KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Osmanlı Yükselme Dönemi — Test 6

KPSS Tarih dersinin Osmanlı Yükselme Dönemi konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 144 soru kitap sırasına göre 10 teste bölünmüştür; bu sayfa 6. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

Bu testteki sorular şu kavramları ölçüyor: Yükselme Dönemi'nin sınırları (1453–1579), Halifeliğin Osmanlı'ya geçmesi ve Baharat Yolu, Kanuni unvanı, Zigetvar (1566) ve çok cepheli mücadele, Ege adaları, Venedik Savaşı (1463–1479) ve Otranto (1480), II. Bayezid Dönemi'nin diğer gelişmeleri, Mısır Seferi: Mercidabık (1516) ve Ridaniye (1517), Fethin Türk tarihi açısından sonuçları, Balkan fetihleri: Sırbistan, Mora, Eflak, Bosna, Arnavutluk. Bu kavramların kartları konu anlatımında; her kartın altında bu ve benzeri sorular, karıştırılan noktalar ve sınav ipuçları var.

5 kolay8 orta2 zor

  1. Soru 1

    Orta

    II. Bayezid Dönemi'nde 1484'te düzenlenen Boğdan Seferi'yle Kili ve Akkirman kaleleri ele geçirilmiştir. Bu fethin en önemli sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Baharat Yolu'nun bütünüyle Osmanlı denetimine girmesi
    • B)Ege adalarının tamamının fethedilmesi
    • C)Karadeniz'in kuzeyinde ticaret güvenliğinin artması
    • D)Macaristan'ın Osmanlı'ya bağlanması
    • E)Mısır'ın Osmanlı topraklarına katılması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Karadeniz'in kuzeyinde ticaret güvenliğinin artması

    Kili ve Akkirman'ın alınmasıyla Karadeniz'in kuzeyindeki kara ve deniz ticaret yollarının güvenliği sağlanmış, Osmanlı'nın bölgedeki denetimi güçlenmiştir. Baharat Yolu ve Mısır meselesi Yavuz Sultan Selim Dönemi'ne ait olduğundan bu seferle ilgisizdir. Macaristan'ın bağlanması ise 1526 sonrasının konusudur.

  2. Soru 2

    Orta

    İstanbul'un fethinden sonra Doğu Akdeniz ve Karadeniz'e uzanan ticaret yollarının denetimi Osmanlı Devleti'nin eline geçmiştir. Bu durumun Avrupa bakımından aşağıdakilerden hangisine zemin hazırladığı savunulabilir?

    • A)Avrupa'da feodal düzenin yeniden güçlenmesine
    • B)Akdeniz ticaretinin bütünüyle sona ermesine
    • C)Doğu'ya ulaşacak yeni deniz yollarının aranmasına
    • D)Avrupa'da kara ticaretinin tümüyle yasaklanmasına
    • E)Avrupa devletlerinin Osmanlı ile ittifak kurmasına
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Doğu'ya ulaşacak yeni deniz yollarının aranmasına

    Doğu ticaret yollarının Osmanlı denetimine girmesi, Avrupalıları Hindistan'a ulaşacak yeni deniz yolları aramaya yöneltmiş ve Coğrafi Keşifler'in nedenlerinden biri olmuştur. Feodal düzen bu süreçte güçlenmemiş, aksine ticaretin ve burjuvazinin gelişmesiyle sarsılmıştır. Akdeniz ticareti de sona ermemiş, biçim değiştirerek sürmüştür.

  3. Soru 3

    Kolay

    Osmanlı Devleti'nin bir yabancı devlete tanıdığı ticari ve hukuki ayrıcalıklara verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Kapitülasyon
    • B)Müsadere usulü
    • C)İltizam
    • D)Pençik
    • E)Devşirme
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Kapitülasyon

    Osmanlı Devleti'nin yabancı devletlere tanıdığı ticari ve hukuki ayrıcalıklara kapitülasyon denir; bunların en bilineni 1535'te Fransa'ya verilenlerdir. Müsadere, devlet görevlilerinin mallarına el konulması uygulamasıdır. İltizam ise vergi toplama hakkının açık artırmayla verilmesi usulüdür.

