KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Osmanlı Kuruluş Dönemi — Test 1

KPSS Tarih dersinin Osmanlı Kuruluş Dönemi konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 139 soru kitap sırasına göre 10 teste bölünmüştür; bu sayfa 1. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

Bu testteki sorular şu kavramları ölçüyor: Orhan Bey'in fetihleri: Bursa (1326), Maltepe (1329), İznik, İzmit, Kuruluş ortamı: Kösedağ (1243) sonrası Anadolu ve uç konumu, Orhan Bey'in teşkilat yenilikleri: ilk vezir, divan, yaya-müsellem, akçe, Rumeli'ye geçiş: Çimpe (1353), Gelibolu ve kolaylaştıran etkenler, I. Murad'ın teşkilat yenilikleri: kazaskerlik, defterdarlık, Pençik, Yeniçeri, Devşirme sistemi, Kapıkulu ve ordunun bölümleri, Osman Bey dönemi: Karacahisar, Koyunhisar (1302), Yenişehir, I. Murad'ın Balkan fetihleri: Edirne (1362), Sırpsındığı (1364), Çirmen (1371). Bu kavramların kartları konu anlatımında; her kartın altında bu ve benzeri sorular, karıştırılan noktalar ve sınav ipuçları var.

4 kolay7 orta4 zor

▶ Bu testi interaktif çöz📘 Konu anlatımıTüm testler

  1. Soru 1

    Kolay

    Osmanlı Beyliği, XIII. yüzyılın sonlarında Bizans sınırındaki uç bölgede kurulmuştur. Bu konum beyliğe sürekli gaza yapma imkânı sağlamış, Moğol baskısından kaçan Türkmen grupları da bu bölgede toplanmıştır. Bu bilgiye dayanarak Osmanlı Beyliği'nin hızla büyümesinde aşağıdakilerden hangisinin etkili olduğu söylenebilir?

    • A)Deniz ticaretinden elde edilen gelirlerin sürekli artması
    • B)Anadolu Selçuklu tahtına ortak bir hükümdar oturtulması
    • C)Sınır bölgesinde hem savaşçı nüfus hem fetih alanı bulması
    • D)Abbasi halifeliğinin merkezinin beyliğe taşınmış olması
    • E)Moğol ordularının beyliğin hizmetine girmiş olması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Sınır bölgesinde hem savaşçı nüfus hem fetih alanı bulması

    Uç bölgede bulunmak Osmanlı Beyliği'ne hem sürekli genişleyebileceği bir cephe hem de gazaya katılmak isteyen insan gücü sağlamıştır. Halifeliğin Osmanlı'ya geçmesi 1517'de Yavuz Sultan Selim Dönemi'nde gerçekleştiği için o seçenek kuruluş yıllarıyla ilgili değildir. Beylik bu dönemde henüz denizcilik faaliyeti yürütmediğinden deniz ticareti gelirleri de belirleyici olamaz.

  2. Soru 2

    Zor

    Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Beyliği'nin kısa sürede devletleşmesinde etkili olan iç etkenler arasında gösterilemez?

    • A)Merkezî otoritenin güçlü tutulmuş olması
    • B)Bizans'ta taht kavgalarının sürüyor olması
    • C)Ordunun düzenli birliklerle desteklenmesi
    • D)Fethedilen yerlerde hoşgörülü yönetim uygulanması
    • E)Hükümdarların yetenekli kişiler arasından çıkması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Bizans'ta taht kavgalarının sürüyor olması

    Bizans'ta yaşanan taht kavgaları Osmanlı'nın dışında gelişen bir durum olduğu için iç etken değil, dış etkendir. Merkezî otoritenin güçlü olması, düzenli ordunun kurulması, hoşgörülü yönetim ve yetenekli hükümdarlar ise beyliğin kendi bünyesinden kaynaklanan iç etkenlerdir.

  3. Soru 3

    Orta

    Orhan Bey Dönemi'nde ilk kez vezir atanmış, devlet işlerinin görüşüldüğü divan oluşturulmuş ve ülke yönetim birimlerine ayrılmıştır. Bu gelişmeler aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?

