KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Osmanlı Yükselme Dönemi — Test 2

KPSS Tarih dersinin Osmanlı Yükselme Dönemi konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 144 soru kitap sırasına göre 10 teste bölünmüştür; bu sayfa 2. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

Bu testteki sorular şu kavramları ölçüyor: Mısır Seferi: Mercidabık (1516) ve Ridaniye (1517), Halifeliğin Osmanlı'ya geçmesi ve Baharat Yolu, Ege adaları, Venedik Savaşı (1463–1479) ve Otranto (1480), Çaldıran (1514) ve Turnadağ (1515), Fransa'ya kapitülasyonlar (1535), Fethin Türk tarihi açısından sonuçları, Kanuni unvanı, Zigetvar (1566) ve çok cepheli mücadele, Yükselme Dönemi'nin sınırları (1453–1579). Bu kavramların kartları konu anlatımında; her kartın altında bu ve benzeri sorular, karıştırılan noktalar ve sınav ipuçları var.

3 kolay9 orta3 zor

▶ Bu testi interaktif çöz📘 Konu anlatımıTüm testler

  1. Soru 1

    Orta

    Bizans, Osmanlı şehzadelerini kışkırtarak taht kavgalarına yol açmakta; ayrıca İstanbul, Osmanlı'nın Anadolu ve Rumeli toprakları arasında bir engel oluşturmaktaydı. Bu bilgilere göre İstanbul'un fethinin nedenleri arasında aşağıdakilerden hangisi sayılabilir?

    • A)Osmanlı topraklarının bütünlüğünü sağlama isteği
    • B)Baharat Yolu'nun denetimini ele geçirme amacı
    • C)Memlüklerle yaşanan sınır sorununu çözme çabası
    • D)Akdeniz'de Venedik'e üstünlük sağlama isteği
    • E)Anadolu beyliklerini ortadan kaldırma amacı
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Osmanlı topraklarının bütünlüğünü sağlama isteği

    Metinde İstanbul'un Osmanlı topraklarını ikiye bölmesi ve Bizans'ın taht kavgalarını kışkırtması vurgulanmakta olup bunlar toprak bütünlüğünü sağlama gerekçesine işaret eder. Baharat Yolu'nun denetimi 1517 Ridaniye sonrasında gündeme geldiği için metinden çıkarılamaz. Memlüklerle ilişkiler Fatih Dönemi'nde Hicaz su yolları ve Dulkadiroğulları meselesi yüzünden bozulmaya başlamış, savaşlar ise II. Bayezid Dönemi'nde (1485-1491) yaşanmıştır; dolayısıyla C seçeneği 1453'teki fethin nedeni olamaz, metinde de böyle bir bilgi yoktur.

  2. Soru 2

    Zor

    Kanuni Sultan Süleyman Dönemi'nde Macaristan'da, Akdeniz'de, İran cephesinde ve Hint Okyanusu'nda birbirine yakın yıllarda askerî faaliyet yürütülmüştür. Bu duruma bakılarak Osmanlı Devleti ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

    • A)Farklı cephelerde eş zamanlı mücadele edebilecek güce ulaştığı
    • B)Kara ordusunu tümüyle donanmaya dönüştürmek zorunda kaldığı
    • C)Balkanlardaki topraklarından vazgeçtiği
    • D)Doğu sınırını Safevilere bıraktığı
    • E)Denizlerde hiçbir başarı elde edemediği
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Farklı cephelerde eş zamanlı mücadele edebilecek güce ulaştığı

    Birbirinden çok uzak dört ayrı bölgede aynı dönemde askerî faaliyet yürütülebilmesi, Osmanlı'nın askerî ve ekonomik kapasitesinin genişliğini gösterir. Macaristan seferleri Balkanlardan vazgeçilmediğini, Preveze zaferi ise denizlerde başarı elde edildiğini kanıtlar. Amasya Antlaşması'yla doğu sınırında kazanımlar korunduğundan bu sınırın Safevilere bırakıldığı da söylenemez.

  3. Soru 3

    Orta

    Karamanoğulları Beyliği, Anadolu Selçuklu Devleti'nin mirasçısı olduğunu ileri sürerek Osmanlı'nın Anadolu'daki hâkimiyetine karşı çıkmış; zaman zaman Akkoyunlular ve Venedik ile ilişki kurmuştur. Bu bilgilere göre Osmanlı'nın Karamanoğulları üzerine sefer düzenlemesinin nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Baharat Yolu'nu denetlemek istemesi
    • B)Halifelik iddiasında bulunması
    • C)Karadeniz ticaretini geliştirerek gelirlerini artırmak istemesi
    • D)Memlüklerle sınır sorunu yaşaması
    • E)Anadolu'daki hâkimiyetine yönelik tehdidi ortadan kaldırmak istemesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Anadolu'daki hâkimiyetine yönelik tehdidi ortadan kaldırmak istemesi

    Metinde Karamanoğullarının hem Osmanlı'nın Anadolu hâkimiyetine itiraz ettiği hem de dış güçlerle ilişki kurduğu belirtilmektedir; sefer bu tehdidi ortadan kaldırmaya yöneliktir. Baharat Yolu ve Karadeniz ticareti metinde geçmediği için gerekçe olarak gösterilemez. Halifelik meselesi de bu dönemde Osmanlı'nın gündeminde değildir.

