KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Cümle Bilgisi — Test 1

KPSS Türkçe dersinin Cümle Bilgisi konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 130 soru kitap sırasına göre 9 teste bölünmüştür; bu sayfa 1. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

7 kolay7 orta1 zor

▶ Bu testi interaktif çözTüm testler

  1. Soru 1

    Kolay

    'Yaşlı balıkçı ağlarını kıyıda sabırla onarıyordu.' cümlesinde altı çizili öge aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Özne
    • B)Belirtili nesne
    • C)Belirtisiz nesne
    • D)Dolaylı tümleç
    • E)Zarf tümleci
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Belirtili nesne

    Cümle 'Yaşlı balıkçı | ağlarını | kıyıda | sabırla | onarıyordu.' biçiminde ayrılır. Yükleme 'Neyi onarıyordu?' diye sorulduğunda 'ağlarını' cevabı alınır; belirtme (-i) hâl eki aldığı için belirtili nesnedir. Belirtisiz nesne (C) yalın hâlde bulunacağından bu seçenek elenir.

  2. Soru 2

    Kolay

    Aşağıdakilerden hangisi yapısına göre bağlı cümledir?

    • A)Kar yağdı, yollar bembeyaz oldu.
    • B)Çok uğraştım fakat kilidi açamadım.
    • C)Sabahları koşuya çıkmayı alışkanlık edindi.
    • D)Bu bina şehrin en eski yapısıdır.
    • E)Anahtarı masanın üzerinde bırakmışım.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Çok uğraştım fakat kilidi açamadım.

    B'de iki yüklemli cümle ('uğraştım', 'açamadım') 'fakat' bağlacıyla bağlanmıştır; bağlaçla kurulan bu yapı bağlı cümledir. A'da cümleler virgülle bağlandığı için sıralı cümledir. C'deki 'çıkmayı' isim-fiili cümleyi girişik birleşik yapar; D ve E basit cümledir.

  3. Soru 3

    Orta

    (I) Kitaplığımı geçen hafta yeniden düzenledim. (II) Raflardaki tozları tek tek sildim. (III) Eski dergileri komşumuzun oğluna verdim. (IV) Birkaç eskimiş cildi onarmayı düşündüm. (V) O gece odam bambaşka görünüyordu. Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangisinde dolaylı tümleç vardır?

    • A)I.
    • B)II.
    • C)III.
    • D)IV.
    • E)V.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — III.

    III. cümle '(Ben) | Eski dergileri | komşumuzun oğluna | verdim.' biçiminde ayrılır; 'Kime verdim?' sorusuna cevap veren 'komşumuzun oğluna', yönelme hâl ekli dolaylı tümleçtir ve isim tamlaması olduğu için bölünmez. II'deki 'raflardaki' sözcüğü ayrı bir öge değil, 'raflardaki tozları' belirtili nesnesinin içindeki sıfattır.

  4. Soru 4

    Orta

    (I) Sabahın serinliğinde köy meydanına indim. (II) Fırıncı taze ekmekleri tezgâha diziyordu. (III) Yaşlı kadın torununa masal anlatıyordu. (IV) Bir çocuk elindeki simidi güvercinlere uzattı. (V) Bu sakin görüntü bana çocukluğumu hatırlattı. Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangisinde nesne yoktur?

    • A)I.
    • B)II.
    • C)III.
    • D)IV.
    • E)V.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — I.

    I. cümle '(Ben) | Sabahın serinliğinde | köy meydanına | indim.' biçiminde ayrılır; yükleme sorulan 'Ne? Neyi?' soruları cevapsız kaldığı için nesne yoktur. III. cümlede 'Ne anlatıyordu?' sorusuna cevap veren 'masal' belirtisiz nesnedir; II'de 'taze ekmekleri', IV'te 'elindeki simidi', V'te 'çocukluğumu' belirtili nesnedir.

  5. Soru 5

    Kolay

    Aşağıdakilerden hangisi anlamına göre olumsuz bir cümledir?

    • A)Toplantı planlandığı saatte başladı.
    • B)Sana bu konuda hak veriyorum.
    • C)Bu soruların hiçbirini çözemedim.
    • D)Yarın erkenden yola çıkacağız.
    • E)Çocuklar parkta doyasıya eğlendi.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Bu soruların hiçbirini çözemedim.