    • A)Beylikten devlete geçiş sürecinin başladığının
    • B)Anadolu'daki Türk siyasi birliğinin tamamlandığının
    • C)Denizlerde üstünlük kurulduğunun
    • D)Halifelik makamının üstlenildiğinin
    • E)Haçlı tehlikesinin ortadan kalktığının
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Beylikten devlete geçiş sürecinin başladığının

    Vezirlik, divan ve yönetim birimleri gibi kurumların ortaya çıkması, Osmanlı'nın aşiret düzeninden çıkıp devlet teşkilatına geçtiğini gösterir. Anadolu Türk siyasi birliği ancak Yavuz Sultan Selim Dönemi'nde tamamlandığı için o seçenek dönemle bağdaşmaz. Halifeliğin Osmanlı'ya geçişi de 1517'de gerçekleşmiştir.

  4. Soru 4

    Zor

    Yıldırım Bayezid, Anadolu'da ortadan kaldırdığı beyliklerin topraklarında halkın ve eski yönetici ailelerin desteğini kazanacak bir siyaset izlememiştir. Bu durumun aşağıdakilerden hangisine zemin hazırladığı savunulabilir?

    • A)Balkanlarda Haçlı ordularının yeniden güçlenip birleşmesine
    • B)Bizans'ın İstanbul kuşatmasını kırmasına
    • C)Ankara Savaşı'nda beylik kuvvetlerinin taraf değiştirmesine
    • D)Memlüklerin Anadolu'ya sefer düzenlemesine
    • E)Venedik'in Ege adalarını ele geçirmesine
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Ankara Savaşı'nda beylik kuvvetlerinin taraf değiştirmesine

    Beylik topraklarında rıza yerine baskıya dayanan bir yönetim izlenmesi, eski beylerin ve halkın Osmanlı'ya bağlılığını zayıflatmış, Ankara Savaşı'nda bu kuvvetlerin Timur'un yanına geçmesini kolaylaştırmıştır. Bizans'ın kuşatmayı kırması söz konusu olmamış, kuşatma Timur tehlikesi nedeniyle kaldırılmıştır. Memlüklerin bu dönemde Anadolu'ya seferi de bulunmamaktadır.

  5. Soru 5

    Orta

    Osman Bey Dönemi'nde ele geçirilen ve Osmanlı tarihinde ilk kez bir kadı ile subaşının görevlendirildiği, ilk cuma hutbesinin okunduğu kabul edilen yer aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Karacahisar
    • B)Yenişehir
    • C)Bursa
    • D)Aydos Kalesi
    • E)Gelibolu
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Karacahisar

    Karacahisar'ın alınmasının ardından buraya kadı ve subaşı atanması, Osman Bey'in yargı ve yönetim alanında bağımsız davrandığını gösteren ilk uygulamalardandır. Bursa 1326'da Orhan Bey Dönemi'nde fethedildiği için Osman Bey'e ait bir gelişme sayılamaz. Gelibolu ise Rumeli'ye geçişten sonra, yine Orhan Bey Dönemi'nde elde edilmiştir.

  6. Soru 6

    Orta

    I. Murad Dönemi'nde Balkanlarda uç beylikleri oluşturulmuş, akıncı birlikleri düşman topraklarına düzenli akınlar yaparak bölgeyi fethe hazırlamıştır. Bu uygulamanın Osmanlı'ya sağladığı katkı aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Denizlerde kalıcı bir üstünlük kurulması
    • B)Fetih öncesinde bölgenin direncini kırıp bilgi toplanması
    • C)Anadolu'daki Türk beyliklerinin tamamen ortadan kaldırılması
    • D)Ticaret yollarının Memlüklerden alınması
    • E)Halifelik makamının devlete bağlanması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Fetih öncesinde bölgenin direncini kırıp bilgi toplanması

    Akıncılar düşman topraklarına yaptıkları baskınlarla hem karşı tarafın direncini kırmış hem de ordunun ihtiyaç duyduğu bilgiyi toplayarak fetihleri kolaylaştırmıştır. Denizlerde üstünlük kurulması bu dönemin değil, XVI. yüzyılın konusudur. Anadolu beyliklerinin ortadan kaldırılması ise Rumeli'deki akınlarla ilgili bir sonuç değildir.

