KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Kurtuluş Savaşı Muharebeler Dönemi — Test 3

KPSS Tarih dersinin Kurtuluş Savaşı Muharebeler Dönemi konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 152 soru kitap sırasına göre 11 teste bölünmüştür; bu sayfa 3. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

Bu testteki sorular şu kavramları ölçüyor: Sakarya Meydan Muharebesi (23 Ağustos – 13 Eylül 1921), Ankara Antlaşması (20 Ekim 1921), Moskova Antlaşması (16 Mart 1921), Tekâlif-i Milliye Emirleri (7–8 Ağustos 1921), Güney Cephesi: Maraş, Antep ve Urfa direnişi (1919–1921), Başkomutanlık Kanunu (5 Ağustos 1921), Kars Antlaşması (13 Ekim 1921), Sakarya sonrası diğer diplomatik gelişmeler (Ekim 1921 – Mart 1922). Bu kavramların kartları konu anlatımında; her kartın altında bu ve benzeri sorular, karıştırılan noktalar ve sınav ipuçları var.

4 kolay9 orta2 zor

▶ Bu testi interaktif çöz📘 Konu anlatımıTüm testler

  1. Soru 1

    Orta

    Başkomutanlık Kanunu'nda Mustafa Kemal'e verilen yetkinin belirli bir süreyle sınırlandırılması ve uzatılmasının meclis kararına bağlanması öngörülmüştür. Bu düzenlemenin aşağıdakilerden hangisini korumaya yönelik olduğu savunulabilir?

    • A)Meclisin üstünlüğü ve millî egemenlik ilkesini
    • B)Saltanat kurumunun devamlılığını
    • C)Kuva-yı Milliye birliklerinin bağımsızlığını
    • D)İtilaf Devletleri ile yapılan antlaşmaları
    • E)Ordunun terhis edilmesine ilişkin kararı
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Meclisin üstünlüğü ve millî egemenlik ilkesini

    Yetkinin süreli olması ve uzatmanın meclis onayına bağlanması, egemenliğin kaynağının TBMM olmayı sürdürdüğünü gösterir. Kuva-yı Milliye bu dönemde tasfiye edildiğinden ilgili seçenek yanlıştır; saltanatın korunması da kanunun amacı değildir.

  2. Soru 2

    Kolay

    Başkomutanlık görevini üstlenen Mustafa Kemal, 7-8 Ağustos 1921'de Tekâlif-i Milliye Emirleri'ni yayımlamıştır. Bu emirlerin temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Ülkede kalıcı bir vergi düzeni kurmak
    • B)Yabancı devletlerden uzun vadeli borç almak
    • C)Sanayi kuruluşlarını devlet eliyle işletmek
    • D)Tarım ürünlerinin ihracatını artırmak
    • E)Ordunun ihtiyaçlarını ülke kaynaklarıyla karşılamak
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Ordunun ihtiyaçlarını ülke kaynaklarıyla karşılamak

    Tekâlif-i Milliye Emirleri, Sakarya öncesinde ordunun donatım ve iaşe ihtiyacını halkın katkısıyla karşılamak için çıkarılmıştır. Kalıcı bir vergi düzeni kurma amacı taşımaz; emirler savaş koşullarına özgü, geçici nitelikte yükümlülüklerdir.

  3. Soru 3

    Orta

    Tekâlif-i Milliye Emirleri'nde halkın elindeki yiyecek ve giyecek maddelerinin belirli bir oranına, bedeli daha sonra ödenmek üzere el konulması öngörülmüştür. Bu uygulama aşağıdakilerden hangisini yansıtmaktadır?

    • A)Ordunun ihtiyaçlarının dış yardımla karşılandığını
    • B)Savaşın topyekûn bir mücadeleye dönüştüğünü
    • C)Ekonomide serbest ticaretin genişletildiğini
    • D)Halkın savaş dışında tutulmak istendiğini
    • E)Vergilerin tümüyle kaldırıldığını
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Savaşın topyekûn bir mücadeleye dönüştüğünü

    Cephe gerisindeki halkın mal varlığının orduya tahsis edilmesi, mücadelenin topyekûn hâle geldiğini gösterir. Bedelin sonradan ödenmesi kaydı, uygulamanın bir bağış değil yükümlülük olduğunu ortaya koyduğundan vergilerin kaldırıldığı seçeneği de yanlıştır.