    C'de yüklem '-ama/-eme' olumsuzluk ekini almıştır ('çözemedim'); çözme işi gerçekleşmediği için cümle hem biçimce hem anlamca olumsuzdur. Diğer seçeneklerde yargı gerçekleşmiştir ya da gerçekleşeceği bildirilmiştir; örneğin E'de eğlenme eylemi gerçekleştiğinden cümle olumludur.

  6. Soru 6

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde belirtisiz nesne vardır?

    • A)Şair son şiirini dergiye gönderdi.
    • B)Yolcular otobüsü sessizce bekledi.
    • C)Annem pazardan taze sebze aldı.
    • D)Çocuklar sahilde koşuyordu.
    • E)Öğretmen sınıfa girdi.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Annem pazardan taze sebze aldı.

    C'deki cümle 'Annem | pazardan | taze sebze | aldı.' biçiminde ayrılır; 'Ne aldı?' sorusuna cevap veren 'taze sebze' yalın hâlde olduğu için belirtisiz nesnedir. A ve B'deki 'son şiirini' ile 'otobüsü' belirtme (-i) hâl eki aldıklarından belirtili nesnedir; D ve E'de nesne yoktur.

  7. Soru 7

    Kolay

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde zarf tümleci vardır?

    • A)Kadın kapıyı yavaşça açtı.
    • B)Yaşlı adam bankta oturuyordu.
    • C)Öğrenciler soruları çözdü.
    • D)Konuklar salona alındı.
    • E)Bahçıvan çiçekleri suladı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Kadın kapıyı yavaşça açtı.

    A'daki cümle 'Kadın | kapıyı | yavaşça | açtı.' biçiminde ayrılır; 'Nasıl açtı?' sorusuna cevap veren 'yavaşça' zarf tümlecidir. B'deki 'bankta' ise 'Nerede?' sorusuna cevap veren dolaylı tümleçtir; yer bildiren -de ekli ögeler zarf tümleci sayılmaz.

  8. Soru 8

    Orta

    (I) Akşam yemeğinden sonra sahile yürüdük. (II) Deniz o gün her zamankinden durgundu. (III) Balıkçı tekneleri limana sıralanmıştı. (IV) Küçük bir kahvede çaylarımızı içtik. (V) Dönüş yolunda ay ışığı bize eşlik etti. Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangilerinde gizli özne vardır?

    • A)I ve II
    • B)I ve IV
    • C)II ve III
    • D)III ve V
    • E)IV ve V
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — I ve IV

    I. cümle '(Biz) | Akşam yemeğinden sonra | sahile | yürüdük.', IV. cümle '(Biz) | Küçük bir kahvede | çaylarımızı | içtik.' biçiminde ayrılır; iki cümlede de 'Yürüyen kim? İçen kim?' sorularının cevabı cümlede yazmaz, yüklemdeki '-k' kişi ekinden 'biz' olarak anlaşılır: gizli özne. II'de 'deniz', III'te 'balıkçı tekneleri', V'te 'ay ışığı' açık öznedir.

  9. Soru 9

    Kolay

    Aşağıdakilerden hangisi yükleminin türü bakımından fiil cümlesidir?

    • A)Misafirler akşam trenine zor yetişti.
    • B)Dedemin en büyük zevki balık tutmaktı.
    • C)Hava bugün dünden daha serindi.
    • D)Bu köyün suyu buz gibiydi.
    • E)Yarışmanın birincisi bizim okuldandı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Misafirler akşam trenine zor yetişti.

    A'nın yüklemi 'yetişti' çekimli bir fiildir; cümle fiil cümlesidir. B'de yüklem 'tutmaktı' isim-fiile ek fiil getirilerek kurulduğundan isim cümlesidir; C, D ve E'nin yüklemleri de (serindi, buz gibiydi, okuldandı) ek fiil almış isim soylu sözcüklerdir.

  10. Soru 10

    Kolay

    Aşağıdakilerden hangisi yapısına göre sıralı cümledir?

    • A)Hava kararınca kuşlar yuvalarına çekildi.
    • B)Bu romanı bir solukta okudum.
    • C)Çalıştı ama istediği sonucu alamadı.
    • D)Kapının önünde eski bir bisiklet duruyordu.
    • E)Güneş yükseldi, sokaklar yavaş yavaş canlandı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Güneş yükseldi, sokaklar yavaş yavaş canlandı.

    E'de iki yüklemli cümle ('yükseldi' ve 'canlandı') virgülle birbirine bağlanmıştır; bu yüzden sıralı cümledir. C'de cümleler 'ama' bağlacıyla bağlandığından o bağlı cümledir. A'daki 'kararınca' zarf-fiili cümleyi girişik birleşik yapar; B ve D basit cümledir.