  7. Soru 7

    Orta

    Osmanlı Devleti, Rumeli'ye yerleştirdiği aileleri seçerken aralarında geçimsizlik bulunan grupları aynı bölgeye göndermemeye özen göstermiş, göç ettirilenlerin eski yurtlarına dönmesini de yasaklamıştır. Bu ilkeler aşağıdaki politikalardan hangisinin uygulanışıyla ilgilidir?

    • A)Devşirme sistemi
    • B)Millet sistemi
    • C)Pençik sistemi
    • D)Müsadere usulü
    • E)İskân politikası
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — İskân politikası

    Fethedilen bölgelere planlı biçimde nüfus yerleştirilmesine iskân politikası denir ve metinde anlatılan ölçütler bu politikanın uygulama ilkeleridir. Devşirme ve pençik gayrimüslim çocuklardan ya da savaş esirlerinden asker sağlanmasıyla ilgili olduğu için nüfus yerleştirmeyi açıklamaz. Millet sistemi ise farklı dinî toplulukların kendi hukuklarına göre yaşamasını düzenler.

  8. Soru 8

    Orta

    Osmanlı Beyliği'nde savaş zamanı toplanan aşiret kuvvetlerinin yetersiz kalması üzerine Orhan Bey Dönemi'nde Türklerden oluşan düzenli piyade ve süvari birlikleri kurulmuştur. Bu birliklere verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Akıncılar
    • B)Yeniçeriler
    • C)Kapıkulu süvarileri
    • D)Cebeciler
    • E)Yaya ve müsellemler
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Yaya ve müsellemler

    Osmanlı'nın ilk düzenli ordu birlikleri olan yaya ve müsellemler Orhan Bey Dönemi'nde oluşturulmuştur. Yeniçeriler ve kapıkulu süvarileri I. Murad Dönemi'nde kurulan Kapıkulu Ocaklarına bağlı olduğu için Orhan Bey'e ait değildir. Akıncılar ise uçlarda görev yapan, düzenli maaş almayan hafif süvari kuvvetleridir.

  9. Soru 9

    Kolay

    Orhan Bey Dönemi'nde 1337'de Bizans'tan alınan ve Osmanlı'nın Marmara Denizi'nin doğu kıyısındaki hâkimiyetini pekiştiren kent aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Edirne
    • B)Amasya
    • C)İzmit
    • D)Sinop
    • E)Konya
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — İzmit

    İzmit 1337'de Orhan Bey tarafından alınmış ve böylece Bizans'ın Marmara'nın doğusundaki varlığı büyük ölçüde sona ermiştir. Edirne, I. Murad Dönemi'nde Rumeli'de ele geçirildiği için Orhan Bey Dönemi'ne ait değildir. Sinop ise 1461'de Fatih Sultan Mehmed Dönemi'nde Candaroğullarından alınmıştır.

  10. Soru 10

    Orta

    Osman Bey'in kayınpederi olduğu kabul edilen ve ahi çevrelerinin önde gelen adlarından biri sayılan kişi aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Şeyh Edebali
    • B)Davud-ı Kayseri
    • C)Molla Fenari
    • D)Süleyman Paşa
    • E)Alaeddin Paşa
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Şeyh Edebali

    Şeyh Edebali, ahi çevrelerinin saygın adlarından biridir ve kızıyla evlenen Osman Bey'e manevi destek sağlayarak beyliğin kuruluşunda etkili olmuştur. Davud-ı Kayseri, İznik'te açılan ilk Osmanlı medresesinin başına getirilen bilgindir. Süleyman Paşa ise Orhan Bey'in Rumeli'ye geçişi yürüten oğludur.

  11. Soru 11

    Zor

    Osmanlı Devleti'nde gerçekleşen bazı olaylar şunlardır: I. Çimpe Kalesi'nin elde edilmesi II. Bursa'nın fethedilmesi III. Karesi Beyliği'nin Osmanlı'ya katılması Bu olayların kronolojik sırası aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)I - II - III
    • B)II - I - III
    • C)III - I - II
    • D)II - III - I
    • E)III - II - I
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — II - III - I

    Bursa 1326'da fethedilmiş, Karesi Beyliği 1340'lı yıllarda Osmanlı'ya katılmış, Çimpe Kalesi ise 1353'te elde edilmiştir; doğru sıralama II - III - I biçimindedir. Çimpe'nin en başa konulduğu seçenek yanlıştır, çünkü Rumeli'ye geçiş ancak Karesi'nin alınmasından sonra mümkün olmuştur. Karesi'yi Bursa'dan önceye alan seçenekler de tarih bakımından tutarsızdır.

