KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Osmanlı Yükselme Dönemi — Test 1

KPSS Tarih dersinin Osmanlı Yükselme Dönemi konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 144 soru kitap sırasına göre 10 teste bölünmüştür; bu sayfa 1. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

Bu testteki sorular şu kavramları ölçüyor: Yükselme Dönemi'nin sınırları (1453–1579), Karadeniz'in Türk gölü olması (1461–1475), Ege adaları, Venedik Savaşı (1463–1479) ve Otranto (1480), Mısır Seferi: Mercidabık (1516) ve Ridaniye (1517), Halifeliğin Osmanlı'ya geçmesi ve Baharat Yolu, Çaldıran (1514) ve Turnadağ (1515), Fransa'ya kapitülasyonlar (1535), Kanuni unvanı, Zigetvar (1566) ve çok cepheli mücadele. Bu kavramların kartları konu anlatımında; her kartın altında bu ve benzeri sorular, karıştırılan noktalar ve sınav ipuçları var.

5 kolay7 orta3 zor

▶ Bu testi interaktif çöz📘 Konu anlatımıTüm testler

  1. Soru 1

    Zor

    İstanbul'un fethinden sonra Karadeniz'deki Ceneviz kolonileri birer birer Osmanlı yönetimine girmiş ve Karadeniz ticaretinde Osmanlı belirleyici duruma gelmiştir. Bu durumun aşağıdakilerden hangisi üzerinde etkili olduğu savunulabilir?

    • A)Osmanlı'nın Anadolu'daki siyasi birliği tamamlaması
    • B)Avrupa'da Haçlı seferlerinin yeniden düzenlenmeye başlaması
    • C)Osmanlı'da tımar sisteminin kaldırılması
    • D)İtalyan şehir devletlerinin doğu ticaretindeki payının azalması
    • E)Baharat Yolu'nun Portekizlilerin denetimine geçmesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — İtalyan şehir devletlerinin doğu ticaretindeki payının azalması

    Karadeniz'deki Ceneviz kolonilerinin Osmanlı'ya geçmesi, doğu ticaretinden büyük kazanç sağlayan İtalyan şehir devletlerinin bu alandaki payını daraltmıştır. Haçlı seferleri XI. yüzyılda başladığı için fethin sonucu olamaz. Portekizlilerin Baharat Yolu'nda öne çıkması ise coğrafi keşiflerin sonucudur.

  2. Soru 2

    Orta

    Fatih Sultan Mehmed Dönemi'nde Rodos Adası kuşatılmış, ancak ada alınamamıştır. Rodos ancak 1522'de Kanuni Sultan Süleyman Dönemi'nde fethedilebilmiştir. Bu bilgilere göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

    • A)Akdeniz'de tam üstünlüğün Fatih Dönemi'nde sağlanamadığı
    • B)Osmanlı'nın hiçbir dönemde ada fethedemediği
    • C)Rodos'un Venediklilerden alındığı
    • D)Fatih Dönemi'nde donanmanın hiç kullanılmadığı
    • E)Kanuni Dönemi'nde Ege'de fetih yapılmadığı
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Akdeniz'de tam üstünlüğün Fatih Dönemi'nde sağlanamadığı

    Rodos'un Fatih Dönemi'nde alınamayıp yaklaşık yarım yüzyıl sonra fethedilebilmesi, bu dönemde Akdeniz'de tam üstünlüğün kurulamadığını gösterir. Aynı dönemde Ege adalarının önemli bölümü alındığı için Osmanlı'nın ada fethetmediği söylenemez. Rodos, Venediklilerin değil Sen Jan şövalyelerinin elindeydi.

  3. Soru 3

    Kolay

    İstanbul kuşatmasında Bizans surlarını yıkmak amacıyla döktürülen büyük toplar için kullanılan ad aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Kadırga
    • B)Kalyon
    • C)Şahi
    • D)Zeamet
    • E)Ulufe
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Şahi

    Kuşatmada kullanılan büyük çaplı toplar kaynaklarda şahi topları olarak anılır. Kadırga ve kalyon Osmanlı donanmasında kullanılan gemi türleridir. Zeamet bir dirlik türü, ulufe ise kapıkulu askerlerine üç ayda bir ödenen maaştır.

  4. Soru 4

    Zor

    Yavuz Sultan Selim Dönemi'nde seferler ağırlıklı olarak doğu ve güney yönünde düzenlenmiş, Avrupa'ya yönelik büyük çaplı bir sefer yapılmamıştır. Bu durumun nedeni olarak aşağıdakilerden hangisi gösterilebilir?

