KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Osmanlı Dağılma Dönemi — Test 7

KPSS Tarih dersinin Osmanlı Dağılma Dönemi konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 173 soru kitap sırasına göre 12 teste bölünmüştür; bu sayfa 7. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

Bu testteki sorular şu kavramları ölçüyor: Sened-i İttifak (1808), Tanzimat Fermanı (3 Kasım 1839), Kanun-i Esasi ve I. Meşrutiyet (23 Aralık 1876), Sırp ve Yunan isyanları – Edirne Antlaşması (1829), Berlin Antlaşması (1878), Mısır Sorunu: Kütahya (1833), Nizip (1839), Londra (1840), Hünkâr İskelesi (1833) ve Londra Boğazlar Sözleşmesi (1841), II. Abdülhamid dönemi: İstibdat ve İslamcılık. Bu kavramların kartları konu anlatımında; her kartın altında bu ve benzeri sorular, karıştırılan noktalar ve sınav ipuçları var.

4 kolay7 orta4 zor

  1. Soru 1

    Zor

    1807'de çıkan Kabakçı Mustafa İsyanı sonucunda Nizam-ı Cedid ordusu dağıtılmış, III. Selim tahttan indirilmiştir. Bu olaya bakılarak aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

    • A)Yeniliklerin çıkarları zedelenen çevrelerin direnciyle karşılaştığına
    • B)Yenilik hareketlerinin halkın tamamı tarafından benimsendiğine
    • C)Askerî ocakların siyasi güç olma özelliğini sürdürdüğüne
    • D)Islahatların sürekliliğinin padişahın konumuna bağlı kaldığına
    • E)Yenilik karşıtı hareketlerin yönetimi değiştirebilecek güçte olduğuna
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Yenilik hareketlerinin halkın tamamı tarafından benimsendiğine

    İsyanla sonuçlanan bir süreçten yeniliklerin geniş bir kabul gördüğü sonucu çıkarılamaz. A seçeneği ise isyanın çıkış nedenleriyle doğrudan uyumludur; ocak mensuplarının konumu yeni ordu nedeniyle tehdit altına girmişti.

  2. Soru 2

    Orta

    Kırım Savaşı sırasında artan giderleri karşılamak amacıyla Osmanlı Devleti 1854 yılında ilk kez dış borç almıştır. Bu gelişmenin aşağıdakilerden hangisine yol açtığı söylenebilir?

    • A)Devlet gelirlerinin sürekli biçimde artmasına
    • B)Kapitülasyonların yürürlükten kaldırılmasına
    • C)Osmanlı parasının değer kazanmasına
    • D)Devletin mali bakımdan dışa bağımlı hâle gelmesine
    • E)Vergi yükünün tamamen ortadan kalkmasına
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Devletin mali bakımdan dışa bağımlı hâle gelmesine

    Borçların ödenememesi ilerleyen yıllarda alacaklı devletlerin mali denetimine yol açmış ve 1881'de Duyun-ı Umumiye kurulmuştur. A seçeneği yanlıştır; borçlanma sürdürülebilir bir gelir artışı sağlamamıştır.

  3. Soru 3

    Kolay

    1856'da ilan edilen ve gayrimüslimlere yönelik düzenlemeleri ayrıntılı biçimde ele alan ferman aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Tanzimat Fermanı
    • B)Sened-i İttifak
    • C)Islahat Fermanı
    • D)Kanun-i Esasi
    • E)Tersane Konferansı kararları
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Islahat Fermanı

    Islahat Fermanı 1856'da Paris Konferansı öncesinde ilan edilmiştir. A seçeneğindeki Tanzimat Fermanı 1839'da ilan edilmiş ve daha genel bir çerçeve çizmiştir.

  4. Soru 4

    Orta

    1828-1829 Osmanlı-Rus Savaşı'nı sona erdiren ve Yunanistan'ın bağımsızlığının Osmanlı Devleti tarafından kabul edilmesini sağlayan antlaşma hangisidir?

    • A)Hünkâr İskelesi Antlaşması
    • B)Kütahya Antlaşması
    • C)Edirne Antlaşması
    • D)Paris Antlaşması
    • E)Berlin Antlaşması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Edirne Antlaşması

    1829 Edirne Antlaşması ile Yunanistan'ın bağımsızlığı kabul edilmiştir. A seçeneğindeki Hünkâr İskelesi 1833'te Mısır Meselesi sırasında Rusya ile imzalanan bir ittifak antlaşmasıdır.

