KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Osmanlı Dağılma Dönemi — Test 10

KPSS Tarih dersinin Osmanlı Dağılma Dönemi konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 173 soru kitap sırasına göre 12 teste bölünmüştür; bu sayfa 10. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

Bu testteki sorular şu kavramları ölçüyor: Hünkâr İskelesi (1833) ve Londra Boğazlar Sözleşmesi (1841), Sened-i İttifak (1808), I. Balkan Savaşı ve Londra Antlaşması (1912-1913), Yeniçeri Ocağı'nın kaldırılması – Vaka-i Hayriye (1826), Tanzimat Fermanı (3 Kasım 1839), Islahat Fermanı (1856), Paris Antlaşması (1856), Kanun-i Esasi ve I. Meşrutiyet (23 Aralık 1876). Bu kavramların kartları konu anlatımında; her kartın altında bu ve benzeri sorular, karıştırılan noktalar ve sınav ipuçları var.

2 kolay8 orta5 zor

▶ Bu testi interaktif çöz📘 Konu anlatımıTüm testler

  1. Soru 1

    Kolay

    1918 Ocak ayında ABD Başkanı tarafından açıklanan ve savaş sonrası düzene ilişkin ilkeleri içeren bildiri aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Mondros Ateşkes Antlaşması
    • B)Balfour Deklarasyonu
    • C)Wilson İlkeleri
    • D)Sykes-Picot Antlaşması
    • E)Paris Barış Konferansı kararları
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Wilson İlkeleri

    Wilson İlkeleri 8 Ocak 1918'de açıklanmıştır. A seçeneğindeki Mondros aynı yılın Ekim ayında imzalanan ateşkes belgesidir; B seçeneğindeki Balfour Deklarasyonu ise 1917 tarihlidir.

  2. Soru 2

    Orta

    Almanya'ya ait iki savaş gemisi Osmanlı Devleti'ne sığınmış, satın alınmış gibi gösterilerek Osmanlı donanmasına katılmış; ardından bu gemiler Karadeniz'de Rus limanlarını bombalamıştır. Bu gelişme aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?

    • A)Osmanlı Devleti'nin tarafsızlığının güvence altına alındığının
    • B)Rusya ile ittifak kurulduğunun
    • C)Osmanlı donanmasının Akdeniz'de üstünlük sağladığının
    • D)Boğazların bütün devletlere kapatıldığının
    • E)Osmanlı Devleti'nin savaşa fiilen sokulmuş olduğunun
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Osmanlı Devleti'nin savaşa fiilen sokulmuş olduğunun

    Bombardıman sonrası İtilaf Devletleri Osmanlı Devleti'ne savaş ilan etmiş ve devlet savaşa fiilen girmiştir. A seçeneği bu sonuçla çelişmektedir; tarafsızlık fiilen sona ermiştir.

  3. Soru 3

    Zor

    1913'te Bulgaristan ve Yunanistan ile imzalanan antlaşmalarda, bu ülkelerde kalan Türklerin din ve kültür haklarının korunmasına ilişkin hükümlere yer verilmiştir. Bu hükümler aşağıdakilerden hangisi bakımından önem taşımaktadır?

    • A)Osmanlı Devleti'nin Balkanlarda toprak kazanması
    • B)Balkan devletlerinin Osmanlı yönetimine geri dönmesi
    • C)Balkanlarda yeni bir savaşın kesin olarak önlenmesi
    • D)Türk azınlık haklarının ilk kez düzenlenmiş olması
    • E)Bu toplulukların Osmanlı vatandaşlığını sürdürmesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Türk azınlık haklarının ilk kez düzenlenmiş olması

    Bu antlaşmalar, sınırlar dışında kalan Türk topluluklarının haklarının uluslararası bir metinle güvenceye bağlandığı ilk örnekleri oluşturur. C seçeneği yanlıştır; bir yıl sonra I. Dünya Savaşı başlamıştır.

  4. Soru 4

    Orta

    Aşağıdakilerden hangisi I. Dünya Savaşı'nın çıkış nedenleri arasında gösterilemez?