    • A)Osmanlı'nın Balkanlardaki topraklarını kaybetmesi
    • B)Doğudaki Safevi ve Memlük tehdidinin öncelikli görülmesi
    • C)Avrupa devletleriyle kapitülasyon antlaşması yapılmış olması
    • D)Osmanlı ordusunun ateşli silahlardan yoksun olması
    • E)Halifelik makamının Avrupa seferlerini yasaklaması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Doğudaki Safevi ve Memlük tehdidinin öncelikli görülmesi

    Safevilerin Anadolu'daki faaliyetleri ve Memlüklerin Osmanlı karşıtı tutumu doğu sınırını öncelikli tehdit hâline getirdiğinden seferler bu yöne kaydırılmıştır. Osmanlı bu dönemde Balkanlarda toprak kaybetmemiştir. Çaldıran ve Ridaniye'de topçu birliklerinin belirleyici rol oynaması da ordunun ateşli silahtan yoksun olmadığını gösterir.

  5. Soru 5

    Orta

    II. Bayezid Dönemi'nde taht mücadelesini kaybeden Cem Sultan önce Memlüklere, ardından Rodos şövalyelerine sığınmış, daha sonra Papa'nın denetimine geçmiştir. Bu süreçte Osmanlı Devleti, Cem'in serbest bırakılmaması karşılığında ödemeler yapmak zorunda kalmıştır. Bu bilgilere göre Cem Sultan Olayı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

    • A)Osmanlı'nın doğudaki sınırlarını genişlettiği
    • B)Memlüklerle kalıcı bir ittifak sağladığı
    • C)Osmanlı donanmasının güçlenmesine yol açtığı
    • D)Bir iç sorunun dış siyaseti kısıtlayan meseleye dönüştüğü
    • E)Anadolu'da beyliklerin yeniden kurulmasına neden olduğu
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Bir iç sorunun dış siyaseti kısıtlayan meseleye dönüştüğü

    Bir şehzadenin yabancı devletlerin elinde bulunması, Osmanlı'nın dış siyasetini kısıtlamış ve devleti ödeme yapmak zorunda bırakmıştır; yani iç sorun uluslararası bir mesele hâline gelmiştir. Cem'in Memlüklere sığınması iki devlet arasındaki gerginliği artırdığı için kalıcı ittifak sağladığı söylenemez. Anadolu beyliklerinin yeniden kurulması ise 1402 Ankara Savaşı ile ilgilidir.

  6. Soru 6

    Orta

    Fatih Sultan Mehmed, hazırlattığı kanunnamede devlet işlerinin yürütülmesine, devlet görevlilerinin yetki ve derecelerine ilişkin kuralları yazılı hâle getirmiştir. Bu durumun aşağıdakilerden hangisine katkı sağladığı savunulabilir?

    • A)Şer'i hukukun tümüyle yürürlükten kalkmasına
    • B)Divan üyelerinin padişahça atanmasının sona ermesine
    • C)Taşrada tımar sisteminin ilk kez uygulanmasına
    • D)Ülkede vergi toplanmasının durdurulmasına
    • E)Devlet yönetiminde kurumsallaşmanın güçlenmesine
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Devlet yönetiminde kurumsallaşmanın güçlenmesine

    Yönetim kurallarının yazılı hâle getirilmesi keyfîliği azaltarak devlet teşkilatının kurumsallaşmasını güçlendirmiştir. Osmanlı'da şer'i hukuk yürürlükte kalmaya devam ettiği ve kanunnameler onu tamamladığı için o seçenek yanlıştır. Tımar sistemi de kanunnameden çok önce, I. Murad Dönemi'nden itibaren uygulanmaktaydı.

  7. Soru 7

    Zor

    Fatih Kanunnamesi'nde yer alan bir maddeyle, devletin düzeninin korunması gerekçe gösterilerek tahta çıkan padişahın kardeşlerini ortadan kaldırabileceği hükme bağlanmıştır. Bu düzenlemenin aşağıdakilerden hangisini önlemeye yönelik olduğu söylenebilir?

    • A)Divan üyelerinin görev sürelerinin uzamasını
    • B)Taşrada tımar sisteminin bozulmasını
    • C)Kapıkulu askerlerinin sayısının artmasını
    • D)Gayrimüslimlere tanınan hakların genişlemesini
    • E)Taht kavgalarının ülkeyi bölünmeye sürüklemesini
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Taht kavgalarının ülkeyi bölünmeye sürüklemesini

    Fetret Devri gibi deneyimler, şehzadeler arasındaki taht mücadelesinin devleti dağılma noktasına getirebildiğini göstermiş; bu madde de ülke bütünlüğünü koruma gerekçesine dayandırılmıştır. Düzenlemenin tımar sistemiyle ya da gayrimüslimlerin haklarıyla doğrudan bir ilgisi bulunmadığı için o seçenekler geçersizdir.

