KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Osmanlı Gerileme Dönemi — Test 1

KPSS Tarih dersinin Osmanlı Gerileme Dönemi konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 139 soru kitap sırasına göre 10 teste bölünmüştür; bu sayfa 1. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

Bu testteki sorular şu kavramları ölçüyor: Pasarofça Antlaşması (1718), 1768–1774 Osmanlı-Rus Savaşı ve Çeşme Baskını (1770), Prut Savaşı ve Prut Antlaşması (1711), Lale Devri (1718–1730), Belgrad Antlaşmaları (1739), XVIII. yüzyıl ıslahatlarının genel özellikleri, Gerileme Dönemi'nin sınırları (1699–1792), Patrona Halil İsyanı (1730). Bu kavramların kartları konu anlatımında; her kartın altında bu ve benzeri sorular, karıştırılan noktalar ve sınav ipuçları var.

3 kolay9 orta3 zor

▶ Bu testi interaktif çöz📘 Konu anlatımıTüm testler

  1. Soru 1

    Orta

    I. Mahmud döneminde Osmanlı hizmetine giren Humbaracı Ahmet Paşa, humbaracı birliklerini bölüklere ayırarak Avrupa tarzında eğitmiş ve subay yetiştirecek bir okul açılmasına öncülük etmiştir. Bu çalışmalar aşağıdakilerden hangisi bakımından önemlidir?

    • A)Yeniçeri Ocağı'nın kaldırılmasını sağlaması
    • B)Osmanlı ordusunda Avrupa örnek alınarak yapılan ilk düzenlemelerden olması
    • C)Donanmanın yeniden kurulmasını sağlaması
    • D)Tımar sisteminin yeniden yürürlüğe konulması
    • E)Devşirme sisteminin eski kurallarına göre yeniden düzenli işleyişini sağlaması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Osmanlı ordusunda Avrupa örnek alınarak yapılan ilk düzenlemelerden olması

    Humbaracı Ahmet Paşa'nın çalışmaları, Osmanlı ordusunda Batı örnek alınarak yapılan ilk düzenlemeler arasında yer alır. A yanlıştır; Yeniçeri Ocağı 1826'da kaldırılmıştır. D de yanlıştır; bu çalışmaların tımar sistemiyle bir ilgisi yoktur.

  2. Soru 2

    Orta

    1718-1730 yılları arasındaki döneme Lale Devri adının verilmesinin nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Dönemin sadrazamının Lale adlı bir köşkte oturması
    • B)Lalenin Osmanlı arması olarak kabul edilmesi
    • C)Hollanda ile lale ticaretinden büyük gelir sağlanması
    • D)Dönemin seçkin çevrelerinde lale yetiştiriciliğine büyük ilgi duyulması
    • E)Lale motifinin Osmanlı sanatında ilk kez bu dönemde kullanılmaya başlanması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Dönemin seçkin çevrelerinde lale yetiştiriciliğine büyük ilgi duyulması

    Dönemin adı, saray ve çevresindeki seçkinlerin lale yetiştirmeye ve lale bahçelerine gösterdiği yoğun ilgiden gelmektedir. B yanlıştır; lale bir arma olarak kabul edilmemiştir. E de yanlıştır; lale motifi Osmanlı sanatında çok daha önceden kullanılmaktaydı.

  3. Soru 3

    Orta

    Küçük Kaynarca Antlaşması ile Rusya, daha önce yalnızca bazı Avrupa devletlerine tanınan ticari ayrıcalıklardan yararlanma hakkı elde etmiştir. Bu hükmün aşağıdakilerden hangisine ortam hazırladığı söylenebilir?

    • A)Osmanlı Devleti'nin gümrük gelirlerinin belirgin biçimde artmasına
    • B)Rusya'nın Osmanlı ülkesindeki ekonomik nüfuzunun artmasına
    • C)Karadeniz ticaretinin Osmanlı tekeline girmesine
    • D)Rus tüccarların Osmanlı ülkesinden çekilmesine
    • E)Avrupa devletlerinin kapitülasyonlardan vazgeçmesine
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Rusya'nın Osmanlı ülkesindeki ekonomik nüfuzunun artmasına

    Kapitülasyonlardan yararlanan Rusya, Osmanlı pazarlarında güçlü bir konum kazanmış ve ekonomik nüfuzunu artırmıştır. A yanlıştır; ayrıcalıklar gümrük gelirlerini artırmaz, azaltır. C de yanlıştır; Karadeniz ticareti Osmanlı tekelinden çıkmıştır.