  11. Soru 11

    Orta

    Aşağıdakilerden hangisi şartlı birleşik cümledir?

    • A)Öyle güzel anlatıyordu ki herkes büyülenmişti.
    • B)Yağmur yağınca maç ertelendi.
    • C)Babam "Akşama geç kalma." dedi.
    • D)Biraz daha sabredersen sonucu birlikte görürüz.
    • E)Kapı açılır açılmaz içeri daldılar.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Biraz daha sabredersen sonucu birlikte görürüz.

    D'de yan cümlecik '-se' şart ekiyle ('sabredersen') kurulmuştur; temel cümleye şart anlamıyla bağlandığı için şartlı birleşik cümledir. B'deki 'yağınca' ve E'deki 'açılır açılmaz' fiilimsi olduğundan bu cümleler girişik birleşiktir. A ki'li birleşik, C ise aktarma cümle içerdiğinden iç içe birleşik cümledir.

  12. Soru 12

    Kolay

    Aşağıdakilerden hangisi kurallı (düz) bir cümledir?

    • A)Açma sakın o kutuyu.
    • B)Bu haber hepimizi derinden sarstı.
    • C)Gitti o güzel günler.
    • D)Anlat bana yolculuğunu baştan sona.
    • E)Severim böyle sakin sabahları.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Bu haber hepimizi derinden sarstı.

    B'de yüklem 'sarstı' cümlenin sonundadır; yüklemi sonda bulunan cümle kurallı cümledir. A, C, D ve E'de yüklemler (açma, gitti, anlat, severim) başta ya da ortada olduğundan bu cümleler devriktir.

  13. Soru 13

    Orta

    Aşağıdakilerden hangisi biçimce olumsuz olduğu hâlde anlamca olumludur?

    • A)Bu saatte kimse dışarı çıkmaz.
    • B)Söylediklerinin hiçbirine inanmadım.
    • C)Seni bu hâlde görüp de üzülmemek elde değil.
    • D)Toplantıya kimseyi çağırmamışlar.
    • E)Bu yolun sonu görünmüyor.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Seni bu hâlde görüp de üzülmemek elde değil.

    C'de iki olumsuz unsur ('üzülmemek' ve 'değil') birbirini geçersiz kılar; cümle 'seni bu hâlde gören herkes üzülür' anlamına gelir, yani anlamca olumludur. A, B, D ve E'de ise olumsuzluk hem biçimde hem anlamda sürer; örneğin B'de inanma işi gerçekleşmemiştir.

  14. Soru 14

    Zor

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde hem belirtili nesne hem dolaylı tümleç vardır?

    • A)Genç mühendis projesini ayrıntılarıyla anlattı.
    • B)Yaşlı kadın torunlarına sarıldı.
    • C)Müdür toplantıda yeni kararlar açıkladı.
    • D)Postacı mektupları kapıcıya bıraktı.
    • E)Çocuklar bahçede sessizce oynuyordu.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Postacı mektupları kapıcıya bıraktı.

    D'deki cümle 'Postacı | mektupları | kapıcıya | bıraktı.' biçiminde ayrılır: 'Neyi bıraktı?' sorusuna 'mektupları' (belirtili nesne), 'Kime bıraktı?' sorusuna 'kapıcıya' (dolaylı tümleç) cevap verir. C'de 'toplantıda' dolaylı tümleci bulunsa da 'yeni kararlar' yalın hâlde olduğundan belirtisiz nesnedir; iki koşulu birden sağlayan yalnız D'dir.

  15. Soru 15

    Orta

    (I) Sahil kasabasına akşam saatlerinde vardık. (II) Eşyalarımızı otele bırakıp sahile indik. (III) Deniz, günün yorgunluğunu bir anda aldı. (IV) Sudan çıktığımızda hava hâlâ sıcaktı. (V) O gece hepimiz erken uyuduk. Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi yükleminin türüne göre isim cümlesidir?

    • A)I.
    • B)II.
    • C)III.
    • D)IV.
    • E)V.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — IV.

    IV. cümlenin yüklemi 'sıcaktı': ek fiilin hikâyesini almış bir sıfattır, dolayısıyla isim cümlesidir. Diğer cümlelerin yüklemleri (vardık, indik, aldı, uyuduk) çekimli fiildir. II. cümlede 'bırakıp' fiilimsisi bulunsa da yüklemi 'indik' olduğundan o bir fiil cümlesidir.

Sponsorlu