  4. Soru 4

    Kolay

    Osmanlı Devleti'nde devlet teşkilatı ve yönetimine ilişkin kuralları bir araya getiren ilk kanunname hangi padişah döneminde hazırlanmıştır?

    • A)I. Murad
    • B)Fatih Sultan Mehmed
    • C)Yavuz Sultan Selim
    • D)II. Bayezid
    • E)Orhan Bey
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Fatih Sultan Mehmed

    Kanunname-i Âl-i Osman olarak bilinen ilk kapsamlı kanunname Fatih Sultan Mehmed Dönemi'nde hazırlanmıştır. Orhan Bey Dönemi'nde divan ve medrese gibi kurumlar oluşturulmuş, ancak yazılı bir kanunname düzenlenmemiştir. Yavuz Sultan Selim Dönemi ise fetihlerle öne çıktığı için doğru seçenek değildir.

  5. Soru 5

    Orta

    Mısır Seferi'nden sonra Abbasi halifesinin yetkilerini devretmesiyle halifelik makamı Osmanlı hanedanına geçmiş, kutsal emanetler İstanbul'a getirilmiştir. Bu gelişmenin aşağıdakilerden hangisine katkı sağladığı söylenebilir?

    • A)Padişahın İslam dünyasındaki manevi konumunun güçlenmesine
    • B)Osmanlı'da divan teşkilatının ilk kez kurulmasına
    • C)Anadolu'da tımar sisteminin kaldırılmasına
    • D)Avrupa'da Rönesans hareketinin başlamasına
    • E)Osmanlı'nın Balkanlardan çekilmesine
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Padişahın İslam dünyasındaki manevi konumunun güçlenmesine

    Halifelik makamının ve kutsal emanetlerin Osmanlı'ya geçmesi, padişahın İslam dünyasındaki dinî ve manevi otoritesini pekiştirmiştir. Divan teşkilatı çok daha önce Orhan Bey Dönemi'nde kurulduğu için o seçenek yanlıştır. Tımar sistemi de bu dönemde kaldırılmamış, aksine yeni fethedilen bölgelerde uygulanmaya devam etmiştir.

  6. Soru 6

    Orta

    1516 Mercidabık Savaşı'nın sonucu olarak aşağıdakilerden hangisi gösterilebilir?

    • A)Mısır'ın Osmanlı topraklarına katılması
    • B)Safevi Devleti'nin ortadan kaldırılması
    • C)Rodos Adası'nın fethedilmesi
    • D)Belgrad'ın Osmanlı'ya bağlanması
    • E)Suriye ve çevresinin Osmanlı egemenliğine girmesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Suriye ve çevresinin Osmanlı egemenliğine girmesi

    Mercidabık Savaşı'ndan sonra Suriye ve çevresi Osmanlı egemenliğine girmiş, Memlüklerle mücadele Mısır'a doğru sürmüştür. Mısır'ın alınması 1517 Ridaniye Savaşı'nın sonucudur. Rodos'un fethi 1522'de, Belgrad'ın alınması ise 1521'de Kanuni Dönemi'nde gerçekleşmiştir.

  7. Soru 7

    Kolay

    1475'te Kırım'ın Osmanlı Devleti'ne bağlanmasının sonucu olarak aşağıdakilerden hangisi gösterilebilir?

    • A)Baharat Yolu'nun Osmanlı denetimine girmesi
    • B)Karadeniz'in bir Türk gölü hâline gelmesi
    • C)Halifeliğin Osmanlı'ya geçmesi
    • D)Mısır'ın Osmanlı topraklarına katılması
    • E)Kapitülasyonların Fransa'ya verilmesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Karadeniz'in bir Türk gölü hâline gelmesi

    Kırım'ın alınmasıyla Karadeniz çevresindeki son önemli bağımsız güç de Osmanlı'ya bağlanmış ve deniz bir Türk gölü hâline gelmiştir. Halifeliğin Osmanlı'ya geçmesi ve Mısır'ın alınması 1517'de Yavuz Sultan Selim Dönemi'nde gerçekleşmiştir. Kapitülasyonlar ise 1535'te Kanuni Dönemi'nde verilmiştir.

