KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Osmanlı Yükselme Dönemi — Test 7

KPSS Tarih dersinin Osmanlı Yükselme Dönemi konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 144 soru kitap sırasına göre 10 teste bölünmüştür; bu sayfa 7. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

Bu testteki sorular şu kavramları ölçüyor: Ege adaları, Venedik Savaşı (1463–1479) ve Otranto (1480), Mısır Seferi: Mercidabık (1516) ve Ridaniye (1517), Halifeliğin Osmanlı'ya geçmesi ve Baharat Yolu, Hint Deniz Seferleri (1538–1553), II. Bayezid Dönemi'nin diğer gelişmeleri, Çaldıran (1514) ve Turnadağ (1515), Mohaç Savaşı (1526) ve Macaristan siyaseti, I. Viyana Kuşatması (1529) ve İstanbul Antlaşması (1533). Bu kavramların kartları konu anlatımında; her kartın altında bu ve benzeri sorular, karıştırılan noktalar ve sınav ipuçları var.

1 kolay8 orta6 zor

▶ Bu testi interaktif çöz📘 Konu anlatımıTüm testler

  1. Soru 1

    Zor

    Yavuz Sultan Selim Dönemi'nde Osmanlı toprakları ağırlıklı olarak doğu ve güney yönünde genişlemiş; Kanuni Sultan Süleyman Dönemi'nde ise Orta Avrupa'da, Akdeniz'de ve İran cephesinde genişleme birlikte sürdürülmüştür. Bu bilgilere göre söz konusu iki dönem için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

    • A)Her iki dönemde de yalnızca deniz seferleri yapıldığı
    • B)Kanuni Dönemi'nde doğu cephesinin tümüyle kapandığı
    • C)Yavuz Dönemi'nde Balkanlarda toprak kaybedildiği
    • D)Osmanlı'nın çok yönlü bir yayılma siyaseti izlediği
    • E)İki dönemde de fetih siyasetinin terk edildiği
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Osmanlı'nın çok yönlü bir yayılma siyaseti izlediği

    İki dönem birlikte değerlendirildiğinde Osmanlı'nın doğu, güney, batı ve deniz yönlerinde eş zamanlı genişlediği, yani çok yönlü bir yayılma siyaseti izlediği görülür. Kanuni Dönemi'nde İran seferleri sürdüğü için doğu cephesinin kapandığı söylenemez. Her iki dönemde de kara seferleri ağırlıkta olduğundan yalnızca deniz seferi yapıldığı iddiası da metne aykırıdır.

  2. Soru 2

    Orta

    II. Bayezid Dönemi'nin sonlarında Anadolu'da Safevi propagandasının etkisiyle çıkan ve merkezî otoriteyi sarsan ayaklanma aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Şahkulu Ayaklanması
    • B)Şeyh Bedreddin İsyanı
    • C)Patrona Halil İsyanı
    • D)Kabakçı Mustafa İsyanı
    • E)Baba İshak Ayaklanması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Şahkulu Ayaklanması

    Şahkulu Ayaklanması, II. Bayezid Dönemi'nin sonlarında Safevi kışkırtmasıyla Anadolu'da çıkmış ve devletin doğu siyasetini sertleştiren gelişmelerden biri olmuştur. Şeyh Bedreddin İsyanı Çelebi Mehmed Dönemi'ne ait olduğu için tarih bakımından uymaz. Patrona Halil İsyanı ise 1730'da Lale Devri'ni sona erdiren ayaklanmadır.

  3. Soru 3

    Orta

    II. Bayezid Dönemi'nde Kemal Reis gibi deneyimli denizciler donanmaya alınmış, Venedik'e karşı yürütülen mücadelede İnebahtı, Modon ve Koron ele geçirilmiştir. Bu gelişmeler aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?

    • A)Osmanlı'nın kara ordusunu dağıttığının
    • B)Venedik'in Osmanlı'ya bağlandığının
    • C)Osmanlı'nın denizcilikte güçlendiğinin
    • D)Akdeniz'de kesin üstünlük kurulduğunun
    • E)Karadeniz ticaretinin bütünüyle terk edildiğinin
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Osmanlı'nın denizcilikte güçlendiğinin

    Deneyimli denizcilerin donanmaya katılması ve Mora kıyılarındaki limanların alınması, Osmanlı'nın deniz gücünün belirgin biçimde arttığını gösterir. Akdeniz'de kesin üstünlük ancak 1538 Preveze Deniz Savaşı'yla sağlandığı için bu dönem için söylenemez. Venedik de Osmanlı'ya bağlanmamış, mücadele sonraki yıllarda sürmüştür.

