KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Osmanlı Gerileme Dönemi — Test 2

KPSS Tarih dersinin Osmanlı Gerileme Dönemi konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 139 soru kitap sırasına göre 10 teste bölünmüştür; bu sayfa 2. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

Bu testteki sorular şu kavramları ölçüyor: Pasarofça Antlaşması (1718), Gerileme Dönemi'nin sınırları (1699–1792), Lale Devri (1718–1730), Prut Savaşı ve Prut Antlaşması (1711), Belgrad Antlaşmaları (1739), 1768–1774 Osmanlı-Rus Savaşı ve Çeşme Baskını (1770), Patrona Halil İsyanı (1730), Küçük Kaynarca Antlaşması (1774): hükümleri. Bu kavramların kartları konu anlatımında; her kartın altında bu ve benzeri sorular, karıştırılan noktalar ve sınav ipuçları var.

6 kolay6 orta3 zor

▶ Bu testi interaktif çöz📘 Konu anlatımıTüm testler

  1. Soru 1

    Orta

    1739 yılında Belgrad'da imzalanan antlaşmalar, Osmanlı Devleti ile aşağıdaki devletlerden hangileri arasında yapılmıştır?

    • A)Venedik ve Lehistan
    • B)İran ve Rusya
    • C)Avusturya ve Venedik
    • D)Lehistan ve İsveç
    • E)Avusturya ve Rusya
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Avusturya ve Rusya

    1739'da Osmanlı Devleti, Avusturya ve Rusya ile ayrı ayrı Belgrad antlaşmalarını imzalamıştır. C seçeneğindeki Avusturya-Venedik ikilisi 1718 Pasarofça Antlaşması'nın taraflarıdır; A seçeneğindeki Venedik ve Lehistan ise 1699 Karlofça'nın taraflarındandır.

  2. Soru 2

    Zor

    Aşağıdaki gelişmelerin kronolojik sırası hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir? I. Pasarofça Antlaşması'nın imzalanması II. Patrona Halil İsyanı'nın çıkması III. Prut Antlaşması'nın imzalanması IV. Azak'ın Rusya'ya bırakıldığı İstanbul Antlaşması'nın imzalanması

    • A)III - IV - I - II
    • B)I - III - IV - II
    • C)IV - I - III - II
    • D)IV - III - I - II
    • E)II - IV - III - I
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — IV - III - I - II

    İstanbul Antlaşması 1700, Prut 1711, Pasarofça 1718 ve Patrona Halil İsyanı 1730 tarihlidir; doğru sıra IV-III-I-II biçimindedir. A seçeneği İstanbul Antlaşması'nı Prut'tan sonraya almaktadır; C seçeneği ise Pasarofça'yı Prut'tan önceye yerleştirdiği için yanlıştır.

  3. Soru 3

    Zor

    1699 Karlofça ve 1718 Pasarofça antlaşmalarının ortak özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Her ikisinin de Rusya ile imzalanmış olması
    • B)Her ikisinde de Osmanlı Devleti'nin toprak kazanmış olması
    • C)Her ikisinin de Osmanlı Devleti'nin isteğiyle imzalanması
    • D)Her ikisinde de Osmanlı Devleti'nin Avrupa'da toprak kaybetmesi
    • E)Her ikisinde de Avrupa devletlerine verilen kapitülasyonların yeniden düzenlenmesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Her ikisinde de Osmanlı Devleti'nin Avrupa'da toprak kaybetmesi

    Her iki antlaşmayla da Osmanlı Devleti Avrupa'da toprak kaybetmiştir. A yanlıştır; Karlofça Avusturya, Venedik ve Lehistan ile, Pasarofça ise Avusturya ve Venedik ile imzalanmıştır. B de yanlıştır; iki antlaşmada da toprak kazancı değil kaybı söz konusudur.

  4. Soru 4

    Kolay

    Lale Devri'ni sona erdiren isyandan sonra Osmanlı tahtına çıkan padişah aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)III. Ahmed
    • B)I. Mahmud
    • C)III. Osman
    • D)III. Mustafa
    • E)I. Abdülhamid
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — I. Mahmud

    1730 Patrona Halil İsyanı ile III. Ahmed tahttan indirilmiş, yerine I. Mahmud geçmiştir. A seçeneğindeki III. Ahmed isyanla tahtı bırakan padişahtır; D seçeneğindeki III. Mustafa ise 1757'de tahta çıkmıştır.

  5. Soru 5

    Kolay

    Türk matbaacılığının başlangıcı sayılan İbrahim Müteferrika matbaasının kurulduğu yıl aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)1699
    • B)1711
    • C)1718
    • D)1720
    • E)1727
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — 1727

    İbrahim Müteferrika ve Said Efendi'nin öncülüğündeki ilk Türk matbaası 1727'de kurulmuş, ilk kitabı olan Vankulu Lügati'ni ise 1729'da basmıştır. Soruda kuruluş yılı sorulduğu için doğru cevap E'dir. A seçeneğindeki 1699 Karlofça Antlaşması'nın, C seçeneğindeki 1718 ise Pasarofça Antlaşması'nın ve Lale Devri'nin başlangıç tarihidir.

