KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Cümle Bilgisi — Test 2

KPSS Türkçe dersinin Cümle Bilgisi konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 130 soru kitap sırasına göre 9 teste bölünmüştür; bu sayfa 2. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

6 kolay5 orta4 zor

▶ Bu testi interaktif çözTüm testler

  1. Soru 1

    Orta

    Aşağıdakilerden hangisi yapısına göre girişik birleşik cümledir?

    • A)Bu sokak yazları çok kalabalıktır.
    • B)Rüzgâr dindi, deniz duruldu.
    • C)Hastaydı ama toplantıya katıldı.
    • D)Ders çalış ki sınavı kazanasın.
    • E)Yorulan yolcular gölgeye sığındı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Yorulan yolcular gölgeye sığındı.

    E'deki 'yorulan' sıfat-fiili yan cümlecik kurduğundan cümle girişik birleşiktir; tek yüklemli bir cümlede fiilimsiyle kurulmuş yan cümlecik varsa cümle girişik birleşiktir. B virgülle bağlanan sıralı, C 'ama' bağlacıyla kurulan bağlı, D ise 'ki' bağlaçlı birleşik cümledir. A tek yargılı basit bir isim cümlesidir.

  2. Soru 2

    Kolay

    'Okulun bahçesi ziyaretçileri büyüledi.' cümlesinin öznesi aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Okulun bahçesi
    • B)bahçesi
    • C)Okulun
    • D)ziyaretçileri
    • E)Okulun bahçesi ziyaretçileri
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Okulun bahçesi

    Cümle 'Okulun bahçesi | ziyaretçileri | büyüledi.' biçiminde ayrılır. 'Büyüleyen ne?' sorusunun cevabı olan 'okulun bahçesi' isim tamlamasıdır ve bölünmeden tek öge kabul edilir. D'deki 'ziyaretçileri', 'Kimi büyüledi?' sorusuna cevap veren belirtili nesnedir; özneye katılamaz.

  3. Soru 3

    Kolay

    Aşağıdaki cümlelerin hangisi yalnızca özne ve yüklemden oluşmaktadır?

    • A)Küçük kız sessizce gülümsedi.
    • B)Misafirler akşam geldi.
    • C)Dolaptaki eski fotoğraflar sararmıştı.
    • D)Çocuk topu kaptı.
    • E)Göçmen kuşlar sonbaharda güneye göçtü.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Dolaptaki eski fotoğraflar sararmıştı.

    C'deki cümle 'Dolaptaki eski fotoğraflar | sararmıştı.' biçiminde ayrılır; 'Sararan ne?' sorusuna cevap veren sıfat tamlaması tek öge hâlinde öznedir. Cümlede bu özne ile yüklemden başka hiçbir öge bulunmaz; yani cümle yalnızca iki ögeden oluşur. A'da 'sessizce' (nasıl?) zarf tümleci, E'de 'güneye' (nereye?) dolaylı tümleç olduğundan bu cümleler ikiden çok ögeden oluşur.

  4. Soru 4

    Kolay

    Aşağıdakilerden hangisi öge dizilişine göre devrik cümledir?

    • A)Akşamları sahilde uzun uzun yürürdük.
    • B)Bu konuyu yarın yeniden konuşacağız.
    • C)Kardeşim sınav sonuçlarını merakla bekliyor.
    • D)Yaşlı adam torununa eski fotoğrafları gösterdi.
    • E)Unutamam o günleri kolay kolay.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Unutamam o günleri kolay kolay.

    E'de yüklem 'unutamam' cümlenin başındadır; yüklemi sonda olmayan cümle devriktir. Diğer seçeneklerde yüklemler (yürürdük, konuşacağız, bekliyor, gösterdi) cümlenin sonunda yer aldığı için bunlar kurallı (düz) cümledir.

  5. Soru 5

    Zor

    'Doğduğum kasabaya, o şirin sahil beldesine, yıllar sonra dönebildim.' cümlesindeki ara söz hangi ögenin açıklayıcısıdır?

    • A)Özne
    • B)Belirtili nesne
    • C)Zarf tümleci
    • D)Dolaylı tümleç
    • E)Yüklem
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Dolaylı tümleç

    Cümle '(Ben) | Doğduğum kasabaya, o şirin sahil beldesine, | yıllar sonra | dönebildim.' biçiminde ayrılır. Yükleme 'Nereye dönebildim?' diye sorulduğunda 'doğduğum kasabaya' cevabı alınır; ara söz olan 'o şirin sahil beldesine' bu dolaylı tümleci açıklar ve onunla aynı yönelme (-e) hâl ekini taşır. 'Dönmek' geçişsiz olduğundan öge belirtili nesne (B) olamaz.

