KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Osmanlı Yükselme Dönemi — Test 3

KPSS Tarih dersinin Osmanlı Yükselme Dönemi konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 144 soru kitap sırasına göre 10 teste bölünmüştür; bu sayfa 3. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

Bu testteki sorular şu kavramları ölçüyor: Yükselme Dönemi'nin sınırları (1453–1579), Karadeniz'in Türk gölü olması (1461–1475), Ege adaları, Venedik Savaşı (1463–1479) ve Otranto (1480), Çaldıran (1514) ve Turnadağ (1515), Anadolu'da Karamanoğulları ve Otlukbeli Savaşı (1473), Mısır Seferi: Mercidabık (1516) ve Ridaniye (1517), Halifeliğin Osmanlı'ya geçmesi ve Baharat Yolu, Barbaros Hayreddin Paşa ve Preveze (1538). Bu kavramların kartları konu anlatımında; her kartın altında bu ve benzeri sorular, karıştırılan noktalar ve sınav ipuçları var.

5 kolay8 orta2 zor

▶ Bu testi interaktif çöz📘 Konu anlatımıTüm testler

  1. Soru 1

    Kolay

    1538'de Barbaros Hayreddin Paşa komutasındaki Osmanlı donanmasının Haçlı donanmasını yendiği ve Akdeniz'de Osmanlı üstünlüğünü sağlayan deniz savaşı aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)İnebahtı Deniz Savaşı
    • B)Cerbe Deniz Savaşı
    • C)Preveze Deniz Savaşı
    • D)Çeşme Deniz Savaşı
    • E)Sinop Deniz Savaşı
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Preveze Deniz Savaşı

    1538 Preveze Deniz Savaşı'nda Barbaros Hayreddin Paşa Haçlı donanmasını yenmiş ve Akdeniz Türk gölü hâline gelmiştir. İnebahtı 1571'de Osmanlı donanmasının yenildiği savaştır. Çeşme ve Sinop ise çok daha geç dönemlere ait deniz olaylarıdır.

  2. Soru 2

    Orta

    XVI. yüzyılda Osmanlı Devleti Hint Okyanusu'na birkaç sefer düzenlemiş, ancak bu seferlerde Portekizlilerin bölgedeki üstünlüğüne son verilememiştir. Bu seferlerin temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Kızıldeniz kıyılarında yeni tersaneler kurmak
    • B)Baharat Yolu'nu canlandırıp Portekiz etkisini kırmak
    • C)Safevilerle yaşanan sınır sorununu çözüme kavuşturmak
    • D)Halifelik makamını Hindistan'a taşımak
    • E)Akdeniz'de Venedik'in ilerleyişini durdurmak
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Baharat Yolu'nu canlandırıp Portekiz etkisini kırmak

    Hint Deniz Seferleri, coğrafi keşiflerden sonra Portekizlilerin denetimine giren Baharat Yolu'nu yeniden canlandırmak ve Müslüman tüccarları korumak amacıyla düzenlenmiştir. Safevilerle sınır sorunu kara seferleriyle ele alındığı için deniz seferlerinin amacı olamaz. Halifelik makamının taşınması ise hiçbir dönemde gündeme gelmemiştir.

  3. Soru 3

    Kolay

    Anadolu'da uzun süre Osmanlı'ya rakip olan ve Fatih Sultan Mehmed Dönemi'nde büyük ölçüde Osmanlı topraklarına katılan beylik aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Karesioğulları
    • B)Dulkadiroğulları
    • C)Karamanoğulları
    • D)Germiyanoğulları
    • E)Ramazanoğulları
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Karamanoğulları

    Karamanoğulları, kendini Anadolu Selçuklu mirasçısı sayarak Osmanlı'ya uzun süre direnmiş ve Fatih Dönemi'ndeki seferlerle büyük ölçüde ortadan kaldırılmıştır. Karesioğulları Orhan Bey Dönemi'nde alındığı için doğru değildir. Dulkadiroğulları ise 1515 Turnadağ Savaşı ile Osmanlı'ya katılmıştır.

  4. Soru 4

    Orta

    Aşağıdakilerden hangisi Fatih Sultan Mehmed'in İstanbul kuşatması öncesinde yaptığı hazırlıklar arasında yer almaz?

