KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Osmanlı Duraklama Dönemi — Test 2

KPSS Tarih dersinin Osmanlı Duraklama Dönemi konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 139 soru kitap sırasına göre 10 teste bölünmüştür; bu sayfa 2. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

Bu testteki sorular şu kavramları ölçüyor: Ordunun bozulması: kapıkulu ocakları ve tımar, Osmanlı-İran antlaşmaları (1590–1639), Osmanlı-Venedik: Girit'in fethi (1645–1669), Maliyenin bozulması: tağşiş, iltizam, avarız, Köprülü Fazıl Ahmed Paşa (1661–1676), Osmanlı-Lehistan: Hotin (1621) ve Bucaş (1672), Karlofça Antlaşması (1699) ve sonuçları, IV. Murad (1623–1640). Bu kavramların kartları konu anlatımında; her kartın altında bu ve benzeri sorular, karıştırılan noktalar ve sınav ipuçları var.

5 kolay6 orta4 zor

  1. Soru 1

    Orta

    Köprülüler Dönemi'nde devlet otoritesi yeniden güçlendirilmiş, ancak sağlanan düzelme bu ailenin yetenekli sadrazamlarının görevde bulunduğu yıllarla sınırlı kalmıştır. Bu durum aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?

    • A)Yapılan düzenlemelerin kurumsal değil kişilere bağlı olduğunun
    • B)Islahatların Avrupa örnek alınarak yürütüldüğünün
    • C)Padişahların yönetimden bütünüyle çekildiğinin
    • D)Devletin karşı karşıya olduğu ekonomik sorunların kalıcı olarak çözüldüğünün
    • E)Kapıkulu ocaklarının bu dönemde kaldırıldığının
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Yapılan düzenlemelerin kurumsal değil kişilere bağlı olduğunun

    Düzelmenin belirli kişilerin görevde kalmasına bağlı olması, ıslahatların kurumsallaşamadığını gösterir. B yanlıştır; Batı'nın örnek alınması XVIII. yüzyılın özelliğidir. D de yanlıştır; ekonomik sorunlar çözülmemiş, XVIII. yüzyılda daha da ağırlaşmıştır.

  2. Soru 2

    Kolay

    Osmanlı Devleti'nde XVII. yüzyılda Yemen, Bağdat ve Trablusşam gibi merkeze uzak bölgelerde çıkan ayaklanmalar aşağıdakilerden hangisiyle adlandırılır?

    • A)Celali isyanları
    • B)Kapıkulu isyanları
    • C)Eyalet isyanları
    • D)Suhte isyanları
    • E)Ayan isyanları
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Eyalet isyanları

    Merkezden uzak eyaletlerde, çoğunlukla yerel yöneticilerin ve beylerin başını çektiği ayaklanmalar eyalet isyanları olarak adlandırılır. A seçeneğindeki Celali isyanları Anadolu'da, B seçeneğindeki kapıkulu isyanları ise İstanbul'da görülmüştür.

  3. Soru 3

    Kolay

    Aşağıdakilerden hangisi XVII. yüzyılda görülen İstanbul (Kapıkulu) isyanlarının nedenleri arasında gösterilemez?

    • A)Ulufelerin zamanında ve tam olarak ödenmemesi
    • B)Cülus bahşişi beklentisinin giderek artması
    • C)Milliyetçilik akımının imparatorlukta yayılması
    • D)Ocağa kanunlara aykırı biçimde asker alınması
    • E)Devlet adamlarının çıkarları uğruna askeri kışkırtması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Milliyetçilik akımının imparatorlukta yayılması

    Milliyetçilik akımı Fransız İhtilali'nden sonra, XIX. yüzyılda Osmanlı Devleti'ni etkilemiştir; XVII. yüzyıl kapıkulu isyanlarının nedeni olamaz. A ve B seçeneklerindeki ulufe ve cülus bahşişi sorunları ise bu isyanların en sık görülen doğrudan nedenleridir.