  8. Soru 8

    Kolay

    Kanuni Sultan Süleyman'ın 1526'da Macar ordusunu yenilgiye uğrattığı ve Macaristan'ın büyük bölümünün Osmanlı denetimine girmesini sağlayan savaş aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Preveze Deniz Savaşı
    • B)Varna Savaşı
    • C)Mohaç Savaşı
    • D)Turnadağ Savaşı
    • E)Çaldıran Savaşı
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Mohaç Savaşı

    1526 Mohaç Savaşı Kanuni Sultan Süleyman ile Macar Krallığı arasında yapılmış ve kısa sürede Osmanlı üstünlüğüyle sonuçlanmıştır. Varna Savaşı 1444'te II. Murad Dönemi'nde yapıldığı için tarih bakımından uymaz. Turnadağ 1515'te Dulkadiroğullarına, Çaldıran ise 1514'te Safevilere karşı yapılmıştır.

  9. Soru 9

    Orta

    Fatih Sultan Mehmed Dönemi'nde Venedik ile uzun yıllar süren mücadele 1479'da yapılan bir antlaşmayla sona ermiş; Venediklilere Osmanlı limanlarında ticaret yapma hakkı tanınmıştır. Bu antlaşmanın Osmanlı Devleti bakımından amacı aşağıdakilerden hangisi olabilir?

    • A)Anadolu'daki beylikleri yeniden kurmalarını sağlamak
    • B)Halifelik makamını Venedik'e devretmek
    • C)Karadeniz'i Cenevizlilere bırakmak
    • D)Venedik'i Osmanlı karşıtı ittifaklardan uzaklaştırmak
    • E)Balkanlardaki fetihleri tümüyle durdurmak
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Venedik'i Osmanlı karşıtı ittifaklardan uzaklaştırmak

    Ticari ayrıcalık tanınması, Venedik'in Osmanlı'ya karşı kurulan Haçlı ittifaklarından uzaklaştırılmasına yönelik siyasi bir tercihtir. Karadeniz'de Ceneviz kolonileri bu dönemde tam tersine Osmanlı'ya bağlandığı için o seçenek yanlıştır. Halifelik makamı ise bu tarihte henüz Osmanlı'da bulunmamaktadır.

  10. Soru 10

    Kolay

    1453'teki İstanbul'un fethi ile varlığı sona eren devlet aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Akkoyunlu Devleti
    • B)Memlük Devleti
    • C)Safevi Devleti
    • D)Trabzon Rum İmparatorluğu
    • E)Bizans İmparatorluğu
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Bizans İmparatorluğu

    İstanbul'un fethiyle Bizans İmparatorluğu tarih sahnesinden silinmiştir. Trabzon Rum İmparatorluğu ayrı bir devlet olup 1461'de sona erdirildiği için doğru değildir. Memlük Devleti 1517'de, Akkoyunlu Devleti ise Safeviler tarafından ortadan kaldırılmıştır.

  11. Soru 11

    Kolay

    Fatih Sultan Mehmed, İstanbul kuşatmasına hazırlık olarak Boğaz'ın Rumeli yakasına hangi yapıyı inşa ettirmiştir?

    • A)Anadolu Hisarı'nı
    • B)Yedikule Hisarı'nı
    • C)Topkapı Sarayı'nı
    • D)Rumeli Hisarı'nı
    • E)Süleymaniye Külliyesi'ni
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Rumeli Hisarı'nı

    Fatih Sultan Mehmed, kuşatmadan önce Boğaz'ın Rumeli yakasında Rumeli Hisarı'nı (Boğazkesen) yaptırarak Karadeniz'den Bizans'a gelecek yardımı engellemiştir. Anadolu Hisarı, daha önce Yıldırım Bayezid Dönemi'nde yapıldığı için doğru değildir. Süleymaniye Külliyesi ise Kanuni Dönemi'nde Mimar Sinan tarafından inşa edilmiştir.

  12. Soru 12

    Orta

    Fatih Sultan Mehmed Dönemi'nde Taşoz, Limni, Midilli ve Eğriboz gibi Ege adaları ele geçirilmiş; Gedik Ahmed Paşa İtalya kıyısındaki Otranto'yu almıştır. Bu gelişmeler Osmanlı Devleti ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisini göstermektedir?

