KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Osmanlı Yükselme Dönemi — Test 4

KPSS Tarih dersinin Osmanlı Yükselme Dönemi konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 144 soru kitap sırasına göre 10 teste bölünmüştür; bu sayfa 4. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

Bu testteki sorular şu kavramları ölçüyor: Mısır Seferi: Mercidabık (1516) ve Ridaniye (1517), Yükselme Dönemi'nin sınırları (1453–1579), Çaldıran (1514) ve Turnadağ (1515), Fethin Türk tarihi açısından sonuçları, Fatih Kanunnamesi ve merkezî otorite, Karadeniz'in Türk gölü olması (1461–1475), Anadolu'da Karamanoğulları ve Otlukbeli Savaşı (1473), Ege adaları, Venedik Savaşı (1463–1479) ve Otranto (1480). Bu kavramların kartları konu anlatımında; her kartın altında bu ve benzeri sorular, karıştırılan noktalar ve sınav ipuçları var.

4 kolay8 orta3 zor

▶ Bu testi interaktif çöz📘 Konu anlatımıTüm testler

  1. Soru 1

    Zor

    Fatih Sultan Mehmed Dönemi'nde İstanbul fethedilmiş, Karadeniz çevresi denetim altına alınmış, Ege adalarının önemli bir bölümü ele geçirilmiş ve devlet yönetimi kanunnameyle düzenlenmiştir. Bu bilgilere göre söz konusu dönemle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

    • A)Sınırların hem karada hem denizde genişlediği
    • B)Yönetim alanında düzenlemeler yapıldığı
    • C)Ticaret yolları üzerinde denetim kurulduğu
    • D)Anadolu'da Türk siyasi birliğinin tamamlandığı
    • E)Devletin imparatorluk niteliği kazandığı
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Anadolu'da Türk siyasi birliğinin tamamlandığı

    Fatih Dönemi'nde Karamanoğulları büyük ölçüde ortadan kaldırılmış olsa da Dulkadiroğulları varlığını sürdürdüğü için Anadolu Türk siyasi birliği bu dönemde tamamlanmamıştır; bu birlik ancak Yavuz Sultan Selim Dönemi'nde 1515 Turnadağ Savaşı ile tamamlanmıştır. Ramazanoğulları ise fiilen Osmanlı'ya bağlı bir beylik olup 1517 Mısır Seferi'nin ardından resmen Osmanlı'ya bağlanmıştır. Metindeki kara ve deniz fetihleri sınırların genişlediğini, kanunname ise yönetim düzenlemelerini doğrular.

  2. Soru 2

    Orta

    1555'te Osmanlı Devleti ile Safeviler arasında imzalanan Amasya Antlaşması'nın önemi aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Osmanlı'nın Mısır'ı ele geçirmesini sağlaması
    • B)Fransa'ya kapitülasyonların verilmesine yol açması
    • C)Bağdat'ın Safevilere bırakılmasını hükme bağlaması
    • D)Kırım'ın Osmanlı'ya bağlanmasını sağlaması
    • E)İki devlet arasındaki ilk resmî antlaşma olması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — İki devlet arasındaki ilk resmî antlaşma olması

    Amasya Antlaşması, Osmanlı Devleti ile Safeviler arasında imzalanan ilk resmî antlaşma olması bakımından önemlidir. Bağdat, Irakeyn Seferi ile Osmanlı'ya katılmış ve antlaşmayla Osmanlı'da kalmıştır; bu nedenle Safevilere bırakıldığı söylenemez. Kapitülasyonlar ise 1535'te, bu antlaşmadan önce verilmiştir.

  3. Soru 3

    Orta

    1529'daki I. Viyana Kuşatması'nın başarısızlıkla sonuçlanmasında ağır kuşatma toplarının uzak mesafe nedeniyle getirilememesi ve mevsimin ilerlemiş olması etkili olmuştur. Bu bilgilere göre kuşatmanın sonucuyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

    • A)Osmanlı ordusunun Mohaç'ta yenilgiye uğradığı
    • B)Sefer mesafesi ve ikmal koşullarının belirleyici olduğu
    • C)Avusturya'nın Osmanlı üstünlüğünü tanıdığı
    • D)Osmanlı'nın Macaristan'dan tümüyle çekildiği
    • E)Kanuni'nin bu seferden sonra tahttan indirildiği
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Sefer mesafesi ve ikmal koşullarının belirleyici olduğu

    Metinde başarısızlığın gerekçeleri olarak ağır topların taşınamaması ve mevsim koşulları gösterildiğinden mesafe ve ikmal sorunlarının belirleyici olduğu anlaşılır. Mohaç Savaşı Osmanlı zaferiyle sonuçlandığı için o seçenek gerçeğe aykırıdır. Kuşatma sonrası Macaristan'daki Osmanlı varlığı da sürdüğünden çekilmeden söz edilemez.