  4. Soru 4

    Orta

    Hint Deniz Seferleri'nde Osmanlı donanması Portekizliler karşısında kesin bir başarı elde edememiş; seferlere katılan Seydi Ali Reis, gördüklerini ve edindiği coğrafya bilgilerini eserlerinde toplamıştır. Bu bilgilere göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

    • A)Seferlerin askerî hedefine ulaşamasa da bilgi birikimi sağladığı
    • B)Osmanlı'nın Hint Okyanusu'na hiç donanma göndermediği
    • C)Portekizlilerin bölgeden tümüyle çekildiği
    • D)Baharat Yolu'nun eski canlılığına kavuştuğu
    • E)Osmanlı'nın Kızıldeniz'deki hâkimiyetini tümüyle yitirdiği
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Seferlerin askerî hedefine ulaşamasa da bilgi birikimi sağladığı

    Metne göre seferler askerî amacına ulaşamamış, ancak Seydi Ali Reis'in eserleri aracılığıyla coğrafi ve denizcilikle ilgili bilgi birikimi sağlanmıştır. Seferlerin yapılmış olması, donanma gönderilmediği iddiasını geçersiz kılar. Portekiz üstünlüğü kırılamadığından Baharat Yolu'nun canlandığı da söylenemez.

  5. Soru 5

    Kolay

    Mısır Seferi'nden sonra Mekke ve Medine'nin korunmasını üstlenen Yavuz Sultan Selim'in kullandığı unvan aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Sultan-ı İklim-i Rum
    • B)Kaptan-ı Derya
    • C)Hâdimü'l-Haremeyn
    • D)Beylerbeyi
    • E)Şeyhülislam
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Hâdimü'l-Haremeyn

    Mekke ve Medine'nin himayesini üstlenen Yavuz Sultan Selim, kutsal toprakların hizmetkârı anlamına gelen Hâdimü'l-Haremeyn unvanını kullanmıştır. Sultan-ı İklim-i Rum unvanı Niğbolu Zaferi'nden sonra Yıldırım Bayezid'e verilmiştir. Kaptan-ı derya ise donanmanın başındaki komutanın görev unvanıdır.

  6. Soru 6

    Orta

    Fatih Sultan Mehmed Dönemi'nde Eflak üzerine sefer düzenlenmesinin nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Eflak voyvodasının vergiyi kesip saldırıya geçmesi
    • B)Eflak'ın Memlüklerle askerî ittifak kurması
    • C)Eflak'ın Safevilere sığınmacı göndermesi
    • D)Eflak'ın Kırım Hanlığı'nın topraklarını işgal etmesi
    • E)Eflak'ın Rodos şövalyelerine üs vermesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Eflak voyvodasının vergiyi kesip saldırıya geçmesi

    Eflak voyvodası ödemekle yükümlü olduğu vergiyi kesip Osmanlı topraklarına saldırınca Fatih Sultan Mehmed sefere çıkmış ve Eflak yeniden Osmanlı'ya bağlanmıştır. Safeviler ancak XVI. yüzyılın başında ortaya çıktığı için o seçenek dönem bakımından yanlıştır. Eflak'ın Kırım Hanlığı'nı işgali de tarihsel bir dayanaktan yoksundur.

  7. Soru 7

    Orta

    Mohaç Savaşı'ndan sonra Macaristan üzerinde hak iddia eden Avusturya ile Osmanlı arasında 1533'te yapılan antlaşmayla Avusturya arşidükü, protokol bakımından Osmanlı sadrazamına denk sayılmıştır. Bu madde aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?

    • A)Avusturya'nın Osmanlı'dan üstün sayıldığının
    • B)Osmanlı'nın siyasi üstünlüğünü kabul ettirdiğinin
    • C)Macaristan'ın tümüyle Avusturya'ya bırakıldığının
    • D)Osmanlı'nın Orta Avrupa'dan çekildiğinin
    • E)Kapitülasyonların Avusturya'ya verildiğinin
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Osmanlı'nın siyasi üstünlüğünü kabul ettirdiğinin

    Bir devletin hükümdarının karşı tarafın sadrazamına denk sayılması, Osmanlı'nın protokol ve siyaset alanında üstünlüğünü kabul ettirdiğini gösterir. Macaristan'ın büyük bölümü Osmanlı denetiminde kaldığı için Avusturya'ya bırakıldığı söylenemez. Kapitülasyonlar ise 1535'te Fransa'ya verilmiştir.