  4. Soru 4

    Zor

    Köprülü Mehmed Paşa'nın sadrazamlığı dönemiyle ilgili aşağıdaki yargılardan hangileri doğrudur? I. Çanakkale Boğazı'ndaki Venedik ablukası kaldırılmıştır. II. Erdel'deki isyan bastırılarak bölgede düzen sağlanmıştır. III. Girit'in fethi tamamlanarak ada Osmanlı topraklarına katılmıştır.

    • A)Yalnız I
    • B)Yalnız III
    • C)I ve II
    • D)II ve III
    • E)I, II ve III
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — I ve II

    Köprülü Mehmed Paşa, Venedik ablukasını kaldırarak Bozcaada ve Limni'yi geri almış, Erdel'deki isyanı da bastırmıştır. III numaralı yargı yanlıştır; Girit'in fethi 1669'da oğlu Köprülü Fazıl Ahmed Paşa döneminde tamamlanmıştır. Bu nedenle III'ü içeren B, D ve E seçenekleri elenir.

  5. Soru 5

    Orta

    XVII. yüzyılda tahttan indirilen padişahlar için çoğu zaman şeyhülislamdan fetva alınması yoluna gidilmiştir. Bu uygulama aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?

    • A)Padişahların sahip olduğu yetkileri tümüyle ulemaya devrettiğinin
    • B)Şeyhülislamların ordu komutanlığı görevi üstlendiğinin
    • C)Divan üyelerinin padişahı sürekli olarak denetlediğinin
    • D)İsyanlara hukuki bir dayanak kazandırılmak istendiğinin
    • E)Ulemanın askerî sınıftan tamamen ayrıldığının
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — İsyanlara hukuki bir dayanak kazandırılmak istendiğinin

    Fetva alınması, tahttan indirme girişimini meşru bir zemine oturtma çabasıdır. A yanlıştır; padişahın yetkileri hukuken ulemaya devredilmiş değildir. B de yanlıştır; şeyhülislamlar ilmiye sınıfının başı olup ordu komutanlığı yapmamıştır.

  6. Soru 6

    Zor

    XVII. yüzyıl Osmanlı-Venedik ilişkileriyle ilgili aşağıdaki yargılardan hangileri doğrudur? I. Girit adası bu yüzyılda Osmanlı topraklarına katılmıştır. II. Venedik, Osmanlı'ya karşı kurulan Kutsal İttifak içinde yer almıştır. III. Girit adası Karlofça Antlaşması ile Venedik'e bırakılmıştır.

    • A)Yalnız I
    • B)Yalnız II
    • C)I ve III
    • D)I, II ve III
    • E)I ve II
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — I ve II

    Girit 1669'da Venedik'ten alınarak Osmanlı topraklarına katılmış, Venedik 1684'te Kutsal İttifak içinde yer almıştır. III numaralı yargı yanlıştır; Karlofça Antlaşması ile Venedik'e bırakılan yerler Mora ve Dalmaçya kıyıları olup Girit Osmanlı Devleti'nde kalmıştır. Bu nedenle III'ü içeren C ve D seçenekleri elenir.

  7. Soru 7

    Zor

    Osmanlı Devleti'nin İran ile imzaladığı aşağıdaki antlaşmaların kronolojik sırası hangi seçenekte doğru verilmiştir? I. Serav Antlaşması II. Kasr-ı Şirin Antlaşması III. Ferhat Paşa Antlaşması IV. Nasuh Paşa Antlaşması

    • A)I - III - IV - II
    • B)III - I - IV - II
    • C)II - III - IV - I
    • D)III - IV - I - II
    • E)IV - III - I - II
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — III - IV - I - II

    Ferhat Paşa 1590, Nasuh Paşa 1612, Serav 1618, Kasr-ı Şirin ise 1639 tarihlidir; doğru sıra III-IV-I-II biçimindedir. B seçeneği Serav'ı Nasuh Paşa'dan önceye aldığı için yanlıştır; C seçeneği ise en geç tarihli olan Kasr-ı Şirin'i başa yerleştirdiği için elenir.

  8. Soru 8

    Orta

    XVII. yüzyılda padişahların çocuk yaşta ya da deneyimsiz biçimde tahta çıkması, valide sultanların ve saray çevresinin devlet işlerinde etkili olmasına yol açmıştır. Bu durum aşağıdakilerden hangisiyle sonuçlanmıştır?