    • A)Sömürge ve hammadde arayışının kızışması
    • B)Milletler Cemiyeti'nin kurulmuş olması
    • C)Ulusçuluk düşüncesinin çatışmaları körüklemesi
    • D)Devletlerin bloklar hâlinde kümelenmesi
    • E)Silahlanma yarışının hızlanması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Milletler Cemiyeti'nin kurulmuş olması

    Milletler Cemiyeti savaşın nedeni değil, savaş sonrasında 1920'de kurulmuş bir sonucudur. A ve D seçeneklerindeki sömürge rekabeti ve bloklaşma ise savaşın başlıca nedenleri arasındadır.

  5. Soru 5

    Zor

    I. Dünya Savaşı sürerken İtilaf Devletleri kendi aralarında Osmanlı topraklarının paylaşılmasını öngören antlaşmalar imzalamış; bu antlaşmaların içeriği 1917'de Rusya'daki yönetim değişikliğinin ardından kamuoyuna açıklanmıştır. Bu duruma bakılarak aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

    • A)İtilaf Devletleri'nin savaş sürerken paylaşım planları yaptığına
    • B)Paylaşım tasarılarının savaş bittikten sonra hazırlandığına
    • C)Osmanlı topraklarının çıkar çatışmasına konu olduğuna
    • D)Antlaşmaların gizli tutulduğuna
    • E)Rusya'daki yönetim değişikliğinin bu planları etkilediğine
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Paylaşım tasarılarının savaş bittikten sonra hazırlandığına

    Metinde antlaşmaların savaş sürerken yapıldığı açıkça belirtilmiştir; bu nedenle savaş sonrasında hazırlandıkları sonucu çıkarılamaz. D seçeneği ise açıklanmalarının haber değeri taşımasından doğrudan anlaşılır.

  6. Soru 6

    Orta

    Osmanlı Devleti I. Dünya Savaşı'nda Süveyş Kanalı yönünde harekâta girişmiştir. Bu harekâtla aşağıdakilerden hangisinin amaçlandığı söylenebilir?

    • A)İngiltere'nin sömürgeleriyle bağlantısını kesmenin
    • B)Rusya'ya yardım ulaştırmanın
    • C)Balkanlarda kaybedilen toprakları geri almanın
    • D)Almanya'ya cephane taşımanın
    • E)Kafkasya üzerinden Orta Asya'ya ulaşmanın
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — İngiltere'nin sömürgeleriyle bağlantısını kesmenin

    Süveyş Kanalı, İngiltere'nin Hindistan ve Uzak Doğu sömürgeleriyle bağlantısını sağlayan hayati bir yoldu. E seçeneğindeki Orta Asya hedefi ise Kanal Cephesi'yle değil, Kafkas Cephesi'yle ilişkilendirilen bir beklentidir.

  7. Soru 7

    Zor

    Çanakkale'de İtilaf Devletleri'nin Boğazı geçme girişimi başarısız olmuş, bu nedenle Rusya'ya deniz yoluyla yardım ulaştırılamamıştır. Bu duruma bakılarak aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

    • A)Osmanlı Devleti'nin savaştan galip olarak ayrıldığına
    • B)Savaşın öngörülenden uzun sürdüğüne
    • C)Rusya'nın içinde bulunduğu güçlüklerin ağırlaştığına
    • D)Boğazların stratejik öneminin ortaya çıktığına
    • E)İtilaf Devletleri'nin planlarının aksadığına
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Osmanlı Devleti'nin savaştan galip olarak ayrıldığına

    Çanakkale'deki başarı savaşın genel sonucunu değiştirmemiş, Osmanlı Devleti savaştan yenik ayrılmıştır. C seçeneği ise yardımın ulaştırılamamasının doğrudan bir sonucudur.

  8. Soru 8

    Orta

    Aşağıdakilerden hangisi Almanya'nın Osmanlı Devleti'ni kendi yanında savaşa sokmak istemesinin nedenleri arasında sayılamaz?