  6. Soru 6

    Zor

    'Bu haberi size dün kim söyledi?' cümlesinde vurgulanan öge aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Yüklem
    • B)Belirtili nesne
    • C)Dolaylı tümleç
    • D)Zarf tümleci
    • E)Özne
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Özne

    Cümle 'Bu haberi | size | dün | kim | söyledi?' biçiminde ayrılır. Soru cümlelerinde vurgu, soru sözcüğünün üzerindedir; 'Söyleyen kim?' sorusunu karşılayan 'kim' sözcüğü öznedir ve yüklemden hemen önceki vurgulu konumda bulunur. 'Bu haberi' (B) belirtili nesnedir ama vurgulanan öge değildir.

  7. Soru 7

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde sözde özne bulunmaktadır?

    • A)Yemek ocakta yavaş yavaş pişiyordu.
    • B)Çocuk merdivenden hızla indi.
    • C)Buzlar güneşte eridi.
    • D)Konuklar gece yarısı ayrıldı.
    • E)Çamaşırlar balkona asıldı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Çamaşırlar balkona asıldı.

    E'de 'Çamaşırlar | balkona | asıldı.' cümlesinin yüklemi edilgen çatılıdır; asma işini yapan söylenmemiştir. 'Asılan ne?' sorusuna cevap veren 'çamaşırlar' işten etkilendiği için sözde öznedir. A'daki 'pişmek' edilgen değil, oluş bildiren bir fiildir; 'yemek' gerçek öznedir.

  8. Soru 8

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde sözde özne vardır?

    • A)Öğrenciler sınava zamanında girdi.
    • B)Kar bütün gece yağdı.
    • C)Bebek az önce uyandı.
    • D)Ağaçlar sonbaharda yapraklarını döker.
    • E)Sokaklar sabah erkenden süpürüldü.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Sokaklar sabah erkenden süpürüldü.

    E'de 'Sokaklar | sabah erkenden | süpürüldü.' cümlesinin yüklemi edilgen çatılıdır; süpürme işini yapan belli değildir. 'Süpürülen ne?' sorusuna cevap veren 'sokaklar' işi yapan değil, işten etkilenendir; bu yüzden sözde öznedir. B'de 'Yağan ne?' sorusunun cevabı olan 'kar' işi kendisi yaptığı için gerçek öznedir; sözde özne yalnızca edilgen çatılı cümlelerde bulunur.

  9. Soru 9

    Kolay

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde dolaylı tümleç vardır?

    • A)Öğrenci kitaplarını özenle kapladı.
    • B)Yorgun işçiler eve döndü.
    • C)Ressam yeni bir tablo yaptı.
    • D)Bebek derin derin uyuyordu.
    • E)Konuşmacı sözlerini tamamladı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Yorgun işçiler eve döndü.

    B'deki cümle 'Yorgun işçiler | eve | döndü.' biçiminde ayrılır; 'Nereye döndü?' sorusuna cevap veren 'eve', yönelme (-e) hâl ekiyle kurulmuş dolaylı tümleçtir. A'daki 'kitaplarını' ise 'Neyi kapladı?' sorusuna cevap veren belirtili nesnedir; dolaylı tümleç sanılmamalıdır.

  10. Soru 10

    Kolay

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde belirtili nesne vardır?

    • A)Çocuklar bahçede koşuyordu.
    • B)Yarın misafirler gelecekmiş.
    • C)Annem çarşıdan meyve aldı.
    • D)Kardeşim ödevlerini akşam bitirdi.
    • E)Yağmur sabaha kadar yağdı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Kardeşim ödevlerini akşam bitirdi.

    D'deki cümle 'Kardeşim | ödevlerini | akşam | bitirdi.' biçiminde ayrılır; 'Neyi bitirdi?' sorusunun cevabı olan 'ödevlerini' belirtme (-i) hâl eki aldığı için belirtili nesnedir. C'de 'Ne aldı?' sorusuna cevap veren 'meyve' yalın hâlde olduğundan belirtisiz nesnedir; öteki cümlelerde nesne yoktur.

  11. Soru 11

    Zor

    Aşağıdaki cümlelerin hangisi iki ögeden oluşmaktadır?