  8. Soru 8

    Orta

    Yavuz Sultan Selim, Safevilerin Anadolu'da yürüttüğü propagandanın ve desteklenen isyanların merkezî otoriteyi zayıflatması üzerine doğuya sefere çıkmıştır. Bu bilgiye göre Çaldıran Seferi'nin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Anadolu'daki siyasi ve toplumsal birliği korumak
    • B)Baharat Yolu'nun denetimini ele geçirmek
    • C)Halifelik makamını Osmanlı'ya almak
    • D)Akdeniz'de donanma üstünlüğü kurmak
    • E)Kapitülasyonları yürürlükten kaldırmak
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Anadolu'daki siyasi ve toplumsal birliği korumak

    Metinde Safevi propagandasının Anadolu'da isyanlara ve otorite zayıflamasına yol açtığı belirtildiğinden seferin nedeni iç birliğin korunmasıdır. Halifeliğin Osmanlı'ya geçmesi ve Baharat Yolu'nun denetimi Mısır Seferi'nin sonuçları olduğu için Çaldıran'ın nedeni sayılamaz. Kapitülasyonlar ise 1535'te, bu seferden sonra gündeme gelmiştir.

  9. Soru 9

    Orta

    Kanuni Sultan Süleyman 1535'te Fransa'ya Osmanlı limanlarında ticaret yapma ve kendi bayrağıyla dolaşma gibi ayrıcalıklar tanımıştır. Bu yıllarda Fransa, Alman İmparatoru Şarlken ile mücadele hâlindeydi. Bu bilgilere göre söz konusu ayrıcalıkların verilmesinin temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Osmanlı hazinesine düzenli gelir sağlamak
    • B)Fransız donanmasını Osmanlı hizmetine almak
    • C)Akdeniz ticaretini tümüyle Venedik'e bırakmak
    • D)Fransa'dan toprak talebinde bulunmak
    • E)Avrupa'daki Hristiyan birliğini bölmek
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Avrupa'daki Hristiyan birliğini bölmek

    Kapitülasyonlar, Şarlken'e karşı Fransa'yı yanına çekerek Avrupa'daki Hristiyan birliğini parçalamayı hedefleyen siyasi bir araç olarak kullanılmıştır. Amaç gelir elde etmek olsaydı ayrıcalık yerine ek vergi konulması beklenirdi. Osmanlı bu dönemde Akdeniz'de üstünlük kurma çabasında olduğundan ticareti Venedik'e bırakma amacı da taşımamıştır.

  10. Soru 10

    Orta

    Fatih Sultan Mehmed, fetihten sonra nüfusu azalmış olan İstanbul'a Anadolu ve Rumeli'den Müslüman ve gayrimüslim aileler getirtmiş, gelenlere vergi kolaylıkları tanımıştır. Bu uygulamanın temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Kentteki gayrimüslimleri şehirden uzaklaştırmak
    • B)Başkenti yeniden Edirne'ye taşımak
    • C)Kenti canlandırıp başkent işlevi kazandırmak
    • D)Balkanlardaki yerleşim yerlerini boşaltmak
    • E)Kapıkulu askerlerinin sayısını azaltmak
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Kenti canlandırıp başkent işlevi kazandırmak

    Kuşatma sonrası boşalan kente nüfus getirilip vergi kolaylıkları tanınması, İstanbul'un ekonomik olarak canlandırılıp başkent işlevini üstlenmesini amaçlar. Getirilenler arasında gayrimüslimlerin de bulunması, onların uzaklaştırılmasının hedeflenmediğini gösterir. Kentin başkent yapılmış olması da merkezin Edirne'ye geri taşınma iddiasını çürütür.

  11. Soru 11

    Kolay

    Memlük Devleti'ne son veren ve Mısır'ın Osmanlı topraklarına katılmasını sağlayan 1517 tarihli savaş aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Çaldıran Savaşı
    • B)Mercidabık Savaşı
    • C)Turnadağ Savaşı
    • D)Ridaniye Savaşı
    • E)Otlukbeli Savaşı
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Ridaniye Savaşı

    1517 Ridaniye Savaşı ile Memlük Devleti sona ermiş ve Mısır Osmanlı topraklarına katılmıştır. Mercidabık Savaşı 1516'da yapılmış ve Suriye'nin alınmasını sağlamış olmakla birlikte Memlük Devleti'ni ortadan kaldırmamıştır. Çaldıran ve Otlukbeli ise Memlüklerle değil, Safeviler ve Akkoyunlularla yapılan savaşlardır.