    • A)Kara ordusunun tamamen kaldırıldığını
    • B)Denizlerdeki etkinliğinin arttığını
    • C)Karadeniz'e olan ilgisinin azaldığını
    • D)Venedik'e kapitülasyon verildiğini
    • E)Baharat Yolu'nu denetlediğini
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Denizlerdeki etkinliğinin arttığını

    Ege adalarının alınması ve İtalya kıyısına çıkarma yapılabilmesi, Osmanlı donanmasının bu dönemde güçlendiğini ve denizlerdeki etkinliğinin arttığını gösterir. Aynı dönemde Karadeniz'de de fetihler sürdüğü için bu denize ilginin azaldığı söylenemez. Baharat Yolu ise ancak Mısır'ın alınmasından sonra Osmanlı denetimine girmiştir.

  13. Soru 13

    Orta

    Kanuni Sultan Süleyman tahta çıktıktan sonra sırasıyla Belgrad'ı almış, Rodos Adası'nı fethetmiş ve Mohaç Ovası'nda Macar ordusunu yenmiştir. Bu seferlerin ortak sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Osmanlı'nın Orta Avrupa ve Doğu Akdeniz'deki gücünü artırması
    • B)Anadolu'da Türk siyasi birliğinin tamamlanması
    • C)Halifelik makamının Osmanlı'ya geçmesi
    • D)Baharat Yolu'nun bütünüyle Osmanlı denetimine girmesi
    • E)Karadeniz'in bir Türk gölü hâline gelmesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Osmanlı'nın Orta Avrupa ve Doğu Akdeniz'deki gücünü artırması

    Belgrad ve Mohaç Orta Avrupa'daki, Rodos ise Doğu Akdeniz'deki Osmanlı gücünü artıran fetihlerdir. Anadolu Türk siyasi birliği 1515'te, halifeliğin devri ise 1517'de Yavuz Sultan Selim Dönemi'nde gerçekleşmiştir. Karadeniz'in Türk gölü hâline gelmesi de 1475'e ait bir gelişmedir.

  14. Soru 14

    Orta

    Mısır'ın alınmasından sonra Venedik, Kıbrıs için Memlüklere ödediği yıllık vergiyi Osmanlı Devleti'ne ödemeye başlamış; Mekke şerifi de Hicaz'ın anahtarlarını Yavuz Sultan Selim'e göndermiştir. Bu bilgilerden hareketle aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

    • A)Osmanlı'nın Akdeniz'de kesin üstünlük kurduğuna
    • B)Venedik'e ticari kapitülasyon verildiğine
    • C)Memlüklerin siyasi mirasının Osmanlı'ya geçtiğine
    • D)Osmanlı'nın Balkanlardaki fetihleri durdurduğuna
    • E)Kırım Hanlığı'nın Osmanlı'ya bağlandığına
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Memlüklerin siyasi mirasının Osmanlı'ya geçtiğine

    Memlüklere ödenen verginin Osmanlı'ya devredilmesi ve Hicaz'ın anahtarlarının gönderilmesi, Memlüklerin siyasi ve dinî konumunun Osmanlı'ya geçtiğini gösterir. Akdeniz'de kesin üstünlük 1538 Preveze Deniz Savaşı ile sağlandığı için metinden çıkarılamaz. Kırım ise 1475'te, bu olaylardan çok önce Osmanlı'ya bağlanmıştır.

  15. Soru 15

    Kolay

    Aşağıdakilerden hangisi Fatih Sultan Mehmed Dönemi'nde Anadolu'da gerçekleştirilen fetihler arasında yer alır?

    • A)Trabzon Rum İmparatorluğu'na son verilmesi
    • B)Dulkadiroğulları Beyliği'nin ortadan kaldırılması
    • C)Memlük Devleti'nin yıkılması
    • D)Karesi Beyliği'nin Osmanlı'ya katılması
    • E)Safevilerin Çaldıran'da yenilgiye uğratılması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Trabzon Rum İmparatorluğu'na son verilmesi

    Trabzon Rum İmparatorluğu 1461'de Fatih Sultan Mehmed tarafından ortadan kaldırılmıştır. Dulkadiroğulları 1515 Turnadağ Savaşı ile, Memlük Devleti 1517 Ridaniye ile, Safeviler ise 1514 Çaldıran'da Yavuz Sultan Selim Dönemi'nde etkisiz hâle getirilmiştir. Karesi Beyliği ise Orhan Bey Dönemi'nde alınmıştır.

Sponsorlu