    • A)Divan-ı Hümayun teşkilatının tamamen ortadan kaldırılmasıyla
    • B)Şeyhülislamlık makamının ilk kez oluşturulmasıyla
    • C)Sadrazamlık görevine bütünüyle son verilmesiyle
    • D)Devlet görevlerine atamalarda liyakatin göz ardı edilmesiyle
    • E)Taşra yönetiminde eyalet sisteminin bütünüyle terk edilmesiyle
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Devlet görevlerine atamalarda liyakatin göz ardı edilmesiyle

    Saray çevresinin etkisiyle üst düzey görevlere ehliyet yerine yakınlık ve çıkar ilişkilerine göre atama yapılmıştır. A yanlıştır; Divan bu dönemde kaldırılmamıştır. B de yanlıştır; şeyhülislamlık makamı çok daha önce, Yükselme Dönemi öncesinde oluşturulmuştur.

  9. Soru 9

    Kolay

    Osmanlı kaynaklarında 'Nemçe' adıyla anılan ve Duraklama Dönemi boyunca Osmanlı Devleti'nin Orta Avrupa'daki başlıca rakibi olan devlet aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Venedik
    • B)Lehistan Krallığı
    • C)Rusya
    • D)Fransa
    • E)Avusturya
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Avusturya

    Osmanlı belgelerinde Avusturya için 'Nemçe' adı kullanılmıştır; bu devletle Zitvatorok, Vasvar ve Karlofça antlaşmalarına yol açan uzun savaşlar yapılmıştır. A seçeneğindeki Venedik ile mücadele daha çok denizlerde ve Girit'te yaşanmıştır; C seçeneğindeki Rusya ile asıl çekişme XVIII. yüzyılda yoğunlaşmıştır.

  10. Soru 10

    Orta

    XVI. yüzyılın sonlarında Osmanlı Devleti doğuda İran, kuzeyde Rusya ve Lehistan, batıda Avusturya gibi güçlü devletlerle komşu duruma gelmiştir. Bu durumun aşağıdakilerden hangisine ortam hazırladığı savunulabilir?

    • A)Avrupa devletlerine tanınan kapitülasyonların tümüyle kaldırılmasına
    • B)Fetih hareketlerinin yavaşlayarak durma noktasına gelmesine
    • C)Devşirme sisteminin daha geniş alanlara yaygınlaştırılmasına
    • D)Akdeniz ve Karadeniz'de mutlak üstünlük kurulmasına
    • E)Osmanlı ekonomisinin ganimet gelirine daha çok dayanmasına
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Fetih hareketlerinin yavaşlayarak durma noktasına gelmesine

    Doğal sınırlara ulaşılması ve güçlü devletlerle komşu olunması yeni fetihleri zorlaştırmış, fetih hareketleri yavaşlamıştır. A yanlıştır; kapitülasyonlar bu dönemde kaldırılmamış, tersine sürdürülmüştür. E de yanlıştır; fetihler durunca ganimet geliri azalmış, ekonomi ganimete daha az dayanır olmuştur.

  11. Soru 11

    Zor

    XVII. yüzyıl Osmanlı ekonomisiyle ilgili olarak aşağıdaki yargılardan hangileri doğrudur? I. Fiyatlar genel düzeyinde belirgin bir yükseliş yaşanmıştır. II. Dışarıdan alınan malların değeri, satılan malların değerini aşmıştır. III. Üretimi ve ihracatı artırmayı amaçlayan merkantilist politikalar benimsenmiştir.

    • A)Yalnız I
    • B)I ve III
    • C)I ve II
    • D)II ve III
    • E)I, II ve III
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — I ve II

    Paranın değer kaybı ve Amerika gümüşünün etkisiyle fiyatlar yükselmiş, ucuz Avrupa mallarının girişiyle dış ticaret açığı büyümüştür. III numaralı yargı yanlıştır; Osmanlı ekonomisi ihracatı artırmayı değil, iç piyasayı mal bakımından doyurmayı esas alan bir anlayışla yönetilmiştir. Bu nedenle III'ü içeren B, D ve E seçenekleri elenir.