  4. Soru 4

    Kolay

    İstanbul'un fethinden sonra Osmanlı Devleti'nin başkenti hangi kentten İstanbul'a taşınmıştır?

    • A)Bursa'dan
    • B)Edirne'den
    • C)İznik'ten
    • D)Konya'dan
    • E)Selanik'ten
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Edirne'den

    Fetihten önce Osmanlı'nın başkenti Edirne olduğundan merkez buradan İstanbul'a taşınmıştır. Bursa, Orhan Bey Dönemi'nde başkent yapılmış, I. Murad Dönemi'nde bu görevi Edirne'ye bırakmıştır. Konya ise Anadolu Selçuklu Devleti'nin merkezidir.

  5. Soru 5

    Kolay

    1514'te Safevi hükümdarına karşı kazanılan ve Doğu Anadolu'nun Osmanlı egemenliğine girmesini sağlayan savaş aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Otlukbeli Savaşı
    • B)Mercidabık Savaşı
    • C)Ridaniye Savaşı
    • D)Mohaç Savaşı
    • E)Çaldıran Savaşı
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Çaldıran Savaşı

    Çaldıran Savaşı 1514'te Yavuz Sultan Selim ile Şah İsmail arasında yapılmış ve Osmanlı zaferiyle sonuçlanarak Doğu Anadolu'nun Osmanlı'ya bağlanmasını sağlamıştır. Otlukbeli 1473'te Akkoyunlulara karşı Fatih Dönemi'nde yapıldığı için doğru değildir. Mercidabık ve Ridaniye ise Memlüklere karşı yapılan savaşlardır.

  6. Soru 6

    Kolay

    Osmanlı Devleti'nde ilk altın para hangi padişah döneminde bastırılmıştır?

    • A)Orhan Bey
    • B)Fatih Sultan Mehmed
    • C)Yavuz Sultan Selim
    • D)Kanuni Sultan Süleyman
    • E)II. Bayezid
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Fatih Sultan Mehmed

    Osmanlı'da ilk altın para Fatih Sultan Mehmed Dönemi'nde bastırılmış ve devletin ekonomik gücünün göstergesi sayılmıştır. Orhan Bey Dönemi'nde basılan akçe gümüş para olduğu için altın parayla karıştırılmamalıdır. Kanuni Dönemi ise para basımının ilk kez gerçekleştiği değil, ekonominin genişlediği bir dönemdir.

  7. Soru 7

    Kolay

    İstanbul kuşatması sırasında Osmanlı gemilerinin karadan yürütülerek Haliç'e indirilmesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Haliç'in girişinin zincirle kapatılmış olması
    • B)Marmara Denizi'nde fırtına çıkmış olması
    • C)Kara surlarının tümüyle yıkılmış olması
    • D)Bizans donanmasının Ege Denizi'ne çekilmiş olması
    • E)Karadeniz'den yardım gemisi beklenmesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Haliç'in girişinin zincirle kapatılmış olması

    Bizans, Haliç'in girişini kalın bir zincirle kapattığı için Osmanlı donanması buraya giremiyordu; gemilerin karadan yürütülmesiyle bu engel aşılmış ve şehir Haliç yönünden de kuşatılmıştır. Kara surlarının tümüyle yıkılmış olması iddiası, kuşatmanın sürüyor olmasıyla çelişir. Bizans donanması da Haliç'te tutulduğu için Ege'ye çekilmemiştir.

  8. Soru 8

    Orta

    Mısır ve Hicaz'ın Osmanlı topraklarına katılmasıyla Osmanlı Devleti Kızıldeniz kıyılarına ulaşmıştır. Bu gelişmenin aşağıdakilerden hangisine yol açtığı söylenebilir?