  4. Soru 4

    Orta

    III. Mustafa döneminde topçu sınıfının yeniden düzenlenmesi için Avrupa'dan uzmanlar getirilmiş ve bu uzmanların bilgisinden yararlanılmıştır. Bu tercih aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?

    • A)Osmanlı ordusunun bütünüyle dağıtıldığının
    • B)Yeniçerilerin yeniliklere destek verdiğinin
    • C)Islahatların halk tarafından benimsendiğinin
    • D)Avrupa'nın askerî üstünlüğünün kabul edildiğinin
    • E)Osmanlı Devleti'nin Avrupa ile ittifak kurduğunun
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Avrupa'nın askerî üstünlüğünün kabul edildiğinin

    Avrupa'dan uzman getirilmesi, Batı'nın askerî ve teknik üstünlüğünün açıkça kabul edildiğini gösterir. A yanlıştır; ordu dağıtılmamış, mevcut yapı içinde yeni birlikler oluşturulmuştur. B de yanlıştır; yeniçeriler bu düzenlemelere genellikle karşı çıkmıştır.

  5. Soru 5

    Zor

    Aşağıdakilerden hangisi 1768-1774 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ve bu savaşı bitiren antlaşmanın sonuçları arasında gösterilemez?

    • A)Kırım'ın Rusya topraklarına katılması
    • B)Rusya'nın Karadeniz'de ticaret yapma hakkı kazanması
    • C)Osmanlı Devleti'nin savaş tazminatı ödemeyi kabul etmesi
    • D)Kırım Hanlığı'nın siyasi bakımdan bağımsız duruma gelmesi
    • E)Rusya'nın kapitülasyonlardan yararlanma hakkı elde etmesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Kırım'ın Rusya topraklarına katılması

    Kırım'ın Rusya'ya katılması 1783 yılında, yani antlaşmadan dokuz yıl sonra gerçekleşmiştir; Küçük Kaynarca yalnızca Kırım'ı bağımsız kabul etmiştir. C ve E seçeneklerindeki savaş tazminatı ile kapitülasyon hükümleri ise doğrudan bu antlaşmanın maddeleridir.

  6. Soru 6

    Kolay

    Küçük Kaynarca Antlaşması ile Rusya'ya bırakılan Karadeniz'in kuzeyindeki kaleler aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Belgrad ve Banat kaleleri
    • B)Podolya ve Ukrayna kaleleri
    • C)Mora Yarımadası ve Dalmaçya kıyı kaleleri
    • D)Azak, Kılburun, Kerç ve Yenikale
    • E)Uyvar ve Novigrad kaleleri
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Azak, Kılburun, Kerç ve Yenikale

    Küçük Kaynarca ile Azak, Kılburun, Kerç ve Yenikale Rusya'ya bırakılmıştır. A seçeneğindeki Belgrad ve Banat 1718 Pasarofça ile Avusturya'ya verilmiştir; E seçeneğindeki Uyvar ve Novigrad ise 1664 Vasvar Antlaşması ile Osmanlı Devleti'nde kalan kalelerdir.

  7. Soru 7

    Kolay

    Lale Devri'nin yaşandığı yıllarda tahtta bulunan padişah ile bu dönemin sadrazamı aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

    • A)I. Mahmud - Humbaracı Ahmet Paşa
    • B)III. Mustafa - Baron de Tott
    • C)I. Abdülhamid - Halil Hamid Paşa
    • D)II. Mustafa - Sadrazam Amcazade Hüseyin Paşa
    • E)III. Ahmed - Nevşehirli Damat İbrahim Paşa
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — III. Ahmed - Nevşehirli Damat İbrahim Paşa

    Lale Devri, III. Ahmed'in padişahlığı ve Nevşehirli Damat İbrahim Paşa'nın sadrazamlığı döneminde yaşanmıştır. A seçeneğindeki I. Mahmud, Lale Devri'ni sona erdiren isyandan sonra tahta çıkmıştır; B seçeneğindeki Baron de Tott ise sadrazam değil, III. Mustafa döneminde görev yapan Fransız uzmandır.

