını dayatmaktır. Harekât Batı Anadolu'da yürütüldüğünden Doğu Anadolu'da cephe açma veya Karadeniz'de üs kurma hedefleri gerçeği yansıtmaz.

  5. Soru 5

    Zor

    Mustafa Kemal, II. İnönü Muharebesi'nin ardından Batı Cephesi Komutanı İsmet Paşa'ya gönderdiği kutlama telgrafında, düşmanla birlikte milletin makûs talihinin de yenildiğini belirtmiştir. Bu ifadeyle anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Yenilgi ve geri çekilme sürecinin tersine dönmeye başladığı
    • B)Silahlı mücadelenin tümüyle sona erdiği
    • C)Yunan ordusunun barış görüşmesi istediği
    • D)Düzenli ordunun terhis edileceği
    • E)Askerî harekâtın ağırlığının Doğu Cephesi'ne kaydırılacağı
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Yenilgi ve geri çekilme sürecinin tersine dönmeye başladığı

    Telgraf, art arda gelen yenilgilerin yerini kazanılan başarıların almaya başladığını vurgular. Silahlı mücadele 1922'de Mudanya Ateşkes Antlaşması ile sona ermiş olup bu tarihte Yunan ordusunun barış istemesi söz konusu değildir.

  6. Soru 6

    Kolay

    İtilaf Devletleri, I. İnönü Muharebesi'nden sonra Sevr Antlaşması'nda bazı değişiklikler yapmayı gündeme getirmiştir. Bu tutum aşağıdakilerden hangisiyle açıklanabilir?

    • A)Yunanistan'ın savaştan tümüyle çekilmesi
    • B)TBMM'nin Sevr Antlaşması'nı imzalamış olması
    • C)Osmanlı Mebusan Meclisi'nin yeniden toplanması
    • D)Boğazlar'ın Türk ordusuna bırakılması
    • E)Sevr'in mevcut hâliyle uygulanamayacağının anlaşılması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Sevr'in mevcut hâliyle uygulanamayacağının anlaşılması

    Türk ordusunun kazandığı başarı, Sevr'in zorla kabul ettirilemeyeceğini göstermiştir. TBMM Sevr'i hiçbir zaman imzalamamış ve tanımamıştır; Mebusan Meclisi ise 1920'de kapatılmıştır.

  7. Soru 7

    Orta

    1921 Anayasası'nda yasama, yürütme ve yargı yetkilerinin TBMM'de toplandığı belirtilmiştir. Bu düzenleme aşağıdakilerden hangisiyle adlandırılır?

    • A)Kuvvetler ayrılığına dayanan parlamenter sistem
    • B)İki meclisli yasama düzeni
    • C)Federal devlet yapısı
    • D)Güçler birliği ilkesine dayanan meclis hükûmeti sistemi
    • E)Yarı başkanlık sistemi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Güçler birliği ilkesine dayanan meclis hükûmeti sistemi

    Tüm yetkilerin mecliste toplanması güçler birliği ilkesini ve meclis hükûmeti sistemini ifade eder. Kuvvetler ayrılığı bu anayasada benimsenmemiştir; ayrıca TBMM tek meclisli bir yapıya sahiptir.

  8. Soru 8

    Orta

    Sovyet Rusya, Millî Mücadele Dönemi'nde TBMM'ye silah ve para yardımı yapmış, 16 Mart 1921'de de Moskova Antlaşması'nı imzalamıştır. Sovyet Rusya'nın bu tutumunun temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Misak-ı Millî sınırlarını kendi ülkesine katmak istemesi
    • B)İtilaf Devletleri'nin bölgede güçlenmesini istememesi
    • C)Yunanistan ile askerî ittifak kurmuş olması
    • D)Boğazlar'ın Yunanistan'a bırakılmasını desteklemesi
    • E)Osmanlı borçlarını üstlenmeyi kabul etmesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — İtilaf Devletleri'nin bölgede güçlenmesini istememesi

    Sovyet Rusya, ortak düşman saydığı İtilaf Devletleri'nin bölgede güçlenmesini istemediği için TBMM'yi desteklemiştir. Yunanistan bu dönemde İtilaf Devletleri'nin yanında yer aldığından Sovyet Rusya ile ittifak kurması söz konusu değildir.

  9. Soru 9

    Zor

    I. İnönü Muharebesi'nin sonuçları arasında Teşkilat-ı Esasiye Kanunu'nun kabulü, Londra Konferansı'nın toplanması ve Moskova Antlaşması'nın imzalanması sayılabilir. Buna göre I. İnönü Muharebesi ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

    • A)TBMM'nin iç hukuk düzenlemelerini hızlandırdığı
    • B)TBMM'nin uluslararası alandaki konumunu güçlendirdiği
    • C)Yunan ordusunun Anadolu'daki varlığına son verdiği
    • D)Sevr Antlaşması'nın gözden geçirilmesini gündeme getirdiği
    • E)Sovyet Rusya ile ilişkilerin gelişmesine katkı sağladığı
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Yunan ordusunun Anadolu'daki varlığına son verdiği

    I. İnönü sınırlı ölçekli bir savunma başarısıdır; Yunan ordusu Anadolu'dan ancak 1922'de Büyük Taarruz sonunda çıkarılmıştır. Diğer seçenekler muharebenin bilinen iç ve dış sonuçlarıyla uyumludur.