  4. Soru 4

    Orta

    Fatih Sultan Mehmed, İtalya'dan ressam davet ederek portresini yaptırmış, sarayında farklı dillerde yazılmış eserlerden oluşan bir kütüphane oluşturmuştur. Bu bilgilere dayanarak Fatih Sultan Mehmed ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

    • A)Bilim ve sanat çalışmalarını yasakladığı
    • B)Yalnızca askerî konularla ilgilendiği
    • C)Yabancı eserlerin ülkeye girişini engellediği
    • D)Farklı kültürlerin birikimine ilgi duyduğu
    • E)Saray dışındaki eğitim kurumlarını kapattığı
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Farklı kültürlerin birikimine ilgi duyduğu

    İtalyan bir ressama portre yaptırması ve çok dilli bir saray kütüphanesi oluşturması, Fatih'in farklı kültürlerin bilgi birikimine açık bir hükümdar olduğunu gösterir. Bilim ve sanatı yasakladığı iddiası, Sahn-ı Seman medreselerini kurdurmuş olmasıyla çelişir. Yabancı eserlerin girişini engellediği de kütüphanesinin içeriğiyle bağdaşmaz.

  5. Soru 5

    Orta

    Fatih Sultan Mehmed, 1456'da Belgrad'ı kuşatmış ancak kenti alamamıştır. Belgrad ancak 1521'de Kanuni Sultan Süleyman Dönemi'nde fethedilebilmiştir. Bu bilgilere göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

    • A)Fatih Dönemi'nde Balkanlarda hiç fetih yapılmadığı
    • B)Osmanlı'nın Balkanlardan tümüyle çekildiği
    • C)Macaristan'ın Osmanlı'ya bağlandığı
    • D)Bazı hedeflere ancak sonraki dönemde ulaşıldığı
    • E)Belgrad'ın Venedik'e bırakıldığı
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Bazı hedeflere ancak sonraki dönemde ulaşıldığı

    Belgrad'ın Fatih Dönemi'nde alınamayıp Kanuni Dönemi'nde fethedilmesi, Orta Avrupa yolundaki bazı hedeflere ancak daha sonra ulaşılabildiğini gösterir. Fatih Dönemi'nde Sırbistan, Bosna ve Mora gibi bölgeler alındığı için Balkanlarda hiç fetih yapılmadığı söylenemez. Macaristan'ın Osmanlı'ya bağlanması ise 1526 Mohaç Savaşı'ndan sonraki sürecin konusudur.

  6. Soru 6

    Orta

    İstanbul'un fethiyle Osmanlı Devleti, Türk-İslam dünyasında büyük bir saygınlık kazanmış ve bir imparatorluk hâline gelme yolunda önemli bir eşiği aşmıştır. Bu değerlendirmenin temel dayanağı aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Osmanlı'nın halifelik makamını üstlenmiş olması
    • B)Yüzyıllardır alınamayan bir merkezin fethedilmesi
    • C)Kutsal emanetlerin başkent İstanbul'a getirilmiş olması
    • D)Baharat Yolu'nun denetim altına alınmış olması
    • E)Kuzey Afrika kıyılarının ele geçirilmiş olması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Yüzyıllardır alınamayan bir merkezin fethedilmesi

    İslam dünyasının uzun yüzyıllar boyunca alamadığı İstanbul'un fethedilmesi, Osmanlı'ya Türk-İslam dünyasında öncü bir konum kazandırmıştır. Halifeliğin üstlenilmesi ve kutsal emanetlerin getirilmesi 1517'de Yavuz Sultan Selim Dönemi'nde gerçekleştiği için fetihle açıklanamaz. Kuzey Afrika kıyılarının alınması da XVI. yüzyıla ait bir gelişmedir.