  8. Soru 8

    Zor

    Aşağıdakilerden hangisi İstanbul'un fethinin Avrupa üzerindeki etkileri arasında gösterilemez?

    • A)Yüz Yıl Savaşları'nın başlaması
    • B)Bizanslı bilginlerin İtalya'ya giderek çalışmalarını sürdürmesi
    • C)Barut ve topun surlara karşı etkisinin görülmesi
    • D)Doğu ticaret yolları için yeni arayışların doğması
    • E)Avrupa'da Osmanlı'ya karşı ortak hareket etme arayışı
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Yüz Yıl Savaşları'nın başlaması

    Yüz Yıl Savaşları 1337'de başlayıp 1453'te sona erdiği için İstanbul'un fethinin bir sonucu olamaz; kronolojik olarak fetihten öncedir. Bizanslı bilginlerin İtalya'ya gitmesi, topun surlara karşı etkisinin anlaşılması, yeni ticaret yolu arayışları ve Osmanlı'ya karşı ortak hareket çabaları ise fetihle ilişkilendirilen etkilerdir.

  9. Soru 9

    Zor

    Aşağıda Yavuz Sultan Selim Dönemi'ne ait bazı savaşlar verilmiştir: I. Ridaniye Savaşı II. Çaldıran Savaşı III. Mercidabık Savaşı Bu savaşların kronolojik sırası aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)I - II - III
    • B)III - I - II
    • C)II - I - III
    • D)I - III - II
    • E)II - III - I
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — II - III - I

    Çaldıran Savaşı 1514'te, Mercidabık Savaşı 1516'da, Ridaniye Savaşı ise 1517'de yapıldığı için doğru sıralama II - III - I biçimindedir. Ridaniye'yi başa alan seçenekler yanlıştır, çünkü Ridaniye bu üç savaşın en geç tarihlisidir. Mercidabık'ın Çaldıran'dan önce gösterildiği seçenek de tarih bakımından tutarsızdır.

  10. Soru 10

    Zor

    1535'te Fransa'ya tanınan ayrıcalıklar, iki hükümdar hayatta olduğu sürece geçerli sayılmıştır. Ancak sonraki yüzyıllarda bu ayrıcalıklar sürekli hâle getirilmiş ve kapsamı genişletilmiştir. Bu bilgilere göre kapitülasyonlarla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

    • A)Verildiği anda Osmanlı ekonomisini çökerttiği
    • B)Yalnızca Fransa'ya ait bir ayrıcalık olarak kaldığı
    • C)Osmanlı'nın Akdeniz'deki askerî gücünü artırdığı
    • D)Başlangıçta askerî bir ittifak antlaşması olduğu
    • E)Zamanla ilk verildiği amaçtan uzaklaşıp nitelik değiştirdiği
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Zamanla ilk verildiği amaçtan uzaklaşıp nitelik değiştirdiği

    Süreli ve karşılıklı bir siyasi araç olarak verilen ayrıcalıkların sonradan sürekli hâle gelip genişlemesi, kapitülasyonların özgün amacından uzaklaşarak nitelik değiştirdiğini gösterir. Metinde kapsamın genişlediği belirtildiğinden yalnızca Fransa'ya ait kaldığı söylenemez. Ayrıcalıklar ticari nitelikte olduğundan askerî ittifak antlaşması sayılması da yanlıştır.

  11. Soru 11

    Orta

    Kanuni Sultan Süleyman Dönemi'nde Osmanlı Devleti, Alman İmparatoru Şarlken'e karşı Fransa'yı desteklemiştir. Bu desteğin arkasındaki temel amaç aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Fransa'yı bütünüyle Osmanlı toprağı hâline getirmek
    • B)Avrupa'da tek bir güç etrafında birleşmeyi önlemek
    • C)Akdeniz ticaretini Venedik'e devretmek
    • D)Balkanlardaki fetihlere son vermek
    • E)Hint Okyanusu'ndan tümüyle çekilmek
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Avrupa'da tek bir güç etrafında birleşmeyi önlemek

    Şarlken'in Avrupa'da güçlü bir birlik kurması Osmanlı için tehlike oluşturduğundan Fransa desteklenerek Avrupa'nın bölünmüş kalması amaçlanmıştır. Fransa'yı Osmanlı toprağı yapmak gibi bir hedef hiçbir zaman güdülmemiştir. Balkanlardaki fetihlere son verilmesi de bu dönemin genişleme siyasetiyle bağdaşmaz.