    • A)Surları yıkabilecek büyüklükte toplar döktürmesi
    • B)Rumeli Hisarı'nı yaptırarak Boğaz'ın denetimini sağlaması
    • C)Kırım Hanlığı'nı Osmanlı Devleti'ne bağlaması
    • D)Donanmayı güçlendirerek gemi sayısını artırması
    • E)Balkanlardan Bizans'a yardım gelmesini engelleyecek antlaşmalar yapması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Kırım Hanlığı'nı Osmanlı Devleti'ne bağlaması

    Kırım, 1475'te Gedik Ahmed Paşa'nın seferiyle Osmanlı'ya bağlanmıştır; yani fetihten yaklaşık yirmi yıl sonraki bir gelişmedir ve kuşatma hazırlığı sayılamaz. Büyük topların döktürülmesi, Rumeli Hisarı'nın yapımı, donanmanın güçlendirilmesi ve Balkan devletleriyle yapılan antlaşmalar ise fetih öncesi hazırlıklar arasındadır.

  5. Soru 5

    Orta

    1473'te Akkoyunlu hükümdarı Uzun Hasan'ın yenilgiye uğratıldığı ve Osmanlı'nın Doğu Anadolu'daki etkinliğini artıran savaş aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Çaldıran Savaşı
    • B)Mercidabık Savaşı
    • C)Otlukbeli Savaşı
    • D)Turnadağ Savaşı
    • E)Ridaniye Savaşı
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Otlukbeli Savaşı

    Otlukbeli Savaşı 1473'te Fatih Sultan Mehmed ile Akkoyunlu hükümdarı Uzun Hasan arasında yapılmış ve Osmanlı zaferiyle sonuçlanmıştır. Çaldıran 1514'te Safevilere, Mercidabık 1516 ve Ridaniye 1517 ise Memlüklere karşı Yavuz Sultan Selim Dönemi'nde yapıldığı için doğru değildir.

  6. Soru 6

    Orta

    Fatih Sultan Mehmed Dönemi'nde Amasra Cenevizlilerden, Sinop Candaroğullarından alınmış, Trabzon Rum İmparatorluğu'na son verilmiş ve 1475'te Kırım Osmanlı'ya bağlanmıştır. Bu gelişmelerin ortak sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Ege adalarının tamamının ele geçirilmesi
    • B)Karadeniz'in bir Türk gölü hâline gelmesi
    • C)Baharat Yolu'nun denetim altına alınması
    • D)Akdeniz'de Venedik üstünlüğünün kırılması
    • E)Anadolu Türk siyasi birliğinin tamamlanması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Karadeniz'in bir Türk gölü hâline gelmesi

    Sayılan yerlerin tamamı Karadeniz kıyısında ya da çevresinde bulunduğundan bu fetihler Karadeniz'in bir Türk gölü hâline gelmesini sağlamıştır. Baharat Yolu'nun denetimi 1517'de Mısır'ın alınmasıyla ilgilidir. Akdeniz'de üstünlük ise 1538 Preveze Deniz Savaşı ile kazanılmıştır.

  7. Soru 7

    Kolay

    Kitab-ı Bahriye adlı eseri ve çizdiği dünya haritalarıyla tanınan Osmanlı denizcisi aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Turgut Reis
    • B)Seydi Ali Reis
    • C)Piri Reis
    • D)Kemal Reis
    • E)Salih Reis
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Piri Reis

    Kitab-ı Bahriye adlı denizcilik eserinin ve ünlü dünya haritalarının sahibi Piri Reis'tir. Seydi Ali Reis, Hint seferlerine katılmış ve Miratü'l-Memâlik ile Kitabü'l-Muhit'i yazmıştır. Turgut Reis ise Akdeniz'deki seferleriyle tanınan bir denizcidir.

  8. Soru 8

    Kolay

    Kanuni Sultan Süleyman'ın çıktığı son sefer olan ve sefer sırasında vefat ettiği kuşatma aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Rodos Kuşatması
    • B)Belgrad Kuşatması
    • C)I. Viyana Kuşatması
    • D)Zigetvar Kuşatması
    • E)Malta Kuşatması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Zigetvar Kuşatması

    Kanuni Sultan Süleyman 1566'daki Zigetvar Kuşatması sırasında vefat etmiştir. Rodos 1522'de, Belgrad ise 1521'de saltanatının ilk yıllarında alınmıştır. I. Viyana Kuşatması 1529'da yapılmış ve padişah sağ olarak geri dönmüştür.