  12. Soru 12

    Kolay

    Anadolu Selçuklu Devleti'nin 1243'te ağır bir yenilgi alarak Moğol egemenliğine girmesine ve Anadolu'da beyliklerin ortaya çıktığı bir sürecin başlamasına yol açan savaş aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Malazgirt Savaşı
    • B)Pasinler Savaşı
    • C)Miryokefalon Savaşı
    • D)Kösedağ Savaşı
    • E)Yassıçemen Savaşı
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Kösedağ Savaşı

    1243 Kösedağ Savaşı'nda Anadolu Selçuklu ordusu Moğollara yenilmiş, Anadolu İlhanlı egemenliğine girmiş ve merkezî otoritenin çözülmesiyle Türkmen beylikleri güçlenmiştir. Malazgirt 1071'de Bizans'a karşı kazanılan zafer olduğu için Moğol egemenliğiyle ilgisi yoktur. Yassıçemen ise 1230'da Harzemşahlara karşı kazanılmış bir Selçuklu zaferidir.

  13. Soru 13

    Kolay

    I. Murad'ın şehit edildiği ve Balkanlarda Osmanlı üstünlüğünü pekiştiren 1389 tarihli savaş aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Sırpsındığı Savaşı
    • B)Çirmen Savaşı
    • C)II. Kosova Savaşı
    • D)Niğbolu Savaşı
    • E)I. Kosova Savaşı
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — I. Kosova Savaşı

    1389'da yapılan I. Kosova Savaşı Osmanlı zaferiyle sonuçlanmış, savaş alanını gezen I. Murad şehit edilmiştir. II. Kosova Savaşı 1448'de II. Murad Dönemi'nde yapıldığı için tarih ve padişah bakımından uymaz. Sırpsındığı ise 1364'te kazanılmış daha erken tarihli bir zaferdir.

  14. Soru 14

    Zor

    Aşağıdakilerden hangisi 1402 Ankara Savaşı'nın nedenleri arasında gösterilemez?

    • A)Osmanlı'nın İstanbul'u fethetmek istemesi
    • B)Timur'un kendisini üstün bir hükümdar sayması
    • C)Osmanlı'nın ortadan kaldırdığı beylerin Timur'a sığınması
    • D)Timur'a düşman olan hükümdarların Osmanlı'ya sığınması
    • E)İki hükümdarın karşılıklı ağır mektuplar göndermesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Osmanlı'nın İstanbul'u fethetmek istemesi

    İstanbul'un fethi Osmanlı'nın Bizans'a yönelik bir hedefiydi ve Timur ile yaşanan gerginliğin nedeni değildir; bu nedenle savaş sebebi sayılamaz. Timur'un üstünlük iddiası, Anadolu beylerinin ona sığınması, Ahmed Celayir gibi hükümdarların Osmanlı'ya sığınması ve karşılıklı sert mektuplar ise savaşın bilinen nedenleridir.

  15. Soru 15

    Orta

    Osmanlı Devleti'nde başlangıçta benimsenen "ülke hükümdar ailesinin ortak malıdır" anlayışı, I. Murad Dönemi'nde "ülke hükümdar ve oğullarının malıdır" biçiminde değiştirilmiştir. Bu değişikliğin temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Taht üzerindeki hak iddialarını sınırlandırmak
    • B)Tımar gelirlerinin dağıtımını yeniden düzenlemek
    • C)Gayrimüslim halkın vergisini azaltmak
    • D)Donanmanın giderlerini karşılamak
    • E)Medrese sayısını hızla artırmak
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Taht üzerindeki hak iddialarını sınırlandırmak

    Yeni anlayışla taht hakkı hanedanın bütün üyelerinden alınarak hükümdar ve oğullarıyla sınırlandırılmış, böylece taht kavgalarının önüne geçilmesi ve merkezî otoritenin korunması amaçlanmıştır. Tımar gelirlerinin dağıtımı toprak yönetimiyle ilgili ayrı bir konudur. Vergi indirimi ve donanma giderleri de veraset anlayışıyla doğrudan ilişkili değildir.

Sponsorlu