  4. Soru 4

    Orta

    Tekâlif-i Milliye Emirleri'nin uygulanmasını denetlemek ve emirlere uymayanları yargılamak üzere İstiklal Mahkemeleri görevlendirilmiştir. Bu durum aşağıdakilerden hangisini göstermektedir?

    • A)Yargı yetkisinin İstanbul Hükûmeti'ne bırakıldığını
    • B)Emirlerin gönüllülük esasına dayandığını
    • C)Ordunun ihtiyaçlarının önceden karşılanmış olduğunu
    • D)Emirlerin eksiksiz uygulanmasına büyük önem verildiğini
    • E)Mahkemelerin yalnızca askerleri yargılayabildiğini
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Emirlerin eksiksiz uygulanmasına büyük önem verildiğini

    Denetimin mahkemelere bırakılması, emirlerin bağlayıcı ve zorunlu olduğunu gösterir; dolayısıyla gönüllülük seçeneği yanlıştır. TBMM'ye bağlı olan İstiklal Mahkemeleri, İstanbul Hükûmeti ile ilişkili değildir.

  5. Soru 5

    Kolay

    Kurtuluş Savaşı'nın en uzun süren meydan muharebelerinden biri 23 Ağustos-13 Eylül 1921 tarihleri arasında yapılmıştır. Yaklaşık yirmi iki gün süren bu muharebe aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)II. İnönü Muharebesi
    • B)Kütahya-Eskişehir Muharebeleri
    • C)Başkomutanlık Meydan Muharebesi
    • D)Sakarya Meydan Muharebesi
    • E)Aslıhanlar Muharebesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Sakarya Meydan Muharebesi

    Verilen tarihler Sakarya Meydan Muharebesi'ne aittir. II. İnönü 23 Mart-1 Nisan 1921'de, Başkomutanlık Meydan Muharebesi ise 30 Ağustos 1922'de yapıldığından bu seçenekler tarih bakımından uygun değildir.

  6. Soru 6

    Orta

    Mustafa Kemal, Sakarya Meydan Muharebesi öncesinde orduya verdiği emirde savunmanın belirli bir hatta değil, bütün vatan yüzeyine dayandırılacağını belirtmiştir. Bu savunma anlayışının temel üstünlüğü aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Orduya sayısal bakımdan taarruz üstünlüğü kazandırması
    • B)Bir noktanın düşmesinin savunmayı tümüyle çökertmesini önlemesi
    • C)Cephede çok daha az asker kullanılmasını sağlaması
    • D)Dış yardım ihtiyacını tümüyle ortadan kaldırması
    • E)Muharebenin birkaç gün içinde bitmesini sağlaması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Bir noktanın düşmesinin savunmayı tümüyle çökertmesini önlemesi

    Savunmanın tek bir hatta bağlanmaması, cephenin bir yerden yarılması hâlinde direncin sürmesini sağlamıştır. Bu anlayış muharebenin süresini kısaltmamış, aksine yirmi iki gün süren bir direnişi mümkün kılmıştır.

  7. Soru 7

    Orta

    Sakarya Meydan Muharebesi, Kurtuluş Savaşı'nın askerî stratejisi bakımından bir dönüm noktası kabul edilir. Bu değerlendirmenin temel dayanağı aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Yunan ordusunun Anadolu'dan çıkarılması
    • B)Düzenli ordunun ilk kez kurulması
    • C)Savunma döneminin sona erip taarruz döneminin başlaması
    • D)Batı Cephesi'nin ikiye ayrılması
    • E)İtilaf Devletleri'nin savaşa doğrudan girmesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Savunma döneminin sona erip taarruz döneminin başlaması

    Sakarya, Türk ordusunun son savunma savaşı olup bundan sonra inisiyatif Türk tarafına geçmiştir. Yunan ordusunun Anadolu'dan çıkarılması 1922'de Büyük Taarruz'la gerçekleştiğinden bu seçenek doğru değildir.