  8. Soru 8

    Orta

    1768'de Osmanlı Devleti ile Rusya arasında yeni bir savaşın başlamasında etkili olan gelişme aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Rusya'nın Lehistan'ın iç işlerine karışması ve Osmanlı sınırını ihlal etmesi
    • B)Rusya'nın Kırım Yarımadası'nı topraklarına katarak Karadeniz kıyılarına yerleşmesi
    • C)Avusturya'nın Belgrad'ı yeniden ele geçirmesi
    • D)Venedik'in Mora Yarımadası'na yeniden asker çıkarması
    • E)İsveç kralının Osmanlı topraklarına sığınması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Rusya'nın Lehistan'ın iç işlerine karışması ve Osmanlı sınırını ihlal etmesi

    Rusya'nın Lehistan'ın iç işlerine karışması ve Rus kuvvetlerinin Osmanlı sınırını ihlal etmesi 1768'de savaşı başlatmıştır. B yanlıştır; Kırım'ın Rusya'ya katılması 1783'te, yani savaştan sonra gerçekleşmiştir. E de yanlıştır; İsveç kralının sığınması 1711 Prut Savaşı'nın nedenidir.

  9. Soru 9

    Kolay

    Prut Savaşı'nda Osmanlı ordusuna komuta eden ve Rus ordusunu Prut Nehri kıyısında kuşatan sadrazam aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Amcazade Hüseyin Paşa
    • B)Baltacı Mehmed Paşa
    • C)Nevşehirli Damat İbrahim Paşa
    • D)Silahdar Ali Paşa
    • E)Halil Hamid Paşa
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Baltacı Mehmed Paşa

    1711 Prut Savaşı'nda orduya Sadrazam Baltacı Mehmed Paşa komuta etmiştir. A seçeneğindeki Amcazade Hüseyin Paşa Karlofça döneminin sadrazamıdır; C seçeneğindeki Nevşehirli Damat İbrahim Paşa ise Lale Devri'nin sadrazamıdır.

  10. Soru 10

    Orta

    I. Mahmud döneminde Humbaracı Ahmet Paşa'nın öncülüğünde açılan ve orduya teknik bilgiye sahip subay yetiştirmeyi amaçlayan okul aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Mühendishane-i Berrî-i Hümâyun
    • B)Mekteb-i Tıbbiye
    • C)Enderun Mektebi
    • D)Mühendishane-i Bahrî-i Hümâyun
    • E)Hendesehane
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Hendesehane

    I. Mahmud döneminde Üsküdar'da açılan Hendesehane, Humbaracı Ocağı'na subay yetiştirmek amacıyla kurulmuştur. C seçeneğindeki Enderun Mektebi çok daha eski bir saray okuludur; D seçeneğindeki Mühendishane-i Bahrî-i Hümâyun ise III. Mustafa döneminde deniz subayı yetiştirmek için açılmıştır.

  11. Soru 11

    Zor

    XVIII. yüzyıl Osmanlı ıslahatlarıyla ilgili aşağıdaki yargılardan hangileri doğrudur? I. Islahatlar ağırlıklı olarak askerî alanda yoğunlaşmıştır. II. Avrupa'dan uzmanlar getirilerek bilgilerinden yararlanılmıştır. III. Islahatlar toplumun geniş kesimlerinin desteğiyle yürütülmüştür.

    • A)Yalnız I
    • B)Yalnız II
    • C)I ve II
    • D)II ve III
    • E)I, II ve III
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — I ve II

    XVIII. yüzyıl ıslahatları askerî alanda yoğunlaşmış ve Avrupa'dan getirilen uzmanlardan yararlanılmıştır. III numaralı yargı yanlıştır; ıslahatlar dar bir yönetici çevrenin girişimi olarak kalmış, yeniçeriler ve halkın bir bölümü tepki göstermiştir. Bu nedenle III'ü içeren D ve E seçenekleri elenir.