  12. Soru 12

    Zor

    Aşağıdakilerden hangisi Sokullu Mehmed Paşa'nın sadrazamlığı döneminde gerçekleşen gelişmeler arasında yer almaz?

    • A)Kıbrıs'ın Venedik'ten alınması
    • B)İnebahtı Deniz Savaşı'nın yapılması
    • C)Tunus'un Osmanlı'ya katılması
    • D)Lehistan'ın Osmanlı himayesine girmesi
    • E)Mohaç Savaşı'nın kazanılması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Mohaç Savaşı'nın kazanılması

    Mohaç Savaşı 1526'da, Sokullu Mehmed Paşa'nın sadrazamlığından çok önce kazanıldığı için onun dönemine ait değildir. Kıbrıs'ın fethi, İnebahtı Deniz Savaşı, Tunus'un alınması ve Lehistan'ın himayeye girmesi ise Sokullu'nun sadrazamlığı sırasında yaşanmış gelişmelerdir.

  13. Soru 13

    Orta

    Osmanlı Devleti'nin Hint Deniz Seferleri'nde kalıcı bir başarı elde edememesinin nedenleri arasında aşağıdakilerden hangisi gösterilemez?

    • A)Donanmanın okyanus koşullarına uygun olmaması
    • B)Osmanlı'nın Kızıldeniz kıyılarına hiç ulaşamamış olması
    • C)Sefer bölgesinin başkente çok uzak olması
    • D)Devletin önceliğini Avrupa cephesine vermesi
    • E)Bölgedeki yerel güçlerden yeterince destek alınamamış olması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Osmanlı'nın Kızıldeniz kıyılarına hiç ulaşamamış olması

    Osmanlı, Mısır ve Hicaz'ın alınmasıyla Kızıldeniz kıyılarına ulaşmıştır; seferler zaten buradan düzenlendiği için bu ifade bir başarısızlık nedeni olamaz. Donanmanın okyanus şartlarına uygun olmaması, mesafenin uzaklığı, Avrupa cephesinin önceliği ve yerel desteğin yetersizliği ise gerçek nedenlerdir.

  14. Soru 14

    Zor

    1529'daki Viyana Kuşatması'nın sonuçsuz kalmasının Osmanlı'nın Orta Avrupa siyaseti bakımından doğurduğu en önemli sonuç aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Avusturya'nın etkisiz kılınamayıp mücadelenin sürmesi
    • B)Macaristan'ın Osmanlı'dan tümüyle koparılması
    • C)Osmanlı'nın Balkanlardan geri çekilmesi
    • D)Belgrad'ın yeniden Macarlara bırakılması
    • E)Osmanlı'nın Akdeniz'deki üstünlüğünü büsbütün yitirmesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Avusturya'nın etkisiz kılınamayıp mücadelenin sürmesi

    Viyana alınamayınca Avusturya'nın gücü kırılamamış, Orta Avrupa'daki mücadele uzun yıllar boyunca sürmüş ve Viyana Osmanlı için ulaşılamayan bir hedef olarak kalmıştır. Macaristan bu tarihten sonra da Osmanlı etkisinde kaldığı için tümüyle koparıldığı söylenemez. Belgrad da yeniden Macarlara bırakılmamıştır.

  15. Soru 15

    Orta

    XVI. yüzyılda Cezayir, Trablusgarp ve Tunus'un Osmanlı topraklarına katılmasının en önemli sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Hint Okyanusu'nda Portekiz'in yenilgiye uğratılması
    • B)Karadeniz'in tümüyle Osmanlı denetimine girmesi
    • C)Kızıldeniz ticaretinin Venedik'e bırakılması
    • D)Batı Akdeniz'de İspanya'ya karşı denge kurulması
    • E)Atlas Okyanusu'nda Osmanlı üslerinin kurulması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Batı Akdeniz'de İspanya'ya karşı denge kurulması

    Kuzey Afrika kıyılarının Osmanlı'ya katılması, Batı Akdeniz'de İspanya'nın hareket alanını daraltmış ve bölgede güç dengesi kurulmasını sağlamıştır. Hint Okyanusu'nda Portekiz yenilgiye uğratılamadığı için o seçenek gerçeğe aykırıdır. Karadeniz'in Osmanlı denetimine girmesi ise XV. yüzyılda tamamlanmıştır.

Sponsorlu