KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Osmanlı Duraklama Dönemi — Test 1

KPSS Tarih dersinin Osmanlı Duraklama Dönemi konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 139 soru kitap sırasına göre 10 teste bölünmüştür; bu sayfa 1. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

Bu testteki sorular şu kavramları ölçüyor: Ordunun bozulması: kapıkulu ocakları ve tımar, Celali İsyanları, Büyük Kaçgun ve Kuyucu Murad Paşa, İstanbul (Kapıkulu) isyanları, IV. Murad (1623–1640), Duraklama Dönemi'nin sınırları (1579–1699), Duraklamanın nedenleri (iç ve dış), Maliyenin bozulması: tağşiş, iltizam, avarız, II. Osman (Genç Osman) ve Hotin Seferi (1621). Bu kavramların kartları konu anlatımında; her kartın altında bu ve benzeri sorular, karıştırılan noktalar ve sınav ipuçları var.

6 kolay6 orta3 zor

▶ Bu testi interaktif çöz📘 Konu anlatımıTüm testler

  1. Soru 1

    Orta

    1601 yılında Avusturya ordusunun uzun süren kuşatmasına karşı elindeki az sayıda askerle bir kaleyi başarıyla savunan ve bu başarısıyla ün kazanan komutan aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Kuyucu Murad Paşa
    • B)Tiryaki Hasan Paşa
    • C)Lala Mehmed Paşa
    • D)Ciğalazade Sinan Paşa
    • E)Köprülü Mehmed Paşa
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Tiryaki Hasan Paşa

    Tiryaki Hasan Paşa, 1601'de Kanije Kalesi'ni Avusturya kuşatmasına karşı başarıyla savunmuştur. A seçeneğindeki Kuyucu Murad Paşa Celali isyanlarını bastırmasıyla tanınır; E seçeneğindeki Köprülü Mehmed Paşa ise 1656'da sadrazam olmuş, dolayısıyla bu olayla ilgisi yoktur.

  2. Soru 2

    Orta

    XVII. yüzyılda sadrazamlık makamına gelenlerin görev süreleri çoğu zaman birkaç ayı geçmemiş, bazı yıllarda birden fazla sadrazam değişikliği yaşanmıştır. Bu durumun aşağıdakilerden hangisine yol açtığı söylenebilir?

    • A)Padişahların yetkilerinin hukuken sınırlandırılmasına
    • B)Divan toplantılarının daha düzenli hâle gelmesine
    • C)Eyaletlerde asayişin kalıcı olarak sağlanmasına
    • D)Yeniçeri Ocağı'nın bu yüzyılda kaldırılmasına
    • E)Devlet politikalarında sürekliliğin sağlanamamasına
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Devlet politikalarında sürekliliğin sağlanamamasına

    Sık sadrazam değişikliği başlanan işlerin yarım kalmasına ve tutarlı bir devlet politikası izlenememesine yol açmıştır. C yanlıştır; yönetimdeki istikrarsızlık asayişi sağlamayı kolaylaştırmaz. D de yanlıştır; Yeniçeri Ocağı 1826'da II. Mahmud döneminde kaldırılmıştır.

  3. Soru 3

    Kolay

    1645'te başlayan ve 1669'da tamamlanan Girit'in fethi, Osmanlı Devleti'nin aşağıdaki devletlerden hangisiyle yaptığı uzun mücadelenin sonucudur?

    • A)Ceneviz
    • B)Rusya
    • C)Venedik
    • D)Malta Şövalyeleri
    • E)İspanya
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Venedik

    Girit adası Venedik'ten alınmıştır ve fetih yaklaşık yirmi dört yıl sürmüştür. A seçeneğindeki Ceneviz, XVII. yüzyılda Doğu Akdeniz'de böyle bir güç değildir; B seçeneğindeki Rusya ile mücadele ise Karadeniz'in kuzeyinde ve daha çok XVIII. yüzyılda yoğunlaşmıştır.

