KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Karma Dil Bilgisi — Test 6

KPSS Türkçe dersinin Karma Dil Bilgisi konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 126 soru kitap sırasına göre 9 teste bölünmüştür; bu sayfa 6. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

2 kolay6 orta7 zor

  1. Soru 1

    Zor

    “Yıllardır süren araştırmalarının sonuçlarını bilim dünyasıyla paylaşan profesör, genç araştırmacılara yol göstermeyi de ihmal etmiyordu.” cümlesiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

    • A)Hem sıfat-fiil hem isim-fiil vardır.
    • B)Özne, bir söz öbeğidir.
    • C)Yüklem, biçimce olumlu bir fiildir.
    • D)Belirtili nesne vardır.
    • E)Yüklem, yardımcı fiille kurulmuş birleşik fiildir.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Yüklem, biçimce olumlu bir fiildir.

    Yüklem (ihmal etmiyordu) olumsuzluk eki aldığı için biçimce olumsuzdur; anlamca olumlu olsa da biçimce olumlu olduğu söylenemez. “Genç araştırmacılara yol göstermeyi” öbeği belirtili nesne olduğundan D söylenebilir.

  2. Soru 2

    Orta

    Gölgeler uzarken ıssız yollarda Bir türkü tutturdum dağlara karşı Umudum saklıydı sararan dalda Yüreğim dinledi o eski marşı Bu dizelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

    • A)'uzarken' sözcüğünde zarf-fiil eki vardır.
    • B)'sararan' sözcüğü sıfat-fiil olarak 'dal' adını nitelemiştir.
    • C)'tutturdum' yüklemi yapım eki almış türemiş bir fiildir.
    • D)'ıssız' sözcüğü yapım eki almış türemiş bir sıfattır.
    • E)'saklıydı' yüklemi çekimli bir fiildir.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — 'saklıydı' yüklemi çekimli bir fiildir.

    'saklıydı', 'saklı' sıfatına ek fiilin görülen geçmiş zamanı getirilerek oluşturulmuş bir isim cümlesi yüklemidir; çekimli fiil değildir. 'uzarken' sözcüğündeki -ken zarf-fiil ekidir; 'tut-tur-' fiili de fiilden fiil yapım ekiyle türemiştir.

  3. Soru 3

    Zor

    'Yağmurun dinmesini bekleyen yolcular, durakta birikmiş suya basmamak için kenara çekilerek otobüsün gelişini izliyordu.' cümlesinde kaç fiilimsi vardır?

    • A)3
    • B)4
    • C)5
    • D)6
    • E)7
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — 6

    Fiilimsiler: 'dinmesini' (isim-fiil), 'bekleyen' (sıfat-fiil), 'birikmiş' (sıfat-fiil), 'basmamak' (isim-fiil), 'çekilerek' (zarf-fiil), 'gelişini' (isim-fiil) olmak üzere 6 tanedir. 'izliyordu' çekimli fiil olduğundan sayıma katılmaz.

  4. Soru 4

    Zor

    Dağların ardında saklı bir köy var Çamların gölgesi düşmüş yamaca Yolun kıyısında eski bir duvar Sarmaşıklar sarmış onu usulca Bu dizelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

    • A)Dörtlükte üç belirtili ad tamlaması vardır.
    • B)'saklı bir köy' ve 'eski bir duvar' öbekleri sıfat tamlamasıdır.
    • C)'düşmüş' ve 'sarmış' öğrenilen geçmiş zamanla çekimlenmiştir.
    • D)'usulca' sözcüğü durum zarfı görevindedir.
    • E)Dörtlükte yer tamlayıcısı yoktur.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Dörtlükte yer tamlayıcısı yoktur.

    'Dağların ardında' ve 'yamaca' ögeleri yer bildiren hâl ekleri aldığından yer tamlayıcısıdır; dolayısıyla E'deki tespit yanlıştır. Dörtlükteki üç belirtili ad tamlaması ise 'dağların ardı', 'çamların gölgesi' ve 'yolun kıyısı' öbekleridir.