  9. Soru 9

    Orta

    Fatih Sultan Mehmed İstanbul'da Sahn-ı Seman medreselerini kurdurmuş, dönemin ünlü bilgini Ali Kuşçu'yu İstanbul'a davet etmiş ve saray kütüphanesini zenginleştirmiştir. Bu bilgilere göre Fatih Dönemi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

    • A)Bilim ve eğitim çalışmalarına önem verildiği
    • B)Mevcut medreselerin kapatıldığı
    • C)Yalnızca askerî alana kaynak ayrıldığı
    • D)Yabancı bilginlerin ülkeye alınmadığı
    • E)Öğretimin tümüyle Enderun'a bırakıldığı
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Bilim ve eğitim çalışmalarına önem verildiği

    Medrese kurulması, ünlü bir bilginin davet edilmesi ve kütüphanenin zenginleştirilmesi bilim ve eğitime verilen önemi gösterir. Semerkant'ta yetişen Ali Kuşçu'nun Akkoyunlu sarayından İstanbul'a davet edilmesi, dışarıdan bilgin getirilmediği iddiasını (D) da çürütür. Medreselerin çoğaltıldığı bir dönemde kapatıldıklarının söylenmesi metinle çelişir.

  10. Soru 10

    Kolay

    Bizans İmparatorluğu'na son veren ve birçok tarihçi tarafından Orta Çağ'ın kapanışı sayılan İstanbul'un fethi hangi yılda gerçekleşmiştir?

    • A)1444
    • B)1453
    • C)1473
    • D)1514
    • E)1517
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — 1453

    İstanbul, Fatih Sultan Mehmed tarafından 1453 yılında fethedilmiştir. 1444 Varna Savaşı'nın, 1473 Otlukbeli Savaşı'nın yılıdır. 1514 Çaldıran, 1517 ise Ridaniye Savaşı'na aittir; bu nedenle diğer seçenekler doğru değildir.

  11. Soru 11

    Zor

    Kanuni Sultan Süleyman, Akdeniz'de deneyimli bir denizci olan Barbaros Hayreddin Paşa'yı 1533'te kaptan-ı deryalığa getirmiş, aynı süreçte Cezayir de Osmanlı topraklarına katılmıştır. Bu gelişmenin aşağıdakilerden hangisine zemin hazırladığı söylenebilir?

    • A)Karadeniz'in bir Türk gölü hâline gelmesine
    • B)Baharat Yolu'nun denetim altına alınmasına
    • C)Anadolu Türk siyasi birliğinin tamamlanmasına
    • D)Osmanlı'nın Akdeniz'de üstünlük kurmasına
    • E)Balkanlarda Haçlı tehdidinin tümüyle sona ermesine
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Osmanlı'nın Akdeniz'de üstünlük kurmasına

    Deneyimli bir denizcinin donanmanın başına getirilmesi ve Kuzey Afrika'da üs kazanılması, 1538 Preveze zaferiyle sonuçlanan Akdeniz üstünlüğünün zeminini hazırlamıştır. Karadeniz'in Türk gölü hâline gelmesi 1475'te gerçekleştiği için bu gelişmeyle açıklanamaz. Anadolu Türk siyasi birliği de 1515'te tamamlanmıştır.

  12. Soru 12

    Zor

    Fatih Sultan Mehmed Dönemi'nden itibaren divan toplantılarına padişah başkanlık etmemiş; toplantılar sadrazamın başkanlığında yapılmış, padişah gerektiğinde görüşmeleri perde arkasından izlemiştir. Bu değişikliğin aşağıdakilerden hangisini amaçladığı söylenebilir?