  4. Soru 4

    Zor

    Aşağıdaki gelişmelerin kronolojik sırası hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir? I. Zitvatorok Antlaşması'nın imzalanması II. Sokullu Mehmed Paşa'nın öldürülmesi III. Genç Osman'ın kapıkulu askerlerince öldürülmesi IV. Haçova Meydan Muharebesi'nin kazanılması

    • A)I - II - III - IV
    • B)II - IV - I - III
    • C)IV - II - I - III
    • D)II - I - IV - III
    • E)IV - I - II - III
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — II - IV - I - III

    Sokullu Mehmed Paşa 1579'da öldürülmüş, Haçova zaferi 1596'da kazanılmış, Zitvatorok 1606'da imzalanmış, Genç Osman ise 1622'de öldürülmüştür. C ve E seçenekleri Haçova'yı başa aldığı için yanlıştır; D seçeneği ise Zitvatorok'u Haçova'dan önceye yerleştirdiği için elenir.

  5. Soru 5

    Zor

    Aşağıdakilerden hangisi XVII. yüzyılda Osmanlı Devleti'nde merkezî otoritenin zayıfladığının göstergesi olamaz?

    • A)Kanunname-i Ali Osman'ın hazırlanması
    • B)Bazı eyalet valilerinin merkeze karşı ayaklanması
    • C)Kapıkulu ocaklarının padişah değiştirebilmesi
    • D)Anadolu'da Celali gruplarının güç kazanması
    • E)Vergi toplama işinin mültezimlere bırakılması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Kanunname-i Ali Osman'ın hazırlanması

    Kanunname-i Ali Osman, Fatih Sultan Mehmed döneminde merkezî otoritenin güçlü olduğu bir aşamada hazırlanmıştır ve XVII. yüzyıl zaafiyetinin göstergesi sayılamaz. B ve C seçeneklerindeki vali ayaklanmaları ile ocakların padişah değiştirmesi ise doğrudan merkezî otoritenin zayıflamasının kanıtıdır.

  6. Soru 6

    Orta

    XVII. yüzyılda kapıkulu ocaklarının ileri gelenleri, sadrazam ve şeyhülislam gibi üst düzey görevlilerin atanmasında ve görevden alınmasında etkili olmaya başlamıştır. Bu durum aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?

    • A)Osmanlı ordusunun savaş gücünün arttığının
    • B)Devşirme sisteminin kurallarına uygun biçimde işlemeyi sürdürdüğünün
    • C)Merkezî ordunun taşra yönetimine bağlandığının
    • D)Padişahların ordu komutanlığı görevini bıraktığının
    • E)Askerî zümrenin siyasal otorite üzerinde etkili olduğunun
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Askerî zümrenin siyasal otorite üzerinde etkili olduğunun

    Askerlerin atama ve azillere karışması, silahlı gücün siyasal karar süreçlerini belirlemeye başladığını, dolayısıyla padişah otoritesinin zayıfladığını gösterir. A yanlıştır; siyasete karışan bir ordunun savaş gücü artmamış, düzeni bozulmuştur. B de yanlıştır; aynı dönemde devşirme kurallarına uyulmaması bozulmanın başlıca göstergelerindendir.

  7. Soru 7

    Kolay

    Devlet düzenindeki aksaklıkları ve bunların nedenlerini anlatan ünlü risalesini IV. Murad'a sunan devlet adamı aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Kâtip Çelebi
    • B)Koçi Bey
    • C)Defterdar Sarı Mehmed Paşa
    • D)Naima Efendi
    • E)Evliya Çelebi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Koçi Bey

    Koçi Bey, devletteki bozuklukları ve çözüm önerilerini içeren risalesini IV. Murad'a sunmuştur. A seçeneğindeki Kâtip Çelebi de dönemin önemli bir düşünürüdür ancak asıl ünü coğrafya ve bibliyografya eserlerindendir; E seçeneğindeki Evliya Çelebi ise Seyahatname'siyle tanınan bir gezgindir.

