Osmanlı Kuruluş Dönemi — Test 2

Doğru cevap: C — Karesioğulları

Karesi Beyliği'nin Orhan Bey Dönemi'nde Osmanlı'ya katılmasıyla beyliğin denizcilik bilgisi ve deneyimli komutanları Osmanlı hizmetine geçmiş, bu kadro Rumeli fetihlerinde öne çıkmıştır. Germiyanoğullarından topraklar çeyiz yoluyla I. Murad Dönemi'nde alındığı için komutan geçişiyle ilgili değildir. Candaroğulları ise ancak Fatih Dönemi'nde Osmanlı'ya bağlanmıştır.

Doğru cevap: A — Bilecik, Yarhisar ve İnegöl'ün ele geçirilmesi

Bilecik, Yarhisar ve İnegöl Osman Bey Dönemi'nde Bizans tekfurlarından alınmıştır. Bursa'nın fethi ve Çimpe Kalesi'nin elde edilmesi Orhan Bey Dönemi'ne aittir. Kapıkulu Ocaklarının kurulması ve Edirne'nin alınması ise I. Murad Dönemi'nde gerçekleşmiştir.

Doğru cevap: A — İlhanlılar

Kösedağ yenilgisinden sonra Anadolu'da İlhanlı egemenliği kurulmuş, beylikler bu devlete vergi ödemek zorunda kalmıştır. Timur Devleti ancak XIV. yüzyılın sonlarında ortaya çıktığı için Osmanlı'nın kuruluş yıllarıyla ilgili değildir. Memlükler ise Mısır ve Suriye'de hüküm süren, Anadolu'ya vergi koymayan bir devlettir.

Doğru cevap: D — Akdeniz'de güçlü bir donanmaya sahip olması

Osmanlı Beyliği kuruluş yıllarında denize kıyısı olmayan bir iç bölgede doğduğu için güçlü bir donanmadan söz edilemez; denizcilik ancak Karesi'nin alınmasından sonra başlamıştır. Uç bölgede kurulması, Türkmen göçlerini çekmesi ve rakip beyliklerin mücadele hattının dışında kalması ise beyliğin bilinen avantajlarıdır.

Doğru cevap: C — Anadolu Türk siyasi birliğinin tamamlanmış olması

Anadolu'da Türk siyasi birliği ancak 1515 Turnadağ Savaşı'yla tamamlandığı için Rumeli'ye geçişin yaşandığı XIV. yüzyıl ortasında böyle bir birlikten söz edilemez; dolayısıyla geçişi kolaylaştıran bir etken sayılamaz. Karesi'den devralınan denizci kadro, Bizans'taki taht kavgası, Çimpe Kalesi ve Balkanlardaki dağınıklık ise geçişi kolaylaştıran gerçek etkenlerdir.

Doğru cevap: B — Anadolu'daki tekfurların merkeze sıkı biçimde bağlı olması

Bizans'ın Anadolu'daki tekfurları merkezle bağları gevşemiş, kendi başlarına hareket eden yöneticilerdi; bu nedenle merkeze sıkı bağlılık iddiası dönemin gerçeğiyle bağdaşmaz. Taht kavgaları, ağır vergiler, ücretli askerlere dayanan ordu ve mezhep çatışmaları ise Bizans'ın zayıflığını gösteren bilinen etkenlerdir.

Doğru cevap: A — Ankara Savaşı

1402 Ankara Savaşı'ndaki yenilgi ve padişahın esir düşmesi, şehzadeler arasındaki taht mücadelesini başlatarak Fetret Devri'ne yol açmıştır. Niğbolu 1396'da kazanılmış bir zafer olduğu için böyle bir sonuç doğurmamıştır. Varna ve II. Kosova ise Fetret Devri'nden sonraki yıllarda, II. Murad Dönemi'nde kazanılmıştır.

Doğru cevap: B — Ahilik

Ahilik, Anadolu'da esnaf ve zanaatkârları örgütleyen, mesleki ahlakı ve dayanışmayı esas alan bir teşkilattır ve Osmanlı'nın kuruluş yıllarında ekonomik hayata olduğu kadar siyasi desteğe de kaynaklık etmiştir. Tımar ve ikta toprak gelirlerinin askerî hizmet karşılığı dağıtılmasına dayandığı için esnaf örgütlenmesiyle ilgili değildir. Müsadere ise mal varlığına el koyma uygulamasıdır.

