Çözümlü sorular · okuma modu
KPSS Tarih dersinin Küreselleşen Dünya konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 135 soru kitap sırasına göre 9 teste bölünmüştür; bu sayfa 3. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.
Bu testteki sorular şu kavramları ölçüyor: Birleşmiş Milletler: ana organlar ve uzmanlık kuruluşları (1945), Maastricht Antlaşması (1992), euro ve AB kurumları, SSCB'nin dağılması, Bağımsız Devletler Topluluğu ve yeni dünya düzeni (1991), Doğu Bloku'nun çözülmesi ve Varşova Paktı'nın dağılması (1989-1991), Yugoslavya'nın dağılması (1991-2008), Bosna Savaşı, Srebrenitsa ve Dayton Anlaşması (1992-1995), Körfez Savaşı (1990-1991) ve Türkiye'ye etkileri, Arap Baharı (2010-2011). Bu kavramların kartları konu anlatımında; her kartın altında bu ve benzeri sorular, karıştırılan noktalar ve sınav ipuçları var.
8 kolay6 orta1 zor
Aşağıdakilerden hangisi Birleşmiş Milletler'in ana organları arasında yer almaz?
Doğru cevap: C — Avrupa Komisyonu
Avrupa Komisyonu, Avrupa Birliği'nin yürütme organıdır ve Birleşmiş Milletler'le ilgisi yoktur. Genel Kurul, Güvenlik Konseyi, Ekonomik ve Sosyal Konsey ile Uluslararası Adalet Divanı ise Birleşmiş Milletler'in ana organları arasındadır.
11 Eylül 2001'de düzenlenen ve terörle mücadelenin uluslararası gündemin ilk sırasına yerleşmesine yol açan saldırıların hedef aldığı ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: C — ABD
11 Eylül 2001 saldırıları ABD'de gerçekleşmiş ve ardından uluslararası düzeyde terörle mücadele politikaları öne çıkmıştır. Fransa, İngiltere ve Almanya farklı tarihlerde terör olaylarıyla karşılaşmışsa da 11 Eylül saldırılarının hedefi bu ülkeler değildir.
2003'te başlayan Irak Savaşı'nın Orta Doğu açısından sonucu aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: D — Bölgede istikrarsızlığın uzun süre devam etmesi
Savaşın ardından Irak'ta ve çevresinde güvenlik sorunları uzun süre devam etmiş, bölgesel dengeler sarsılmıştır. Kalıcı barış hemen sağlanmamış; bölgedeki devlet sınırları da bu savaş sonucunda değişmemiştir.
1990'da Irak'ın işgal etmesi üzerine uluslararası bir koalisyonun harekete geçmesine yol açan ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: E — Kuveyt
Irak'ın 1990'da Kuveyt'i işgal etmesi üzerine Birleşmiş Milletler kararlarına dayanan uluslararası koalisyon 1991'de harekete geçmiş ve Kuveyt'in işgali sona erdirilmiştir. Suriye ve Ürdün işgale uğrayan taraf değildir; Lübnan ise farklı bir dönemde iç savaş yaşamış olup bu olayla ilgisi yoktur.
Kosova'nın bağımsızlığını ilan ettiği yıl aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: C — 2008
Kosova bağımsızlığını 2008'de ilan etmiştir. 1999 bölgeye yönelik uluslararası müdahalenin, 1995 ise Bosna Savaşı'nı sona erdiren Dayton Anlaşması'nın yılı olduğundan bağımsızlık ilanının tarihi olamaz.
1994'te yaşanan ve çok sayıda insanın hayatını kaybettiği soykırıma sahne olan Afrika ülkesi aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: C — Ruanda
1994'te Ruanda'da yaşanan soykırım, uluslararası toplumun iç çatışmalara müdahale konusundaki yetersizliğini gözler önüne sermiştir. Nijerya, Fas ve Senegal bu olayın yaşandığı ülkeler arasında yer almaz; olay yalnızca Ruanda ile ilgilidir.
Dünya genelinde sağlık alanında çalışmalar yürüten Birleşmiş Milletler uzmanlık kuruluşu aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: A — Dünya Sağlık Örgütü
Sağlık alanında çalışan Birleşmiş Milletler uzmanlık kuruluşu Dünya Sağlık Örgütü'dür. Gıda ve Tarım Örgütü beslenme ve tarımla, Uluslararası Çalışma Örgütü ise çalışma yaşamıyla ilgilendiğinden sağlık alanının sorumlusu değildir.