  5. Soru 5

    Zor

    Toprağın kokusu sardı her yanı Küçük bir kulübe gördüm yamaçta Yorulmuştum, susamıştım yollarda Bir tatlı serinlik buldum ağaçta Bu dizelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

    • A)'Toprağın' sözcüğünde ünsüz yumuşaması vardır.
    • B)'yamaçta' ve 'ağaçta' sözcüklerinde ünsüz benzeşmesi vardır.
    • C)'kokusu' sözcüğünde kaynaştırma ünsüzü vardır.
    • D)'sardı' sözcüğünde ünsüz yumuşaması vardır.
    • E)Dörtlükte ünlü düşmesine uğramış sözcük yoktur.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — 'sardı' sözcüğünde ünsüz yumuşaması vardır.

    'sar-' fiilinde yumuşamaya uğrayabilecek p, ç, t, k ünsüzlerinden biri bulunmadığından -dı eki doğrudan eklenmiştir; sözcükte ses olayı yoktur. Buna karşılık toprak + ın → toprağın örneğinde k, ğ'ye yumuşamış; 'kokusu' sözcüğünde ise s kaynaştırma ünsüzü kullanılmıştır.

  6. Soru 6

    Zor

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde hem türemiş hem birleşik sözcük vardır?

    • A)Öğretmenimiz bize gecekonduların öyküsünü anlattı.
    • B)Ayakkabılarını kapının önüne koydu.
    • C)Kitaplıktaki dergileri masaya bıraktı.
    • D)Yeni evin bahçesi çok genişti.
    • E)Komşular akşama bize gelecekmiş.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Öğretmenimiz bize gecekonduların öyküsünü anlattı.

    A'da 'öğretmen' (öğret-men) yapım eki almış türemiş, 'gecekondu' (gece + kondu) iki sözcüğün kalıplaşmasıyla oluşmuş birleşik sözcüktür. B'de 'ayakkabı' birleşik olsa da türemiş sözcük yoktur; C'de 'kitaplık' türemiştir ama birleşik sözcük yoktur.

  7. Soru 7

    Kolay

    'Küçücük bir odada minicik bir masa vardı.' cümlesindeki 'küçücük' sözcüğünde görülen ses olayı aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Ünsüz düşmesi
    • B)Ünlü düşmesi
    • C)Ünsüz yumuşaması
    • D)Ünlü daralması
    • E)Ünsüz türemesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Ünsüz düşmesi

    'küçük' sözcüğüne -cük eki gelirken sözcüğün sonundaki k düşmüştür: küçük + cük → küçücük. Bu, ünsüz düşmesidir. Cümledeki 'minicik' (minik + cik) sözcüğünde de aynı ses olayı vardır.

  8. Soru 8

    Orta

    'Genç mühendis, projesini dün akşam yöneticilere sundu.' cümlesinin ögeleriyle ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?

    • A)Genç mühendis → özne
    • B)dün akşam → zarf tümleci
    • C)yöneticilere → dolaylı tümleç
    • D)sundu → yüklem
    • E)projesini → dolaylı tümleç
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — projesini → dolaylı tümleç

    'projesini' sözcüğü belirtme hâli eki aldığı ve 'neyi sundu' sorusuna yanıt verdiği için belirtili nesnedir; dolaylı tümleç değildir. 'yöneticilere' ise yönelme eki aldığından dolaylı tümleçtir ve eşleştirmesi doğrudur.

  9. Soru 9

    Orta

    'Köyün meydanında toplanan kadınlar, düğün hazırlıklarını konuşuyor; ellerindeki dantellerin inceliği göz kamaştırıyordu.' cümlesinde kaç ad tamlaması vardır?

    • A)1
    • B)2
    • C)3
    • D)4
    • E)5
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — 3

    Ad tamlamaları: 'köyün meydanı' (belirtili), 'düğün hazırlıkları' (belirtisiz), 'dantellerin inceliği' (belirtili) olmak üzere 3 tanedir. 'göz kamaştırmak' bir birleşik fiil olduğundan tamlama sayılmaz.

  10. Soru 10

    Zor

    'Eski fotoğraflar dün akşam sandıktan çıkarıldı.' cümlesiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

    • A)Yüklem edilgen çatılıdır.
    • B)'Eski fotoğraflar' sözde öznedir.
    • C)'sandıktan' yer tamlayıcısıdır.
    • D)'sandıktan' sözcüğünde ünsüz benzeşmesi vardır.
    • E)'Eski fotoğraflar' cümlenin belirtili nesnesidir.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — 'Eski fotoğraflar' cümlenin belirtili nesnesidir.