  6. Soru 6

    Orta

    Aşağıdakilerden hangisi 1730'da çıkan Patrona Halil İsyanı'nın sonuçları arasında yer almaz?

    • A)Yeniçeri Ocağı'nın kaldırılması
    • B)III. Ahmed'in tahttan indirilmesi
    • C)Nevşehirli Damat İbrahim Paşa'nın öldürülmesi
    • D)Lale Devri'nin sona ermesi
    • E)I. Mahmud'un Osmanlı tahtına çıkması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Yeniçeri Ocağı'nın kaldırılması

    Yeniçeri Ocağı 1826'da II. Mahmud tarafından kaldırılmıştır; Patrona Halil İsyanı'nın sonucu değildir. B ve D seçeneklerindeki III. Ahmed'in tahttan indirilmesi ile Lale Devri'nin sona ermesi ise isyanın doğrudan sonuçlarıdır.

  7. Soru 7

    Kolay

    Lale Devri'nde Yalova'da kâğıt, İstanbul'da ise çini ve kumaş üretimine yönelik atölyeler açılmıştır. Bu girişimlerin ortak amacı aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Avrupa pazarlarında rekabet edebilecek büyüklükte bir sanayi kurmak
    • B)Saray için gerekli lüks eşyanın üretimini artırmak
    • C)Dışarıdan alınan bazı malların ülke içinde üretilmesini sağlamak
    • D)Lonca teşkilatını bütünüyle ortadan kaldırmak
    • E)Ordunun silah ve cephane ihtiyacını karşılamak
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Dışarıdan alınan bazı malların ülke içinde üretilmesini sağlamak

    Bu atölyeler, dışarıdan alınan malların ülke içinde üretilerek dışa bağımlılığın azaltılması amacıyla kurulmuştur. A yanlıştır; küçük ölçekli bu atölyelerle Avrupa sanayisiyle rekabet hedeflenmemiştir. E de yanlıştır; girişimler silah üretimine yönelik değildir.

  8. Soru 8

    Kolay

    Lale Devri, aşağıdaki antlaşmalardan hangisinin imzalanmasıyla başlamıştır?

    • A)Karlofça Antlaşması
    • B)Prut Antlaşması
    • C)Pasarofça Antlaşması
    • D)Belgrad Antlaşması
    • E)Küçük Kaynarca Antlaşması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Pasarofça Antlaşması

    Lale Devri 1718 Pasarofça Antlaşması ile başlar ve 1730 Patrona Halil İsyanı ile sona erer. A seçeneğindeki Karlofça 1699'da Duraklama Dönemi'ni kapatmıştır; E seçeneğindeki Küçük Kaynarca ise 1774 tarihlidir.

  9. Soru 9

    Orta

    Rusya 1783 yılında Kırım'ı topraklarına katmıştır. Bu gelişmenin Osmanlı Devleti açısından sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Karadeniz ticaretinin yeniden Osmanlı tekeline girmesi
    • B)Kafkasya'nın Osmanlı egemenliğine geçmesi
    • C)Rusya'nın Balkanlar'dan tamamen çekilmesi
    • D)Osmanlı Devleti'nin Azak Kalesi'ni geri alması
    • E)Karadeniz'in kuzeyindeki üstünlüğün yitirilmesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Karadeniz'in kuzeyindeki üstünlüğün yitirilmesi

    Kırım'ın elden çıkması, Osmanlı Devleti'nin Karadeniz'in kuzeyindeki egemenliğini kaybetmesi anlamına gelir. A yanlıştır; Karadeniz ticareti zaten Küçük Kaynarca ile Osmanlı tekelinden çıkmıştı. D de yanlıştır; Azak, Küçük Kaynarca ile Rusya'ya bırakılmıştır.

  10. Soru 10

    Orta

    Osmanlı Devleti 1715'te Venedik ile savaşa girince Avusturya da bu mücadeleye katılmıştır. Avusturya'nın savaşa girmesinin gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Karlofça Antlaşması'nın garantörü sıfatıyla Venedik'i koruma iddiası
    • B)Rusya ile daha önce imzaladığı ittifak antlaşması
    • C)Osmanlı Devleti'nin Erdel'i geri almak istemesi
    • D)Lehistan Krallığı'nın Avusturya'dan resmen askerî yardım talebinde bulunması
    • E)Papalığın yeni bir Haçlı seferi çağrısı yapması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Karlofça Antlaşması'nın garantörü sıfatıyla Venedik'i koruma iddiası

    Avusturya, Karlofça Antlaşması'nın garantörü olduğunu ileri sürerek Venedik'i korumak gerekçesiyle savaşa girmiştir. B yanlıştır; savaşa girişin dayanağı Rusya ile bir ittifak değildir. E de yanlıştır; 1715'te Papalığın yeni bir Haçlı çağrısı söz konusu olmamıştır.