  10. Soru 10

    Kolay

    Millî Mücadele Dönemi'nde açılan cepheler farklı devletlere karşı yürütülmüştür. Buna göre I. ve II. İnönü muharebelerinin yapıldığı cephede Türk ordusunun karşısında yer alan devlet aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Fransa
    • B)İngiltere
    • C)İtalya
    • D)Yunanistan
    • E)Ermenistan
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Yunanistan

    İnönü muharebeleri Batı Cephesi'nde Yunan ordusuna karşı yapılmıştır. Fransa Güney Cephesi'nde, Ermenistan ise Doğu Cephesi'nde mücadele edilen taraflar olduğundan bu seçenekler doğru değildir.

  11. Soru 11

    Orta

    I. İnönü Muharebesi'nin yapıldığı günlerde Türk ordusu, düzenli orduya katılmayı reddeden Çerkez Ethem kuvvetleriyle de uğraşmak zorunda kalmıştır. Bu durumun Millî Mücadele açısından ortaya çıkardığı temel güçlük aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Askerî gücün cephe dışına da ayrılmak zorunda kalması
    • B)Doğu Cephesi'nin yeniden açılması
    • C)TBMM'nin Ankara'dan taşınması
    • D)Kuva-yı Milliye teşkilatının yeniden kurulması
    • E)Sovyet Rusya'nın gönderdiği yardımları tümüyle kesmesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Askerî gücün cephe dışına da ayrılmak zorunda kalması

    İç ayaklanmalar, cephede kullanılması gereken kuvvetlerin bölünmesine yol açmıştır. Doğu Cephesi 1920'de Gümrü Antlaşması ile kapandığından yeniden açılması söz konusu değildir; TBMM de Ankara'dan taşınmamıştır.

  12. Soru 12

    Orta

    Kütahya-Eskişehir Muharebeleri'nin ardından TBMM, 5 Ağustos 1921'de Mustafa Kemal'e Başkomutanlık görevi vermiştir. Bu kararın alınmasında etkili olan temel etken aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Saltanatın kaldırılmak istenmesi
    • B)Ordunun tek elden hızla yönetilmesi ihtiyacı
    • C)Meclisin dağıtılmasına karar verilmesi
    • D)Yeni bir anayasa hazırlanmasının gündeme gelmesi
    • E)İtilaf Devletleri'nin barış önerisi sunması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Ordunun tek elden hızla yönetilmesi ihtiyacı

    Ağır yenilgi sonrasında ordunun süratle toparlanabilmesi için yetkilerin tek elde toplanması gerekmiştir. Meclis dağıtılmamış, yetkilerini belirli bir süreyle devretmiştir; saltanatın kaldırılması ise 1922'ye ait bir gelişmedir.

  13. Soru 13

    Zor

    1921 Teşkilat-ı Esasiye Kanunu'nda saltanat ve halifelik makamlarına ilişkin herhangi bir hükme yer verilmemiştir. Bu durumun temel nedeni olarak aşağıdakilerden hangisi gösterilebilir?

    • A)Saltanatın o tarihte hukuken kaldırılmış olması
    • B)Cumhuriyetin o tarihte ilan edilmiş olması
    • C)Halifeliğin başka bir devlete devredilmiş olması
    • D)Meclisin yasama yetkisinin sınırlandırılmış olması
    • E)Tartışmalı konuların millî birlik için ertelenmesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Tartışmalı konuların millî birlik için ertelenmesi

    Millî Mücadele sürerken saltanat ve halifelik gibi tartışma yaratabilecek konular gündeme getirilmemiş, birliğin korunması öncelenmiştir. Saltanat 1922'de kaldırılmış, cumhuriyet ise 1923'te ilan edilmiştir; bu nedenle ilgili seçenekler tarih bakımından uygun değildir.

  14. Soru 14

    Orta

    I. ve II. İnönü muharebeleri Batı Cephesi'nde kısa aralıklarla kazanılmıştır. Bu iki muharebenin ortak sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Yunan ordusunun Anadolu'dan çıkarılması
    • B)Doğu sınırının kesin olarak belirlenmesi
    • C)Düzenli orduya duyulan güvenin artması
    • D)Kapitülasyonların kaldırılması
    • E)Saltanat makamının kaldırılması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Düzenli orduya duyulan güvenin artması

    Her iki savunma başarısı da halkın ve meclisin düzenli orduya güvenini pekiştirmiştir. Doğu sınırı Kars Antlaşması ile kesinleşmiş, kapitülasyonlar ise Lozan Antlaşması ile kaldırılmıştır.

  15. Soru 15

    Kolay

    Kütahya-Eskişehir Muharebeleri'nden sonra TBMM, 5 Ağustos 1921'de çıkardığı Başkomutanlık Kanunu ile Mustafa Kemal'e meclisin yetkilerini üç ay süreyle kullanma imkânı tanımıştır. Bu kanunla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

    • A)Meclisin çalışmalarına tümüyle son verildiği
    • B)Saltanat makamına yeni yetkiler tanındığı
    • C)Yetkinin süreli olarak ve meclis adına verildiği
    • D)Yargı yetkisinin ordu komutanlarına devredildiği
    • E)TBMM'nin yasama görevinin kaldırıldığı
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Yetkinin süreli olarak ve meclis adına verildiği

    Kanun, yetkileri meclis adına ve üç aylık bir süreyle Başkomutan'a devretmiş, meclisin varlığına son vermemiştir. Bu nedenle meclisin kapatıldığını veya yasama görevinin kaldırıldığını ileri süren seçenekler yanlıştır; saltanat makamına da herhangi bir yetki tanınmamıştır.

Sponsorlu