    Edilgen çatılı cümlede işten etkilenen öge nesne değil sözde özne olur; bu cümlenin nesnesi yoktur. 'çıkar-ıl-dı' yüklemi -ıl ekiyle edilgen yapılmıştır; sandık + tan sözcüğünde de k'den sonra -dan ekinin -tan olması ünsüz benzeşmesidir.

  11. Soru 11

    Zor

    Kentin gürültüsünden uzaklaşmak isteyenler, hafta sonlarını bu sakin kasabada geçiriyor. Kasabanın eski evleri, dar sokakları ziyaretçileri geçmişe götürüyor. Burada zaman sanki daha yavaş akıyor. Bu parçayla ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

    • A)Parçada isim-fiil vardır.
    • B)'geçiriyor' sözcüğünde ünlü daralması vardır.
    • C)Parçada adlaşmış sıfat-fiil kullanılmıştır.
    • D)Parçada işaret sıfatı vardır.
    • E)'gürültüsünden' sözcüğünde kaynaştırma ünsüzü vardır.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — 'geçiriyor' sözcüğünde ünlü daralması vardır.

    'geçir-' fiili ünsüzle bittiği için -yor eki ünlü daraltmaz; sözcükte yalnız yardımcı ünlü vardır (geçir-i-yor). Daralma, bekle- → bekliyor örneğindeki gibi a, e ünlülerinin daralmasıdır. Parçada 'uzaklaşmak' isim-fiili, 'isteyenler' adlaşmış sıfat-fiili ve 'bu sakin kasabada' öbeğinde işaret sıfatı vardır.

  12. Soru 12

    Orta

    'Bu eski konağın geniş bahçesinde iki büyük çınar, birkaç ince selvi vardı.' cümlesinde kaç sıfat vardır?

    • A)3
    • B)4
    • C)5
    • D)6
    • E)7
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — 7

    Sıfatlar tek tek sayıldığında 'bu' (işaret), 'eski' (niteleme), 'geniş' (niteleme), 'iki' (sayı), 'büyük' (niteleme), 'birkaç' (belgisiz) ve 'ince' (niteleme) olmak üzere 7 sıfat vardır. Hepsi bir adı nitelemekte ya da belirtmektedir.

  13. Soru 13

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'ki' bağlaç görevinde kullanılmıştır?

    • A)Masadaki kitapları özenle topladı.
    • B)Seninki daha güzel olmuş.
    • C)Öyle yorulmuştum ki hemen uyumuşum.
    • D)Yoldaki çukurlar onarıldı.
    • E)Karşıki binada oturuyorlar.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Öyle yorulmuştum ki hemen uyumuşum.

    C'de 'ki' ayrı yazılmıştır ve cümleleri birbirine bağlayan bağlaçtır. A, D ve E'de -ki eki sözcüğü sıfat yapmış; B'de ise adın yerini tutan zamir göreviyle kullanılmıştır.

  14. Soru 14

    Orta

    'Yalnız' sözcüğü aşağıdaki cümlelerin hangisinde durum zarfı görevinde kullanılmıştır?

    • A)Hayatı boyunca yalnız bir adam olarak tanındı.
    • B)Toplantıya yalnız müdür katıldı.
    • C)Bu koca evde yıllardır yalnız yaşıyordu.
    • D)Gelmek isterim yalnız işim var.
    • E)Yalnız çocuklar arkadaşlığa daha çok önem verir.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Bu koca evde yıllardır yalnız yaşıyordu.

    C'de 'yalnız', 'yaşıyordu' fiilini durum yönünden etkilediği için zarftır. A ve E'de bir adı nitelediği için sıfat, B'de 'sadece' anlamında edat, D'de 'ama' anlamında bağlaçtır.

  15. Soru 15

    Kolay

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ünsüz yumuşamasına uğramış bir sözcük bulunmaktadır?

    • A)Sabah erkenden yola çıktık.
    • B)Ağacın dalları rüzgârda sallanıyordu.
    • C)Evin önünde uzun bir sıra vardı.
    • D)Akşam eve geç dönmüşler.
    • E)Bu soruyu herkes bildi.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Ağacın dalları rüzgârda sallanıyordu.

    'Ağaç' sözcüğü ünlüyle başlayan bir ek alınca sondaki ç, c'ye dönüşmüştür: ağaç + ın → ağacın. Bu, ünsüz yumuşamasıdır. A'daki 'çıktık' sözcüğünde ise ünsüz benzeşmesi (sertleşme) vardır; yumuşama değildir.

Sponsorlu