    • A)Osmanlı'nın Karadeniz'den çekilmesine
    • B)Venedik'in Akdeniz'e egemen olmasına
    • C)Safevilerin Anadolu'ya yerleşmesine
    • D)Portekizlilerle karşı karşıya gelinmesine
    • E)Kırım Hanlığı'nın bağımsızlığını ilan etmesine
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Portekizlilerle karşı karşıya gelinmesine

    Kızıldeniz'e ulaşan Osmanlı, bu sularda ve Hint Okyanusu'nda etkinlik kuran Portekizlilerle karşı karşıya gelmiş, bu durum sonraki yıllarda Hint Deniz Seferleri'ne yol açmıştır. Venedik'in Akdeniz'e egemen olması, 1538 Preveze Deniz Savaşı'nın sonucuyla çelişir. Kırım Hanlığı ise 1475'ten beri Osmanlı'ya bağlıdır.

  9. Soru 9

    Zor

    Aşağıda Fatih Sultan Mehmed Dönemi'ne ait bazı olaylar verilmiştir: I. Otlukbeli Savaşı'nın kazanılması II. İstanbul'un fethedilmesi III. Trabzon Rum İmparatorluğu'na son verilmesi Bu olayların kronolojik sırası aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)I - II - III
    • B)III - I - II
    • C)II - III - I
    • D)II - I - III
    • E)I - III - II
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — II - III - I

    İstanbul 1453'te fethedilmiş, Trabzon Rum İmparatorluğu'na 1461'de son verilmiş, Otlukbeli Savaşı ise 1473'te kazanılmıştır; doğru sıralama II - III - I biçimindedir. Otlukbeli'yi başa alan seçenekler yanlıştır, çünkü bu savaş üçünün en geç tarihlisidir. Trabzon'u İstanbul'dan önceye koyan seçenek de tarih bakımından tutarsızdır.

  10. Soru 10

    Orta

    Taht mücadelesini kaybeden Cem Sultan'ın Avrupa'ya geçmesi ve orada uzun yıllar tutulması, Osmanlı Devleti bakımından aşağıdakilerden hangisine yol açmıştır?

    • A)Anadolu'da beyliklerin yeniden kurulmasına
    • B)Balkanlardaki toprakların büyük ölçüde elden çıkmasına
    • C)Donanmanın Akdeniz'den çekilmesine
    • D)Bir iç meselenin dış politika sorununa dönüşmesine
    • E)Başkentin yeniden Edirne'ye taşınmasına
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Bir iç meselenin dış politika sorununa dönüşmesine

    Cem Sultan'ın Avrupa'da bir koz olarak tutulması, hanedan içi bir çekişmeyi Osmanlı'nın dış siyasetini kısıtlayan uluslararası bir soruna dönüştürmüştür. Anadolu'da beyliklerin yeniden kurulması Ankara Savaşı'nın sonucu olduğu için bu olayla ilgisizdir. Balkanlardaki toprakların elden çıkması da bu dönemde yaşanmamıştır.

  11. Soru 11

    Orta

    1514 Çaldıran Savaşı'nın sonuçları arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

    • A)Doğu Anadolu'da Osmanlı egemenliğinin kurulması
    • B)Safevi hükümdarının askerî gücünün sarsılması
    • C)Osmanlı ordusunun Tebriz'e girmesi
    • D)Anadolu'daki Safevi propagandasının zayıflaması
    • E)Memlük Devleti'nin ortadan kaldırılması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Memlük Devleti'nin ortadan kaldırılması

    Memlük Devleti 1517 Ridaniye Savaşı'yla ortadan kaldırıldığı için Çaldıran'ın sonucu sayılamaz. Doğu Anadolu'da Osmanlı egemenliğinin kurulması, Şah İsmail'in gücünün sarsılması, Tebriz'e girilmesi ve Anadolu'daki Safevi propagandasının zayıflaması ise Çaldıran zaferinin sonuçlarıdır.

  12. Soru 12

    Orta

    II. Bayezid Dönemi'nde Osmanlı Devleti ile Memlük Devleti arasında yıllarca süren savaşlar yapılmış, ancak kesin bir sonuç alınamamıştır. Bu durum aşağıdakilerden hangisine yol açmıştır?