Doğru cevap: E — Haçlı ordusu bozguna uğratılmış, Bulgaristan tümüyle Osmanlı'ya bağlanmıştır

1396 Niğbolu Savaşı'nda Yıldırım Bayezid Haçlı ordusunu bozguna uğratmış, bu zaferle Bulgaristan toprakları tümüyle Osmanlı egemenliğine girmiştir. Osmanlı'nın yenildiği ya da vergi ödemeyi kabul ettiği yönündeki seçenekler savaşın sonucuna tümüyle aykırıdır. İstanbul'un Haçlılara verilmesi de hiçbir aşamada söz konusu olmamıştır.

Doğru cevap: D — Çirmen Savaşı

1371 Çirmen Savaşı'nda Sırp kuvvetleri yenilmiş, Makedonya yönündeki ilerleyişin önü açılmış ve bazı Sırp beyleri Osmanlı'ya vergi vermeyi kabul etmiştir. Sırpsındığı 1364'te, I. Kosova ise 1389'da yapıldığı için tarih bakımından uymaz. Mohaç Savaşı 1526'da Kanuni Sultan Süleyman Dönemi'ne aittir.

Doğru cevap: D — Yıldırım Bayezid

İstanbul'u ilk kez kuşatan padişah Yıldırım Bayezid'dir; kuşatmaları sonuçsuz kalmış, şehir 1453'te Fatih Sultan Mehmed tarafından fethedilmiştir. Fatih, şehri fetheden padişah olduğu için ilk kuşatan değildir. Orhan Bey ve I. Murad dönemlerinde ise İstanbul'a yönelik bir kuşatma yapılmamıştır.

Doğru cevap: A — Maltepe Savaşı

Palekanon (Maltepe) Savaşı 1329'da Orhan Bey ile Bizans imparatoru III. Andronikos arasında yapılmış ve Osmanlı zaferiyle sonuçlanarak İznik ile İzmit'in yolunu açmıştır. Koyunhisar Savaşı 1302'de Osman Bey Dönemi'nde yapıldığı için hükümdar bakımından uymaz. Çirmen Savaşı ise 1371'de Balkanlarda Sırplara karşı kazanılmıştır.

Doğru cevap: B — Doğudan gelen Timur tehlikesinin ortaya çıkması

Yıldırım Bayezid İstanbul'u birden fazla kez kuşatmıştır; soruda kastedilen, 1402'de kaldırmak zorunda kaldığı son kuşatmadır. Bu kuşatma, Timur'un Anadolu'ya yönelmesi ve iki hükümdar arasındaki gerginliğin savaşa dönüşmesi üzerine kaldırılmış, Yıldırım ordusuyla doğuya giderek Ankara Savaşı'na yönelmiştir (B). D seçeneğini işaretleyen öğrenci 1396'daki gelişmeyi düşünmüştür: Tuna boylarına gelen Haçlı ordusu nedeniyle kuşatmaya ara verilmiş, ancak Niğbolu Savaşı kazanılınca kuşatma yeniden sürdürülmüştür; yani Haçlı tehlikesi kuşatmayı sona erdirmemiştir. Memlüklerle bu dönemde büyük çaplı bir savaş yaşanmamış (A), Venedik'in Ege adalarını işgali kuşatmanın kaldırılmasıyla ilgili bir gelişme olmamıştır (C); Karamanoğulları ise Bursa'yı kuşatmamış, 1397'de Yıldırım tarafından ortadan kaldırılarak toprakları Osmanlı'ya katılmıştır (E).

Doğru cevap: B — İstimalet

Gayrimüslim halkı hoşnut ederek kazanmayı amaçlayan bu yönetim anlayışına istimalet denir ve Osmanlı'nın Bizans sınırında hızla yayılmasını kolaylaştırmıştır. Devşirme sistemi gayrimüslim çocuklarından asker yetiştirmeye dayandığı için burada anlatılan durumu karşılamaz. Müsadere ise devlet görevlilerinin mallarına el konulması uygulamasıdır.

Doğru cevap: D — I ve II

Rumeli Beylerbeyliği'nin kurulması ve başkentin Edirne'ye taşınması I. Murad Dönemi'nin gelişmeleridir; bu nedenle I ve II doğrudur. Divan teşkilatının ilk kez oluşturulması ise Orhan Bey Dönemi'ne ait olduğundan III yanlıştır ve III'ü içeren seçenekler elenir.