  8. Soru 8

    Kolay

    Sakarya Meydan Muharebesi'nin kazanılmasının ardından TBMM, Başkomutan Mustafa Kemal'e bir unvan ve bir rütbe vermiştir. Söz konusu unvan ve rütbe aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Halife unvanı ve Serdar rütbesi
    • B)Gazi unvanı ve Ferik rütbesi
    • C)Paşa unvanı ve Mareşal rütbesi
    • D)Başbuğ unvanı ve Korgeneral rütbesi
    • E)Gazi unvanı ve Mareşal rütbesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Gazi unvanı ve Mareşal rütbesi

    TBMM, Sakarya Zaferi'nin ardından Mustafa Kemal'e Gazi unvanı ile birlikte Mareşal rütbesini vermiştir. Halifelik dinî bir makam olup TBMM tarafından böyle bir unvan verilmemiştir; Ferik ve Korgeneral rütbeleri de söz konusu kararla ilgili değildir.

  9. Soru 9

    Orta

    Sakarya Meydan Muharebesi'nin sonuçları arasında, Türk ordusunun 1683'teki II. Viyana Kuşatması'ndan bu yana süregelen geri çekilme sürecinin sona ermesi gösterilir. Bu değerlendirme aşağıdakilerden hangisini vurgulamaktadır?

    • A)Muharebenin uzun tarihsel süreç açısından taşıdığı önemi
    • B)Muharebenin yalnızca yerel ölçekli bir başarı olduğunu
    • C)Osmanlı ordusunun yeniden düzenlendiğini
    • D)Avrupa'da yeni toprakların kazanıldığını
    • E)Savaşın diplomasi yoluyla kazanıldığını
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Muharebenin uzun tarihsel süreç açısından taşıdığı önemi

    Bu değerlendirme, Sakarya'nın yüzyıllardır süren geri çekilme eğilimini tersine çevirdiğini vurgular. Muharebe sonucunda Avrupa'da toprak kazanılmamış, yalnızca Anadolu'da savunma başarısı elde edilmiştir.

  10. Soru 10

    Orta

    Sakarya Zaferi'nin ardından 13 Ekim 1921'de Kars Antlaşması imzalanmıştır. Bu antlaşmanın tarafları arasında aşağıdakilerden hangisi yer alır?

    • A)Fransa ve İtalya
    • B)İngiltere ve Yunanistan
    • C)İran ve Afganistan
    • D)Bulgaristan ve Romanya
    • E)Ermenistan, Gürcistan ve Azerbaycan
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Ermenistan, Gürcistan ve Azerbaycan

    Kars Antlaşması, Sovyet Rusya'nın da katılımıyla TBMM ile Kafkas cumhuriyetleri arasında imzalanmıştır. Fransa ile aynı günlerde imzalanan antlaşma Ankara Antlaşması olduğundan ve İngiltere ile Yunanistan bu antlaşmanın tarafı olmadığından diğer seçenekler yanlıştır.

  11. Soru 11

    Kolay

    20 Ekim 1921'de imzalanan Ankara Antlaşması ile Güney Cephesi'ndeki çatışmalar sona ermiştir. Bu antlaşma TBMM ile aşağıdaki devletlerden hangisi arasında imzalanmıştır?

    • A)İngiltere
    • B)İtalya
    • C)Yunanistan
    • D)Fransa
    • E)Sovyet Rusya
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Fransa

    Ankara Antlaşması TBMM ile Fransa arasında imzalanmış ve Güney Cephesi kapanmıştır. Sovyet Rusya ile imzalanan antlaşma Moskova Antlaşması olduğundan bu seçenek yanlıştır; İngiltere ve Yunanistan ile bu tarihte barış antlaşması yapılmamıştır.