  8. Soru 8

    Kolay

    Osmanlı Devleti'nde şehzadelerin sarayın belirli bir bölümünde, dış dünyayla ilişkileri kesilmiş biçimde yaşatılması uygulamasına ne ad verilir?

    • A)Ekber ve erşed usulü
    • B)Sancağa çıkma usulü
    • C)Kafes usulü
    • D)Müsadere usulü
    • E)Devşirme usulü
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Kafes usulü

    Şehzadelerin sarayda gözetim altında tutulmasına kafes usulü denir. A seçeneğindeki ekber ve erşed, tahta hanedanın en yaşlı ve olgun üyesinin geçmesini öngören veraset esasıdır; D seçeneğindeki müsadere ise devlet görevlilerinin mallarına el konulması uygulamasıdır.

  9. Soru 9

    Orta

    1639'da imzalanan antlaşmayla Bağdat Osmanlı Devleti'nde, Revan ise İran'da kalmış; iki devlet arasındaki sınır uzun süre değişmeden korunmuştur. Bu duruma bakılarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

    • A)İran'ın Osmanlı egemenliğine girdiği
    • B)Osmanlı Devleti'nin doğuda en geniş sınırlarına ulaştığı
    • C)Bağdat'ın İran yönetimine bırakıldığı
    • D)Osmanlı Devleti'nin Kafkasya'dan tümüyle çekildiği
    • E)Doğu sınırındaki anlaşmazlığın büyük ölçüde çözüldüğü
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Doğu sınırındaki anlaşmazlığın büyük ölçüde çözüldüğü

    Kasr-ı Şirin Antlaşması sınır sorununu büyük ölçüde çözmüş, belirlenen hat bugünkü Türkiye-İran sınırının temelini oluşturmuştur. B yanlıştır; doğuda en geniş sınırlara 1590 Ferhat Paşa Antlaşması ile ulaşılmıştır. C de yanlıştır; Bağdat İran'a değil, Osmanlı Devleti'ne bırakılmıştır.

  10. Soru 10

    Kolay

    Osmanlı tarihinde Duraklama Dönemi'nin başlangıcı olarak genellikle 1579 yılında gerçekleşen bir olay esas alınır. Bu olay aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Kanuni Sultan Süleyman'ın Zigetvar Seferi sırasında ölmesi
    • B)Sokullu Mehmed Paşa'nın öldürülmesi
    • C)İnebahtı Deniz Savaşı'nın kaybedilmesi
    • D)II. Selim'in Osmanlı tahtına çıkması
    • E)Karlofça Antlaşması'nın imzalanması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Sokullu Mehmed Paşa'nın öldürülmesi

    Duraklama Dönemi'nin başlangıcı, uzun süre sadrazamlık yapan Sokullu Mehmed Paşa'nın 1579'da öldürülmesi kabul edilir. A seçeneğindeki Kanuni'nin ölümü 1566, C seçeneğindeki İnebahtı 1571 tarihlidir; E seçeneğindeki Karlofça ise 1699'da imzalanmış olup Duraklama Dönemi'nin sonunu belirler.

  11. Soru 11

    Orta

    XVII. yüzyılda hazine sıkıntısını gidermek amacıyla akçenin içindeki gümüş oranı düşürülerek para piyasaya sürülmüştür. Bu uygulamanın aşağıdakilerden hangisine yol açtığı savunulabilir?

    • A)Dış ticaret gelirlerinin hızla artmasına
    • B)Fiyatların yükselmesine ve maaşlı askerlerin tepkisine
    • C)Osmanlı parasının Avrupa'da değer kazanmasına
    • D)Vergilerin düzenli biçimde toplanmasına
    • E)Tımarlı sipahilerin gelirlerinin düzenli olarak artmasına
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Fiyatların yükselmesine ve maaşlı askerlerin tepkisine

    Tağşiş olarak bilinen bu uygulama paranın değerini düşürmüş, fiyatlar yükselmiş ve ulufesini değeri azalmış akçeyle alan kapıkulu askerleri ayaklanmıştır. C yanlıştır; gümüş oranı azalan para değer kazanamaz. A da yanlıştır; paranın istikrarsızlaşması ticareti kolaylaştırmamış, güveni sarsmıştır.