  5. Soru 5

    Orta

    Kanun-i Esasi'ye göre padişah meclisi toplantıya çağırma ve dağıtma yetkisine sahiptir; hükûmet üyeleri de meclise değil padişaha karşı sorumludur. Bu duruma bakılarak I. Meşrutiyet için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

    • A)Anayasal bir düzene geçildiği
    • B)Halkın temsilcileri aracılığıyla yönetime katıldığı
    • C)Padişahın yetkilerinin büyük ölçüde korunduğu
    • D)Hükûmetin meclis denetiminden uzak tutulduğu bir yapı kurulduğu
    • E)Yönetimde son sözün meclise bırakıldığı
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Yönetimde son sözün meclise bırakıldığı

    Meclisi dağıtma yetkisinin padişahta olması, son sözün mecliste olmadığını gösterir; nitekim meclis 1878'de kapatılmıştır. C seçeneği ise verilen bilgiyle doğrudan uyumludur.

  6. Soru 6

    Orta

    Prens Sabahattin tarafından savunulan, yerel yönetimlere geniş yetkiler verilmesini ve kişisel girişimciliğin desteklenmesini öneren düşünce aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Adem-i merkeziyet
    • B)İslamcılık
    • C)Türkçülük
    • D)Osmanlıcılık
    • E)Batıcılık
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Adem-i merkeziyet

    Prens Sabahattin'in savunduğu görüş, yönetimde yetkilerin taşraya dağıtılmasını öngören adem-i merkeziyetçiliktir. İslamcılık ve Türkçülük yönetim biçiminden çok toplumsal kimlik üzerinde durduğundan B ve C seçenekleri tanıma uymaz. Osmanlıcılık ise merkezî devletin bütünlüğünü koruma amacı taşıdığı için yetki dağıtımını esas almaz.

  7. Soru 7

    Orta

    1827'de İngiltere, Fransa ve Rusya'ya ait donanmalar Navarin'de Osmanlı-Mısır donanmasını yakmıştır. Bu olay aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?

    • A)Osmanlı Devleti'nin Akdeniz'de üstünlük kurduğunun
    • B)Rusya'nın Yunan isyanına karşı çıktığının
    • C)Avrupa devletlerinin Yunan bağımsızlığını desteklediğinin
    • D)Mısır'ın Osmanlı Devleti'nden ayrıldığının
    • E)Boğazlar sorununun çözüme kavuştuğunun
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Avrupa devletlerinin Yunan bağımsızlığını desteklediğinin

    Üç büyük devletin ortak müdahalesi, Yunan bağımsızlığının Avrupa desteğiyle sağlandığını gösterir. B seçeneği yanlıştır; Rusya isyanı destekleyen devletlerin başında gelmektedir.

  8. Soru 8

    Zor

    Balta Limanı Ticaret Antlaşması ile yabancı tüccarların iç ticarette Osmanlı tüccarlarıyla aynı koşullarda çalışabilmesi kabul edilmiş, ihracattaki bazı kısıtlamalar kaldırılmıştır. Bu düzenlemenin aşağıdakilerden hangisine yol açtığı savunulabilir?

    • A)Osmanlı sanayisinin hızla gelişmesine
    • B)Dış ticaret açığının tamamen kapanmasına
    • C)Yerli üreticinin dış rekabet karşısında zayıflamasına
    • D)Yabancı tüccarların ülkeden çıkarılmasına
    • E)Tarımsal üretimin devlet tekeline alınmasına
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Yerli üreticinin dış rekabet karşısında zayıflamasına

    Koruma önlemlerinin zayıflaması, ucuz ithal malların iç pazara girmesini kolaylaştırarak yerli üretimi olumsuz etkilemiştir. A seçeneği bu sonuçla çelişmektedir; antlaşma sanayileşmeyi desteklememiştir.

  9. Soru 9

    Zor

    1878 Berlin Antlaşması'nda Doğu Anadolu'da yaşayan Ermeniler lehine ıslahat yapılması ve bunun büyük devletlerce izlenmesi hükmü yer almıştır. Bu hükmün aşağıdakilerden hangisine yol açtığı söylenebilir?

    • A)Ermeni meselesinin uluslararası bir sorun hâline gelmesine
    • B)Osmanlı Devleti'nin Doğu Anadolu'daki denetimini güçlendirmesine
    • C)Rusya'nın Kafkasya'daki iddialarından vazgeçmesine
    • D)Büyük devletlerin Osmanlı iç işlerine karışmaktan kaçınmasına
    • E)Doğu Anadolu'da yeni bir devletin bu antlaşmayla kurulmasına
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Ermeni meselesinin uluslararası bir sorun hâline gelmesine

    Islahatların büyük devletlerce denetlenmesi hükmü, konunun diplomatik bir müdahale aracına dönüşmesine zemin hazırlamıştır. D seçeneği bu sonuçla çelişir; madde müdahaleyi kolaylaştırmıştır.

