KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Osmanlı Kültür ve Medeniyeti — Test 4

KPSS Tarih dersinin Osmanlı Kültür ve Medeniyeti konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 207 soru kitap sırasına göre 14 teste bölünmüştür; bu sayfa 4. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

Bu testteki sorular şu kavramları ölçüyor: Veraset usulü, kul hakkı ve müsadere, Eğitim: sıbyan mektebi ve medrese, Donanma ve Kaptan-ı Derya, Defterdar ve Nişancı (kalemiye), Hukuk düzeni: şer'i–örfi hukuk ve kadı, Miri arazi ve dirlik sistemi, İltizam, mukataa, malikâne ve esham, Vakıf ve külliye. Bu kavramların kartları konu anlatımında; her kartın altında bu ve benzeri sorular, karıştırılan noktalar ve sınav ipuçları var.

2 kolay10 orta3 zor

▶ Bu testi interaktif çöz📘 Konu anlatımıTüm testler

  1. Soru 1

    Zor

    Osmanlı Devleti'nde şeyhülislamı ulemanın reisi sayarak protokolde sadrazamla eşit tutulmasını ilk kez yazılı hâle getiren Kanunname-i Âl-i Osman hangi padişah döneminde hazırlanmıştır?

    • A)Orhan Bey
    • B)Fatih Sultan Mehmet
    • C)Kanuni Sultan Süleyman
    • D)Yavuz Sultan Selim
    • E)II. Mahmud
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Fatih Sultan Mehmet

    Fatih Sultan Mehmet tarafından hazırlanan 'Kanunname-i Âl-i Osman' ile Şeyhülislam (müftü), sadrazam ile protokolde eşit düzeye getirilmiştir. Kanuni Sultan Süleyman döneminde Ebussuud Efendi ile makamın etkisi zirveye ulaşmıştır; ancak protokol düzenlemesi Fatih'in kanunnamesine dayanır.

  2. Soru 2

    Orta

    Osmanlı Devleti'nde donanma komutanlarına verilen en üst askeri unvan aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Kaptan-ı Derya
    • B)Levent
    • C)Reis
    • D)Serasker
    • E)Nişancı
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Kaptan-ı Derya

    Kaptan-ı Derya, Osmanlı bahriyesinin (deniz kuvvetlerinin) en üst komutanıdır. Kanuni döneminde Barbaros Hayreddin Paşa'nın atanmasıyla bu makam divan üyesi rütbesine yükselmiştir.

  3. Soru 3

    Kolay

    Osmanlı donanmasında görev yapan, deniz savaşlarında savaşan bahriyeli askeri sınıfa ne ad verilir?

    • A)Levent
    • B)Azap
    • C)Cebelü
    • D)Akıncı
    • E)Sipahi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Levent

    Levent, Osmanlı donanmasının muharip denizci askerleridir. Genellikle kıyı bölgelerindeki güçlü ve genç Türk erkeklerinden seçilirlerdi.

  4. Soru 4

    Orta

    Osmanlı Devleti'nde ilk medrese hangi padişah döneminde İznik'te açılmış ve ilk müderris olarak Davud-i Kayseri atanmıştır?

    • A)Osman Bey
    • B)Orhan Bey
    • C)I. Murad
    • D)Yıldırım Bayezid
    • E)Fatih Sultan Mehmet
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Orhan Bey

    Osmanlı Devleti'nin ilk medresesi Orhan Bey döneminde 1331 yılında İznik'te kurulan 'İznik Orhaniyesi'dir. Atanan ilk müderris Davud-i Kayseri'dir.

  5. Soru 5

    Zor

    Fatih Sultan Mehmet döneminde İstanbul'da açılan, Osmanlı Devleti'nin ilk yükseköğretim akademisi niteliğinde olan ve devlet adamı, kadı, müderris yetiştiren medrese aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Sahn-ı Seman Medresesi
    • B)Süleymaniye Medresesi
    • C)İznik Orhaniyesi
    • D)Nizamiye Medresesi
    • E)Darülfünun
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Sahn-ı Seman Medresesi

    Sahn-ı Seman, Fatih Külliyesi bünyesinde kurulan 8 yüksek medresedir. Astronomi, tıp, ilahiyat ve hukuk dallarında eğitim verilmiştir.

  6. Soru 6

    Orta

    Osmanlı Devleti'nde sadrazamların ve vezirlerin padişah adına ülkeyi yönetirken yayınladıkları, padişahın fermanlarına aykırı olamayacak resmi emirlere ne ad verilir?

    • A)Ferman
    • B)Buyruldu
    • C)Berat
    • D)Layiha
    • E)Hatt-ı Hümayun
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Buyruldu

    Buyruldu, sadrazamlar ve vezirler tarafından yazılan idari emir ve kararnamelerdir. Ferman ise doğrudan padişaha ait yasama belgesidir.

  7. Soru 7

    Orta

    Osmanlı Devleti'nde elçilerin, yabancı devletlerdeki gözlemlerini, o ülkelerin sosyal, askeri, teknolojik ve kültürel durumlarını rapor haline getirerek saraya sundukları belgelere ne ad verilir?

    • A)Sefaretname
    • B)Siyasetname
    • C)Gazavatname
    • D)Seyahatname
    • E)Tahrir Defteri
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Sefaretname

    Sefaretname, elçilerin (sefir) yabancı devletlerde kaleme aldıkları gözlem raporlarıdır. (Örn: Yirmisekiz Çelebi Mehmed'in Lale Devri'ndeki Paris Sefaretnamesi).