  12. Soru 12

    Zor

    Fransa, Ankara Antlaşması'nı imzalayarak TBMM'yi resmen tanıyan ilk İtilaf devleti olmuştur. Bu gelişmenin doğrudan sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)İtilaf Devletleri arasındaki birliğin bozulması
    • B)Sevr Antlaşması'nın yürürlüğe girmesi
    • C)Yunanistan'ın savaştan çekilmesi
    • D)Boğazlar sorununun tümüyle çözülmesi
    • E)Musul sorununun sona ermesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — İtilaf Devletleri arasındaki birliğin bozulması

    Fransa'nın TBMM'yi tanıması, İtilaf bloğunun ortak tutumunu zayıflatmıştır. Yunanistan savaştan bu tarihte çekilmemiş, Boğazlar ve Musul sorunları ise Lozan sürecinde ele alınmıştır.

  13. Soru 13

    Orta

    Ankara Antlaşması ile Hatay ve İskenderun yöresi Fransız mandası altındaki Suriye sınırları içinde bırakılmış, buna karşılık bölgede yaşayan Türklerin kültürel haklarının korunması kabul edilmiştir. Bu düzenleme aşağıdakilerden hangisiyle değerlendirilebilir?

    • A)Misak-ı Millî'nin tam olarak gerçekleştirildiği
    • B)Suriye'nin bağımsızlığının tanındığı
    • C)Misak-ı Millî'den verilen bir ödün olduğu
    • D)Kapitülasyonların yeniden yürürlüğe girdiği
    • E)Doğu sınırının kesin biçimde belirlendiği
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Misak-ı Millî'den verilen bir ödün olduğu

    Hatay, Misak-ı Millî sınırları içinde görüldüğünden bu düzenleme bir ödün olarak değerlendirilir. Suriye bu tarihte Fransız mandası altında olduğundan bağımsızlığının tanınması söz konusu değildir; doğu sınırı ise Kars Antlaşması ile belirlenmiştir.

  14. Soru 14

    Orta

    Sakarya Zaferi'nden sonra İtalya, Anadolu'da bulunan son kuvvetlerini de geri çekmiştir. Bu durum aşağıdakilerden hangisinin bir kanıtıdır?

    • A)İtalya'nın Sevr Antlaşması'nı hiç imzalamadığının
    • B)Askerî başarıların işgalleri sona erdirmede etkili olduğunun
    • C)TBMM'nin İtalya'ya ekonomik ayrıcalıklar tanıdığının
    • D)Boğazlar'ın yönetiminin İtalya'ya bırakıldığının
    • E)Yunanistan'ın İtalya ile anlaşmaya vardığının
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Askerî başarıların işgalleri sona erdirmede etkili olduğunun

    Cephede kazanılan başarılar işgalci devletlerin Anadolu'daki varlığını sürdürmesini zorlaştırmıştır. İtalya Sevr'i imzalayan devletlerden biridir; ayrıca TBMM tam bağımsızlık ilkesi gereği ekonomik ayrıcalık tanımamıştır.

  15. Soru 15

    Zor

    İtilaf Devletleri, Sakarya Zaferi'nden sonra TBMM'ye ateşkes ve barış önerisinde bulunmuş; ancak öneri, Yunan kuvvetlerinin Anadolu'da kalmasını öngördüğü için kabul edilmemiştir. TBMM'nin bu tutumu aşağıdakilerden hangisiyle açıklanabilir?

    • A)Ordunun büyük ölçüde terhis edilmiş olması
    • B)Misak-ı Millî'den ödün verilmek istenmemesi
    • C)Sovyet Rusya'nın öneriye açıkça karşı çıkması
    • D)Saltanatın o tarihte kaldırılmış olması
    • E)İtilaf Devletleri'nin Sevr'i yürürlükten kaldırması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Misak-ı Millî'den ödün verilmek istenmemesi

    Anadolu'da yabancı asker bulunmasını öngören bir barış, Misak-ı Millî'nin tam bağımsızlık ilkesiyle bağdaşmaz. Saltanat 1 Kasım 1922'de kaldırıldığından ilgili seçenek tarih bakımından uygun değildir; ordu da terhis edilmemiş, taarruza hazırlanmaktadır.

Sponsorlu