  10. Soru 10

    Orta

    Konya yakınlarındaki yenilginin ardından 1833'te imzalanan ve Mısır ile Girit'in yanı sıra Suriye ve Adana'nın yönetiminin de Kavalalı ile oğluna bırakıldığı antlaşma hangisidir?

    • A)Hünkâr İskelesi Antlaşması
    • B)Balta Limanı Antlaşması
    • C)Londra Antlaşması
    • D)Edirne Antlaşması
    • E)Kütahya Antlaşması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Kütahya Antlaşması

    1833 Kütahya Antlaşması sorunu geçici olarak çözmüş, ancak taraflar memnun kalmadığı için mesele 1839'da yeniden alevlenmiştir. B seçeneğindeki Balta Limanı ise 1838'de İngiltere ile imzalanan bir ticaret antlaşmasıdır.

  11. Soru 11

    Zor

    1831'de yapılan nüfus sayımında yalnızca erkek nüfus kaydedilmiş; sayımın amacı asker sayısını ve vergi verecek kişileri belirlemek olarak belirtilmiştir. Bu bilgiye bakılarak aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

    • A)Sayımın askerî ve mali amaçlarla yapıldığına
    • B)Devletin taşra üzerindeki denetimini artırmak istediğine
    • C)Kadın nüfusun sayım kapsamına alınmadığına
    • D)Sayımın ülkedeki toplam nüfusu tam olarak ortaya koyduğuna
    • E)Merkezî yönetimin veriye dayalı düzenlemelere yöneldiğine
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Sayımın ülkedeki toplam nüfusu tam olarak ortaya koyduğuna

    Yalnızca erkeklerin sayılması, toplam nüfusun tam olarak belirlenmesini engeller. C seçeneği ise metinde açıkça belirtilen bir sonuçtur.

  12. Soru 12

    Kolay

    31 Mart Olayı'nın ardından tahttan indirilen ve yerine V. Mehmed Reşad'ın geçtiği padişah hangisidir?

    • A)Abdülmecid
    • B)Abdülaziz
    • C)V. Murad
    • D)II. Abdülhamid
    • E)VI. Mehmed Vahdettin
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — II. Abdülhamid

    II. Abdülhamid 1909'da tahttan indirilmiştir. E seçeneğindeki VI. Mehmed Vahdettin ise 1918'de tahta çıkan son Osmanlı padişahıdır.

  13. Soru 13

    Orta

    II. Abdülhamit Dönemi'nde devlet politikası hâline getirilen ve dünya Müslümanlarını halifenin çevresinde birleştirmeyi amaçlayan akım aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Osmanlıcılık
    • B)Batıcılık
    • C)İslamcılık
    • D)Türkçülük
    • E)Adem-i merkeziyetçilik
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — İslamcılık

    II. Abdülhamit'in benimsediği ve halifelik makamını öne çıkaran akım İslamcılık'tır. Osmanlıcılık Tanzimat ve I. Meşrutiyet sürecinde savunulmuş, ancak azınlık isyanlarıyla etkisini yitirdiğinden A seçeneği bu dönemin resmî siyaseti olarak gösterilemez. Türkçülük ise özellikle II. Meşrutiyet'ten sonra güç kazanmıştır.

  14. Soru 14

    Kolay

    Yunan isyanının bastırılmasına yardım eden ve karşılığında beklediği valilikleri elde edemeyince Osmanlı Devleti'ne karşı harekete geçen Mısır valisi aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Kavalalı Mehmed Ali Paşa
    • B)Alemdar Mustafa Paşa
    • C)Mustafa Reşid Paşa
    • D)Mithat Paşa
    • E)Âli Paşa
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Kavalalı Mehmed Ali Paşa

    Kavalalı Mehmed Ali Paşa, Mısır Meselesi olarak bilinen sürecin başlıca aktörüdür. C seçeneğindeki Mustafa Reşid Paşa Tanzimat Fermanı'nın, D seçeneğindeki Mithat Paşa ise Kanun-i Esasi'nin hazırlanmasında öne çıkan devlet adamlarıdır.

  15. Soru 15

    Kolay

    1908'de Kanun-i Esasi'nin yeniden yürürlüğe konulması ve meclisin yeniden açılmasıyla başlayan dönem aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)I. Meşrutiyet
    • B)Tanzimat Dönemi
    • C)Islahat Dönemi
    • D)Mütareke Dönemi
    • E)II. Meşrutiyet
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — II. Meşrutiyet

    II. Meşrutiyet 1908'de ilan edilmiştir. A seçeneğindeki I. Meşrutiyet 1876'da ilan edilmiş, meclis 1878'de kapatılmıştı; D seçeneğindeki Mütareke Dönemi ise 1918 Mondros sonrasını ifade eder.

Sponsorlu