  8. Soru 8

    Orta

    Osmanlı Devleti'nde padişah çocuklarının (şehzadelerin) sancağa gönderilirken yanlarında giden, askeri, idari ve siyasi tecrübe kazanmalarını sağlayan bilge eğitmenlere ne ad verilir?

    • A)Atabey
    • B)Lala
    • C)Hoca
    • D)Müderris
    • E)Muid
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Lala

    Lala, şehzadelerin devlet yönetimi tecrübesi kazanmasını sağlayan saray hocalarıdır. Selçuklu'daki karşılığı 'Atabey'dir.

  9. Soru 9

    Orta

    Osmanlı hukukunda dine dayanan hukuka şer'i hukuk denirdi. Şer'i hukuk dışındaki gelenek, örf ve padişah yasalarına dayanan hukuk dalı aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Fıkıh
    • B)Örfi Hukuk
    • C)Roma Hukuku
    • D)Konsolosluk Hukuku
    • E)Millet Hukuku
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Örfi Hukuk

    Örfi Hukuk, Türk devlet geleneğinden gelen töreler ve padişah yasalarından oluşur. Örfi hukukun en üst düzey temsilcisi ve denetleyicisi Nişancı'dır.

  10. Soru 10

    Orta

    Osmanlı Devleti'nde hazinenin nakit para ihtiyacını karşılamak üzere çıkarılan, devletin iç borçlanma senedi niteliğindeki senetlere ne ad verilir?

    • A)Esham
    • B)Mecidiye
    • C)Kaime
    • D)Akçe
    • E)Mukataa
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Esham

    Esham senetleri (Esham Sistemi), XVIII. yy. sonlarında (I. Abdülhamid dönemi) bütçe açıklarını kapatmak amacıyla başlatılan ilk kağıt iç borçlanma senedidir.

  11. Soru 11

    Zor

    Osmanlı Devleti'nde şehzadelerin sancaklarda tecrübe kazanması usulü olan 'Sancağa Çıkma Sistemi'ni kaldırarak sarayda kapalı kalmalarını öngören 'Kafes Sistemi'ni getiren padişah aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Fatih Sultan Mehmet
    • B)I. Ahmed
    • C)IV. Murad
    • D)II. Selim
    • E)III. Murad
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — I. Ahmed

    I. Ahmed döneminde Ekber ve Erşed sistemiyle birlikte şehzadelerin sancağa çıkma usulü kaldırılmış ve Kafes Sistemi getirilmiştir. Bu durum şehzadelerin idari ve askeri tecrübeden yoksun kalmasına yol açmıştır. III. Mehmed sancağa çıkan son şehzadedir; kafes usulünü kurumsallaştıran ise I. Ahmed'dir.

  12. Soru 12

    Orta

    Osmanlı Devleti'nde tahta çıkacak kişinin hanedanın en yaşlı ve en olgun üyesi (akıl sağlığı yerinde olan) olmasını öngören, taht kavgalarını önlemek amacıyla getirilen veraset kuralı aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Kut İnancı
    • B)Kafes Sistemi
    • C)Ekber ve Erşed Sistemi
    • D)Veraset Sistemi
    • E)Sancak Sistemi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Ekber ve Erşed Sistemi

    Ekber ve Erşed sistemi, I. Ahmed döneminde taht kavgalarını durdurmak ve hanedan içindeki en yaşlı, olgun üyenin tahta geçmesini kurala bağlamak amacıyla getirilmiştir.

  13. Soru 13

    Kolay

    Osmanlı Devleti'nde din, dil ve ırk farkı gözetmeksizin, devletin adaletli ve hoşgörülü bir yönetim sergileyerek halkı koruması politikasına ne ad verilir?

    • A)İskân Politikası
    • B)İstimalet Politikası
    • C)Devşirme Sistemi
    • D)Müsadere Sistemi
    • E)Millet Sistemi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — İstimalet Politikası

    İstimalet Politikası, özellikle Balkanlar'da fethedilen topraklardaki yerli Hristiyan halka yönelik uygulanan 'hoşgörü ve adalet' politikasıdır. Onların dil, din ve ibadet hakları güvenceye alınmıştır.

  14. Soru 14

    Orta

    Osmanlı Devleti'nde saray bünyesinde yer alan, sadrazam başkanlığındaki devlet yönetim işlerinin yürütüldüğü, divan üyelerinin devlet kararları aldığı Divan toplantılarının yapıldığı fiziki bina aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Enderun Mektebi
    • B)Kubbealtı
    • C)Harem-i Hümayun
    • D)Bab-ı Âli
    • E)Babüssade
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Kubbealtı

    Divan-ı Hümayun toplantıları saraydaki 'Kubbealtı' adı verilen salonda gerçekleştirilirdi. Bab-ı Ali ise ilerleyen dönemlerde sadrazam konağı/hükümet merkezi haline gelmiştir.

  15. Soru 15

    Orta

    Geliri cami, medrese, imarethane ve çeşme gibi hayır kurumlarının giderlerine ayrılan toprak türü aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Mülk arazi
    • B)Vakıf arazi
    • C)Miri arazi
    • D)Ocaklık
    • E)Mukataa
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Vakıf arazi

    Geliri hayır kurumlarının giderlerine bırakılan topraklar vakıf arazidir. Mülk arazi kişilerin alıp satabildiği, miras bırakabildiği topraklar olduğundan A seçeneği tanımla örtüşmez. Ocaklık ise kale muhafızlarının ve tersane giderlerinin karşılanması için ayrılan miri topraklardır.

Sponsorlu