Türk dilini, kültürünü ve sanatını yurt dışında tanıtmak amacıyla 2007'de kurulan kuruluş aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: B — Yunus Emre Vakfı
Yunus Emre Vakfı 2007'de kurulmuş ve bağlı enstitüler aracılığıyla yurt dışında Türkçe öğretimi ile kültür tanıtımı çalışmaları yürütmüştür. TİKA kalkınma iş birliği projelerini yürütür; Türk Dil Kurumu ise dil araştırmalarına yönelik yurt içi bir kurumdur.
Yugoslavya'nın dağılmasıyla ilgili olarak, I. Süreç 1990'ların başında bağımsızlık ilanlarıyla başlamıştır. II. Bosna-Hersek'te uzun süren bir savaş yaşanmıştır. III. Süreç hiçbir çatışma yaşanmadan tamamlanmıştır. yargılarından hangileri doğrudur?
Doğru cevap: A — I ve II
Dağılma 1990'ların başında bağımsızlık ilanlarıyla başlamış ve Bosna-Hersek'te 1992-1995 arasında büyük bir savaş yaşanmıştır; bu nedenle I ve II doğrudur. III yanlıştır, çünkü süreç ağır çatışmalar ve insani felaketlerle birlikte ilerlemiştir.
Uluslararası Para Fonu'nun temel işlevi aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: C — Ödemeler dengesi sorunlarında destek sağlamak
Uluslararası Para Fonu, ödemeler dengesi güçlüğü çeken ülkelere kaynak sağlayarak uluslararası parasal istikrarı korumayı amaçlar. Sınır anlaşmazlıkları Uluslararası Adalet Divanı'nın, eğitim programları ise UNESCO'nun ilgi alanına girer.
Avrupa Birliği'ne üyelik için aday ülkelerin karşılaması gereken ve 1993'te belirlenen ölçütler aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: A — Kopenhag Kriterleri
Aday ülkelerin karşılaması gereken siyasi ve ekonomik ölçütler 1993'te Kopenhag'da belirlenmiştir. Maastricht kriterleri ise ortak para birimine geçiş için gereken parasal ölçütleri ifade ettiğinden üyelik ölçütleriyle karıştırılmamalıdır.
Avrupa Birliği'nin 2004'teki genişlemesinin ayırt edici özelliği aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: B — Eski Doğu Bloku ülkelerinin üye olarak katılması
2004 genişlemesi, Soğuk Savaş döneminde Doğu Bloku içinde yer almış çok sayıda ülkenin aynı anda üye olmasıyla dikkat çeker. Genişleme üye sayısını artırmıştır; katılan ülkelerin tamamı da ortak para birimine hemen geçmemiştir.
1990-1991'deki Körfez Savaşı'nın Türkiye ekonomisi üzerindeki etkisi aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: D — Bölgesel ticaret ve petrol gelirlerinde kayıp yaşanması
Savaş nedeniyle Irak ile ticaret durmuş, petrol boru hattı kapanmış ve Türkiye önemli gelir kaybına uğramıştır. Dış ticaret hacmi artmamış, aksine bölgesel ticaret daralmıştır; enerji ithalatı ise sona ermemiş, sürmüştür.
2010 sonlarında Tunus'ta başlayarak Orta Doğu ve Kuzey Afrika'da birçok ülkeye yayılan toplumsal hareketler dizisine verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: A — Arap Baharı
Tunus'ta başlayıp bölgeye yayılan toplumsal hareketler Arap Baharı olarak adlandırılmıştır. Prag Baharı 1968'de Çekoslovakya'da yaşanmıştır; Kadife Devrim ise 1989'da yine Çekoslovakya'da gerçekleştiğinden bu hareketlerle ilgisi yoktur.
Soğuk Savaş'ın sona ermesinin ardından ortaya çıkan uluslararası yapıyı tanımlamak için kullanılan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: C — Tek kutuplu dünya
Sovyetler Birliği'nin dağılmasıyla ABD'nin belirleyici konuma gelmesi tek kutuplu dünya kavramıyla anlatılmıştır. İki kutuplu dünya Soğuk Savaş dönemine aittir; bağlantısızlar düzeni ise iki bloğun dışında kalan ülkelerin tutumunu anlattığından bu dönemi tanımlamaz.