  12. Soru 12

    Orta

    IV. Murad, doğu seferlerine çıkmadan önce Anadolu'daki asayişsizliği gidermeye ve isyancıları etkisiz hâle getirmeye özel önem vermiştir. Padişahın bu tutumunun temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Anadolu'da tımar sistemini yeniden kurmak istemesi
    • B)İran ile ticaret yollarını Avrupa'ya açmayı amaçlaması
    • C)İç güvenlik sağlanmadan dış seferlerde başarı elde edilemeyeceğini bilmesi
    • D)Kapıkulu ocaklarını tamamen ortadan kaldırarak yeni bir ordu kurmayı planlaması
    • E)Avusturya cephesinde yeni bir savaş beklemesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — İç güvenlik sağlanmadan dış seferlerde başarı elde edilemeyeceğini bilmesi

    Sefer güzergâhında ve ordunun gerisinde güvenlik sağlanmadan uzun süreli doğu seferlerinin yürütülmesi mümkün değildi; bu nedenle önce iç düzen kurulmuştur. D yanlıştır; kapıkulu ocaklarını kaldırma tasarısı II. Osman'a aittir. E de yanlıştır; bu yıllarda Avusturya ile büyük bir savaş beklentisi belirleyici değildir.

  13. Soru 13

    Kolay

    Aşağıdaki devletlerden hangisiyle Osmanlı Devleti Duraklama Dönemi'nde savaşmamıştır?

    • A)Avusturya
    • B)Venedik
    • C)Fransa
    • D)İran
    • E)Lehistan
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Fransa

    Fransa, kapitülasyonlar nedeniyle bu dönemde Osmanlı'nın Avrupa'daki başlıca dostu konumundadır ve iki devlet savaşmamıştır. A seçeneğindeki Avusturya ile 1593-1606 ve 1683-1699 savaşları, B seçeneğindeki Venedik ile ise uzun süren Girit mücadelesi yaşanmıştır.

  14. Soru 14

    Orta

    Bir ada olan Girit'in fethinin yaklaşık yirmi dört yıl sürmesi ve bu süre boyunca adaya düzenli biçimde asker ve malzeme ulaştırılamaması dikkat çekicidir. Bu durum aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?

    • A)Osmanlı kara ordusunun tamamen dağıldığının
    • B)Venedik'in Osmanlı ile kara savaşlarında üstün olduğunun
    • C)Akdeniz ticaretinin Osmanlı denetiminden çıktığının
    • D)Osmanlı Devleti'nin adayı fethetmekten vazgeçtiğinin
    • E)Osmanlı donanmasının eski üstünlüğünü koruyamadığının
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Osmanlı donanmasının eski üstünlüğünü koruyamadığının

    Denizden desteğin sürdürülememesi, Osmanlı donanmasının Venedik karşısında eski üstünlüğünü yitirdiğini gösterir. A yanlıştır; kara ordusu dağılmamış, adada uzun süre savaşmayı sürdürmüştür. D de yanlıştır; Osmanlı Devleti vazgeçmemiş, 1669'da Kandiye'yi alarak fethi tamamlamıştır.

  15. Soru 15

    Kolay

    Osmanlı Devleti'nin İran ile imzaladığı ve doğuda en geniş sınırlarına ulaştığı 1590 tarihli antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Amasya Antlaşması
    • B)Ferhat Paşa Antlaşması
    • C)Nasuh Paşa Antlaşması
    • D)Serav Antlaşması
    • E)Kasr-ı Şirin Antlaşması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Ferhat Paşa Antlaşması

    1590'da imzalanan Ferhat Paşa Antlaşması ile Osmanlı Devleti doğuda en geniş sınırlarına ulaşmıştır. A seçeneğindeki Amasya Antlaşması 1555'te Kanuni döneminde imzalanmıştır; E seçeneğindeki Kasr-ı Şirin ise 1639 tarihli olup sınırların daraldığı bir düzenlemedir.

Sponsorlu