  12. Soru 12

    Orta

    Karlofça Antlaşması ile kaybedilen toprakları geri alma siyaseti çerçevesinde Osmanlı Devleti'nin 1715'te elde ettiği başarı aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Belgrad'ın Avusturya'dan geri alınması
    • B)Azak Kalesi'nin Rusya'dan geri alınması
    • C)Podolya'nın Lehistan'dan geri alınması
    • D)Mora Yarımadası'nın Venedik'ten geri alınması
    • E)Erdel bölgesinin yeniden Osmanlı Devleti'ne bağlanması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Mora Yarımadası'nın Venedik'ten geri alınması

    1715'te Mora Yarımadası Venedik'ten geri alınmış ve bu kazanım Pasarofça Antlaşması ile de korunmuştur. A yanlıştır; Belgrad bu antlaşmayla kaybedilmiş, ancak 1739'da geri alınabilmiştir. B de yanlıştır; Azak Prut Antlaşması ile 1711'de geri alınmıştır.

  13. Soru 13

    Orta

    Pasarofça Antlaşması'ndan sonra Osmanlı Devleti Batı ile savaştan kaçınmış, Avrupa'yı yakından tanımaya ve yenilik hareketlerine yönelmiştir. 1718-1730 yılları arasındaki bu döneme verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Nizam-ı Cedit Dönemi
    • B)Lale Devri
    • C)Tanzimat Dönemi
    • D)Köprülüler Dönemi
    • E)Meşrutiyet Dönemi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Lale Devri

    1718 Pasarofça Antlaşması ile başlayıp 1730 Patrona Halil İsyanı ile sona eren döneme Lale Devri denir. A seçeneğindeki Nizam-ı Cedit III. Selim döneminin adıdır; D seçeneğindeki Köprülüler Dönemi ise XVII. yüzyılda yaşanmıştır.

  14. Soru 14

    Zor

    Osmanlı topraklarında yaşayan gayrimüslim cemaatler XV. yüzyıldan itibaren kendi matbaalarını kullanmıştır. Buna karşılık İbrahim Müteferrika'nın 1727'de kurduğu matbaa Osmanlı yenilik tarihinde ayrı bir yere sahiptir. Bu matbaanın önemi aşağıdakilerden hangisiyle açıklanabilir?

    • A)Osmanlı topraklarında kurulan ilk matbaa olması
    • B)Yalnızca dinî içerikli eserleri basmış olması
    • C)Kitap basımını devlet tekelinden bütünüyle çıkarmış olması
    • D)Avrupa'dan getirilen ilk teknik araç olması
    • E)Türkçe ve Arap harfleriyle basım yapan ilk matbaa olması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Türkçe ve Arap harfleriyle basım yapan ilk matbaa olması

    Müteferrika matbaasının önemi, Osmanlı'daki ilk matbaa olmasından değil, Türkçe ve Arap harfleriyle basım yapan ilk matbaa olmasından kaynaklanır. A yanlıştır; gayrimüslim cemaatlerin matbaaları çok daha eskidir. B de yanlıştır; bu matbaada dinî eserler basılmamış, tarih, coğrafya, dil ve fen kitapları basılmıştır.

  15. Soru 15

    Orta

    Pasarofça Antlaşması ile Osmanlı Devleti, Karlofça'da Avusturya'ya bıraktığı toprakları geri almayı başaramadığı gibi Belgrad başta olmak üzere Avusturya'ya yeni topraklar bırakmak zorunda kalmıştır. Buna göre bu antlaşma için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

    • A)Batı'daki toprak kayıplarının sürdüğünü göstermektedir
    • B)Osmanlı Devleti'nin lehine sonuçlanmış bir antlaşmadır
    • C)Avusturya ile ilişkilerin tümüyle kesilmesine yol açmıştır
    • D)Osmanlı Devleti'nin Balkanlar'dan çekilmesini sağlamıştır
    • E)Venedik'in Doğu Akdeniz'deki egemenliğini pekiştirmiştir
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Batı'daki toprak kayıplarının sürdüğünü göstermektedir

    Yeni toprakların Avusturya'ya bırakılması, Karlofça ile başlayan toprak kaybı sürecinin devam ettiğini gösterir. B yanlıştır; antlaşma Osmanlı aleyhine sonuçlanmıştır. E de yanlıştır; Mora'nın Osmanlı'da kalmasıyla Venedik Doğu Akdeniz'de güç yitirmiştir.

Sponsorlu