    • A)Yeni cepheler açarak İtilaf Devletleri'nin gücünü bölmek istemesi
    • B)Boğazların denetiminden yararlanmak istemesi
    • C)Halifelik makamının etkisinden yararlanmayı ummuş olması
    • D)Osmanlı Devleti'nin sanayi üretimiyle savaşı finanse edebilecek olması
    • E)Rusya'ya yapılacak yardımı engellemek istemesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Osmanlı Devleti'nin sanayi üretimiyle savaşı finanse edebilecek olması

    Osmanlı Devleti'nin sanayisi ve mali gücü yetersizdi; Almanya, Osmanlı'dan sanayi üretimi ya da mali destek değil, jeopolitik konumu, insan gücü, ham madde kaynakları ve halifelik nüfuzu bakımından yararlanmayı bekliyordu. Bu nedenle D seçeneği Almanya'nın nedenleri arasında sayılamaz. B ve E seçenekleri ise Boğazların stratejik önemiyle doğrudan ilişkilidir.

  9. Soru 9

    Orta

    Osmanlı Devleti I. Dünya Savaşı'nda Galiçya, Makedonya ve Romanya'ya da birlikler göndermiştir. Bu cepheler aşağıdakilerden hangisiyle nitelendirilir?

    • A)Osmanlı topraklarını savunmak için açılan cepheler
    • B)Osmanlı Devleti'nin toprak kazanmak için açtığı cepheler
    • C)Müttefiklere destek amacıyla açılan yardım cepheleri
    • D)İtilaf Devletleri'yle ateşkes yapılan cepheler
    • E)Savaş öncesinde kapatılmış olan cepheler
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Müttefiklere destek amacıyla açılan yardım cepheleri

    Bu cepheler Osmanlı toprakları dışında ve müttefiklere yardım amacıyla açılmıştır. A seçeneği yanlıştır; savunma cepheleri Çanakkale, Irak, Suriye-Filistin ve Hicaz-Yemen'dir.

  10. Soru 10

    Zor

    Wilson İlkeleri'nde gizli antlaşmalar yapılmaması, boğazların ticarete açık tutulması ve Osmanlı Devleti'nde Türklerin çoğunlukta olduğu bölgelerde egemenliğin tanınması öngörülmüştür. Bu ilkelere bakılarak aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

    • A)Osmanlı Devleti'nin savaş öncesi sınırlarına döneceğine
    • B)Savaş sırasında yapılan gizli paylaşım planlarının eleştirildiğine
    • C)Ulus temelli bir sınır anlayışının benimsendiğine
    • D)Boğazlar konusunda uluslararası bir düzenleme öngörüldüğüne
    • E)Savaş sonrası düzenin ilkelere bağlanmak istendiğine
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Osmanlı Devleti'nin savaş öncesi sınırlarına döneceğine

    İlkeler Türklerin çoğunlukta olduğu bölgelerle sınırlı bir egemenlik öngördüğü için savaş öncesi sınırlara dönüleceği sonucu çıkarılamaz. C seçeneği ise ulus esasına dayalı yaklaşımdan doğrudan çıkarılabilir.

  11. Soru 11

    Kolay

    I. Dünya Savaşı'nda Osmanlı ordusunun Aralık 1914'te ağır kış koşullarında büyük kayıp verdiği harekât hangi cephede gerçekleşmiştir?

    • A)Kanal Cephesi
    • B)Çanakkale Cephesi
    • C)Kafkas Cephesi
    • D)Irak Cephesi
    • E)Galiçya Cephesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Kafkas Cephesi

    Sarıkamış Harekâtı Kafkas Cephesi'nde gerçekleşmiş ve ağır kayıplarla sonuçlanmıştır. A seçeneğindeki Kanal Cephesi ise Süveyş yönünde açılan diğer taarruz cephesidir.

  12. Soru 12

    Orta

    Balkan Savaşları sürecinde Arnavutluk bağımsızlığını ilan ederek Osmanlı Devleti'nden ayrılmıştır. Bu gelişme aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?

    • A)Ulusçuluk düşüncesinin Müslüman toplulukları da etkilediğinin
    • B)Osmanlıcılık düşüncesinin başarıya ulaştığının
    • C)Balkanlarda Osmanlı egemenliğinin güçlendiğinin
    • D)Arnavutluk'un Bulgaristan'a katıldığının
    • E)Bağımsızlık hareketlerinin yalnızca Hristiyan topluluklarla sınırlı kaldığının
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Ulusçuluk düşüncesinin Müslüman toplulukları da etkilediğinin

    Arnavutluk'un ayrılması, ulusçuluğun din farkı gözetmeksizin etkili olduğunu ortaya koyar ve Osmanlıcılık düşüncesinin geçerliliğini yitirdiğini gösterir. B seçeneği bu sonuçla çelişmektedir.