  12. Soru 12

    Zor

    İstanbul'un fethiyle Osmanlı Devleti hem İstanbul hem de Çanakkale boğazlarının denetimini tümüyle eline geçirmiştir. Bu durumun aşağıdakilerden hangisi üzerinde doğrudan etkili olduğu savunulabilir?

    • A)Anadolu'daki beyliklerin yeniden kurulup güçlenmesi
    • B)Kapitülasyonların yürürlüğe girmesi
    • C)Karadeniz ile Akdeniz arasındaki geçişin denetlenmesi
    • D)Baharat Yolu'nun Portekizlilere geçmesi
    • E)Memlük Devleti'nin yıkılması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Karadeniz ile Akdeniz arasındaki geçişin denetlenmesi

    Boğazların tek elde toplanması, Karadeniz ile Akdeniz arasındaki deniz trafiğinin Osmanlı tarafından denetlenmesini sağlamıştır. Baharat Yolu'nun Portekizlilerin eline geçmesi coğrafi keşiflerin sonucudur ve boğazların denetimiyle açıklanamaz. Memlük Devleti ise 1517'de, bu olaydan çok sonra yıkılmıştır.

  13. Soru 13

    Orta

    İstanbul'un fethi, birçok tarihçi tarafından bir çağın kapanıp yeni bir çağın açılmasına ölçüt sayılmıştır. Bu değerlendirmenin temel dayanağı aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Olayın siyasi, askerî ve ekonomik açıdan geniş bir alanı etkilemesi
    • B)Osmanlı'da ilk kanunnamenin hazırlanmış olması
    • C)Anadolu'da Türk siyasi birliğinin bu olayla tamamlanmış olması
    • D)Baharat Yolu'nun Osmanlı denetimine girmiş olması
    • E)Kapitülasyonların Fransa'ya verilmiş olması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Olayın siyasi, askerî ve ekonomik açıdan geniş bir alanı etkilemesi

    Bir olayın çağ ölçütü sayılabilmesi için etkilerinin geniş bir coğrafyada ve birden çok alanda hissedilmesi gerekir; İstanbul'un fethi bu niteliği taşır. Kapitülasyonların verilmesi 1535'te, Baharat Yolu'nun denetimi ise 1517'den sonra gerçekleştiği için fetihle açıklanamaz. Anadolu Türk siyasi birliği de 1515'te tamamlanmıştır.

  14. Soru 14

    Orta

    Fatih Sultan Mehmed Dönemi'nde Sırbistan, Mora, Eflak, Bosna ve Arnavutluk Osmanlı topraklarına katılmıştır. Bu gelişmelerin aşağıdakilerden hangisine katkı sağladığı söylenebilir?

    • A)Karadeniz ticaretinin denetlenmesine
    • B)Anadolu Türk siyasi birliğinin tamamlanmasına
    • C)Baharat Yolu'nun ele geçirilmesine
    • D)Memlüklerle sınırın belirlenmesine
    • E)Balkanlarda Osmanlı egemenliğinin pekişmesine
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Balkanlarda Osmanlı egemenliğinin pekişmesine

    Sayılan bölgelerin tamamı Balkanlarda yer aldığından bu fetihler Osmanlı'nın bölgedeki egemenliğini pekiştirmiştir. Anadolu Türk siyasi birliği ancak 1515'te tamamlandığı için o seçenek doğru değildir. Baharat Yolu ve Memlük sınırı ise Balkan fetihleriyle ilgisi bulunmayan konulardır.

  15. Soru 15

    Zor

    Akkoyunlu hükümdarı Uzun Hasan, Osmanlı'ya karşı Venedik ile ittifak kurmuş ve Venedik'ten ateşli silah desteği beklemiştir. Ancak bu destek zamanında ulaşmamış, Akkoyunlu ordusu 1473'te yenilgiye uğramıştır. Bu bilgilerden hareketle aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

    • A)Osmanlı'ya karşı doğuda ve batıda ortak arayışlara girildiğine
    • B)Venedik'in Osmanlı Devleti ile ittifak kurduğuna
    • C)Akkoyunluların Anadolu'dan tümüyle çekilmek zorunda kaldığına
    • D)Osmanlı'nın bu savaşta yenilgiye uğradığına
    • E)Uzun Hasan'ın Memlüklerden yardım aldığına
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Osmanlı'ya karşı doğuda ve batıda ortak arayışlara girildiğine

    Doğuda Akkoyunlular ile batıda Venedik arasında kurulan ittifak, Osmanlı'nın yükselişine karşı farklı bölgelerdeki güçlerin ortak hareket etme arayışını gösterir. Venedik Osmanlı'ya karşı taraf olduğu için onunla ittifak kurduğu söylenemez. Savaş Osmanlı zaferiyle sonuçlandığından yenilgi seçeneği de metne aykırıdır.

Sponsorlu