  12. Soru 12

    Zor

    XVII. yüzyılda Osmanlı Devleti'nde görülen isyanlarla ilgili olarak aşağıdaki yargılardan hangileri doğrudur? I. İstanbul isyanları sonucunda padişah değişiklikleri yaşanmıştır. II. Celali İsyanları mevcut yönetim biçimini değiştirmeyi amaçlamıştır. III. Eyalet isyanları merkeze uzak bölgelerde ortaya çıkmıştır.

    • A)I ve III
    • B)Yalnız I
    • C)Yalnız II
    • D)II ve III
    • E)I, II ve III
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — I ve III

    İstanbul isyanları Genç Osman ve IV. Mehmed örneklerinde olduğu gibi padişah değişikliklerine yol açmış, eyalet isyanları ise Yemen, Bağdat gibi merkeze uzak yerlerde çıkmıştır. II numaralı yargı yanlıştır; Celali hareketleri ekonomik ve sosyal sıkıntılardan kaynaklanmış olup rejimi değiştirme amacı taşımamıştır. Bu nedenle II'yi içeren D ve E seçenekleri elenir.

  13. Soru 13

    Kolay

    Devlete ait vergi gelirlerinin toplanma hakkının, açık artırma yoluyla belirli bir bedel karşılığında kişilere devredilmesi uygulamasına ne ad verilir?

    • A)Tımar
    • B)Avarız
    • C)Müsadere
    • D)İltizam
    • E)Esham
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — İltizam

    Vergi toplama hakkının açık artırmayla mültezim adı verilen kişilere devredilmesine iltizam denir. B seçeneğindeki avarız olağanüstü hâllerde alınan bir vergi türüdür; E seçeneğindeki esham ise gelir paylarının satıldığı ve I. Abdülhamid döneminde uygulanan bir iç borçlanma yöntemidir.

  14. Soru 14

    Orta

    1612'de İran ile imzalanan Nasuh Paşa Antlaşması ile Osmanlı Devleti, 1590'da elde ettiği toprakların önemli bir bölümünü geri vermek zorunda kalmıştır. Bu durum aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?

    • A)Osmanlı ordusunun İran karşısında kesin üstünlük kurduğunun
    • B)İran'ın Osmanlı Devleti'ne bağlı bir devlet hâline geldiğinin
    • C)İki devlet arasında sınır sorununun kalmadığının
    • D)Osmanlı Devleti'nin Kafkasya'ya ilgisini yitirdiğinin
    • E)Doğuda elde edilen kazanımların korunamadığının
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Doğuda elde edilen kazanımların korunamadığının

    Yirmi yıl önce kazanılan toprakların geri verilmesi, elde edilen kazanımların elde tutulamadığını gösterir. A yanlıştır; üstünlük kuran taraf Osmanlı değildir. C de yanlıştır; anlaşmazlık sürmüş, 1618 Serav ve 1639 Kasr-ı Şirin antlaşmalarına kadar mücadele devam etmiştir.

  15. Soru 15

    Kolay

    XVII. yüzyılda Anadolu'da görülen Celali hareketlerine önderlik eden kişiler arasında aşağıdakilerden hangisi bulunmaz?

    • A)Karayazıcı Abdülhalim
    • B)Deli Hasan
    • C)Kalenderoğlu Mehmed
    • D)Canbolatoğlu Ali Paşa
    • E)Patrona Halil
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Patrona Halil

    Patrona Halil, 1730'da İstanbul'da çıkan ve Lale Devri'ni sona erdiren isyanın önderidir; Celali hareketleriyle ilgisi yoktur. A ve B seçeneklerindeki Karayazıcı ile Deli Hasan, XVI. yüzyıl sonu ile XVII. yüzyıl başında Anadolu'da faaliyet gösteren tipik Celali önderleridir.

Sponsorlu