    • A)Divanın yetkilerini tümüyle ortadan kaldırmayı
    • B)Şeyhülislamı divanın doğal başkanı yapmayı
    • C)Kararların doğrudan halk tarafından alınmasını sağlamayı
    • D)Padişahın konumunu tartışmaların dışında ve üstünde tutmayı
    • E)Sadrazamlık makamını yürürlükten kaldırmayı
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Padişahın konumunu tartışmaların dışında ve üstünde tutmayı

    Padişahın görüşmelere doğrudan katılmaması, onun tartışılabilir bir taraf olmaktan çıkarılıp son kararı veren üstün konumda tutulmasını sağlamıştır. Divan çalışmalarını sürdürdüğü için yetkilerinin tümüyle kaldırıldığı söylenemez. Toplantılara sadrazamın başkanlık etmesi ise bu makamın kaldırılmadığını, aksine güçlendiğini gösterir.

  13. Soru 13

    Orta

    Fatih Sultan Mehmed, fetihten sonra Ortodoks Patrikhanesi'nin varlığını sürdürmesine izin vermiş, Rum halkın dinî yaşamına karışmamış ve patriğe cemaatiyle ilgili bazı yetkiler tanımıştır. Bu uygulamanın aşağıdakilerden hangisini amaçladığı savunulabilir?

    • A)Ortodoksları Katolik Kilisesi'ne bağlamayı
    • B)Kilise gelirlerinin tamamını hazineye aktarmayı
    • C)Bizans hanedanını yeniden yönetime getirmeyi
    • D)Gayrimüslim halkın devlete bağlılığını sağlamayı
    • E)Şer'i hukuku Hristiyan halka da uygulamayı
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Gayrimüslim halkın devlete bağlılığını sağlamayı

    Patrikhaneye tanınan haklar, kentte kalan Hristiyan halkın Osmanlı yönetimini benimsemesini ve devlete bağlanmasını kolaylaştırmıştır. Osmanlı gayrimüslimleri kendi hukuklarına göre yargıladığı için şer'i hukukun onlara uygulanması amaçlanmamıştır. Bizans hanedanının yeniden yönetime getirilmesi de fethin amacına tümüyle aykırıdır.

  14. Soru 14

    Orta

    1515 Turnadağ Savaşı ile Dulkadiroğulları Beyliği'ne son verilmesinin Osmanlı tarihi bakımından önemi aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Halifelik makamının Osmanlı'ya geçmesi
    • B)Anadolu Türk siyasi birliğinin tamamlanması
    • C)Karadeniz'in bir Türk gölü hâline gelmesi
    • D)Mısır'ın Osmanlı topraklarına katılması
    • E)Rodos Adası'nın fethedilmesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Anadolu Türk siyasi birliğinin tamamlanması

    Turnadağ Savaşı ile Dulkadiroğullarının ortadan kaldırılması Anadolu'daki Türk siyasi birliğinin tamamlanması anlamına gelmiştir. Halifeliğin Osmanlı'ya geçmesi ve Mısır'ın alınması 1517'de Ridaniye sonrasında gerçekleşmiştir. Karadeniz'in Türk gölü olması ise 1475'te Kırım'ın bağlanmasıyla ilgilidir.

  15. Soru 15

    Orta

    İstanbul'un fethinden sonra kentteki bazı bilginler İtalya'ya giderek oradaki bilim ve sanat hareketine katkıda bulunmuş; surları yıkan büyük toplar, Avrupa'daki derebeyi şatolarının artık güvenli olmadığını göstermiştir. Bu bilgilerden hareketle İstanbul'un fethiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

    • A)Anadolu'da tımar sisteminin ilk kez kurulmasını sağladığı
    • B)Osmanlı'da kapitülasyon uygulamasını başlattığı
    • C)Avrupa'da ilk Haçlı seferinin düzenlenmesine yol açtığı
    • D)Coğrafi keşiflerin tümüyle sona ermesine neden olduğu
    • E)Avrupa'daki gelişmeleri de etkileyen bir olay olduğu
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Avrupa'daki gelişmeleri de etkileyen bir olay olduğu

    Metinde bilginlerin İtalya'ya gitmesi ve topların şatoları savunmasız bırakması, fethin etkisinin Osmanlı sınırlarını aştığını göstermektedir. İlk Haçlı Seferi 1096'da düzenlendiği için fethin bir sonucu olamaz. Coğrafi keşifler ise fetihten sonraki yıllarda hız kazandığından sona erdiği de söylenemez.

Sponsorlu