Çözümlü sorular · okuma modu
KPSS Tarih dersinin Küreselleşen Dünya konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 135 soru kitap sırasına göre 9 teste bölünmüştür; bu sayfa 2. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.
Bu testteki sorular şu kavramları ölçüyor: Doğu Bloku'nun çözülmesi ve Varşova Paktı'nın dağılması (1989-1991), Birleşmiş Milletler: ana organlar ve uzmanlık kuruluşları (1945), Çevre sorunları ve zirveler: Stockholm (1972), Montreal (1987), Rio (1992), Kyoto (1997), Paris (2015), SSCB'nin dağılması, Bağımsız Devletler Topluluğu ve yeni dünya düzeni (1991), Bölgesel iş birliği girişimleri: KEİ (1992), ECO, D-8 (1997), GDAÜ, ŞİÖ (2001), Berlin Duvarı'nın yıkılışı (1989) ve Almanya'nın birleşmesi (1990), AB'nin genişlemesi ve derinleşmesi: Kopenhag Kriterleri, Schengen, Lizbon, Brexit, Küreselleşmenin ekonomik boyutu: çok uluslu şirketler, sermaye hareketleri, 2008 krizi. Bu kavramların kartları konu anlatımında; her kartın altında bu ve benzeri sorular, karıştırılan noktalar ve sınav ipuçları var.
4 kolay8 orta3 zor
Sera gazı salımlarının azaltılmasına ilişkin yükümlülükler getiren ve 1997'de kabul edilen protokol aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: C — Kyoto Protokolü
Sera gazlarının sınırlandırılmasına ilişkin 1997 tarihli belge Kyoto Protokolü'dür. Montreal Protokolü ozon tabakasıyla, Ramsar Sözleşmesi ise sulak alanların korunmasıyla ilgilidir.
Çevre sorunlarının ilk kez uluslararası düzeyde kapsamlı biçimde ele alındığı 1972 tarihli Birleşmiş Milletler konferansı hangi kentte toplanmıştır?
Doğru cevap: A — Stockholm
Birleşmiş Milletler İnsan Çevresi Konferansı 1972'de Stockholm'de toplanmıştır. Rio de Janeiro 1992 Yeryüzü Zirvesi'ne, Kyoto ise 1997 protokolüne ev sahipliği yaptığından doğru yanıt değildir.
Sanayileşmenin yaygınlaşması ve fosil yakıt kullanımının artmasıyla atmosferdeki sera gazı miktarı yükselmiştir. Bu durumun sonucu aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: D — Küresel ısınma ve iklim değişikliğinin hızlanması
Sera gazlarının artması atmosferde ısı tutulumunu güçlendirerek küresel ısınmayı ve iklim değişikliğini hızlandırır. Bu süreçte buzullar erimekte ve deniz seviyesi yükselmekte olduğundan diğer seçenekler bilimsel verilerle çelişir.
1957'de ilk yapay uydunun yörüngeye yerleştirilmesi ve 1961'de insanlı ilk uzay uçuşunun gerçekleştirilmesi Soğuk Savaş Dönemi'ne rastlar. Bu gelişmeler hangisini göstermektedir?
Doğru cevap: E — Blok rekabetinin uzay alanına da taşındığını
Uzay alanındaki başarılar, iki blokun bilimsel ve teknolojik üstünlük yarışının bir parçasıdır. Bu dönemde bloklar arasında kapsamlı bir bilimsel iş birliği kurulmadığı gibi teknolojik gelişme de hızlanmıştır.
Küreselleşmeyle birlikte iletişim araçlarının yaygınlaşması, farklı toplumlara ait ürün, alışkanlık ve yaşam biçimlerinin hızla yayılmasına yol açmıştır. Bu durumun kültürel alanda ortaya çıkardığı sonuç aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: A — Yerel kültürel özelliklerin aşınma riskinin doğması
Küreselleşme kültürler arası etkileşimi artırırken yerel kültürel özelliklerin korunması sorununu da gündeme getirmiştir. İletişim araçlarının yaygınlaşması bilgi akışını hızlandırdığından yavaşlama yönündeki seçenek verilerle çelişir.
Sovyetler Birliği'nin dağılmasının ardından eski Sovyet cumhuriyetlerinin bir bölümünün 1991'de oluşturduğu topluluk aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: C — Bağımsız Devletler Topluluğu
Dağılmanın ardından kurulan yapı Bağımsız Devletler Topluluğu'dur. Varşova Paktı ve COMECON aynı dönemde dağıldığından yeni bir oluşum olarak gösterilemez.