  7. Soru 7

    Orta

    İstanbul'un fethinin Osmanlı Devleti bakımından sağladığı en önemli kazanım aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Anadolu'daki Türk siyasi birliğinin tümüyle tamamlanması
    • B)Halifelik makamının Osmanlı'ya geçmesi
    • C)Hint Okyanusu'nda üstünlük kurulması
    • D)Kuzey Afrika'nın Osmanlı'ya katılması
    • E)Anadolu ile Rumeli arasında toprak bütünlüğü sağlanması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Anadolu ile Rumeli arasında toprak bütünlüğü sağlanması

    İstanbul'un fethiyle Osmanlı topraklarının ortasındaki engel kalkmış, Anadolu ile Rumeli arasında toprak bütünlüğü sağlanmıştır. Anadolu Türk siyasi birliği 1515 Turnadağ Savaşı'yla tamamlandığı için fethin doğrudan sonucu değildir. Halifeliğin Osmanlı'ya geçişi de 1517'de Yavuz Sultan Selim Dönemi'nde gerçekleşmiştir.

  8. Soru 8

    Kolay

    İstanbul kuşatması sırasında Fatih Sultan Mehmed'in yanında bulunan ve orduya manevi destek veren âlim aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Ali Kuşçu
    • B)Piri Reis
    • C)Şeyh Edebali
    • D)Davud-ı Kayseri
    • E)Akşemseddin
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Akşemseddin

    İstanbul kuşatmasında Fatih Sultan Mehmed'in yanında bulunup orduya manevi destek veren âlim Akşemseddin'dir. Ali Kuşçu fetihten sonra İstanbul'a davet edilen bir matematik ve astronomi bilgini olduğu için kuşatma sırasında orduda değildir. Şeyh Edebali ise Osman Bey Dönemi'nin manevi önderidir.

  9. Soru 9

    Kolay

    II. Bayezid'den sonra Osmanlı tahtına geçen padişah aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Fatih Sultan Mehmed
    • B)Yavuz Sultan Selim
    • C)Kanuni Sultan Süleyman
    • D)II. Selim
    • E)III. Murad
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Yavuz Sultan Selim

    II. Bayezid'den sonra tahta oğlu Yavuz Sultan Selim geçmiş ve seferlerini ağırlıklı olarak doğu ile güney yönünde düzenlemiştir. Fatih Sultan Mehmed, II. Bayezid'in kendisinden önceki padişah olan babasıdır. Kanuni Sultan Süleyman ise Yavuz Sultan Selim'den sonra tahta çıkmıştır.

  10. Soru 10

    Zor

    Çaldıran Seferi sırasında Memlük Devleti Osmanlı'ya karşı Safevilerle yakınlaşmış; ayrıca Dulkadiroğulları meselesinde de iki devlet karşı karşıya gelmiştir. Bu bilgilere göre Osmanlı-Memlük savaşlarının nedeni olarak aşağıdakilerden hangisi gösterilebilir?

    • A)Memlüklerin Balkanlarda toprak talep etmesi
    • B)Osmanlı'nın Kırım üzerinde hak iddia etmesi
    • C)Memlüklerin Osmanlı karşıtı bir siyaset izlemesi
    • D)Venedik'in iki devleti savaşa zorlaması
    • E)Memlüklerin halifeliği Safevilere devretmesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Memlüklerin Osmanlı karşıtı bir siyaset izlemesi

    Metinde Memlüklerin hem Safevilerle yakınlaştığı hem de Dulkadiroğulları konusunda Osmanlı'nın karşısında yer aldığı belirtilmekte olup bu, Osmanlı karşıtı bir siyasete işaret eder. Halifelik makamı Memlük himayesindeki Abbasi halifesinde bulunmuş ve 1517'de Osmanlı'ya geçmiştir; Safevilere devredilmemiştir. Kırım ise 1475'ten beri Osmanlı'ya bağlıdır.

  11. Soru 11

    Orta

    Aşağıdakilerden hangisi Fatih Sultan Mehmed Dönemi'nde gerçekleşmemiştir?

    • A)Trabzon Rum İmparatorluğu'na son verilmesi
    • B)Rodos Adası'nın fethedilmesi
    • C)Kırım'ın Osmanlı'ya bağlanması
    • D)Otlukbeli Savaşı'nın kazanılması
    • E)Boğdan'ın vergiye bağlanması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Rodos Adası'nın fethedilmesi

    Rodos Fatih Dönemi'nde kuşatılmış ancak alınamamış, ada 1522'de Kanuni Sultan Süleyman Dönemi'nde fethedilmiştir. Trabzon'un alınması, Kırım'ın bağlanması, Otlukbeli zaferi ve Boğdan'ın vergiye bağlanması ise Fatih Dönemi'nde gerçekleşen gelişmelerdir.