    • A)Memlük Devleti'nin bu dönemde yıkılmasına
    • B)Halifeliğin Osmanlı hanedanına geçmesine
    • C)Baharat Yolu'nun tümüyle Osmanlı denetimine girmesine
    • D)Osmanlı'nın Kuzey Afrika'ya yerleşmesine
    • E)Anlaşmazlığın sonraki döneme devredilmesine
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Anlaşmazlığın sonraki döneme devredilmesine

    Savaşların kesin sonuç vermemesi, Osmanlı-Memlük anlaşmazlığının çözümsüz kalmasına ve meselenin Yavuz Sultan Selim Dönemi'ne devredilmesine yol açmıştır. Memlük Devleti 1517 Ridaniye Savaşı'yla yıkıldığı için II. Bayezid Dönemi'nde son bulmamıştır. Halifeliğin Osmanlı'ya geçişi de aynı biçimde 1517'de gerçekleşmiştir.

  13. Soru 13

    Orta

    Fatih Sultan Mehmed Dönemi'nde Boğdan üzerine sefer düzenlenmiş ve Boğdan Osmanlı Devleti'ne vergi vermeyi kabul etmiştir. Bu gelişmenin Osmanlı bakımından en önemli sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Baharat Yolu'nun Osmanlı denetimine girmesi
    • B)Akdeniz'de Venedik üstünlüğünün kırılması
    • C)Anadolu'daki bütün Türk beyliklerinin ortadan kaldırılması
    • D)Karadeniz'in kuzeybatı kıyılarında denetim kurulması
    • E)Mısır'ın Osmanlı topraklarına katılması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Karadeniz'in kuzeybatı kıyılarında denetim kurulması

    Boğdan'ın vergiye bağlanması, Osmanlı'nın Karadeniz'in kuzeybatı kıyılarındaki etkisini artırmış ve bölgedeki ticaret yollarının güvenliğine katkı sağlamıştır. Baharat Yolu meselesi Mısır'ın alınmasıyla ilgili olduğundan Yavuz Sultan Selim Dönemi'ne aittir. Akdeniz'de Venedik üstünlüğünün kırılması ise 1538 Preveze Deniz Savaşı'yla gerçekleşmiştir.

  14. Soru 14

    Orta

    Gedik Ahmed Paşa komutasındaki Osmanlı kuvvetlerinin İtalya'da ele geçirdiği Otranto'nun kısa süre sonra elden çıkmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Osmanlı donanmasının Karadeniz'e çekilmesi
    • B)Venedik ile kapsamlı bir ittifak antlaşması imzalanması
    • C)Fatih'in ölümü üzerine taht mücadelesinin başlaması
    • D)Memlüklerin Anadolu'ya saldırıya geçmesi
    • E)Safevilerin doğu sınırında baskı kurması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Fatih'in ölümü üzerine taht mücadelesinin başlaması

    Otranto'nun alınmasından kısa süre sonra Fatih Sultan Mehmed'in vefat etmesi ve şehzadeler arasında taht mücadelesinin başlaması, İtalya'daki harekâtın sürdürülememesine ve kentin elden çıkmasına yol açmıştır. Safeviler bu tarihte henüz kurulmadığı için doğu sınırında böyle bir baskı yoktur. Venedik ile ittifak antlaşması da imzalanmamıştır.

  15. Soru 15

    Zor

    Fatih Sultan Mehmed Dönemi'nde köklü ailelerden gelen devlet adamlarının etkisi azaltılmış, sadrazamlık başta olmak üzere üst görevlere devşirme kökenli kişiler getirilmiştir. Bu uygulamanın temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Divan toplantılarının tümüyle kaldırılmasını sağlamak
    • B)Tımar sisteminin uygulamadan çıkarılmasını sağlamak
    • C)Taşra yönetimini bütünüyle yerel ailelere devretmeyi kolaylaştırmak
    • D)Padişahın otoritesini sınırlayabilecek güç odaklarını zayıflatmak
    • E)Medreselerdeki eğitimi tamamen sona erdirmek
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Padişahın otoritesini sınırlayabilecek güç odaklarını zayıflatmak

    Köklü ailelerin etkisinin kırılıp doğrudan padişaha bağlı devşirme kökenli görevlilerin öne çıkarılması, merkezî otoriteyi güçlendirme ve padişahı sınırlayabilecek güç odaklarını zayıflatma amacı taşır. Divan bu dönemde kaldırılmamış, çalışma biçimi değiştirilerek sürdürülmüştür. Taşra yönetiminin yerel ailelere devri ise merkeziyetçilik amacıyla açıkça çelişir.

Sponsorlu