Avrupa Güvenlik ve İş Birliği Konferansı'nın 1995'te dönüştüğü örgüt aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: E — Avrupa Güvenlik ve İş Birliği Teşkilatı
Konferans, 1995'te kurumsallaşarak Avrupa Güvenlik ve İş Birliği Teşkilatı adını almıştır. NATO askerî bir ittifak, Avrupa Birliği ise ekonomik ve siyasi bütünleşme örgütü olduğundan doğru yanıt değildir.
Soğuk Savaş'ın sona ermesiyle iki kutuplu düzen ortadan kalkmış; buna karşın dünyanın çeşitli bölgelerinde etnik ve bölgesel çatışmalar artmıştır. Bu durum hangisini göstermektedir?
Doğru cevap: B — Blokların çözülmesinin yeni sorunlar doğurduğunu
Blok disiplininin ortadan kalkması, bastırılmış bölgesel ve etnik sorunların yüzeye çıkmasına yol açmıştır. Çatışmaların artması, sorunların çözüldüğü ya da silahlanmanın bittiği yönündeki yargıları geçersiz kılar.
Uluslararası barış ve güvenliğin korunmasında temel sorumluluğu bulunan ve merkezi New York'ta olan örgüt aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: D — Birleşmiş Milletler
Evrensel nitelikli ve merkezi New York'ta bulunan örgüt Birleşmiş Milletler'dir. NATO bölgesel bir savunma örgütü, UNESCO ise Birleşmiş Milletler'e bağlı uzmanlık kuruluşu olduğundan doğru yanıt olamaz.
Berlin Duvarı'nın 1989'da yıkılmasının doğrudan sonucu aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: E — İki Almanya'nın birleşme sürecinin hızlanması
Duvarın yıkılması iki Almanya arasındaki birleşme sürecini hızlandırmış ve 1990'da birleşme gerçekleşmiştir. Varşova Paktı'nın kuruluşu 1955'te, Almanya'nın işgal bölgelerine ayrılması ise 1945'te, II. Dünya Savaşı'nın hemen ardından gerçekleştiğinden sonuç olarak gösterilemez.
Aşağıdakilerden hangisi Soğuk Savaş'ın sona ermesiyle ilgili gelişmeler arasında yer almaz?
Doğru cevap: B — Truman Doktrini'nin açıklanması
Truman Doktrini 1947'de açıklanmış olup Soğuk Savaş'ın başlangıç dönemine aittir. Diğer seçenekler 1989-1991 arasında yaşanan ve Soğuk Savaş'ı sona erdiren gelişmelerdir.
Uluslararası ticaretin kurallarını belirlemek ve ticari uyuşmazlıkları çözmek amacıyla 1995'te kurulan örgüt aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: D — Dünya Ticaret Örgütü
Uluslararası ticaret kurallarını düzenleyen örgüt 1995'te kurulan Dünya Ticaret Örgütü'dür. Uluslararası Para Fonu parasal istikrarla, UNICEF ise çocuklara yönelik yardımlarla ilgilendiğinden doğru yanıt değildir.
Hava ve su kirliliği ile iklim değişikliği gibi çevre sorunlarının etkileri ülke sınırlarıyla sınırlı kalmamakta, bir bölgedeki kirlilik başka ülkeleri de etkileyebilmektedir. Bu durumun ortaya çıkardığı zorunluluk aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: A — Uluslararası iş birliğine ve ortak anlaşmalara gidilmesi
Sınır aşan nitelikteki çevre sorunları, devletlerin ortak kurallar üzerinde anlaşmasını ve iş birliği yapmasını zorunlu kılmıştır; Montreal ve Kyoto gibi belgeler bu ihtiyacın ürünüdür. Sorunların tek ülke çabasıyla çözülemeyeceği bu nedenle açıktır.
1969'da insanın ilk kez Ay'a ayak basmasını sağlayan görev aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: C — Apollo 11
İnsanın Ay'a inişi 1969'da Apollo 11 göreviyle gerçekleşmiştir. Sputnik 1 ilk yapay uydu, Vostok 1 ise ilk insanlı uzay uçuşunu gerçekleştiren araç olduğundan doğru yanıt değildir.
Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'ndeki veto yetkisinin sonucu aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: B — Bir daimî üyenin karşı oyunun kararı engellemesi
Veto yetkisi, daimî üyelerden birinin karşı oy kullanması hâlinde kararın alınamamasına yol açar. Bu durum bütün üyelerin eşit ağırlıkta oy kullandığı savını geçersiz kılar; Güvenlik Konseyi kararları ayrıca üyeler için bağlayıcı niteliktedir.