  12. Soru 12

    Zor

    Yavuz Sultan Selim Dönemi'nde Suriye ve Mısır'ın alınmasıyla Baharat Yolu Osmanlı denetimine girmiş; ancak bu yoldan beklenen ticari gelir elde edilememiştir. Bu durumun nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Ümit Burnu yolunun bulunup ticaretin yön değiştirmesi
    • B)Mısır'da tarımsal üretimin tamamen durması
    • C)Akdeniz ticaretinin bütünüyle Venedik'in eline geçmesi
    • D)Memlüklerin ticaret yollarını kapatması
    • E)Venedik'in Akdeniz'den çekilmiş olması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Ümit Burnu yolunun bulunup ticaretin yön değiştirmesi

    Coğrafi Keşifler sırasında Ümit Burnu üzerinden Hindistan'a ulaşan deniz yolunun bulunması, Baharat Yolu'nun ticari değerini düşürmüş ve Osmanlı beklediği geliri elde edememiştir. Akdeniz ticaretinin bütünüyle Venedik'in eline geçmesi de bu dönemde yaşanmamıştır. Memlükler de 1517'de ortadan kalktığından yolları kapatmaları söz konusu değildir.

  13. Soru 13

    Kolay

    İspanya'da baskı gören Yahudilerin bir bölümünün Osmanlı gemileriyle taşınarak Osmanlı topraklarına yerleştirilmesi hangi padişah döneminde gerçekleşmiştir?

    • A)I. Murad
    • B)II. Bayezid
    • C)Yavuz Sultan Selim
    • D)Kanuni Sultan Süleyman
    • E)II. Selim
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — II. Bayezid

    İspanya'dan çıkarılan Yahudilerin Osmanlı topraklarına taşınması II. Bayezid Dönemi'nde gerçekleşmiş ve bu topluluklar Selanik, İstanbul gibi kentlere yerleştirilmiştir. Yavuz Sultan Selim Dönemi'nin gündemi doğu ve güney seferleri olduğu için bu olayla ilgisi yoktur. Kanuni Dönemi ise Avrupa'ya yönelik büyük seferlerle anılır.

  14. Soru 14

    Kolay

    Çaldıran Savaşı'nda Yavuz Sultan Selim'in karşısında yer alan Safevi hükümdarı aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Uzun Hasan
    • B)Kansu Gavri
    • C)Şah İsmail
    • D)Tomanbay
    • E)Timur
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Şah İsmail

    Çaldıran Savaşı'nda Osmanlı ordusunun karşısında Safevi Devleti'nin kurucusu Şah İsmail bulunmaktaydı. Uzun Hasan Akkoyunlu hükümdarı olup 1473 Otlukbeli Savaşı'nda Fatih ile karşılaşmıştır. Kansu Gavri ve Tomanbay ise Memlük sultanlarıdır.

  15. Soru 15

    Orta

    II. Bayezid Dönemi'nde İspanya'da baskı gören Yahudilerin bir bölümü Osmanlı gemileriyle Osmanlı topraklarına taşınmış ve çeşitli kentlere yerleştirilmiştir. Bu uygulama Osmanlı Devleti ile ilgili aşağıdakilerden hangisini göstermektedir?

    • A)Avrupa'da toprak kazanma amacı taşıdığını
    • B)Farklı din mensuplarına yaşam alanı tanıdığını
    • C)Akdeniz'de kesin üstünlük kurduğunu
    • D)Kapitülasyonları uygulamaya başladığını
    • E)Denizcilik faaliyetlerini tümüyle bıraktığını
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Farklı din mensuplarına yaşam alanı tanıdığını

    Farklı bir dine mensup toplulukların ülkeye kabul edilip yerleştirilmesi, Osmanlı'nın çok dinli yapıya tanıdığı yaşam alanını gösterir. Kapitülasyonlar 1535'te Kanuni Dönemi'nde verildiği için o seçenek zaman bakımından uymaz. Bu taşıma işleminin Osmanlı donanmasıyla yapılması da denizciliğin bırakıldığı iddiasını çürütür.

Sponsorlu