    • A)Kapının önünde bekleyen yaşlı adam gitmişti.
    • B)Komşunun kızı sınavı kazanmış.
    • C)İhtiyar bekçi geceleri okulun bahçesinde dolaşırdı.
    • D)Yazarın son romanı okurları etkiledi.
    • E)Salondaki misafirler birden sustu.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Kapının önünde bekleyen yaşlı adam gitmişti.

    A'daki cümle 'Kapının önünde bekleyen yaşlı adam | gitmişti.' biçiminde ayrılır; 'Giden kim?' sorusuna cevap veren sıfat-fiil öbeği bölünmeden tek özne sayılır, cümle özne ve yüklem olmak üzere iki ögeden oluşur. Öbeğin içindeki 'kapının önünde' bölümü ayrı bir dolaylı tümleç sanılmamalıdır. E'de ise 'birden' zarf tümleci olduğu için cümle üç ögelidir.

  12. Soru 12

    Orta

    'Beni en çok üzen, verdiğin sözü tutmamandı.' cümlesinin yüklemi aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)tutmamandı
    • B)Beni en çok üzen
    • C)verdiğin sözü
    • D)verdiğin sözü tutmaman
    • E)verdiğin sözü tutmamandı
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — verdiğin sözü tutmamandı

    Cümle 'Beni en çok üzen | verdiğin sözü tutmamandı.' biçiminde ayrılır. Ek fiil (-dı) almış isim öbeği olan 'verdiğin sözü tutmamandı' yüklemdir; yüklem öbeği bölünmediği için A'daki gibi tek sözcüğe indirilemez. Yükleme "Verdiğin sözü tutmaman olan ne?" diye sorulduğunda "beni en çok üzen" cevabı alınır; adlaşmış sıfat-fiil öbeği olan bu yapı (B) cümlenin öznesidir.

  13. Soru 13

    Orta

    'Yeni şiirlerini şair bu akşam okuyacak.' cümlesinde vurgulanan öge aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Özne
    • B)Yüklem
    • C)Belirtili nesne
    • D)Zarf tümleci
    • E)Dolaylı tümleç
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Zarf tümleci

    Cümle 'Yeni şiirlerini | şair | bu akşam | okuyacak.' biçiminde ayrılır. Türkçede vurgu, yüklemden hemen önceki ögeye yapılır; 'Ne zaman okuyacak?' sorusuna cevap veren 'bu akşam' zarf tümlecidir. Cümle başındaki 'yeni şiirlerini' (C) belirtili nesnedir ama vurgulu konumda değildir.

  14. Soru 14

    Zor

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ögelere ayırmada bir yanlışlık yapılmıştır?

    • A)Küçük çocuk | elindeki balonu | gökyüzüne | bıraktı.
    • B)Yarın sabah | bütün dosyaları | müdüre | teslim edeceğim.
    • C)Dedemin | anlattığı masallar | hepimizi | güldürürdü.
    • D)Yaşlı kadın | pazardan | iki kilo elma | aldı.
    • E)Konuklar | akşama doğru | evlerine | dağıldı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Dedemin | anlattığı masallar | hepimizi | güldürürdü.

    C'de 'Dedemin anlattığı masallar' sıfat-fiil öbeğiyle kurulmuş tek bir öznedir; tamlayan durumundaki 'dedemin' öbekten koparılamaz. Doğru ayrım 'Dedemin anlattığı masallar | hepimizi | güldürürdü.' biçimindedir. D'de ise 'pazardan' (nereden?) dolaylı tümleç, 'iki kilo elma' (ne?) belirtisiz nesne olarak doğru ayrılmıştır.

  15. Soru 15

    Kolay

    'Bahçedeki yaşlı çınar geçen yaz kurudu.' cümlesinin öznesi aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)çınar
    • B)yaşlı çınar
    • C)Bahçedeki yaşlı çınar
    • D)geçen yaz
    • E)Bahçedeki yaşlı çınar geçen yaz
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Bahçedeki yaşlı çınar

    Cümle 'Bahçedeki yaşlı çınar | geçen yaz | kurudu.' biçiminde ayrılır. Yükleme 'Kuruyan ne?' sorusu sorulduğunda 'bahçedeki yaşlı çınar' cevabı alınır; sıfat tamlaması bölünmeden tek öge sayılır. A'daki 'çınar' öbeğin yalnızca bir parçasıdır; E'de ise 'geçen yaz' zarf tümleci olduğundan özne öbeğine katılamaz.

Sponsorlu