  13. Soru 13

    Orta

    1916'da İngiltere ve Fransa arasında yapılan ve Osmanlı Devleti'nin Orta Doğu'daki topraklarının paylaşımını düzenleyen gizli antlaşma hangisidir?

    • A)Londra Antlaşması
    • B)Boğazlar Antlaşması
    • C)Saint Jean de Maurienne Antlaşması
    • D)Bükreş Antlaşması
    • E)Sykes-Picot Antlaşması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Sykes-Picot Antlaşması

    Sykes-Picot Antlaşması 1916'da İngiltere ile Fransa arasında imzalanmıştır. C seçeneğindeki Saint Jean de Maurienne 1917 tarihli olup İtalya'nın taleplerine ilişkindir.

  14. Soru 14

    Zor

    Aşağıdakilerden hangisi, XIX. yüzyılda Osmanlı Devleti'nde padişahın yetkilerinin sınırlandırıldığına kanıt olarak gösterilemez?

    • A)Sened-i İttifak'ın ayanlarla karşılıklı yükümlülükler getirmesi
    • B)Tanzimat Fermanı'nda padişahın koyduğu kurallara uyacağını bildirmesi
    • C)Kanun-i Esasi ile yasama yetkisinin bir meclise devredilmesi
    • D)Yeniçeri Ocağı'nın kaldırılarak yeni bir ordunun kurulması
    • E)1909'da hükûmetin meclise karşı sorumlu duruma getirilmesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Yeniçeri Ocağı'nın kaldırılarak yeni bir ordunun kurulması

    Yeniçeri Ocağı'nın 1826'da kaldırılması, padişahın yetkisini sınırlamak bir yana, yenilikleri engelleyen askerî gücün ortadan kaldırılarak merkezî otoritenin güçlenmesini sağlamıştır; bu yüzden yetki sınırlaması kanıtı olamaz. 1808 Sened-i İttifak, padişahın taşradaki güçlerle karşılıklı yükümlülük altına girdiği ilk belge sayılır; Tanzimat Fermanı'nda padişahın kendi koyduğu kurallara uyacağını bildirmesi de aynı yönde bir adımdır. Kanun-i Esasi ile yasama görevinin bir meclise verilmesi ve 1909 değişiklikleriyle hükûmetin padişaha değil meclise karşı sorumlu duruma getirilmesi, sınırlamanın en somut aşamalarıdır. Cevap D.

  15. Soru 15

    Orta

    1878 Ayastefanos Antlaşması imzalandığı hâlde hiçbir zaman uygulanamamıştır. Bunun temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Osmanlı Devleti'nin antlaşmayı onaylamayı kesinlikle reddetmesi
    • B)Rusya'nın savaşı sürdürmek istemesi ve İstanbul'a girmesi
    • C)Antlaşmanın yerini kısa süre sonra Berlin Antlaşması'nın alması
    • D)Balkan devletlerinin kendi aralarında anlaşmazlığa düşmesi
    • E)Osmanlı Devleti'nin savaşı yeniden kazanarak sınırlarını düzeltmesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Antlaşmanın yerini kısa süre sonra Berlin Antlaşması'nın alması

    Ayastefanos, Rusya'ya Balkanlarda çok geniş kazanımlar sağlıyor ve özellikle sınırları Ege'ye uzanan Büyük Bulgaristan'ı kuruyordu; bu durum İngiltere ve Avusturya-Macaristan'ın çıkarlarına aykırı olduğu için yoğun tepki doğmuş ve aynı yıl toplanan kongrede imzalanan Berlin Antlaşması metnin yerini almıştır. Antlaşmanın geçersiz kalması Osmanlı'nın direnişinden değil, büyük devletlerin dengesinden kaynaklandığı için A ve E yanlıştır; Osmanlı bu savaşı ağır biçimde kaybetmiştir. Berlin ile Bulgaristan küçültülmüş, buna karşılık Kıbrıs'ın yönetimi İngiltere'ye bırakılmış ve Ermeni meselesi uluslararası bir sorun hâline getirilmiştir. Cevap C.

Sponsorlu