  11. Soru 11

    Zor

    Lale Devri, Batı ile savaşılmadığı bir dönem olarak bilinmekle birlikte bu yıllarda Osmanlı Devleti doğuda İran ile mücadele etmiştir. Buna göre dönemin dış politikası için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

    • A)Barış siyasetinin yalnızca batı sınırında geçerli olduğu
    • B)Osmanlı Devleti'nin bütün sınırlarında savaştan kaçındığı
    • C)Doğu sınırında hiçbir askerî hareketin yaşanmadığı
    • D)Avrupa devletleriyle askerî ittifaklar kurulduğu
    • E)Devletin bütün gücünü Avusturya cephesine ayırdığı
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Barış siyasetinin yalnızca batı sınırında geçerli olduğu

    Lale Devri'nde Batı ile savaşmama tercihi benimsenirken doğuda İran ile mücadele sürdürülmüştür; bu nedenle barış siyaseti yalnızca batı sınırı için geçerlidir. B ve C seçenekleri İran cephesindeki çatışmaları göz ardı ettiği için yanlıştır.

  12. Soru 12

    Orta

    1779'da Rusya ile Aynalıkavak Tenkihnamesi'nin imzalanmasına yol açan gelişme aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Rusya'nın Karadeniz'de donanma kurması
    • B)Avusturya'nın Belgrad'ı yeniden kuşatması
    • C)Kırım'ın statüsü konusunda çıkan anlaşmazlık
    • D)Osmanlı Devleti'nin savaş tazminatını ödeyememesi
    • E)Rusya'nın boğazlardan geçiş hakkını kaybetmesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Kırım'ın statüsü konusunda çıkan anlaşmazlık

    Küçük Kaynarca ile bağımsız kabul edilen Kırım'da han seçimi ve nüfuz mücadelesi anlaşmazlık doğurmuş, bu sorunu gidermek için Aynalıkavak Tenkihnamesi imzalanmıştır. D yanlıştır; belgenin konusu tazminat değildir. E de yanlıştır; Rusya'nın geçiş hakkı kaldırılmamıştır.

  13. Soru 13

    Orta

    1711'de Osmanlı Devleti ile Rusya'yı karşı karşıya getiren savaşın çıkmasında etkili olan gelişme aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Poltava'da yenilen İsveç kralının Osmanlı Devleti'ne sığınması
    • B)Rusya'nın Kırım'ı topraklarına katması
    • C)Avusturya'nın Karlofça Antlaşması'nın garantörlüğünü üstlenmesi
    • D)Venedik'in Mora Yarımadası'na asker çıkarması
    • E)Lehistan'ın Kutsal İttifak'tan ayrılması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Poltava'da yenilen İsveç kralının Osmanlı Devleti'ne sığınması

    Poltava Savaşı'nda Rusya'ya yenilen İsveç Kralı XII. Şarl'ın Osmanlı topraklarına sığınması ve Rusya'nın onun teslimini istemesi savaşa yol açmıştır. B yanlıştır; Kırım'ın Rusya'ya katılması 1783'tür. D de yanlıştır; Mora'nın Venedik'ten geri alınması 1715'te gerçekleşmiştir.

  14. Soru 14

    Kolay

    Lale Devri'nde İstanbul'da Kâğıthane çevresinde inşa edilen ve dönemin zevk anlayışını yansıtan yapı aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Topkapı Sarayı
    • B)Yıldız Sarayı
    • C)Sadabad Kasrı
    • D)Çırağan Sarayı
    • E)Dolmabahçe Sarayı
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Sadabad Kasrı

    Lale Devri'nde Kâğıthane'de Sadabad Kasrı ve çevresindeki köşkler yaptırılmıştır. A seçeneğindeki Topkapı Sarayı Fatih döneminde inşa edilmiştir; E seçeneğindeki Dolmabahçe Sarayı ise XIX. yüzyılda Abdülmecid döneminde yapılmıştır.

  15. Soru 15

    Kolay

    Osmanlı Devleti ile Rusya arasında 1711 yılında yapılan savaşı sona erdiren antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Pasarofça Antlaşması
    • B)Belgrad Antlaşması
    • C)Karlofça Antlaşması
    • D)Prut Antlaşması
    • E)İstanbul Antlaşması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Prut Antlaşması

    1711'de Rus ordusunun Prut Nehri kıyısında kuşatılmasının ardından Prut Antlaşması imzalanmıştır. A seçeneğindeki Pasarofça 1718'de Avusturya ve Venedik ile, B seçeneğindeki Belgrad ise 1739'da imzalanmıştır; C seçeneğindeki Karlofça 1699 tarihlidir.

Sponsorlu